Tüm alıştırma soruları

Aşağıda verilen ülkeleri, doğal kaynak potansiyelleri ile ekonomik gelişmişlik seviyeleri arasındaki ilişkiyi yansıtan karakteristik özellikleriyle eşleştiriniz.

Türkiye'de kimyasal gübre sanayisinde kullanılan fosfat, azot ve kükürt gibi temel ham maddelerin önemli bir kısmı ithalat yoluyla karşılanmaktadır. Bu nedenle ülkemizdeki gübre fabrikalarının büyük çoğunluğu, ham maddenin deniz yoluyla ithal edilmesini kolaylaştıran kıyı kesimlerdeki liman şehirlerinde yoğunlaşmıştır. Ancak bu durumun istisnası olarak, iç kesimlerde yer alan bazı tesislerin kuruluş yeri seçiminde doğrudan yerli ham madde kaynaklarına yakınlık belirleyici olmuştur.

Buna göre, haritada numaralandırılarak gösterilen alanların hangisinde yer alan kimyasal gübre fabrikasının kuruluş yeri seçiminde ham maddeye yakınlık ilkesi temel alınmıştır?

Türkiye’de yürütülen bölgesel kalkınma projeleri, uygulandığı sahaların kendine özgü fiziki ve beşerî şartları doğrultusunda farklı eylem planlarına sahiptir. Karadeniz Bölgesi'nde yer alan Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi (YHGP) ile Doğu Karadeniz Projesi (DOKAP) coğrafi yakınlık ve il sınırları açısından benzerlik gösterse de ortaya çıkış gerekçeleri ve öncelikli hedefleri açısından farklılaşmaktadır.

Buna göre;

I. Akarsu havzasındaki taşkın, erozyon ve tortu birikimi gibi doğal süreçleri kontrol altına almak,
II. Bölge genelindeki yaylaları turizm aksıyla birbirine bağlayan "Yeşil Yol" projesini hayata geçirmek,
III. Havzada su kirliliğini önlemek ve su kalitesini izlemeye yönelik kontrol sistemleri kurmak,
IV. Ulaşım ağlarını geliştirerek iç kesimler ile kıyı kuşağındaki limanlar arasında entegrasyonu sağlamak

faaliyetlerinden hangileri doğrudan Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi'nin (YHGP) ana hedefleri arasında yer alırken Doğu Karadeniz Projesi'nin (DOKAP) özgün amaçları arasında yer almaz?

Türkiye’de kır yerleşmelerinin önemli bir bölümünü oluşturan köy altı yerleşmeleri; kuruldukları coğrafi alanın özellikleri, barınma süreleri ve yürütülen ekonomik faaliyetlere göre kalıcı ya da geçici karakter göstermektedir.

Bir araştırmacının saha çalışmalarından elde ettiği gözlem notları şu şekildedir:
* I. Gözlem: Doğu ve Güneydoğu Anadolu ile Doğu Karadeniz'de yaygın olan, engebeli yer şekilleri nedeniyle parçalanmış tarım arazilerinin etrafında kurulan ve tarım ile hayvancılık faaliyetlerinin bir arada yürütüldüğü kalıcı yerleşmelerdir.
* II. Gözlem: Yaz aylarında sıcaklığın artmasıyla birlikte hayvanları otlatmak ve serinlemek amacıyla dağların yüksek kesimlerine çıkılmasıyla kurulan, ülkemizde en yaygın olan geçici yerleşmelerdir.
* III. Gözlem: Geniş tarım toprakları üzerinde, bir veya birkaç ev ile bunların eklentilerinden (ahır, samanlık vb.) oluşan ve mülkiyet esasına dayanan kalıcı yerleşmelerdir.

Bu gözlem notlarında özellikleri belirtilen köy altı yerleşmeleri aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru eşleştirilmiştir?

Karbon ve oksijen elementleri; litosfer, hidrosfer, atmosfer ve biyosfer arasında sürekli yer değiştirerek döngüsel bir hareket sergiler. Bu süreçte bazı olaylar karbonu tüketirken bazıları ise açığa çıkmasına neden olur.

