Tüm alıştırma soruları

Türkiye'de otomotiv sanayisine ait üretim tesislerinin Kocaeli, Bursa, Sakarya ve İzmir gibi merkezlerde yoğunlaşmasında bu alanların aşağıdaki özelliklerinden hangisi öncelikli olarak etkili olmuştur?

Osmanlı Devleti'nin Ankara Savaşı öncesinde girdiği siyasi gerilimden başlayıp Fetret Devri'nin son bulmasına kadar uzanan süreçte meydana gelen aşağıdaki gelişmeleri, kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru sıralayınız.

Doğal kaynaklar; tükenme durumları, kendilerini yenileme hızları ve kökenlerine göre çeşitli sınıflara ayrılmaktadır. Aşağıda verilen doğal kaynak gruplarını, karşılarında yer alan tükenme durumları ve kullanım özelliklerini açıklayan tanımlarla doğru şekilde eşleştiriniz.

Türkiye, dünya genelindeki bor minerali rezervlerinin yaklaşık %73'üne sahiptir. Kütahya-Emet, Eskişehir-Kırka ve Balıkesir-Bigadiç gibi alanlarda zengin yatakları bulunan bu maden; cam, seramik, jet yakıtı ve temizlik malzemeleri gibi pek çok sanayi kolunda kullanılmaktadır. Türkiye, bu devasa rezerv potansiyeline rağmen bor ihracatından elde ettiği ekonomik katma değeri hedeflenen seviyeye ulaştıramamıştır.

Bu durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Yeni Türk Devleti’nde gerçekleştirilen toplumsal ve ekonomik alandaki inkılaplar; bir yandan milli bağımsızlığı ve iç piyasadaki egemenliği pekiştirmeyi hedeflerken, diğer yandan da batılı devletlerle ticari ilişkilerde entegrasyonu sağlamayı ve iç piyasadaki standart farklılıklarından doğan karmaşayı gidermeyi amaçlamıştır.

Buna göre yapılan;

I. Uluslararası saat ve takvim sisteminin kabul edilmesi,
II. Kabotaj Kanunu'nun yürürlüğe girmesi,
III. Uzunluk ve ağırlık ölçü birimlerinin değiştirilmesi

düzenlemelerinden hangileri doğrudan "uluslararası ticari ilişkilerde yaşanan aksaklıkları giderme ve batılı ülkelerle entegrasyon sağlama" amacına yöneliktir?

Aşağıda verilen şehirler ile bu şehirlerin tarihsel süreçte ortaya çıkmasında veya gelişmesinde etkili olan temel coğrafi ve ekonomik faktörleri doğru şekilde eşleştiriniz.

Ekosistemlerdeki besin zinciri ve enerji akışı, canlıların beslenme ilişkilerine ve üstlendikleri ekolojik rollere göre şekillenir. Aşağıda, tropikal bir mangrov ekosisteminde yer alan bazı canlılar ve bu canlıların besin zincirindeki işlevsel rolleri verilmiştir. Buna göre, sol sütunda verilen canlılar ile sağ sütunda verilen ekolojik rolleri doğru şekilde eşleştiriniz.

Türkiye'de turizm faaliyetlerinin yıl içine dağılışı ve turizm sezonunun süresi; coğrafi konum, iklim özellikleri ve turizm faaliyetinin türüne bağlı olarak belirgin farklılıklar gösterir.

Haritada konumları gösterilen turizm merkezlerini, aktif turizm sezonu sürelerinin en kısadan en uzuna doğru sıralayınız.

