Tüm alıştırma soruları

Tanzimat I. Dönem Türk edebiyatında gazete; edebi türlerin halka ulaştırılmasında, yeni edebi anlayışın yayılmasında ve toplumsal aydınlanmanın sağlanmasında en önemli araç olmuştur. Sanatçılar hem gazete çıkarma girişimlerinde bulunmuş hem de bu yayınlarda önemli edebi ve fikri eserlerini yayımlamışlardır.

Aşağıda sol sütunda verilen gazete açıklamalarını, sağ s��tundaki doğru Tanzimat I. Dönem gazeteleriyle eşleştiriniz.

Aşağıdaki sol sütunda verilen a��ıklama ve özelliklerin hangi nazım şekline ait olduğunu belirleyerek doğru nazım şekliyle eşleştiriniz.

Milli Edebiyat döneminin başlangıcı kabul edilen Yeni Lisan Hareketi'nin ve yayın organı Genç Kalemler dergisinin gelişim sürecindeki aşağıdaki olayların kronolojik olarak doğru sıralanışı nasıl olmalıdır?

I. Metin:
*Hakîm-i kanundur asıl şâh-ı cihân,*
*Kânundur o şer'-i medeniyyetin esâsı.*

II. Metin:
*Ne efsunkâr imişsin ey dîdâr-ı hürriyet,*
*Esîr-i aşkın olduk gerçi kurtulduk esâretten.*

Tanzimat I. Dönem şiirinin yapısal ve tematik özelliklerini yansıtmak amacıyla tahtaya yukarıdaki beyitleri yazan bir edebiyat öğretmeni, öğrencilerinden bu metinleri çözümlemelerini istemiştir.

Buna göre öğrencilerin metinlerden hareketle ulaştığı aşağıdaki çıkarımlardan hangisi Tanzimat I. Dönem şiirinin genel özellikleri ve uygulamalarıyla bağdaşmaz?

"Sadakalar; kendilerini Allah yoluna adayan, yeryüzünde dolaşmaya güç yetiremeyen, iffetlerinden dolayı kendilerini bilmeyenlerin zengin sandığı yoksullar içindir. Sen onları simalarından tanırsın; yüzsüzlük ederek insanlardan bir şey istemezler." (Bakara suresi, 273. ayet)

Bu ayette işaret edilen, kişinin maddi zorluk yaşasa dahi onurunu koruyarak başkalarına el açmaktan sakınmasını ve nefsi arzularını dizginlemesini ifade eden temel ahlaki erdem aşağıdakilerden hangisidir?

Servet-i Fünun romanının iki öncü ismi olan Halit Ziya Uşaklıgil ile Mehmet Rauf'un eser kurguları, edebi teknikleri ve tematik yönelimleri göz önünde bulundurulduğunda, aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Klasik mantıkta geçerli bir tasım (kıyas) oluşturulurken, öncüller arasında anlam bağı kuran orta terim (terminus medius), çıkarılan sonuç önermesinde de yer almak zorundadır.

Tanzimat Dönemi Türk edebiyatında roman ve hikâye türlerinin gelişim süreci incelendiğinde, I. Dönem ile II. Dönem eserleri arasında gerek anlatım teknikleri gerekse sanatsal anlayış bakımından belirgin ayrılıklar göze çarpar.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Tanzimat roman ve hikâyesinin I. ve II. Dönem özellikleri arasındaki farklılıklardan biri değildir?

İslam medeniyeti; Arap, Fars, Türk, Hint gibi farklı milletlerin ortak katkılarıyla şekillenmiş, vahyin rehberliğinde akıl ve tecrübeyi birleştirerek bilim, sanat ve düşüncede zengin bir miras ortaya koymuştur. Bu medeniyet, ulaştığı coğrafyalardaki kültürel birikimi yok etmek yerine, tevhid ilkesine aykırı olmayan unsurları süzgeçten geçirerek kendi bünyesine katmıştır.

Bu parçadan hareketle İslam medeniyeti ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Klasik İslam ahlak düşüncesinde insan ruhundaki kuvvelerin dengelenmesiyle ortaya çıkan dört temel erdem sol sütunda, bu erdemlerin tanımları ise sağ sütunda karışık olarak verilmiştir. Buna göre, sol sütundaki erdemleri sağ sütundaki doğru tanımlarıyla eşleştiriniz.

