Tüm alıştırma soruları

Aşağıda Türkiye'deki bazı ormancılık faaliyetleri ve bu faaliyetlerden elde edilen ürünler ile bu ürünlerin/faaliyetlerin yoğunlaştığı alanların coğrafi ve ekonomik özellikleri verilmiştir.

Buna göre, sol sütundaki ormancılık faaliyetleri ile sağ sütundaki coğrafi ve ekonomik özellikleri doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Türkiye'de madenlerin çıkarıldığı alanlar ile bu madenlerin işlendiği sanayi tesislerinin coğrafi dağılımı ekonomik faaliyetler açısından büyük önem taşır. Aşağıda verilen madenleri, Türkiye'de en önemli çıkarım veya işleme merkezleri olan yerleşmelerle doğru şekilde eşleştiriniz.

8 Aralık 1991 tarihinde Rusya Federasyonu, Ukrayna ve Beyaz Rusya liderleri Brest şehri yakınlarında bir araya gelerek Minsk Anlaşması’nı imzalamış ve Bağımsız Devletler Topluluğu’nun (BDT) kurulduğunu ilan etmişlerdir. Ancak Slav kökenli bu üç cumhuriyetin kendi aralarında aldığı bu karar, kurucu sürecin dışında bırakılan Orta Asya Türk cumhuriyetlerinde derin bir güvensizlik ve dışlanma kaygısı doğurmuştur. Yaşanan bu diplomatik krizin aşılması amacıyla Kazakistan’ın ev sahipliğinde toplanan liderler, topluluğun kapsayıcılığını artıran yeni bir adım atmışlardır.

Bu tarihsel süreç doğrultusunda, Orta Asya Türk cumhuriyetlerinin de BDT’nin kurucu üyeleri arasında eşit statüde yer almasını sağlayan ve Sovyetler Birliği’nin hukuken sona erdiğini tescilleyen uluslararası gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

13. ve 14. yüzyıllarda Moğol istilası, taht kavgaları ve sosyal istikrarsızlıklarla sarsılan Anadolu'nun yeniden imar edilmesinde, toplumsal düzenin kurulmasında ve İslamlaşma sürecinde tasavvuf erbabı (gönül erenleri) çok yönlü roller üstlenmiştir. Buna göre, aşağıda sol sütunda verilen sufileri, sağ sütundaki Anadolu'nun sosyo-ekonomik ve dini-kültürel yapısına katkılarıyla doğru şekilde eşleştiriniz.

Türkiye'de tarım alanlarında uygulanan nadas yöntemi; yağış azlığı ve sulama yetersizliği nedeniyle toprağın nem dengesini korumak amacıyla yapılan zorunlu bir uygulamadır. Ancak bu yöntem erozyona yol açması ve tarımsal verimliliği düşürmesi nedeniyle olumsuz sonuçlar doğurur.

Buna göre, tarım arazilerinde nadas uygulamasını azaltmak için yapılabilecek çalışmalar arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?

Aşağıdaki sol sütunda yer alan şehirler ile sağ sütunda bu şehirlerin gelişim süreçlerinde ön plana çıkan baskın fonksiyonel özellikleri verilmiştir.

Buna göre, sol sütundaki şehirleri sağ sütundaki uygun fonksiyonel açıklamalarıyla doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Aşağıda verilen karasal biyom türlerini, bu biyomların iklim özellikleri ve bitki örtüsünün hayatta kalma adaptasyonlarına göre doğru şekilde eşleştiriniz.

Aşağıda Kuzey Yarım Küre'de yer alan bir karasal biyoma ait yıllık sıcaklık ve yağış grafiği verilmiştir.

Buna göre, grafiği verilen biyomda yaşayan canlıların adaptasyon özellikleri ve bu biyomun genel yapısı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Türkiye'de tarım alanlarında sulama projelerinin (GAP, KOP vb.) hayata geçirilmesiyle nadas alanları azalmış, verimlilik ve ürün çeşitliliği artmıştır. Ancak sulama olanakları gelişse bile tarım ürünlerinin yetişme koşulları (sıcaklık, yağış, toprak isteği) ile iklim bölgeleri arasındaki ilişki sınırlandırıcı olmaya devam etmektedir. Örneğin; yaz kuraklığı ve sıcaklığı isteyen pamuk Karadeniz kıyılarında doğal olarak yetişemezken, her mevsim yüksek nem ve düzenli yağış isteyen çay ise sulama yapılsa dahi İç Anadolu'da yetiştirilemez.

Buna göre, sulama ve nadas ilişkisi ile tarım ürünlerinin yetişme koşulları dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Yumuşama Dönemi'nde yaşanan ve Doğu-Batı blokları arasındaki ilişkiler ile bölgesel dengeleri etkileyen aşağıdaki gelişmelerin kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru sıralanışı nasıl olmalıdır?

Türkiye'de hayvancılık faaliyetleri ve bu faaliyetlerin coğrafi dağılışı hakkında araştırma yapan bir coğrafya kulübü öğrencileri, hazırladıkları sunumda şu bilgilere yer vermişlerdir:

I. Erzurum-Kars ve Ardahan platolarında yaz yağışlarıyla yeşeren gür çayırların varlığı, bu alanlarda büyükbaş mera hayvancılığının gelişmesinde temel etkendir.
II. İç Anadolu Bölgesi'ndeki besi ve ahır hayvancılığında, ilkbahar kuraklığının belirgin olduğu yıllarda et ve süt üretiminde ciddi düşüşler yaşanmaktadır.
III. Tüketim merkezlerine yakınlık ve pazarlama kolaylığı nedeniyle kümes hayvancılığı, Marmara ve Ege bölgelerindeki büyük şehirlerin çevresinde yoğunlaşmıştır.