Modern tarım yöntemlerinden biri olan dikey tarım tesisinde, yıl boyunca kesintisiz ürün elde etmek için yapay ışıklandırma ve otomatik besin püskürtme sistemleri kurulmuştur. Elde edilen taze sebzeler, soğutmalı tırlarla büyük şehirlerdeki süpermarket zincirlerinin depolarına sevk edilmektedir. Ayrıca tüketicilerin sağlıklı beslenme bilincinin artması ve organik ürünlere olan talebinin yükselmesi, bu tesisten yapılan alımları doğrudan artırmıştır. Buna göre, dikey tarım tesisinin faaliyetleri ve pazar ilişkisi göz önüne alındığında, paragrafta geçen unsurların üretim, dağıtım ve tüketim süreçlerini etkileyen beşerî faktörlerle eşleştirilmesi aşağıdakilerin hangisinde doğru sırayla verilmiştir?

Türkiye'nin 2023 Turizm Stratejisi kapsamında belirlenen aşağıdaki turizm gelişim koridorları ile bu koridorların kapsadığı alanları ve temel hedeflerini eşleştiriniz.

Türkiye'de kır yerleşmelerinin önemli bir parçasını oluşturan köy altı yerleşmeleri; meskenlerin süreklilik durumu, yürütülen temel ekonomik faaliyetler ve kuruldukları alanların fiziki coğrafya özellikleri bakımından farklıl��k gösterir. Aşağıdaki haritada bazı köy altı yerleşmelerinin yaygın olarak görüldüğü alanlar numaralandırılarak gösterilmiştir.

Haritada işaretli alanlar ve buralarda yaygın olan yerleşme türleri ile ilgili;

$I.$ $I$ numaralı alanda yaygın olan divanlar, tarımsal faaliyetlerin yıl boyu sürdürülebilmesiyle kalıcı yerleşme özelliği kazanmıştır.
$II.$ $II$ numaralı alanda çadır düzeniyle kurulan obalar, temel geçim kaynağının hayvancılığa dayanması nedeniyle geçici yerleşmeler sınıfında yer alır.
$III.$ $III$ numaralı alanda yaygın olan dalyanlar, dik kıyıların varlığı ve akıntılar sayesinde deniz balıkçılığının yıl boyunca kesintisiz yapıldığı kalıcı köy altı yerleşmeleridir.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Yumuşama (Detente) Dönemi'nde, süper güçler doğrudan karşı karşıya gelmekten kaçınırken bölgesel çatışmalarda ara buluculuk rolleri üstlenerek küresel nüfuzlarını artırmayı hedeflemişlerdir. Bu durumun bir örneği olarak, 1965 yılında Hindistan ile Pakistan arasında Keşmir meselesi yüzünden patlak veren savaşı sonlandırmak amacıyla SSCB'nin ara buluculuğunda taraflar bir araya gelmiştir. Yapılan diplomatik görüşmeler neticesinde taraflar, askeri birliklerini savaş öncesi sınırlara çekmeyi kabul etmişlerdir.

Buna göre, metinde bahsedilen ve Hindistan ile Pakistan arasındaki çatışmayı dindiren bu diplomatik gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

Birinci Dünya Savaşı sonras��nda Japonya'da ordu üzerindeki denetimini artıran militarist kadrolar, Batılı sömürgeci güçlerin Asya'daki varlığını sona erdirme iddiasıyla "Asya Asyalılarındır" öğretisini savunmuşlardır. Ancak bu doktrin, pratikte Asya halklarının bağımsızlığını sağlamaktan ziyade, Japonya'nın bölgedeki ham madde kaynaklarını ele geçirme ve yayılmacı bir hegemonya kurma politikasının temel gerekçesi haline gelmiştir.

Japonya'nın bu süreçte izlediği yayılmacı politikanın somut bir adımı olarak;

I. 1931 yılında Mançurya'yı işgal ederek burada kendisine bağlı kukla bir devlet kurması,
II. Milletler Cemiyeti'nden çekilerek silahsızlanma antlaşmalarını feshetmesi,
III. İtalya'nın Habeşistan'ı işgaline karşı Milletler Cemiyeti yaptırımlarına öncülük etmesi

gelişmelerinden hangileri gösterilebilir?

