Tüm alıştırma soruları

842 soru

Soru 481Soru

Nedîm'e ait aşağıdaki beyitler, divan şiirinin yapısal özellikleri (matla, ara beyitler, makta) ve anlam bütünlüğü göz önünde bulundurularak anlamlı bir bütün oluşturacak şekilde baştan sona doğru nasıl sıralanmalıdır?

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Doğru sıralama III - I - IV - II şeklinde olmalıdır. Bu sıralamada ilk olarak dizeleri kendi arasında kafiyeli olan matla beyti gelmeli, ardından anlam akışına göre tasvirlerin yer aldığı ara beyitler sıralanmalı ve en son olarak şairin mahlasını içeren makta beyti yer almalıdır.
Kafiye örgüsü 'aa' olan üçüncü beyit matla olduğu için ilk sıradadır. Şairin mahlasını (Nedîmâ) içeren ikinci beyit makta olduğu için son sıradadır. Birinci ve dördüncü beyitler ise anlam akışına göre sıralandığında, önce şehrin havasının ve suyunun güzelliği övülmeli (birinci beyit), ardından bu niteliklerin sözle anlatılamayacak kadar çok olduğu belirtilmelidir (dördüncü beyit). Bu nedenle doğru sıralama III - I - IV - II şeklindedir.

Adım Adım Çözüm

1
Kafiye düzeninin belirlenmesi
III numaralı beytin dizeleri kendi arasında kafiyelidir (behâdır / fedâdır - aa). Diğer beyitlerin ilk dizeleri serbest, ikinci dizeleri ise ana kafiye ile uyumludur (âlâ / hevâdır - ba, halka / sadâdır - ca, hiç / edâdır - da).
Divan şiirinde gazel ve kasidelerin ilk beyti (matla) kendi arasında kafiyeli (aa) olur. Bu nedenle ilk beyit III numaralı beyit olmalıdır.
2
Mahlas beytinin tespit edilmesi
II numaralı beyitte şairin mahlası (Nedîmâ) geçmektedir.
Şairin mahlasının geçtiği beyit makta (son) beytidir. Bu nedenle II numaralı beyit en sonda yer almalıdır.
3
Ara beyitlerin anlam akışına göre sıralanması
I numaralı beyit İstanbul'un güzelliklerini överken, IV numaralı beyit bu güzelliklerin anlatılmakla bitmeyeceğini belirtmektedir.
III numaralı beyitte yapılan genel İstanbul girişinden sonra I numaralı beyitte tasvire devam edilir. IV numaralı beyitte ise bu niteliklerin tamamının anlatılamayacağı belirtilerek sonuca bağlanır ve makta beytine geçiş yapılır. Dolayısıyla sıralama I - IV şeklinde olmalıdır.

Anahtar Kavram

Gazel ve Kasidelerde Beyit Sıralaması, Matla ve Makta Beyitlerinin Tespiti
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 482Soru

Fuzûlî'ye ait bir gazelden alınan aşağıdaki beyitlerin, gazelin yapı özellikleri (matla, makta ve ara beyit) dikkate alınarak baştan sona doğru sıralanışı nasıl olmalıdır?

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Beyitlerin doğru sıralanışı: Matla beyti (aa kafiyeli olan beyit), ara beyit (ba kafiyeli olan beyit) ve makta beyti (mahlas barındıran beyit) ��eklinde olmalıdır.
Gazelin doğru sıralanışı, kendi arasında kafiyeli (aa) olan matla beytinin başta, ardından ara beytin gelmesi ve en sonda mahlas içeren makta beytinin yer almasıyla sağlanır.

Adım Adım Çözüm

1
Beyitlerin kafiye düzenini analiz etmek
Birinci beyit 'ba', ikinci beyit 'ca' ve üçüncü beyit 'aa' şeklinde kafiyelenmiştir.
Bir gazelin yapısal sırasını belirlemede kafiye şeması en temel göstergedir.
2
Matla beytini belirlemek
Üçüncü beyit kendi arasında kafiyeli (aa) olduğu için matla beytidir ve ilk sıraya yerleşir.
Gazellerin ilk beyti (matla) her zaman kendi arasında kafiyelidir.
3
Makta beytini belirlemek
İkinci beyitte şairin mahlası (Fuzûlî) geçtiği için makta beytidir ve son sıraya yerleşir.
Şairin mahlasının yer aldığı ve gazeli sonlandıran beyte makta denir.
4
Ara beyti yerleştirmek
Birinci beyit bir ara beyit olup matla ile makta arasında (ikinci sırada) yer alır.
Matla ve makta dışındaki beyitler gazelin gelişimini sağlayan ara beyitlerdir.

Anahtar Kavram

Gazelin beyitlerinin yapısal özellikleri ve kafiye düzenine göre sıralanması
Soru 483Soru

Bâkî’ye ait bir gazelden alınan aşağıdaki beyitlerin, biçimsel ve anlamsal özellikleri dikkate alınarak baştan sona doğru anlamlı bir bütün oluşturacak şekilde sıralanışı nasıl olmalıdır?

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Beyitlerin doğru sıralanışı II - I - III şeklindedir.
Doğru sıralama olan II - I - III diziliminde; II numaralı beyit kendi arasında kafiyeli (aa) yapısıyla matla beytidir ve ilk sırada yer alır; III numaralı beyit şairin mahlasını (Bâkî) barındırdığı için makta beytidir ve en sonda yer alır; I numaralı beyit ise matla kafiyesine bağlı orta beyit (ba) olduğu için bu iki beytin arasında bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Kafiye şemasına bakarak matla (ilk) beytini belirlemek
II numaralı beytin dizeleri kendi arasında kafiyeli olduğu için (aa kafiye düzeni) bu beytin gazelin giriş (matla) beyti olduğu tespit edilir.
Divan edebiyatında gazel ve kasidelerin ilk beyti (matla) daima kendi arasında kafiyelidir.
2
Mahlas kontrolü ile makta (son) beytini belirlemek
III numaralı beyitte şairin mahlası olan 'Bâkî' ifadesi yer aldığından bu beytin gazelin bitiş (makta) beyti olduğu belirlenir.
Şairler adlarını veya mahlaslarını gazelin son beytinde (makta/mahlas beyti) kullanırlar.
3
Kalan beyti orta bölüme yerleştirmek
Geriye kalan I numaralı beyit, matla beytinin kafiyesiyle uyumlu ancak kendi arasında kafiyeli olmayan (ba kafiye düzeni) yapısıyla gazelin orta beytidir ve ikinci sıraya yerleştirilir.
Gazelin gelişme bölümünü oluşturan ara beyitler, matla ve makta beyitleri arasında konumlanır.