Buna göre, sol tarafta verilen karbon ve oksijen döngüsü olaylarını, sağ tarafta verilen bu olayların döngüdeki temel fonksiyonları ile doğru şekilde eşleştiriniz.

İkinci Dünya Savaşı sürecinde Türkiye'de yaşanan iç ve dış gelişmeleri yansıtan aşağıdaki kavram ve olayları, karşılarında verilen uygun açıklamalarıyla eşleştiriniz.

18. yüzyıl - 19. yüzyıl felsefesinde öne çıkan aşağıdaki filozofları, bilgi ve varlık problemlerine yönelik geliştirdikleri temel görüşlerle eşleştiriniz.

Bir araştırmacı, bireylerin kalabalık ortamlardaki sosyal kaygı düzeyleri ile kalp atış hızları arasındaki ilişkiyi incelemek istemektedir. Araştırmacı, katılımcıların kaygı düzeylerini standart ölçekler yardımıyla, kalp atış hızlarını ise elektronik nabız ölçer cihazlarla kaydederek analiz etmiştir. Bu çalışma, psikolojinin felsefeden ayrılarak bağımsız bir ampirik bilim dalı olma sürecindeki temel ölçütlerine dayanmaktadır. Buna göre, araştırmacının bu çalışmada temel aldığı ve psikolojiyi felsefi sorgulamalardan ayıran en önemli bilimsel ölçüt aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı Hükümeti tarafından 10 Ağustos 1920'de imzalanan Sevr Antlaşması, Osmanlı Devleti'nin topraklarını paylaşmayı hedefleyen son derece ağır şartlar barındırmasına rağmen hiçbir zaman uygulamaya konulamamıştır. Bu antlaşmanın hukuki açıdan 'ölü doğmuş bir antlaşma' olarak nitelendirilmesinin ve hukuken geçersiz sayılmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı Devleti'nin XIX. yüzyıldaki demokratikleşme adımlarında Tanzimat Fermanı (1839) imparatorluk sınırları içindeki tüm tebaayı din farkı gözetmeksizin kanun önünde eşit kabul ederken, Islahat Fermanı (1856) doğrudan gayrim��slim unsurlara yönelik yeni haklar ve muafiyetler getirmiştir.

Buna göre, Islahat Fermanı'nın Tanzimat Fermanı'ndan ayrılan temel farkı aşağıdakilerden hangisidir?

Kanada'nın Alberta eyaletinde yer alan Athabasca katran kumları, dünyanın en büyük petrol rezervlerinden biri olmasına rağmen bu kaynaktan petrol üretilmesi süreci oldukça maliyetli ve çevreye zararlıdır. Üretim aşamasında geniş tayga ormanları tıraş edilmekte, üzerindeki toprak örtüsü kazılarak açık ocak madenciliği yapılmakta ve katranı kumdan ayırmak için çok yüksek miktarda sıcak su kullanılmaktadır. Bu süreç sonucunda geniş alanları kaplayan zehirli atık havuzları oluşmakta ve yüksek miktarda sera gazı salımı gerçekleşmektedir.

Buna göre, Athabasca katran kumlarının işletilmesi s��recindeki doğal kaynak kullanımı ve çevresel etkileri göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Parmenides'in "Varlık vardır, yokluk yoktur; var olmayan şey düşünülemez de var olamaz da" tezi, kendisinden sonra gelen doğa filozoflarını büyük bir çıkmaza sürüklemiştir. Çünkü bu teze göre hareket ve değişimin açıklanabilmesi için "yokluk" veya "boşluk" kavramının kabul edilmesi gerekir ki bu da mantıksal bir çelişkidir. Demokritos, bu ontolojik çıkmazı aşmak amacıyla arkhe tasavvurunda yeni bir boyut açmıştır. O, Parmenides'in "varlık" ilkesini bölünemez ve değişmez olan "atomlar" ile korurken, değişimi ve hareketi mümkün kılmak adına "boşluk" (kenon) kavramını da bir varlık ilkesi olarak felsefesine dahil etmiştir.