Klasik mantığın temel ilkelerinden olan özdeşlik ilkesi, iki farklı nesne veya kavram arasındaki tam benzerlik durumunu (eşitliği) ifade ettiği için, mantıksal çıkarımlarda bir terimin yerine onunla benzer olan başka bir terimin kullanılabilmesinin temel gerekçesidir.

Kaşgarlı Mahmut’un XI. yüzyılda kaleme aldığı Divânu Lugâti't-Türk ile ilgili;

I. Arapçayı yeni öğrenenlere Türkçenin kelime kadrosunu öğretirken sav, sagu, koşuk gibi sözlü dönem ürünlerinden örnekler sunmuş, böylece Türk kültürüne ait ilk derleme ve antoloji örneğini oluşturmuştur.
II. Dönemin Türk topluluklarının ağız ve lehçe özelliklerine değinerek kelimelerin ses ve biçimsel değişimlerini incelemiş, Türk dilinin ilk diyalektolojik çalışmasını ortaya koymuştur.
III. Aruz ölçüsüyle ve mesnevi nazım biçimiyle kaleme alınan didaktik manzumeler aracılığıyla, İslamiyet'in kabulünden sonraki yeni toplumsal düzenin ahlaki ve hukuki kurallarını Türk boylarına aktarmıştır.

yargılarından hangileri doğrudur?

Aşağıdaki dizelerde öne çıkan edebî sanatları, yanlarında verilen kavramlarla doğru şekilde eşleştiriniz.

İslam düşüncesinde ortaya çıkan yorum farklılıklarının önemli bir gerekçesi, dinin temel kaynakları olan Kur'an ve sünnetteki bazı ifadelerin dilsel ve anlamsal niteliğidir. Bu kaynaklarda yer alan bazı ayetler anlam bakımından tamamen açık ve net iken (muhkem), bazı ayetler ise mecaz, teşbih ve kinaye gibi edebi sanatlar barındırır (müteşabih). Örneğin, Kur'an'da geçen "Allah'ın eli onların ellerinin üzerindedir" (Fetih suresi, 10. ayet) ifadesindeki "el" (yed) kelimesini bir grup âlim gerçek anlamıyla kabul ederken, diğer bir grup bunu Allah'ın "gücü" ve "kudreti" olarak yorumlamıştır.

Buna göre, parçada sözü edilen yorum farklılığı doğrudan aşağıdaki sebeplerden hangisiyle ilişkilendirilebilir?

Milli Edebiyat Dönemi'nde ortaya çıkan, şiirlerinde hece ölçüsünü ve sade Türkçeyi savunarak memleketçi şiirin gelişiminde önemli rol oynayan "Beş Hececiler" topluluğunun üyeleri arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Aşağıda sol sütunda 15. ve 16. yüzyıl Divan edebiyatına yön veren şairler, sağ sütunda ise bu şairlerin edebî yönelimleri ile eserlerine dair belirleyici özellikler verilmiştir.

Buna göre, sol sütundaki şairler ile sağ sütundaki özelliklerin doğru eşleştirmesi nasıl olmalıdır?

İslam medeniyetinin kendi öz kaynaklarından başlayıp dış dünyadaki bilgi birikimiyle etkileşime girmesi ve bu birikimi sentezlemesi sürecindeki tarihsel aşamaların kronolojik olarak doğru sıralaması nasıl olmalıdır?

Edebiyat-ı Cedide romancılığının yapısal ve tematik özelliklerinin tartışıldığı aşağıdaki metinde boş bırakılan yerleri, parçanın anlam bütünlüğüne uygun olacak şekilde hangi eser isimleriyle doldurmalısınız?

Aşağıda Servet-i Fünun Dönemi Türk edebiyatına ait sanatçılar ve eserleri hakkında bir değerlendirme yer almaktadır. Bu parçada boş bırakılan yerlere getirilmesi gereken yazar ve eser isimlerini yazınız.

Tanzimat Dönemi Türk romanında esaret, cariyelik ve kadının toplumdaki yeri hem I. Dönem hem de II. Dönem eserlerinde sıklıkla işlenmiştir. Bu konunun ele alınış biçimi ve eserlerdeki yansımalarıyla ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?