Tüm alıştırma soruları

Fosil yakıtların çevreye verdiği zararları azaltmak ve sürdürülebilir bir enerji üretimi sağlamak amacıyla yenilenebilir enerji kaynaklarına olan ilgi giderek artmaktad��r. Ancak bu kaynakların eldesi, dönüşümü ve kullanımı süreçlerinde çeşitli kimyasal ve çevresel faktörler rol oynamaktadır.

Buna göre, yenilenebilir enerji kaynakları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Hidrojen gazının alternatif bir enerji kaynağı olarak depolanması ve kullanımıyla ilgili verilen; 'Birim kütle başına enerji verimi en yüksek olan hidrojen gazının kritik sıcaklığı çok düşük olduğundan, oda sıcaklığında basınç etkisiyle sıvılaştırılarak depolanması mümkün değildir.' ifadesi kimyasal açıdan doğru bir bilgi midir?

Bir ökaryotik hücrede sentezlenen ve işlev gören RNA molekülleri ($mRNA$, $tRNA$, $rRNA$) ile ilgili;

I. $mRNA$ molekülleri, sentezlenecek proteinin amino asit dizisine dair genetik bilgiyi $DNA$'dan ribozoma taşır ve aynı proteinin sentezi için hücrede tekrar tekrar kullanılabilir.
II. $tRNA$ molekülleri, tek bir polinükleotit zincirinden oluşmasına rağmen bazı bölgelerinde baz eşleşmesi yaparak zayıf hidrojen bağları içerir.
III. $mRNA$ üzerinde bulunabilecek $64$ çeşit kodonun tamamına karşılık gelen özgül birer $tRNA$ antikodonu sitoplazmada her zaman hazır bulunur.
IV. $rRNA$ molekülleri, çekirdekçikte sentezlendikten sonra proteinlerle birleşerek ribozomun yapısal ve işlevsel birimlerini oluşturur.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Aşağıdaki dizeleri (sol sütun), içerdikleri kafiye ve redif özellikleriyle (sağ sütun) doğru şekilde eşleştiriniz.

Şiir I
*Yiğit olan yiğitliğin yitirmez*
*Kılıç vurup düşmanını bitirmez*
*Korkak olan gerilerden atılmaz*
*Meydan-ı cenk i��inde duran yiğitler*

Şiir II
*Aşkın aldı benden beni*
*Bana seni gerek seni*
*Ben yanarım dünü günü*
*Bana seni gerek seni*

Şiir III
*Saçma ey göz eşkten gönlümdeki odlara su*
*Kim bu denlü tutuşan odlara kılmaz çâre su*

Bu şiir parçalarıyla ilgili olarak öne sürülen;

I. Birinci şiir; 11'li hece ölçüsüyle yazılması ve kafiye düzeni yönüyle koşma nazım biçimine, cenk ve yiğitlik konusunu işlemesi bakımından ise koçaklama nazım türüne örnektir.
II. İkinci şiir; dinî-tasavvufi içeriği nedeniyle ilahi nazım biçiminin temsilcisi olup hece sayısı ve dörtlük yapısı bakımından semai nazım türünün özelliklerini göstermektedir.
III. Üçüncü şiir; beyit nazım birimi ve aruz ölçüsüyle yapılandırıldığı için kaside nazım biçimine, Hz. Muhammed’e duyulan sevgi ve övgüyü barındırdığı için naat nazım türüne aittir.

yargılarından hangileri doğrudur?

Modern biyoteknoloji uygulamaları; günümüzde tarım ve hayvancılık sektörlerinde verimliliği artırmak, besin değerini yükseltmek ve çevresel stres faktörlerine karşı direnç sağlamak amacıyla kullanılmaktadır.

Aşağıda verilen modern biyoteknolojik uygulamaları, bu uygulamaların gerçekleştirilme amaçları ile eşleştiriniz.

