Tüm alıştırma soruları

Uygurların resmi yazıtlarından Karabalgasun Yazıtı'nda yer alan; *"Bu dinin (Maniheizm) kabulünden önce et yiyen ve kan içen bir millet idik, şimdi ise sebze yiyen ve pirinçle beslenen bir millet olduk. Çadırlar yerine saraylar ve şehirler kurduk..."* ifadeleri ile dönemin sosyo-ekonomik gelişmeleri dikkate alındığında, yerleşik yaşama geçişin Uygur Devleti ve toplumu üzerindeki etkileri hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Orta Asya'da yapılan arkeolojik kazılarda, günümüz Türkmenistan sınırlarında yer alan Aşkabat yakınlarında ortaya çıkarılan ve Orta Asya'nın en eski kültür merkezi olarak kabul edilen arkeolojik alan aşağıdakilerden hangisidir?

Uygur Devleti Dönemi'nde yerleşik yaşam tarzının benimsenmesi ve yeni inanç sistemlerine geçilmesi, Türk tarihinin sosyal, ekonomik, hukuki ve kültürel yapısında köklü değişimlere yol açmıştır.

Buna göre, sol sütunda verilen gelişmeler ile bu gelişmelerin sağ sütunda yer alan doğal sonuçlarını doğru şekilde eşleştiriniz.

Bütünleşik afet yönetimi; afetlerin önlenmesi ve zararlarının azaltılması amacıyla afet öncesi, sırası ve sonrasında yapılması gereken çalışmaların planlanması ve koordine edilmesini kapsayan çok boyutlu bir süreçtir. Bu süreçte uygulanacak stratejiler, afetin kökenine (jeolojik, jeomorfolojik, klimatolojik, hidrolojik) ve meydana geldiği bölgenin coğrafi özelliklerine göre farklılık gösterir.

Aşağıdaki haritada, yeryüzünde farklı doğal afet risklerinin yüksek olduğu beş bölge numaralandırılarak gösterilmiştir.

[Harita]

Buna göre, haritada numaralandırılmış bölgelerde yürütülen afet yönetimi çalışmalarıyla ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

Cumhuriyet Dönemi'nde gerçekleştirilen;

I. Erkân-ı Harbiye-i Umumiye Vekâleti'nin kald��rılarak subayların milletvekilliği yapmasının yasaklanması,
II. Türk kadınına belediye ve milletvekili seçimlerine katılma hakkının verilmesi,
III. Saltanatın kaldırılıp egemenlik hakkının doğrudan millete devredilmesi

gelişmelerinin ortak amacı ve doğrudan ilgili olduğu Atatürk ilkesi aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Tarihî süreçte Türk milletinin kazandığı zaferleri, millî ve manevi değerleri, Anadolu coğrafyasının vatanlaşma serüvenini destansı bir üslup ve dinî-tasavvufi duyarlıkla ele alan romanlar, edebiyatımızda 'millî-dinî zevk ve duyarlılığı yansıtan eserler' olarak adlandırılır. Bu eserlerde Malazgirt Zaferi'nden başlayarak Osmanlı İmparatorluğu'nun kuruluşu, Çanakkale ve Kurtuluş Savaşları gibi dönüm noktaları manevi bir ruhla yeniden yorumlanır.

Buna göre, aşağıdaki sanatçılardan hangisinin bu yönelim doğrultusunda eser verdiği söylenemez?

Yeni Türk Devleti'nde gerçekleştirilen bazı inkılaplar ve bu inkılapların ilişkili olduğu temel Atatürk ilkeleri aşağıda verilmiştir. Sol sütundaki gelişmeleri, sağ sütundaki en belirgin ilişkili olduklar�� ilkelerle eşleştiriniz.

Orta Çağ Avrupa'sında feodal sistemin işleyişini belirleyen siyasi, hukuki ve sosyal kavramlar bulunmaktadır. Aşağıdaki tabloda sol sütunda verilen feodalizm terimlerini, sağ sütundaki doğru tanımlarıyla eşleştiriniz.

Çin seyahatnamelerinde ve Uygurlardan kalan kitabelerde; nehirlerden a��ılan kanallarla tarlaların sulandığı, surlarla çevrili kentlerde Maniheizm ve Budizm tapınaklarının inşa edildiği, ticaretin canlı olduğu ve hukuki sözleşmelerin yazılı belgelerle kayıt altına alındığı aktarılmaktadır.

Buna göre, Uygurların yerleşik yaşam tarzını benimsemelerinin aşağıdakilerden hangisi üzerinde bir değişim yarattığı savunulamaz?

Türkiye'de Cumhuriyet'in kuruluşundan günümüze kadar uygulanan ekonomi politikaları, doğal kaynakların (maden, su, toprak vb.) işletilmesi ve yönetim biçiminde belirleyici olmuştur. Aşağıda verilen ekonomi politikası dönemlerini, bu dönemlerde doğal kaynakların kullanımına yönelik gerçekleştirilen temel faaliyetler veya kurumsal adımlarla eşleştiriniz.

Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı'nda açtığı Kafkas ve Kanal cepheleri, askeri sınırların ötesinde siyasi, ideolojik ve ekonomik hedefler de barındırmıştır.

Bu cephelerin açılma nedenleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu cephelerin hedeflerinden biri olarak gösterilemez?

İtilaf Devletleri'nin 16 Mart 1920'de İstanbul'u resmen işgal ederek son Osmanlı Mebusan Meclisi'ni kapatması, Osmanlı Hükümeti'ni uluslararası antlaşmaları onaylayacak anayasal bir parlamento desteğinden mahrum bırakmıştır. Bu duruma rağmen Sadrazam Damat Ferit Paşa, Saltanat Şûrası adında danışma niteliğinde bir kurul toplayarak barış şartlarını kabul etmiştir.