Anahtar Kavram

Divan edebiyatında gazel nazım şeklinin yapısal özellikleri, kafiye düzeni (matla beyti) ve mahlasın geçtiği yer (makta beyti)
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 484Soru

Aşağıda İslamiyet öncesi Türk destanlarının içeriklerine dair bazı bilgiler verilmiştir:

I. Saka Hükümdarı'nın Makedonyalı İskender'in Doğu seferi sırasındaki mücadelelerini ve Türk yurdunu koruma çabalarını konu edinen anlatı
II. Hun Hükümdarı Mete Han ile özdeşleştirilen bir kahramanın doğumundan başlayarak cihan hâkimiyeti kurmasını ve ülkesini oğulları arasında paylaştırmasını aktaran anlatı
III. Sarp dağlarla çevrili bir sığınakta çoğalan Türk boyunun, demirden dağı eriterek ata yurtlarına geri dönmesini ve bağımsızlıklarını kazanmasını işleyen anlatı
IV. Kutlu Dağ adı verilen kutsal taşın Çinlilere verilmesi üzerine başlayan kıtlık ve kuraklık nedeniyle halkın güneybatıya göçünü anlatan anlatı

Bu destanların ait olduğu toplulukların tarih sahnesine çıkış ve destanların oluşum dönemleri dikkate alındığında, numaralanmış bu anlatıların kronolojik olarak eskiden yeniye doğru sıralanışı nasıl olmalıd��r?

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Verilen destanların temsil ettiği dönemler ve topluluklar kronolojik olarak Saka (Şu Destanı), Hun (Oğuz Kağan Destanı), Göktürk (Ergenekon Destanı) ve Uygur (Göç Destanı) şeklinde sıralanmaktadır. Bu nedenle doğru sıralama birinci anlatı, ikinci anlatı, üçüncü anlatı ve dördüncü anlatı sırasıyla olmalıdır.
Doğru sıralama, destanların ait olduğu Türk topluluklarının tarih sahnesine çıkış dönemlerine göre yapılmalıdır. En eski anlatı, M.Ö. 4. yüzyılda İskender Seferi ile ilişkilendirilen Saka Türklerine ait Şu Destanı'dır (birinci anlatı). Sonrasında, M.Ö. 2. yüzyılda Hun Hükümdarı Mete Han'ın hayatı etrafında şekillenen Oğuz Kağan Destanı (ikinci anlatı) gelir. Göktürklerin M.S. 6-8. yüzyıllardaki Ergenekon Destanı (üçüncü anlatı) ve en son olarak Uygurların M.S. 8-9. yüzyıllardaki Göç Destanı (dördüncü anlatı) yer alır.

Adım Adım Çözüm

1
Metinlerdeki anlatıların hangi İslamiyet öncesi Türk destanlarına ait olduğunu belirleyin.
Birinci metin Şu Destanı (Saka), ikinci metin Oğuz Kağan Destanı (Hun), üçüncü metin Ergenekon Destanı (Göktürk) ve dördüncü metin Göç Destanı (Uygur) olarak belirlenir.
Destanların adlarını ve ait olduğu toplulukları tespit etmek, tarihsel sıralama yapabilmek için gereklidir.
2
Bu destanların ait olduğu Türk topluluklarının tarih sahnesindeki varlık sürelerini ve destanların oluşum dönemlerini belirleyin.
Saka Türkleri en eski dönemde (M.Ö. 4. yy civarında Şu dönemi), Hunlar (M.Ö. 2. yy civarında Mete Han dönemi), Göktürkler (M.S. 6. yy ve sonrası) ve Uygurlar (M.S. 8. yy ve sonrası) olarak belirlenir.
Doğru kronolojik sıralamayı oluşturmak için bu toplulukların tarihsel ardışıklığı bilinmelidir.
3
Eskiden yeniye doğru kronolojik sıralamayı gerçekleştirin.
Doğru kronolojik sıra Şu (Saka) -> Oğuz Kağan (Hun) -> Ergenekon (Göktürk) -> Göç (Uygur) şeklindedir. Bu da sırasıyla birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü maddelerin ardışık sıralanmasını gerektirir.
Tüm veriler sentezlenerek nihai sıralama oluşturulmuştur.

Anahtar Kavram

İslamiyet Öncesi Türk Destanlarının kronolojik oluşum sırası ve ait oldukları Türk devletleri/toplulukları
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 485Soru

Bir araştırmacının, Göbeklitepe'de yapılan kazılarda ortaya çıkarılan Neolitik Dönem'e ait dikili taşlar ve üzerindeki hayvan kabartmaları üzerine yapacağı bilimsel bir araştırmada izlemesi gereken yöntem basamakları aşağıda karışık olarak verilmiştir:

I. Elde edilen buluntuların ait olduğu katmanların ve üzerindeki figürlerin dönemin inanç sistemini yansıtmada ne ölçüde yeterli veriye sahip olduğunun analiz edilmesi
II. Kazı alanından elde edilen taş aletlerin, kemik kalıntılarının ve dikili taşların sınıflandırılarak araştırmaya uygun hale getirilmesi
III. Karbon-14 yöntemiyle yapılan yaş tayini sonuçlarının ve arkeolojik bulguların güvenilirliğinin, elde edilen diğer verilerle karşılaştırılarak denetlenmesi
IV. Göbeklitepe kazı raporlarının, arkeolojik buluntu envanterlerinin ve ilgili bilimsel yayınların taranarak kaynakların bir araya getirilmesi
V. Güvenilirliği kanıtlanan ve çözümlenen tüm yazısız bulguların neden-sonuç ilişkisi çerçevesinde sentezlenerek özgün bir tarihi anlatı haline getirilmesi

Bu araştırmacının bilimsel araştırma yöntemlerine uygun hareket edebilmesi için yukarıdaki adımları hangi sırayla gerçekleştirmesi gerekir?

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Araştırmacının izlemesi gereken doğru yöntem sırası: Göbeklitepe kazı raporlarının ve ilgili yayınların taranması (Tarama - IV), buluntuların sınıflandırılması (Tasnif - II), buluntuların yeterliliğinin analiz edilmesi (Tahlil - I), Karbon-14 ve diğer verilerin karşılaştırılarak denetlenmesi (Tenkit - III) ve son olarak tüm verilerin sentezlenerek tarihi bir anlatıya dönüştürülmesidir (Terkip - V).
Tarih metodolojisinde araştırmanın aşamaları sırasıyla tarama (kaynak arama), tasnif (sınıflandırma), tahlil (çözümleme), tenkit (eleştiri) ve terkip (sentez) şeklinde gerçekleşir. Soru kökündeki Göbeklitepe araştırması Neolitik Dönem'e (yazısız dönem) ait olduğu için araştırmacının yazısız kaynakları (arkeolojik kalıntılar, Karbon-14 yaş tayinleri) bu bilimsel basamaklara uygun olarak sırasıyla IV - II - I - III - V şeklinde izlemesi gerekir.