Buna göre Demokritos’un arkhe anlayışının, Parmenides’in varlık öğretisindeki çıkmazı aşmadaki rolü aşağıdakilerden hangisinde doğru ifade edilmiştir?

Kurucuları ve temsilcileri arasında John Watson ve B. F. Skinner gibi isimlerin yer aldığı, psikolojinin konusunun sadece bireyin dışarıdan gözlenebilen ve ölçülebilen eylemleri olması gerektiğini savunan psikolojik yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Doğu Karadeniz Projesi (DOKAP) ve Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi (YHGP) kapsamında yürütülen faaliyetler ve hedefler dikkate alındığında, sol sütunda verilen eylem planı/faaliyet hedeflerini sağ sütunda verilen uygun proje ve odak alanıyla eşleştiriniz.

Felsefi bir sorgulama veya soru sorma sürecinin metodolojik aşamaları aşağıda karışık olarak verilmiştir. Buna göre, felsefi bir sorunun inşası ve bu soruya yönelik sorgulama sürecinin baştan sona mantıksal ve metodolojik olarak doğru sırayla gerçekleşebilmesi için bu aşamaları ilk adımdan son adıma doğru sıralayınız.

Küresel iklim değişiminin etkisiyle kutup buzullarının hızla erimesi, Arktik Havzası'nı (Kuzey Kutbu) son yıllarda küresel jeopolitiğin en dinamik mücadele alanlarından biri haline getirmiştir. Kıyıdaş ülkeler (Rusya, ABD, Kanada, Danimarka ve Norveç) arasında bölge üzerinde ciddi bir egemenlik ve nüfuz mücadelesi yaşanmaktadır.

Buna göre, Arktik Havzası'nda yaşanan bu jeopolitik rekabetin ve çatışma potansiyelinin gelişiminde aşağıdakilerden hangisinin etkisi olduğu savunulamaz?

Bilinç, her zaman bir şeyin bilincidir ve nesnesine yönelerek onu zihinsel olarak kurar. Gerçek bir varlık kavrayışına ulaşmak için dış dünyadaki nesnelerin fiziki varlığına dair tüm duyusal deneyimleri, bilimsel kuramları, dinî ve gündelik ön kabulleri bir süreliğine askıya almalı, yani paranteze almalıyız. Ancak bu sayede bilincimize doğrudan sunulan fenomenlerin özünü apaçık bir şekilde kavrayabiliriz.

Bu parçada savunulan varlık görüşüyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

18. yüzyıl felsefesinde Immanuel Kant, bilginin kaynağına yönelik tartışmalarda rasyonalizm (akılcılık) ve empirizm (deneycilik) akımlarını uzlaştırmaya çalışmıştır. Kant, bilginin oluşum sürecini açıklarken "Görüsüz kavramlar boş, kavramsız görüler kördür." ifadesini kullanmıştır.

Buna göre Kant'ın bilgi problemi konusundaki temel görüşü aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye'de sanayi tesislerinin kuruluş yeri seçiminde ham maddeye yakınlık, enerji kaynağına yakınlık, ula��ım kolaylığı ve pazarlama imkanları gibi coğrafi faktörler belirleyici olmaktadır.

Aşağıdaki haritada üç farklı sanayi tesisinin faaliyet gösterdiği alanlar numaralandırılarak gösterilmiştir:
- I numaralı alan: Rize (Çay işleme tesisleri)
- II numaralı alan: Karabük (Demir-çelik fabrikası)
- III numaralı alan: İzmir (Petrol rafinerisi)

Bu alanlarda kurulan sanayi tesislerinin yer seçiminde etkili olan en önemli (öncelikli) coğrafi faktörler aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

Platon'un Devlet adlı eserinde geçen ünlü 'Mağara Benzetmesi'nde, bireyin yanılsamalardan (gölgelerden) kurtularak hakikate (İyi ideasına) ulaşma sürecini temsil eden aşağıdaki aşamaları, en alt kavrayış düzeyinden (mağaranın içinden) en üst kavrayış düzeyine (mağaranın dışına) doğru sıralayınız.