Bu gelişmelerin Sevr Antlaşması üzerindeki doğrudan hukuki sonucu aşa��ıdakilerden hangisidir?

İlk Türk-İslam devletlerinde devlet işlerinin görüşüldüğü Büyük Divan'a (Divan-ı Saltanat) bağlı olarak çalışan alt divanlar bulunmaktadır. Aşağıdaki tabloda yer alan divanları ve bu divanların temel görevlerini doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Türklerin tarih boyunca zamanı bölme ve takvim kullanma pratikleri; yaşadıkları coğrafi değişimler, dini dönüşümler ve ekonomik ihtiyaçlarla şekillenmiştir.

Buna göre, aşağıda verilen Türk devlet ve topluluklarının takvimsel pratikleri ve kronolojik adımları, geçmişten günümüze doğru (eskiden yeniye) nasıl sıralanmalıdır?

Türkiye’de limanların gelişmesinde ve ticaret kapasitelerinin artmasında, limanın art bölgesiyle (hinterland) olan ulaşım imkanları, özellikle de demir yolu bağlantısının bulunması kritik bir öneme sahiptir.

Buna göre;

I. Trabzon
II. Antalya
III. Samsun
IV. Sinop
V. İzmir

limanlarından hangilerinin iç kesimlerle demir yolu bağlantısı vardır?

Bir yerleşmenin kent kimliği kazanmasında ve sınırlarının ötesinde bir çekim merkezi hâline gelmesinde üstlendiği ekonomik, sosyal ya da siyasi faaliyetler belirleyici olmaktadır. Şehirlerin sahip olduğu bu baskın faaliyetler (fonksiyonlar), onların dünya genelindeki etki alanlarının genişliğini doğrudan şekillendirir.

Buna göre kentlerin fonksiyonel yapıları ile etki alanlarının coğrafi sınırları arasındaki ilişki göz önüne alındığında;

I. Rotterdam ve Singapur gibi deniz ticaretine yön veren merkezlerin küresel ölçekte etki yaratmasında, geniş hinterlanda sahip olmaları ve uluslararası deniz yolu taşımacılığı rotaları üzerinde yer almaları temel etkendir.
II. Vatikan ve Mekke gibi inanç merkezlerinin küresel etki alanına sahip olması, bu kentlerin demografik büyüklükleri ve modern sanayi tesislerine ev sahipliği yapmalarıyla açıklanmaktadır.
III. Ruhr Bölgesi'nde yer alan Essen gibi sanayi kentlerinin etki alanı yerel ve bölgesel sınırları aşsa da bu kentlerin küresel karar alma mekanizmaları üzerindeki etkisi, New York ve Londra gibi küresel finans merkezlerinin gerisindedir.

yargılarından hangileri doğrudur?

Bir höyükte yürütülen arkeolojik kazı çalışmalarında iki farklı kültür katman�� tespit edilmiştir:

* Alt Katman (Kalkolitik Dönem): Bakır süs eşyaları, obsidyen ok uçları, el yapımı seramik kaplar ve kömürleşmiş tohum kalıntıları.
* Üst Katman (Hitit Dönemi): Çivi yazılı kil tabletler, kraliyet mühürleri, devletler arası antlaşma metinleri ve bronz savaş aletleri.

Bu kazı alanında elde edilen buluntuların değerlendirilme süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Osmanlı Devleti'nde 1839 yılında ilan edilen Tanzimat Fermanı ile din ve mezhep farkı gözetilmeksizin tüm Osmanlı tebaasının hakları güvence altına alınmaya çalışılmış; 1856 yılında ilan edilen Islahat Fermanı ile de gayrimüslim tebaaya yeni haklar verilerek Müslümanlar ile tam bir eşitlik sağlanması hedeflenmiştir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Islahat Fermanı ile gayrimüslim tebaaya sağlanan yeni haklar veya kolaylıklar arasında gösterilemez?

İlk Türk devletlerinde ölen kişilerin değerli eşyalarıyla birlikte "kurgan" adı verilen mezarlara gömülmesi ve bu mezarların etrafına ölen kişinin hayattayken öldürdüğü düşman sayısı kadar "balbal" adı verilen taş heykelciklerin dikilmesi yaygın bir uygulamadır.

Bu durum, ilk Türk devletlerinde aşağıdakilerden hangisinin varlığına doğrudan kanıt oluşturur?

Konya Ovası Projesi (KOP), Türkiye'nin önemli sulama ve bölgesel kalkınma projelerinden biridir. Başlangıçta tarımsal sulama odaklı bir proje olarak tasarlanmış olsa da günümüzde sürdürülebilir çevre ve çok sektörlü ekonomik kalkınmayı hedefleyen kapsamlı bir yapıya bürünmüştür.

Buna göre, KOP'un uygulandığı bölgenin coğrafi ve ekonomik özellikleri dikkate alındığında;

I. Göksu Havzası'ndaki suların Mavi Tünel vasıtasıyla Konya Havzası'na aktarılarak sulanabilir tarım alanlarının artırılması,
II. Havzadaki yeraltı su seviyesinin korunması amacıyla su tüketimi fazla olan tarım ürünlerinin ekim alanlarının sınırlandırılması,
III. Bölgedeki linyit ve taş kömürü yataklarının modernize edilerek demir-çelik sanayisiyle olan entegrasyonunun güçlendirilmesi

faaliyetlerinden hangileri bu projenin temel amaç ve stratejileri arasında yer alır?