Adım Adım Çözüm

1
Kaynak Tarama Basamağının Belirlenmesi
Araştırma konusuna dair mevcut kazı raporları ve envanterler taranarak kaynaklar toplanır (IV numaralı öncül).
Tarih araştırmalarının ilk adımı kaynak aramadır.
2
Kaynak Tasnif Basamağının Belirlenmesi
Toplanan buluntular ve veriler zamana, mekana veya konuya göre sınıflandırılır (II numaralı öncül).
Sistematik bir inceleme için verilerin sınıflandırılması gerekir.
3
Kaynak Tahlil Basamağının Belirlenmesi
Sınıflandırılan verilerin araştırmanın amacına hizmet edip etmediği ve yeterliliği çözümlenir (I numaralı öncül).
Toplanan bilgilerin amaca uygunluğunun tespit edilmesi gerekir.
4
Kaynak Tenkit Basamağının Belirlenmesi
Buluntuların yaş tayini ve doğruluğu, diğer kanıtlarla karşılaştırılarak eleştirilir (III numaralı öncül).
Tarih yazımında en önemli aşamalardan biri bilgilerin güvenilirliğini denetlemektir.
5
Kaynak Terkip Basamağının Belirlenmesi
Doğruluğu tescillenen tüm yazısız veriler birleştirilerek sentez yapılır (V numaralı öncül).
Araştırmanın nihai hedefi olan özgün anlatının oluşturulması bu son adımda gerçekleşir.

Anahtar Kavram

Tarih araştırmalarında yöntem basamakları sırasıyla Tarama, Tasnif, Tahlil, Tenkit ve Terkip şeklindedir. Tarih öncesi dönemlerin araştırılmasında yazısız kaynaklar kullanılır.
Soru 486Soru

Tarih bilimi, geçmişte yaşanmış insan faaliyetlerini sebep-sonuç (nedensellik) ilişkisi içerisinde inceleyen bir disiplindir. Bu nedensellik ilişkisinde, bir tarihî olayın sonucu bir sonraki olayın sebebini oluşturarak tarihsel bir zincir meydana getirir.

Buna göre, İlk Çağ medeniyetlerinin gelişim sürecinde yaşanan aşağıdaki gelişmelerin nedensellik ilişkisi çerçevesinde geçmişten günümüze doğru sıralanışı nasıl olmalıdır?

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

İlk Çağ medeniyetlerinin gelişim sürecindeki gelişmelerin doğru nedensellik ve kronolojik sıralaması: Tarımsal üretime geçiş ve yerleşik yaşam, ihtiyaç fazlası ürünün ortaya çıkması, Sümerlerin çivi yazısını icat etmesi ve tarihî devirlerin başlayarak ilk yazılı hukuk kurallarının yapılması şeklindedir.
Doğru sıralama nedensellik zincirine uygundur: Tarımsal üretim yerleşik hayatı getirmiş; yerleşik hayatla birlikte artı ürün ortaya çıkmış; artı ürünün tapınaklarda kaydının tutulması Sümerlerin çivi yazısını icat etmesine yol açmış; yazının icat edilmesiyle de tarihî devirler başlamış ve ilk yazılı kanunlar yazılabilmiştir. Bu nedenle doğru sıralama I - II - III - IV şeklindedir.

Adım Adım Çözüm

1
Neolitik Dönem'deki ilk büyük sosyo-ekonomik dönüşümü belirlemek.
Tarımsal üretime geçilmesi ve yerleşik yaşamın başlaması en başa yerleştirilir.
Tarımsal üretim, yerleşik hayatın ve diğer tüm ekonomik faaliyetlerin ön koşuludur.
2
Tarımsal üretimin doğrudan sonucunu tespit etmek.
İhtiyaç fazlası ürünün (artı ürün) ortaya çıkması ve tapınaklarda toplanması ikinci sıraya konur.
Üretim fazlası ürün, ticaretin ve tapınaklarda kayıt tutma ihtiyacının doğmasına neden olmuştur.
3
Artı ürünün depolanmasının getirdiği idari ihtiyacın sonucunu bulmak.
Sümerlerin çivi yazısını icat etmesi üçüncü sıraya yerleştirilir.
Tapınaklardaki ürünlerin kaydını tutma ihtiyacı, yazının bulunmasını tetikleyen temel faktördür.
4
Yazının icadının getirdiği genel tarihsel sonucu belirlemek.
Tarihî devirlerin başlaması ve ilk yazılı kanunların yapılması son sıraya yerleştirilir.
Yazı, tarih öncesi devirleri kapatıp tarihî devirleri başlatmış ve yazılı kanunların yapılmasına olanak sağlamıştır.

Anahtar Kavram

Tarih biliminin nedensellik (sebep-sonuç) ilkesi ve olaylar arasındaki kronolojik bağ.
Soru 487Soru

Osmanlı Devleti'nin son döneminde parlamenter düzene geçiş aşamalarını gösteren bazı tarihsel olaylar aşağıda verilmiştir.

Bu gelişmelerin kronolojik olarak eskiden yeniye doğru sıralanışı nasıl olmalıdır?

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Doğru kronolojik sıralama; öncelikle Kanun-i Esasi'nin ilanı, ardından meclisin kapatılması ve son olarak II. Meşrutiyet'in ilan edilmesi şeklindedir.
Kronolojik sıralamada en eski gelişme 1876 yılında Kanun-i Esasi'nin ilan edilerek I. Meşrutiyet Dönemi'nin başlamasıdır. Bu gelişmeyi 1878 yılında padişahın 93 Harbi'ni bahane ederek Meclis-i Mebusan'ı kapatması takip eder. En son gerçekleşen olay ise 1908 yılında II. Meşrutiyet'in ilan edilmesidir.

Adım Adım Çözüm

1
Olayların gerçekleştiği tarihleri tespit etme
Kanun-i Esasi'nin ilanı 1876, Meclis-i Mebusan'ın kapatılması 1878, II. Meşrutiyet'in ilanı ise 1908 yılındadır.
Kronolojik sıralama yapabilmek için olayların gerçekleştiği tarihlerin doğru bilinmesi gerekir.
2
Olayları geçmişten günümüze doğru sıralama
Tarihsel akışa göre sıralama 1876, 1878 ve 1908 şeklinde gerçekleştiği için doğru sıralama sırasıyla; Kanun-i Esasi'nin ilanı, Meclis-i Mebusan'ın kapatılması ve II. Meşrutiyet'in ilanı şeklinde olmalıdır.
Soruda olayların eskiden yeniye doğru sıralanması istenmektedir.