Osmanlı Devleti'nin modernleşme ve demokratikleşme sürecinde önemli dönüm noktaları olan Tanzimat Fermanı (1839) ile Islahat Fermanı (1856), imparatorluğun dağılmasını önlemek ve toplumsal yap��yı yeniden düzenlemek amacıyla ilan edilmiştir. Bu fermanların kapsamları, hitap ettikleri kitleler ve getirdikleri yenilikler açısından belirgin farkları bulunmaktadır.

Tarih dersinde bu iki fermanın karşılaştırmalı analizini yapan bir öğretmenin aşağıdaki ifadelerinden hangisi tarihsel açıdan yanlış bir bilgi içermektedir?

Milli Mücadele Dönemi'nde ulusal bağımsızlığın ve ulusal egemenliğin sağlanması yolunda yayımlanan genelgeler ve toplanan kongreler, tarihi süreçte farklı siyasi, askeri ve idari kararlara ev sahipliği yapmıştır.

Aşağıda verilen tarihi kararlar ve gelişmeleri, ait oldukları kongre veya genelgelerle doğru şekilde eşleştiriniz.

Türkiye'de bazı maden işleme tesisleri, hammaddenin çıkarıldığı alanların yakınına kurulurken bazıları ise liman kolaylığı, enerji kaynağına yakınlık veya su kaynaklarına erişim gibi coğrafi ve ekonomik faktörlere bağlı olarak farklı yerlerde kurulmuştur.

Aşağıdaki haritada, Türkiye'de çıkarılan bazı madenler ile bu madenlerin işlendiği tesisler arasındaki nakliye yönleri ve tesislerin kuruluş gerekçeleri numaralandırılarak verilmiştir:

* I. Küre (Kastamonu) $\rightarrow$ Samsun Bakır İşletmesi: Ulaşım (Liman ve hinterlant kolaylığı)
* II. Divriği (Sivas) $\rightarrow$ Ereğli Demir-Çelik Fabrikası: Enerji kaynağına yakınlık (Taşkömürü yatakları)
* III. Guleman (Elazığ) $\rightarrow$ Elazığ Ferro-Krom Fabrikası: Hammaddeye yakınlık
* IV. Seydişehir (Konya) $\rightarrow$ Seydişehir Al��minyum Fabrikası: Hammaddeye yakınlık
* V. Hekimhan (Malatya) $\rightarrow$ İskenderun Demir-Çelik Fabrikası: Hammaddeye yakınlık

Buna göre, yukarıda verilen nakliye ve tesis eşleştirmelerinden hangisinin kuruluş gerekçesi yanlıştır?

Tarihsel süreçte şehirlerin ortaya çıkışı, nüfus büyüklükleri ve etki alanlarının genişlemesi üzerinde tarım, sanayi, ticaret, finans ve yönetim gibi fonksiyonel özellikler belirleyici olmuştur. Bir şehrin küresel, bölgesel ya da yerel ölçekteki etki alanı, sahip olduğu bu fonksiyonel özelliklerin gücüyle yakından ilişkilidir.

Buna göre, şehirlerin gelişimi ve etki alanları ile ilgili aşa��ıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Aşağıda üretim, dağıtım ve tüketim süreçleri arasındaki etkileşime dair bazı örnek durumlar ile bu durumların coğrafi açıklamaları verilmiştir. Örnek durumları en uygun açıklamalarla eşleştiriniz.

Türkiye'de dağların kıyıya paralel uzandığı alanlarda kıyı ile iç kesimler arasındaki ulaşım genellikle geçitler vasıtasıyla sağlanır. Aşağıdaki ge��itler ile bu geçitlerin birbirine bağladığı coğrafi alanları doğru şekilde eşleştiriniz.

Yeni Çağ Avrupa'sında yaşanan düşünsel ve iktisadi gelişmeler, geleneksel yapıların çözülmesinde ve modern devlet anlayışının kurulmasında büyük rol oynamıştır. Aşağıda verilen Avrupa'daki düş��nürler ile iktisadi kavramları, kendileriyle ilgili en uygun açıklamalarla eşleştiriniz.