Tüm alıştırma soruları

Yeni Lisan Hareketi'nin en önemli kurallarından biri, Arapça ve Farsça dil bilgisi kurallarına göre yapılan tamlamaların (isim ve sıfat tamlamaları) Türkçe yazında kullanılmaması, bunların yerine Türkçe kurallara uygun tamlamaların tercih edilmesidir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde Yeni Lisan Hareketi'nin bu kuralına aykırı bir kullanım vardır?

I. Yazar: Eserlerinde realizm ve natüralizmin ilkelerini titizlikle uygular. İstanbul'un seçkin çevrelerini, konak ve yalı yaşamını ayrıntılı mekân betimlemeleriyle aktarırken karakterlerin psikolojisini bu çevreyle ilişkilendirerek nesnel bir tutumla ele alır. Batılı anlamda Türk romanının kurucusu kabul edilen yazarın olay örgüsü son derece sağlamdır.

II. Yazar: Romanlarında olay örgüsünü ikinci plana iterek kahramanların iç dünyalarını, ruhsal çalkantılarını ve aşk temalı melankolik duygulanımlarını merkeze alır. Mekân tasvirlerinde oldukça yalın ve sınırlı bir yaklaşım benimseyen yazar, Türk edebiyatının ilk psikolojik romanını kaleme almıştır.

Yukarıda özellikleri belirtilen yazarlar ve temsil ettikleri roman anlayışı dikkate alındığında, I. ve II. yazarın kaleme aldığı eserler aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru verilmiştir?

Klasik mantıkta kurallara uygun geçerli bir kıyas (tasım) yapabilmek için öncüllerin nitelik ve nicelik yönünden belirli koşulları taşıması ve sonuç önermesinin bu kurallara göre kurulması gerekir.

I. Öncül: Hiçbir canlı ölümsüz değildir.
II. Öncül: Bazı varlıklar canlıdır.

Buna göre, yukarıda verilen öncüllerden hareketle klasik mantık kuralları çerçevesinde geçerli bir sonuç elde etmek isteyen bir araştırmacı, aşağıdaki sonuç önermelerinden hangisine ulaşmalıdır?

Sol sütunda verilen âşık edebiyatı dörtlüklerini, hece ��lçüsü, üslup ve konu özelliklerini dikkate alarak sağ sütundaki doğru nazım biçimi ve türü eşleştirmeleriyle eşleştiriniz.

Divânu Lugâti't-Türk'ün dil, edebiyat ve coğrafya tarihi açısından barındırdığı temel özellikleri ve yapısal unsurları doğru açıklamalarla eşleştiriniz.

Kasideler; giriş, asıl konu ve bitiş bölümlerinden oluşan, divan edebiyatında beyitlerle kurulan en uzun nazım şekillerindendir. Bu bölümlerin her birinde şairin ele aldığı tema ve üslup farklılık gösterir.

Buna göre, aşağıdaki beyit - kaside bölümü eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

İslam düşünce tarihinde farklı siyasi ve itikadi yorumların ortaya çıkmasında dini metinlerin yorumlanması, siyasi gelişmeler ve sosyo-kültürel etkenler belirleyici olmuştur. Aşağıda verilen siyasi-itikadi mezhepler ile bu mezheplerin ayırt edici özelliklerini doğru şekilde eşleştiriniz.

Aşağıdaki beyitte şair kendi mahlasını anmıştır:

*Kadrini seng-i musallada bilip ey Bâkî*
*Durup el bağlayalar karşına yâran saf saf*

Bu beytin şairi ve onun edebî kişiliği düşünüldüğünde, aşağıdakilerden hangisi bu şairle ilişkilendirilemez?

Bir biyoloji öğretmeni hücre bölünmesi konusunu anlatırken öğrencilerine şu açıklamayı yapar: "Sağlıklı bir hücre ya bölünüyor haldedir ya da bölünmüyor haldedir; bu iki durumun dışında üçüncü bir seçenekten söz edemeyiz." Bir öğrenci ise "Öğretmenim, hücre bölünmeye hazırlanıyor (interfaz) evresinde olabilir, bu durum ikisinin ortası değil midir?" diye sorar. Öğretmen ise interfaz evresinin de henüz bölünmenin fiilen başlamadığı bir durum olduğunu, dolayısıyla 'bölünmüyor' kategorisine dahil edilmesi gerektiğini belirtir.

Buna göre öğretmenin açıklaması, öğrencide aşağıdaki akıl ilkelerinden hangisine dair oluşan yanlış anlaşılmayı düzeltmeye yöneliktir?