Anahtar Kavram

Osmanlı Devleti'nde I. ve II. Meşrutiyet dönemleri ile anayasal sürecin kesintiye uğramasının kronolojik takvimi
Tahmini Süre:45s
Soru 488Soru

Osmanlı Devleti'nin Kuruluş Dönemi'nde (1302-1453) beyliğin sınırlarını genişletmek, Anadolu Türk siyasi birliğini sağlamak ve Batı yönlü fetih hareketlerini gerçekleştirmek amacıyla askeri ve diplomatik birçok gelişme yaşanmıştır.

Buna göre, aşağıda verilen Kuruluş Dönemi gelişmelerinin kronolojik olarak eskiden yeniye doğru sıralanışı nasıl olmalıdır?

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Kuruluş Dönemi gelişmelerinin kronolojik olarak eskiden yeniye doğru sıralaması Koyunhisar Savaşı'nın yapılması (1302), Karesioğulları Beyliği'nin katılması (1345), Germiyanoğulları'ndan çeyiz yoluyla toprak alınması (1381) ve Niğbolu Savaşı'nın kazanılması (1396) şeklindedir.
Kronolojik sıralama incelendiğinde; Osman Bey dönemine ait Koyunhisar Savaşı (1302), Orhan Bey dönemine ait Karesioğulları Beyliği'nin katılması (1345), I. Murad dönemine ait Germiyanoğulları'ndan çeyiz yoluyla toprak alınması (1381) ve Yıldırım Bayezid dönemine ait Niğbolu Savaşı (1396) sırasıyla eskiden yeniye doğru doğru bir şekilde sıralanmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Olayların gerçekleştiği tarihleri ve padişah dönemlerini belirleme
Koyunhisar Savaşı 1302 (Osman Bey), Karesioğulları'nın ilhakı 1345 (Orhan Bey), Germiyanoğulları topraklarının çeyizle alınması 1381 (I. Murad), Niğbolu Savaşı 1396 (Yıldırım Bayezid) olarak belirlenir.
Kronolojik sıralama yapabilmek için her bir olayın gerçekleştiği net zaman diliminin tespit edilmesi gerekir.
2
Padişahların saltanat dönemlerine göre yılları karşılaştırma
Sırasıyla Osman Bey (1299-1326) dönemi, Orhan Bey (1326-1362) dönemi, I. Murad (1362-1389) dönemi ve Yıldırım Bayezid (1389-1402) dönemi esas alınarak karşılaştırma yapılır.
Osmanlı Devleti'nin kuruluş sürecindeki taht değişim sırası, bu dönemde meydana gelen siyasi olayların zaman dizinini doğrudan belirler.
3
Tarihleri eskiden yeniye doğru sıralama
1302 < 1345 < 1381 < 1396 sıralamasıyla olaylar dizilir.
Bulunan tarihlerin küçükten büyüğe sıralanması kronolojik dizilimi verir.

Anahtar Kavram

Osmanlı Devleti'nin Kuruluş Dönemi padişahları ve dönemlerindeki askeri, diplomatik gelişmelerin kronolojisi.
Soru 489Soru

Rumeli coğrafyasında kalıcı bir yurt edinme stratejisi güden Osmanlı idaresi, fethettiği bölgelerde nüfus dengesini sağlamak ve yerel halkın bağlılığını kazanmak adına askeri zaferlerin yanı sıra çeşitli mekanizmalar uygulamıştır. Aşağıda bu fetih ve yerleşme sürecinde yaşanan bazı gelişmeler verilmiştir:

I. Bizans'ın iç siyasetindeki krizlerden faydalanılarak Gelibolu'daki Çimpe Kalesi'nin askeri üs olarak elde edilmesi
II. Sazlıdere Savaşı ile Bizans-Bulgar ittifakının kırılması neticesinde Edirne'nin alınarak idari merkezin buraya taşınması
III. Balkan ittifakına karşı kazanılan I. Kosova Savaşı ile Osmanlı askeri gücünün bölgede tescil edilmesi
IV. Yıldırım Bayezid Dönemi'nde Niğbolu'da Haçlı ordusunun yenilgiye uğratılmasıyla Bulgaristan'ın tamamen ilhak edilmesi

Bu gelişmelerin kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru sıralanışı nasıl olmalıdır?

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Doğru kronolojik sıralama Çimpe Kalesi'nin alınması (1353), Edirne'nin fethi (1361), I. Kosova Savaşı (1389) ve Niğbolu Savaşı (1396) şeklinde olmalıdır.
Kronolojik gelişim Çimpe Kalesi'nin askeri üs yapılması (1353), Edirne'nin fethi (1361), I. Kosova Savaşı (1389) ve Niğbolu Savaşı (1396) sırasını izlemektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Rumeli ve Balkan fetihlerinin başlangıç noktasının tespit edilmesi
Çimpe Kalesi'nin alınması (1353) ilk sıraya yerleştirilir.
Bu üs, sonraki tüm Rumeli ve Balkan akınlarının temel lojistik merkezidir.
2
Balkanlar'daki kalıcılığın idari olarak tescillendiği gelişmenin belirlenmesi
Edirne'nin fethi (1361) ikinci sıraya yerleştirilir.
Edirne'nin başkent yapılması fetihlerin batı yönlü kalıcı stratejisini simgeler.
3
Balkan güçlerine karşı kazanılan en kapsamlı ilk büyük meydan savaşının bulunması
I. Kosova Savaşı (1389) üçüncü sıraya yerleştirilir.
Bu zafer Osmanlı askeri gücünün Balkanlar'daki tartışmasız üstünlüğünü kanıtlamıştır.
4
Balkan coğrafyasında bir krallığın tamamen ilhakıyla sonuçlanan son büyük zaferin belirlenmesi
Niğbolu Savaşı (1396) dördüncü sıraya yerleştirilir.
Yıldırım Bayezid'in Haçlıları bozguna uğrattığı bu savaş Bulgaristan'ın tamamen Osmanlı topraklarına katılmasıyla sonuçlanmıştır.

Anahtar Kavram

Osmanlı Devleti'nin Balkanlar'daki fetih kronolojisi ve bu sürecin askeri-siyasi dönüm noktaları.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 490Soru

Türklerin tarih boyunca kullandığı takvim sistemlerini, kullanılmaya başlandıkları kronolojik sıraya göre en eskiden en yeniye doğru sıralayınız.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Türklerin tarih boyunca kullandığı takvimlerin en eskiden en yeniye doğru kronolojik sıralaması: On İki Hayvanlı Türk Takvimi, Hicri Takvim, Celali Takvim, Rumi Takvim ve Miladi Takvim şeklindedir.
Türklerin kullandığı takvimlerin kronolojik sırası en eskiden en yeniye doğru; On İki Hayvanlı Türk Takvimi (İslamiyet öncesi), Hicri Takvim (İslamiyet'in kabulüyle), Celali Takvim (Selçuklu dönemi), Rumi Takvim (Osmanlı dönemi) ve Miladi Takvim (Cumhuriyet dönemi) şeklindedir.