Modern biyoteknolojik yöntemlerin tarım ve hayvancılık sektöründeki uygulamaları ile bu uygulamaların beraberinde getirdiği biyoetik yaklaşımlarla ilgili,

I. Rekombinant DNA teknolojisi kullanılarak bitkilere kazandırılan pestisit direnci, yabani otlara yatay gen aktarımı yoluyla geçerek ekosistem dengesini bozabilir.
II. Geleneksel ıslah yöntemlerinde istenilen özelliklerin yeni nesillere aktarılması, modern biyoteknolojik yöntemlere göre daha spesifik ve hızlı gerçekleşir.
III. Transgenik hayvan üretimi, verimliliği artırmanın yanı sıra insan hastalıklarının tedavisinde kullanılacak proteinlerin ucuza sentezlenmesine olanak sağladığı için biyoetik açıdan hiçbir risk taşımaz.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Modern biyoteknolojik yöntemlerden biri olan ve hayvancılıkta verimi artırmak veya nesli tükenmekte olan türleri korumak amacıyla kullanılan 'somatik hücre çekirdek transferi' (hayvan klonlama) sürecinde gerçekleşen aşağıdaki olayları, uygulama sırasına göre diziniz.

Tarımsal üretimde verimliliği artırmak amacıyla uygulanan modern biyoteknolojik yöntemlerden biri olan gen aktarımı, beraberinde çeşitli biyoetik ve ekolojik endişeleri de getirmektedir. Genetiği değiştirilmiş (GDO) bir bitki çeşidi üzerinde yapılan incelemelerde aşağıdaki durumlar saptanmıştır:

I. Bitkinin polenleri aracılığıyla aktarılan genin, çevredeki yabani türlere geçerek kontrol edilemeyen dirençli bitkiler oluşturması
II. Bitkideki böcek öldürücü proteinin, hedef olmayan faydalı böcek popülasyonlarına da zarar vermesi
III. Bitkinin vitamin içeriğinin zenginleştirilmesi sayesinde yetersiz beslenmeye bağlı hastalıkların azalması

Buna göre, yukarıdaki durumlardan hangileri biyoteknolojik uygulamaların biyoetik açıdan tartışılmasına neden olan ekolojik riskler arasında gösterilebilir?

Aşağıda modern biyoteknoloji alanında kullanılan bazı kavramlar ve bu kavramların tarım/hayvancılık uygulamalarındaki temel amaçları veya tanımları verilmiştir. Kavramları en uygun tanımlarıyla eşleştiriniz.

Zihnin kontrolsüz, dağınık ve dış dünyadan bağımsız bir şekilde çağrışımlar zinciriyle akıtılması esasına dayanan ---- tekniği ile kahramanın iç dünyasının yine kendi ağzından ancak dil bilgisi kurallarına uygun, mantıklı ve düzenli cümlelerle aktarılmasına dayanan ---- tekniği, modern ve postmodern romanda sıkça kullanılan anlatım yöntemlerindendir.

Buna göre, aşağıdaki parçaların hangisinde bu iki teknik sırasıyla örneklendirilmiştir?

İslamiyet'in kabulünden sonraki ilk yazılı ürünler olan Geçiş Dönemi eserleri, hem eski Türk şiir geleneğinin hem de yeni kabul edilen İslami kültürün izlerini bünyesinde barındırır. Bu dönemin önemli yapıtlarından biri olan Atabetü'l-Hakayık ile ilgili;