Aşağıda sol sütunda verilen Milli Edebiyat Dönemi sanatçılarını, sağ sütunda yer alan sanat anlayışları ve belirleyici edebi özellikleri ile eşleştiriniz.

İslam ahlak düşüncesinde insanın ruhsal güçlerinin dengelenmesiyle ortaya çıkan dört temel erdem vardır. Aşağıda verilen temel erdemler ile bu erdemlerin ahlak felsefesindeki tanımlarını doğru biçimde eşleştiriniz.

Tanzimat Dönemi romanı ve hikâyesi hakkında verilen:

I. İlk realist roman olan *Araba Sevdası*'nda, yanlış Batılılaşmanın yol açtığı komik ve acıklı durumlar Bihruz Bey karakteri üzerinden hicvedilir.

II. *Karabibik* adlı eser, edebiyatımızdaki ilk köy romanı olup realizm ve natüralizm akımlarının etkisiyle Antalya'nın bir köyündeki yaşamı ve köylünün toprak mücadelesini konu alır.

III. Şemsettin Sami'nin *Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat* adlı eseri, edebiyatımızda ilk tarihî roman olarak kabul edilir ve görücü usulü evliliğin sakıncalarını anlatır.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Milli Edebiyat Dönemi Türk şiirinde tek bir şiir anlayışından söz etmek mümkün değildir. Dönemin kültürel ve siyasi atmosferi içerisinde farklı estetik ve ideolojik temellere dayanan şiir eğilimleri bir arada varlığını sürdürmüştür.

Aşağıda verilen Milli Edebiyat Dönemi şiir eğilimleri ile bu eğilimlerin temel poetik özelliklerini eşleştiriniz.

Benzetme (teşbih) sanatının iki temel unsuru olan "benzeyen" ve "kendisine benzetilen"den yalnızca biriyle yapılan söz sanatına istiare (eğretileme) denir.

Buna göre, aşağıdaki dizelerin hangisinde istiare sanatına başvurulmuştur?

Aşağıda verilen hatalı kıyas örneklerini, ihlal ettikleri klasik kıyas kuralları ile doğru şekilde eşleştiriniz.

Tanzimat Dönemi Türk anlatı (roman ve hikâye) türünün gelişim sürecini yansıtan aşağıdaki yapıtlara dair açıklamalardan hareketle, bu eserlerin ilk yayımlanma/tefrika tarihlerine göre eskiden yeniye doğru kronolojik sıralaması nasıl olmalıdır?

Divan edebiyatında şairler yüzyıllar boyunca dil, üslup ve içerik bakımından farklı yönelimler benimsemi��; bu doğrultuda çeşitli edebî akımlar ortaya çıkmıştır.

Buna göre, aşağıdaki beyit - edebî akım eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

Cumhuriyet Dönemi Türk edebiyatında millî-dinî zevk ve duyarlılığı yansıtan eserler ile bireyin iç dünyasını esas alan romanların genel özellikleri ve içerikleri üzerine bir eşleştirme tablosu hazırlanmıştır. Aşağıda sol sütunda verilen romanlar ile sağ sütunda yer alan belirleyici tematik ve yapısal özellikleri doğru şekilde eşleştiriniz.

İslam düşüncesinde akıl ve vahiy ilişkisi bağlamında, kendilerine peygamber veya ilahi bir davet ulaşmamış (fetret dönemi) insanların dini sorumluluk durumu itikadi ekoller arasında tartışma konusu olmuştur.

Buna göre, vahyin kendisine ulaşmadığı bir kişinin Allah'ın varlığına inanmakla yükümlü olup olmadığı konusunda Maturidilik ve Eş'arilik mezheplerinin temel görüşleri aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Büyük Selçuklu Veziri Nizamülmülk tarafından Bağdat başta olmak üzere birçok büyük şehirde kurulan bu kurumlarda, dinî ilimlerin yanı sıra matematik ve astronomi gibi aklî ilimler de okutulmuştur. Bu kurumların en önemli kuruluş amaçlarından biri, devletin idari kadroları için nitelikli memur ihtiyacını karşılamak ve o dönemde yaygınlaşan yıkıcı batıni fikirlere karşı ilmi ve fikrî bir mücadele yürütmektir.

Bu parçada bahsedilen ve İslam dünyasında sistemli yükseköğretimin dönüm noktası kabul edilen eğitim kurumu aşağıdakilerden hangisidir?