Adım Adım Çözüm

1
İslamiyet öncesi dönemde kullanılan ilk takvimi saptamak.
On İki Hayvanlı Türk Takvimi en eski sıradadır.
Güneş yılı esasına dayalı bu takvim, Türklerin bozkır yaşamı ve astronomi bilgisiyle şekillenmiş en eski sistemdir.
2
İslamiyet'in kabulüyle başlayan dini ve toplumsal dönüşümün getirdiği takvimi belirlemek.
Hicri Takvim ikinci sıradadır.
Karahanlılar döneminden itibaren Türkler, İslam kültür dairesine girerek ay yılı esaslı Hicri Takvim'i kullanmaya başlamışlardır.
3
Büyük Selçuklu Devleti döneminde hazırlanan takvimi bulmak.
Celali Takvim üçüncü sıradadır.
11. yüzyılda Sultan Melikşah'ın emriyle Ömer Hayyam başkanlığındaki kurul tarafından tarımsal vergilerin düzenlenmesi için güneş yılı esasına göre yapılmıştır.
4
Osmanlı Devleti'nin mali işler için kullandığı takvimi saptamak.
Rumi Takvim dördüncü sıradadır.
Osmanlı Devleti'nde Hicri takvim ile güneş yılı arasındaki farktan doğan mali aksamaları çözmek amacıyla 17. yüzyıldan itibaren geliştirilen güneş yılı esaslı sistemdir.
5
En son kabul edilen modern takvimi belirlemek.
Miladi Takvim beşinci sıradadır.
Türkiye Cumhuriyeti'nde çağdaşlaşma ve uluslararası ilişkileri kolaylaştırma amacıyla 1 Ocak 1926'da yürürlüğe giren günümüz takvimidir.

Anahtar Kavram

Türklerin kullandığı takvimlerin kronolojik gelişim süreci, başlangıç olayları ve yılı esasları.
Soru 491Soru

Osmanlı Devleti'nin klasik dönem taşra teşkilatında yer alan idari yönetim birimlerini en geniş yetki alanına sahip olandan en dar olana doğru (büyükten küçüğe) sıralayınız.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Osmanlı taşra teşkilatındaki idari birimlerin büyükten küçüğe doğru sıralaması Eyalet, Sancak, Kaza ve Köy şeklindedir.
Osmanlı Devleti'nin klasik dönem taşra idari hiyerarşisinde en büyükten en küçüğe doğru yetki alanı sıralaması Eyalet, Sancak, Kaza ve Köy şeklindedir.

Adım Adım Çözüm

1
En büyük idari birimi belirlemek
Osmanlı klasik döneminde taşradaki en üst düzey idari birimin beylerbeyi yönetimindeki Eyalet olduğu saptanır.
Geniş toprakların yönetimini ve vergi denetimini kolaylaştırmak amacıyla en üst kademe olarak eyaletler kurulmuştur.
2
Eyaletin altındaki idari birimi belirlemek
Eyaletlerin ayrıldığı ve sancakbeyi tarafından yönetilen bir alt birimin Sancak olduğu belirlenir.
Sancaklar askeri organizasyonun ve idari yapının eyalet altındaki temel taşını oluşturur.
3
Sancakların altındaki idari birimi belirlemek
Sancakların bölündüğü ve idari/adli yöneticisi kadı olan birimin Kaza olduğu saptanır.
Kazalar, taşradaki hem idari kararların hem de şer'i/örfi hukukun uygulandığı geçiş birimleridir.
4
En küçük taşra birimini belirlemek
Taşra teşkilatının en alt basamağında yer alan birimin Köy olduğu belirlenir.
Köyler, tarımsal üretimin doğrudan yapıldığı ve tımarlı sipahilerin denetiminde olan en küçük yerleşim alanlarıdır.

Anahtar Kavram

Osmanlı Eyalet Teşkilatı Hiyerarşisi
Tahmini Süre:50s
Soru 492Soru

Anadolu'da tarih öncesi dönemlerde yaşanan kültürel ve teknolojik gelişmeler göz önüne alındığında, aşağıdaki olayların eskiden yeniye doğru kronolojik sıralaması nasıl olmalıdır?

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Doğru kronolojik sıralama; Antalya Karain Mağarası (Paleolitik), Şanlıurfa Göbeklitepe (Erken Akeramik Neolitik), Diyarbakır Çayönü (Yerleşik tarım ve köy hayatı) ve Çorum Alacahöyük (Tunç Çağı) şeklinde en eskiden en yeniye doğru olmalıdır.
Tarih öncesi dönemlerin gelişim sırasına göre en eski buluntular Paleolitik Çağ'a ait Karain Mağarası'ndadır. Bunu, yerleşik yaşam öncesi Neolitik evreyi temsil eden Göbeklitepe, yerleşik köy yaşamı ve tarımı temsil eden Çayönü ve son olarak metalürjinin geliştiği Tunç Çağı yerleşimi Alacahöyük izler.

Adım Adım Çözüm

1
Buluntuların temsil ettiği dönemleri ve teknolojik aşamaları belirlemek.
Antalya Karain Mağarası avcı-toplayıcı göçebe yaşamı (Paleolitik), Şanlıurfa Göbeklitepe yerleşik yaşam öncesi inanç mimarisini (Erken Akeramik Neolitik), Diyarbakır Çayönü tarım ve köy yaşamını (Akeramik Neolitik), Çorum Alacahöyük ise maden işlemeciliğini (Tunç Çağı) temsil etmektedir.
Kronolojik sıralama yapabilmek için her bir gelişmenin kültürel ve teknolojik evresini tespit etmek gerekir.
2
Belirlenen dönemleri tarihsel gelişim sırasına göre dizmek.
Tarih öncesi dönemlerin gelişim seyri Paleolitik Çağ, Neolitik Çağ (kendi içinde yerleşik yaşam öncesi tapınak evresi ve ardından gelen yerleşik tarım köyü evresi) ve Maden Çağları (Tunç Çağı) sırasını takip eder.
İnsanlığın gelişim süreci doğaya bağımlı avcılıktan, inanç merkezli örgütlenmeye, ardından tarımsal üretime ve en son metal teknolojisine doğru ilerlemiştir.
3
Elde edilen veriler doğrultusunda olayları en eskiden en yeniye doğru sıralamak.
Sıralama Karain Mağarası, Göbeklitepe, Çayönü ve Alacahöyük şeklinde gerçekleşir.
Bu sıralama Anadolu'daki tarih öncesi arkeolojik verilerle ve çağların kronolojik akışıyla tam uyumludur.