Buna göre, öğrencilerin verdiği bilgilerden hangileri yanlıştır?

Orta Çağ Avrupa düzeninde devletler; imparator, kral ve derebeyi gibi farklı dünyevi güçler arasında bölünmüş bir siyasi otoriteye sahipti. Bu düzenin en üstünde ise devletlerin meşruiyet kaynağını denetleyen ve gerektiğinde kralları aforoz edebilen papalık makamı bulunmaktaydı. Ancak 1648 yılında imzalanan Westphalia Antlaşması ile devletlerin kendi topraklarında en yüksek otorite olduğu kabul edilmiş ve dışarıdan yapılacak her türlü müdahale gayrimeşru sayılmıştır.

Bu değişim dikkate alındığında, Westphalia Barışı'nın modern devletler hukukuna kazandırdığı temel ilke aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye'nin kültürel turizm potansiyelini yansıtan ve aşağıda belirtilen turizm alanlarını, coğrafi konumları dikkate alınarak en batıdan en doğuya doğru sıralayınız.

Pasarofça Antlaşması ile başlayıp Patrona Halil İsyanı ile son bulan dönemde, Osmanlı idarecileri Batı dünyasının sivil, teknik ve kültürel birikiminden faydalanmaya çalışmışlardır. Bu süreçte diplomatik ve kültürel alanda önemli adımlar atılmıştır.

Bu dönemde gerçekleştirilen modernleşme faaliyetleriyle ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

Ekonomik faaliyetlerin temel aşamalarından biri olan dağıtım; üretilen mal ve hizmetlerin tüketiciye ulaştırılması sürecidir. Yer şekilleri, iklim koşulları ve su kaynakları gibi fiziki coğrafya özellikleri, dağıtım faaliyetlerinin hızı, güzergâhı ve maliyeti üzerinde belirleyici bir etkiye sahiptir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi doğal faktörlerin dağıtım faaliyeti üzerindeki doğrudan etkisine örnek gösterilebilir?

Türkiye'nin tarihsel süreçte uyguladığı nüfus politikaları ile ilgili coğrafya dersinde araştırma yapan beş öğrenci şu tespitlerde bulunmuştur:

* Ahmet: 1923-1963 döneminde nüfus artış hızını artırıcı politikaların izlenmesinde, tarımda makineleşmenin henüz yetersiz olması ve insan gücüne duyulan gereksinim etkili olmuştur.
* Burcu: 1963 yılından itibaren planlı kalkınma dönemine geçilmesiyle birlikte, hızlı nüfus artışının tasarrufları azaltıp kalkınma hızını yavaşlattığı kabul edilerek aile planlamasına yönelinmiştir.
* Cem: 1980 sonrasında demografik yatırımların payını azaltıp nüfusun eğitim ve sağlık kalitesini yükseltmek amacıyla nüfusun niteliğini iyileştirici adımlar ön plana çıkmıştır.
* Deniz: 2005 yılından sonra doğurganlık hızının kritik sınırın altına inmesi ve nüfusun yaşlanma eğilimine girmesi nedeniyle çocuk sahibi olan aileleri destekleyici yasal düzenlemeler yapılmıştır.
* Eylül: Türkiye'nin günümüzde nüfus artış hızını yükseltmeyi hedefleyen politikalara geri dönmesi, ülkenin sosyoekonomik gelişmişlik seviyesinin düştüğünü göstermektedir.

Bu öğrencilerden hangisinin yaptığı tespit coğrafi açıdan doğru değildir?

I. Dünya Savaşı sırasında Osmanlı Hükûmeti, Kafkas Cephesi'ndeki Rus ilerleyişini kolaylaştıran, ordunun lojistik destek hatlarına saldıran ve sivil halkın can güvenliğini tehdit eden Ermeni komitacıların faaliyetlerini engellemek amacıyla 27 Mayıs 1915'te Geçici Sevk ve İskan Kanunu'nu (Tehcir Kanunu) kabul etmiştir.

Bu kanunun çıkarılma gerekçesi ve kapsamı dikkate alındığında, aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

Ekonomik faaliyetlerin çeşitlenmesinde ve gelişmesinde beşerî faktörlerin üretim, dağıtım ve tüketim süreçleri üzerindeki etkisi belirleyicidir. Buna göre, sol sütunda verilen beşerî faaliyet örneklerini sağ sütundaki en uygun ekonomik süreç ve beşerî faktör sınıflandırmasıyla doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Aşağıda Türkiye'de siyasi alanda gerçekleştirilen bazı inkılaplar ile bu inkılapların doğrudan hedeflediği siyasi veya hukuki amaçlar verilmiştir. Bu inkılaplar ile amaçları doğru olacak şekilde eşleştiriniz.

Cumhuriyet’in ilk yıllarında gerçekleştirilen inkılaplar, toplumsal yapıyı çağdaş bir çehreye kavuşturmayı hedeflerken aynı zamanda iktisadi hayatta yaşanan karmaşayı önlemeyi ve dış dünya ile ekonomik ilişkileri kolaylaştırmayı da amaçlamıştır. Bu yönüyle bazı inkılaplar, hem toplumsal düzene hem de ticari hayatın rasyonelleşmesine doğrudan katkı sağlamıştır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi hem toplumsal alanda birlik sağlamaya hem de ekonomik ilişkilerde ulusal ve uluslararası düzeyde standardizasyonu gerçekleştirmeye yönelik yapılan düzenlemeler arasında gösterilebilir?