I. Giriş kısmında yer alan tevhit, münacat, naat ve methiye bölümlerinde beyit nazım birimi; bilginin önemi, cehaletin zararları, cömertlik gibi ahlaki konuların ele alındığı asıl bölümlerde ise dörtlük nazım birimi tercih edilmiştir.
II. Hem biçim hem içerik bakımından Kutadgu Bilig ile büyük benzerlik gösteren eser, onunla aynı aruz kalıbıyla ($feûlün\ feûlün\ feûlün\ feûl$) yazılmış didaktik bir siyasetnamedir.
III. Karahanlılar Dönemi'nde Edip Ahmet Yükneki tarafından Hakaniye Türkçesiyle kaleme alınmış ve dönemin askeri valilerinden/emirlerinden Dad İspehsalar Bey'e sunulmuştur.
IV. İslamiyet öncesi Türk şiir geleneğinde görülen dize başı kafiyesi (aliterasyon) ve heceyi andıran ritim unsurları ile Arap-Fars edebiyatından alınan aruz ölçüsü ve beyit gibi yeni şekil özellikleri bir arada kullanılmıştır.

yargılarından hangileri doğrudur?

Aşağıda tasavvufi düşünceyi yansıtan üç farklı şiirden bentler verilmiştir:

I.
Katre idim ummanlara karıştım
Kaç kerrer geldim gittim barıştım
Cihan var olmadan Allah ile biliştim
Hemi sıfat hem zat idim o zaman

II.
Eğriliğin koma doğru yola gel
Mürşit eteğin tut hakikati bil
Eğer derdi isen bu yolda menzil
Cana kıyıp baştan geçmek gerektir

III.
Kazan kurdum köpürttüm
Hamsi balığın semirttim
Bir sineği bin kez seyirttim
Gene kılmadım davayı

Bu bentlerin nazım türleri ve içerik özellikleri ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Nükleer enerji üretimi ve bu üretimin çevresel etkileri ile ilgili;

I. Nükleer reaktörlerde elektrik enerjisi üretimi esnasında atmosfere salınan karbondioksit ($CO_2$) gazı miktarı, fosil yakıt kullanan termik santrallere kıyasla daha fazladır.
II. Santralin soğutma sistemlerinde kullanılan suyun çevre ekosistemine sıcak olarak salınması, termal kirliliğe yol açarak sudaki çözünmüş oksijen gazı ($O_2$) derişimini azaltır.
III. Reaktörlerde fisyon tepkimesi sonucu oluşan atıkların yüksek düzeyde radyoaktivite içermesi ve yarı ��mürlerinin uzun olması, uzun vadeli ve özel depolama yöntemlerini gerektirir.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Dokunur kalbime o dostun eli,
Aşkından dönerim divane deli,
Gözümden çağlayan yaşların seli,
Sanki bu dergâhta aziz bir veli.

Bu dörtlükle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Güzel sanatlar; kullanılan malzemeye (enstrümana) ve hitap edilen duyu organına göre fonetik (işitsel), plastik (görsel) ve dramatik (ritmik) sanatlar olarak sınıflandırılır. Edebiyat, bu gruplandırma içerisinde müzik ile birlikte fonetik sanatlar arasında yer alır.

Buna göre, edebiyatı diğer sanat dallarından ayıran ve onu fonetik bir sanat kılan temel malzeme aşağıdakilerden hangisidir?

Edebî metinlerin sınıflandırılmasında; roman, hikâye, masal ve fabl gibi türler 'anlatmaya bağlı metinler' kategorisinde; trajedi, komedi ve dram gibi tiyatro eserleri ise 'göstermeye bağlı metinler' kategorisinde değerlendirilir.

Bizim eller ne de güzel yaz olur,
Hani bizim ellerde de saz olur,
Dertli dertli söyleşirken naz olur.

Bu dizelerin ahenk özellikleri incelendiğinde aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Edebî (sanatsal) metinler; olay çevresinde oluşan metinler ve coşku ve heyecanı dile getiren metinler olarak iki ana gruba ayrılır. Olay çevresinde oluşan metinler ise temsil edilme (sahnelenme) veya anlatılma özelliklerine göre kendi içinde 'anlatmaya bağlı' ve 'göstermeye bağlı' metinler şeklinde sınıflandırılır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi 'göstermeye bağlı' edebî metinler grubunda yer alır?