Anahtar Kavram

Tarih öncesi çağların Anadolu'daki kronolojik akışı ve karakteristik arkeolojik yerleşim yerleri
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 493Soru

Osmanlı Devleti'nde Kapıkulu Ocağı'na devşirme sistemiyle asker yetiştirilmesi sürecinde takip edilen aşağıdaki adımları, ilk aşamadan son aşamaya doğru sıralayınız.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Sürecin doğru sıralaması: Padişah fermanının çıkarılması, çocukların tescil edilerek seçilmesi, Türk ailelerin yanına yerleştirilmesi, Acemi Ocağı'na sevk edilmesi ve son olarak kapıya çıkma (bedergâh) ile Yeniçeri Ocağı'na geçilmesi şeklindedir.
Devşirme usulüyle asker yetiştirme süreci tamamen sistemli ve aşamalı bir yapıdır. İlk olarak hukuki zemin padişah fermanıyla hazırlanır. Ardından sahada turnacıbaşı gözetiminde tescil yapılır. Seçilen çocuklar kültürel entegrasyon için Türk ailelerin yanına verilir. Kültürel uyum sonrası Acemi Ocağı'nda temel askeri eğitim verilir. Son olarak eğitimini başarıyla tamamlayanlar bedergâh (kapıya çıkma) töreniyle Yeniçeri Ocağı'na geçerek profesyonel orduya dahil olurlar.

Adım Adım Çözüm

1
Asker ihtiyacının tespit edilip padişah fermanının çıkarılması
Devşirme sürecinin yasal olarak başlatılması
Sürecin devlet kontrolünde resmiyet kazanması gerekir.
2
Turnacıbaşı denetiminde çocukların seçilmesi ve eşkâl defterine işlenmesi
Aday öğrencilerin tescil edilmesi
İleride kimlik tespiti yapılabilmesi ve kaçakların önlenmesi amaçlanır.
3
Çocukların Anadolu'daki Müslüman Türk ailelerin yanına verilmesi
Türk-İslam kültürü ve dil eğitiminin alınması
Askeri eğitime başlamadan önce kültürel kimlik uyumunun sağlanması gerekir.
4
Uyum sürecini tamamlayanların Acemi Ocağı'na kabul edilmesi
Temel askeri eğitim ve disiplin sürecinin başlaması
Kapıkulu ordusunun temel eğitim yuvası olan Acemi Ocağı'nda askeri altyapının oluşturulması hedeflenir.
5
Acemi Ocağı'ndan kapıya çıkma (bedergâh) işleminin yapılması
Yeniçeri Ocağı'na veya diğer Kapıkulu ocaklarına geçiş yapılması
Adayın eğitimini tamamlayarak profesyonel ordu kadrosuna dahil edilmesi amaçlanır.

Anahtar Kavram

Devşirme Sistemi ve Kapıkulu Ocağına Asker Yetiştirme Aşamaları
Soru 494Soru

İslam tarihi sürecinde Emeviler ve Abbasiler dönemlerinde siyasi ve kültürel alanda birçok önemli gelişme yaşanmıştır.

Buna göre, aşağıda verilen olayların kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru sıralanışı nasıl olmalıdır?

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Doğru kronolojik sıralama Emevi Devleti'nin kurulması, Abbasi Devleti'nin kurulması ve Bağdat'ta Beytü'l-Hikme'nin açılması şeklindedir.
Doğru kronolojik sıralama, 661 yılında Emevi Devleti'nin kurulmasıyla başlar. Ardından 750 yılında Emevi hanedanına son veren Abbasi Devleti kurulur. Son olarak Abbasi Devleti'nin parlak döneminde, 830 yılında bilimsel çalışmaları kurumsallaştırmak amacıyla Beytü'l-Hikme açılır. Bu nedenle olayların tarihsel sırası geçmişten günümüze doğru Emevi Devleti'nin kurulması, Abbasi Devleti'nin kurulması ve Beytü'l-Hikme'nin açılması şeklindedir.

Adım Adım Çözüm

1
Emevi Devleti'nin kuruluş tarihini belirleme
Emevi Devleti, 661 yılında Muaviye tarafından kurulmuştur.
İslam tarihindeki bu iki büyük hanedandan ilk kurulanını tespit etmek için.
2
Abbasi Devleti'nin kuruluş tarihini belirleme
Abbasi Devleti, Emevilerin yıkılışıyla 750 yılında kurulmuştur.
Emevilerden sonraki döneme geçişi kronolojik olarak yerleştirmek için.
3
Beytü'l-Hikme'nin açılış zamanını belirleme
Beytü'l-Hikme, Abbasi Halifesi Me'mun döneminde 830 yılında kurulmuştur.
Abbasi Devleti dönemindeki kültürel gelişimlerin devletin kuruluşundan sonra gerçekleştiğini göstermek için.

Anahtar Kavram

Emevi ve Abbasi devletlerinin kuruluş kronolojisi ile Abbasi kültürel gelişmeleri arasındaki zamansal ilişki.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 495Soru

Klasik Batı edebiyatının gelişim sürecinde yer alan aşağıdaki sanatçıları ve edebi gelişmeleri, temsil ettikleri dönemlerin tarihsel kronolojisine göre en eskiden en yeniye doğru sıralayınız.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Sıralama en eskiden en yeniye doğru şu şekilde olmalıdır: Homeros (MÖ 8. yüzyıl), Sophokles (MÖ 5. yüzyıl), Dante Alighieri (14. yüzyıl), William Shakespeare (16. yüzyıl sonu - 17. yüzyıl başı) ve Molière (17. yüzyıl ortası).
Doğru sıralama Homeros (MÖ 8. yüzyıl), Sophokles (MÖ 5. yüzyıl), Dante (14. yüzyıl), Shakespeare (16-17. yüzyıl) ve Molière (17. yüzyıl) şeklinde olmalıdır. Bu sıralama Antik Yunan edebiyatından başlayıp Rönesans'a ve ardından 17. yüzyıl klasisizmine uzanan tarihsel gelişime tam uyum sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Sanatçıların ve eserlerin ait olduğu edebi dönemleri belirleme
Homeros ve Sophokles Antik Yunan dönemine; Dante ve Shakespeare Rönesans dönemine; Molière ise Klasisizm dönemine aittir.
Tarihsel sıralamayı yapabilmek için öncelikle eserlerin ve sanatçıların ait olduğu edebi dönemleri tespit etmek gerekir.
2
Antik Yunan sanatçılarını kendi içinde sıralama
Homeros (MÖ 8. yy) destan dönemiyle Sophokles'ten (MÖ 5. yy) daha öncedir.
Aynı edebi dönemde yer alan sanatçıların tarihsel olarak hangisinin daha önce yaşadığı belirlenmelidir.
3
Rönesans dönemi sanatçılarını kendi içinde sıralama
Dante (14. yy başı) erken Rönesans/Orta Çağ sonu figürüyken, Shakespeare (16. yy sonu - 17. yy başı) olgun Rönesans dönemindedir. Dolayısıyla Dante önce gelir.
Rönesans dönemindeki kronolojik gelişim tespit edilmelidir.
4
Edebi akımlar arasındaki tarihsel sırayı kurma
Antik Yunan (Homeros, Sophokles) -> Rönesans (Dante, Shakespeare) -> Klasisizm (Molière) şeklinde bir kronolojik akış mevcuttur.
Tüm dönem ve sanatçılar birleştirilerek en eskiden en yeniye doğru nihai kronolojik dizi oluşturulur.

Anahtar Kavram

Klasik Batı Edebiyatı Temsilcileri ve Edebi Dönemlerin Kronolojik Sıralaması
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 496Soru

Aşağıda Mezopotamya medeniyetlerinin geli��im sürecine yön veren bazı önemli tarihsel gelişmeler karışık olarak verilmiştir. Bu gelişmelerin kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru sıralanışını düzenleyiniz.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Sıralama şu şekildedir: Sümer zigguratlarının inşası -> Urugakina Kanunları'nın ilanı -> Akad İmparatorluğu'nun kurulması -> Ninova Kütüphanesi'nin kurulması.
Doğru sıralama Sümer zigguratlarının inşasıyla başlar, ardından Sümer şehir devletlerindeki Urugakina Kanunları gelir. Akad İmparatorluğu'nun kurulması Sümer kent devletlerinin bağımsızlığını kaybetmesiyle gerçekleştiği için bu kanunlardan sonradır. En son gelişme ise Mezopotamya tarihinin geç dönemlerinde kurulan Asur kütüphanesidir.

Adım Adım Çözüm

1
Mezopotamya'daki ilk şehir devletlerinin kuruluşu ve dinî-mimari yapıların ortaya çıkışını belirleyin.
Sümerlerin zigguratları inşa etmesi (MÖ 3000 civarı) bu sürecin en eski halkasıdır.
Tapınak merkezli yaşam ve astronomik faaliyetler, yazılı kanunlar ve büyük imparatorluklar kurulmadan önce başlamıştır.
2
Sümer şehir devletlerindeki iç huzursuzluklar sonucu yapılan yasal düzenlemeleri inceleyin.
Lagaş Kralı Urugakina'nın rahiplerin halk üzerindeki sömürüsünü bitiren kanunları (MÖ 2375 civarı) ikinci sıradadır.
Yazılı kanunların yapılabilmesi için şehir yaşamının olgunlaşmış ve yazının kurumsalla��mış olması gerekir.
3
Mezopotamya'da şehir devletleri modelinden merkezi imparatorluk modeline geçişi tespit edin.
Kral Sargon liderliğinde Akad İmparatorluğu'nun kurulması (MÖ 2330 civarı) üçüncü sıradadır.
Akadlar, bağımsız Sümer site devletlerini (Urugakina'nın yönettiği Lagaş dahil) fethederek ilk imparatorluğu kurmuşlardır.
4
Kütüphanecilik ve geniş çaplı devlet arşivlerinin oluşma dönemini belirleyin.
Asurluların Ninova'da kütüphane kurması (MÖ 7. yüzyıl) kronolojik olarak en son adımdır.
Kütüphaneler ve geniş arşivler, imparatorlukların olgunlaşma evrelerinde kültürel birikimi koruma ihtiyacından doğar.

Anahtar Kavram

Mezopotamya medeniyetlerinin tarihsel gelişim evreleri, siyasi ve kültürel dönüm noktaları.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 497Soru

Roma Uygarlığı'nın tarihsel süreçte yaşadığı siyasi yönetim dönemlerini, ilk dönemden son döneme doğru kronolojik olarak sıralayınız.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Roma Uygarlığı'nın tarihsel yönetim dönemleri sırasıyla Krallık Dönemi, Cumhuriyet Dönemi ve İmparatorluk Dönemi'dir.
Roma Uygarlığı sırasıyla Krallık Dönemi (MÖ 753 - MÖ 509), Cumhuriyet Dönemi (MÖ 509 - MÖ 27) ve İmparatorluk Dönemi (MÖ 27 - MS 476) evrelerinden geçmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Roma'nın kuruluş aşamasındaki ilk yönetim şeklini tespit etmek
Roma'nın MÖ 753'teki kuruluşundan itibaren krallar tarafından yönetildiği Krallık Dönemi belirlenir.
Roma'nın siyasi yapısı monarşik bir düzenle başlamıştır.
2
Krallık rejiminden sonraki yönetim geçişini tespit etmek
Kralın yetkilerinin Senato tarafından sınırlandırılması ve monarşiye son verilmesiyle MÖ 509'da başlayan Cumhuriyet Dönemi belirlenir.
Roma halkının tek adam yönetimine karşı çıkması cumhuriyet sistemini doğurmuştur.
3
Cumhuriyet sonrasında kurulan imparatorluk rejimini tespit etmek
MÖ 27 yılında Octavianus'un başa geçip imparatorluğunu ilan etmesiyle başlayan İmparatorluk Dönemi belirlenir.
Roma'nın genişleyen toprakları ve iç savaşlar, merkeziyetçi bir imparatorluk rejimine geçilmesini zorunlu kılmıştır.

Anahtar Kavram

Roma Uygarlığı Yönetim Evreleri
Soru 498Soru

Mustafa Kemal'in askerlik ve diplomasi hayatında yer alan aşağıdaki gelişmeleri kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru sıralayınız.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Kronolojik sıralama şu şekildedir: Kurmay yüzbaşı rütbesiyle Şam'daki 5. Ordu'ya atanması (1905), Trablusgarp'ta İtalyan işgaline karşı yerel halkı teşkilatlandırması (1911), Sofya'da asker�� ataşemiliter olarak görev yapması (1913) ve I. Dünya Savaşı'nda Çanakkale Cephesi'nde Anafartalar Grubu'nu komuta etmesi (1915).
Kronolojik olarak en eski olay 1905 yılında gerçekleşen Şam görevidir. Ardından 1911 yılında Trablusgarp'taki mücadele, sonrasında 1913 yılındaki Sofya Ataşemiliterliği ve son olarak 1915 yılındaki Çanakkale Cephesi'ndeki komutanlığı gelmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Mustafa Kemal'in ilk görev yeri olan Şam'daki 5. Ordu'ya atanma tarihini belirleme.
Şam'a atanması 1905 yılına denk gelir.
Mezuniyetinin ardından ilk askeri tecrübesini burada edinmiştir.
2
Trablusgarp'taki faaliyetlerinin tarihini belirleme.
Trablusgarp Savaşı ve buradaki teşkilatlandırma çalışmaları 1911 yılında gerçekleşmiştir.
Bu görev, onun sömürgeciliğe karşı ilk fiili mücadelesidir.
3
Sofya'daki diplomatik görevinin tarihini belirleme.
Sofya'da ataşemiliterlik görevine 1913 yılında atanmıştır.
Bu görevle diplomatik temsil yeteneği ve Avrupa siyasetini yakından tanıma fırsatı bulmuştur.
4
I. Dünya Savaşı'ndaki ilk cephesi olan Çanakkale'deki komutanlığının tarihini belirleme.
Çanakkale Cephesi'ndeki Anafartalar komutanlığı 1915 yılında gerçekleşmiştir.
I. Dünya Savaşı süresince üstlendiği en önemli savunma görevlerindendir.

Anahtar Kavram

Mustafa Kemal'in Askerlik ve Diplomasi Hayatının Kronolojik Sıralaması
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 499Soru

Osmanlı Devleti'nin Kuruluş Dönemi'nde Balkanlar ve Rumeli coğrafyasında hâkimiyet kurma sürecine dair aşağıda verilen gelişmeleri kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru sıralayınız.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Doğru kronolojik sıralama; Çimpe Kalesi'nin alınması (1353), Edirne'nin fethi (1361), I. Kosova Savaşı (1389) ve Niğbolu Savaşı (1396) şeklindedir.
Osmanlı Devleti'nin Balkanlar ve Rumeli'deki fetih süreci sırasıyla; 1353'te Çimpe Kalesi'nin alınması (Orhan Bey), 1361'de Edirne'nin fethi (I. Murad), 1389'da I. Kosova Savaşı (I. Murad) ve 1396'da Niğbolu Savaşı (Yıldırım Bayezid) şeklinde gerçekleşmiştir. Bu doğrultuda Çimpe Kalesi'nin alınması ilk sırada, Niğbolu Savaşı ise son sırada yer almalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Rumeli'ye geçişin ilk aşamasını ve ilk iskan faaliyetlerinin başlangıcını tespit etmek.
Orhan Bey Dönemi'nde Bizans'a verilen askeri yardım karşılığında 1353'te Çimpe Kalesi'nin alınması ilk gelişmedir.
Çimpe Kalesi Osmanlı'nın Rumeli'deki ilk askeri üssüdür ve iskan politikasının bu bölgede uygulanmasının önünü açmıştır.
2
Balkanlar'daki fetihlerin yeni yönetim merkezinin belirlendiği gelişmeyi bulmak.
Sazlıdere Savaşı sonrasında 1361 yılında Edirne'nin fethi ve başkent yapılması ikinci sırada yer alır.
Edirne'nin fethi, Osmanlı Devleti'nin Balkanlar'da kalıcı olma kararlılığını gösteren ve askeri operasyonları bu merkezden yönetmesini sağlayan kritik bir idari adımdır.
3
Balkan ittifaklarına karşı kazanılan ilk büyük askeri zaferi belirlemek.
I. Murad döneminde Haçlı ittifakına karşı kazanılan I. Kosova Savaşı (1389) üçüncü sırada yer alır.
Bu zaferle Balkan devletlerinin Osmanlı'yı bölgeden atma ümidi kırılmış, Osmanlı'nın askeri üstünlüğü kesinleşmiştir.
4
Balkanlar'daki sınırların pekiştiği ve bir krallığa son verildiği son dönemi belirlemek.
Yıldırım Bayezid dönemindeki Niğbolu Savaşı (1396) dördüncü sırada yer alır.
Haçlı ordusuna karşı kazanılan bu zaferle Bulgar Krallığı tamamen ilhak edilmiş ve Osmanlı'nın Balkanlar'daki hakimiyeti pekişmiştir.

Anahtar Kavram

Osmanlı Devleti'nin Balkanlar'daki Fetih Süreci ve Kronolojisi
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 500Soru

Aşağıda Karahanlılar ve Gazneliler dönemiyle ilgili bazı önemli siyasi ve dini gelişmeler karışık olarak verilmiştir. Bu gelişmelerin kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru sıralanışı nasıl olmalıdır?

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Gelişmelerin kronolojik olarak doğru sıralanışı: Karahanlı Devleti'nde İslamiyet'in resmi din kabul edilmesi, Gazneli Mahmut'un Hindistan seferlerine başlaması ve Gazneliler ile Selçuklular arasında Dandanakan Savaşı'nın yapılması şeklindedir.
Karahanlılar'ın İslamiyet'i kabulü 10. yüzyılın ortalarında, Gazneli Mahmut'un Hindistan seferleri 11. yüzyılın başında ve Dandanakan Savaşı ise 1040 yılında gerçekleştiği için doğru kronolojik sıralama bu şekildedir.

Adım Adım Çözüm

1
Karahanlılar'ın İslamiyet'i kabul dönemini belirleme
Satuk Buğra Han'ın İslamiyet'i kabulü 10. yüzyılın ortalarına (yaklaşık 940'lar) dayanır.
Karahanlılar, Orta Asya'da İslamiyet'i kabul eden ilk büyük Türk devletidir ve bu gelişme kronolojik olarak en eskidir.
2
Gazneli Mahmut'un Hindistan seferlerinin dönemini belirleme
Gazneli Mahmut'un Hindistan'a düzenlediği 17 seferden ilki 11. yüzyılın hemen başında (1001 yılında) gerçekleşmiştir.
Bu seferler Karahanlılar'ın İslamiyet'i resmi din olarak kabul etmesinden daha sonraki bir döneme denk gelir.
3
Dandanakan Savaşı'nın tarihini belirleme
Dandanakan Savaşı 1040 yılında yapılmıştır.
Gazneliler ile Büyük Selçuklular arasındaki bu savaş, listedeki en son kronolojik gelişmedir ve Gaznelilerin yıkılış sürecini başlatmıştır.

Anahtar Kavram

Karahanlılar ve Gazneliler dönemi olaylarının kronolojisi
Tahmini Süre:1m 0s
ÖncekiSayfa 25 / 43Sonraki
Tüm alıştırma soruları — YKS AYT (Alan Yeterlilik Testi) | Examkin