Tüm alıştırma soruları

Ulışıp eren böleyü
Yırtıp yaka ulayu
Sıkrıp ünü yılayu
Közde yaşı sızgurur

İslamiyet öncesi Türk edebiyatı sözlü dönemine ait bu dörtlükle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Klasik iki değerli mantık sistemlerinde 'bir önerme ya doğrudur ya da yanlıştır' şeklinde ifade edilen üçüncü halin imkânsızlığı ilkesi mutlak kabul edilirken; çok değerli mantık bu ilkeyi aşarak önermelerin 'doğru' ($1$) ve 'yanlış' ($0$) dışında üçüncü bir doğruluk değeri alabileceğini savunur, bulanık mantık ise klasik kümelerin keskin sınırlarını esnetip nesnelerin kümelere aidiyetini $0$ ile $1$ kapalı aralığındaki sonsuz sayıda üyelik derecesiyle ifade eder.

Yahudilik'te ibadetler, semboller ve kutsal mekânlar tarih boyunca Yahudi dini kimliğinin korunmasında ve yaşatılmasında merkezî bir rol oynamıştır. Bu bağlamda, Yahudi ritüel, sembol ve kutsal mekânlarına ilişkin;

I. Yom Kippur; Yahudilerin Mısır esaretinden kurtuluşunun anısına kutlanan, neşeli ve coşkulu törenlerin yapıldığı en önemli Yahudi bayramıdır.
II. Ağlama Duvarı (Batı Duvarı); Romalılar tarafından yıkılan İkinci Tapınak'ın günümüze kadar ulaşan batı yönündeki dış istinat duvarıdır.
III. Tallit; Yahudi erkeklerinin sabah ibadetleri sırasında üzerlerine örttükleri, kenarlarında 'tsitsit' adı verilen püsküllerin yer aldığı beyaz renkli dua şalıdır.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Kültür, toplumsal yaşamın sürdürülmesini ve bireylerin bir arada yaşamasını sağlayan dinamik bir örüntüdür. Kültürün maddi olmayan (manevi) unsurları, toplumsal düzenin inşasında ve sürdürülmesinde kritik roller üstlenir.

Buna göre, sol sütunda yer alan kültürün temel manevi unsurlarını sağ sütundaki doğru tanımlarıyla eşleştiriniz.

İslam düşüncesinde ortaya çıkan itikadi ve siyasi yorumlar, inanç esaslarını yorumlama yöntemleri ve siyasi/itikadi kabulleriyle birbirinden ayrışmaktadır.

Buna göre, sol sütundaki itikadi-siyasi ekoller ile sağ sütundaki kendilerine özgü temel görüşleri doğru şekilde eşleştiriniz.

Aşağıdaki sol sütunda yer alan manzum parçaları, sağ sütunda verilen ve bu parçalarda ağır basan şiir türleriyle doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Hinduizm'in inanç yapısı, kutsal metinleri ve kast sistemi arasındaki ilişkiyle ilgili;

I. Rigveda gibi en eski yazılı metinler (Şruti), kast sisteminin (Varna) kozmik kökenini betimleyen ilahileri içerir.
II. Bireyin içinde bulunduğu kastın ahlaki ve dini sorumluluklarını (dharma) yerine getirmesi, samsara çarkından hemen kurtularak bu dünyadayken kast değiştirmesini sağlar.
III. Kast sisteminin en alt basamağında yer alan paryalar, kozmik varlığın (Purusha) ayak kısmından yaratıldığına inanılan ve kast dışı kabul edilen sınıftır.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Aşağıda sol sütunda 15. ve 16. yüzyıl Divan edebiyatına ait beyitler ile bu beyitlerin şairlerine dair üslup özellikleri verilmiştir. Bu özellikleri ve beyitleri, sağ sütunda yer alan ilgili sanatçılarla doğru şekilde eşleştiriniz.

Divan edebiyatında düzyazı (nesir) türü; tarih, coğrafya, seyahatname, tezkire, risale ve ahlaki hikâyeler gibi geniş bir yelpazede gelişim göstermiştir. Aşağıda sol sütunda Divan nesrine ait bazı eser isimleri, sağ sütunda ise bu eserlerin yazarı, içeriği ve edebi önemiyle ilgili açıklamalar verilmiştir.

Buna göre, sol sütundaki eserlerin sağ sütundaki doğru açıklamalarla eşleşmesi nasıl olmalıdır?

Aşağıdaki dizelerde öne çıkan edebî sanatları, yanlarında verilen kavramlarla doğru şekilde eşleştiriniz.

Aşağıdaki metinde boş bırakılan yerleri, Kur'an-ı Kerim'in temel kavramları çerçevesinde uygun terimlerle doldurunuz.

Aşağıda Fecr-i Âti edebiyatı sanatçıları ile bu sanatçıların edebiyat tarihimizde yer edinmiş eserleri verilmiştir. Bu sanatçıları kendilerine ait olan doğru eserlerle eşleştiriniz.

Aşağıdaki dizeler Tanzimat Dönemi şairlerinden Muallim Naci’nin *Köylü Kızların Şarkısı* adlı şiirinden alınmıştır:

*Niçin sık sık bakarsın böyle yollara?*
*Gözlerin mi yoruldu, a köylü kızı?*
*Uzat mahzun elini, ver şu dallara,*
*Gönlün mü kırıldı, a köylü kızı?*

Bu dizeler ve şairiyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Bölgesel kalkınma projelerinin hedefleri belirlenirken bölgelerin iklim, yer şekilleri ve su kaynakları gibi fiziki coğrafya özellikleri doğrudan rol oynamaktadır. Örneğin; yer şekillerinin engebeli, yaz yağışlarının fazla olduğu Doğu Anadolu Bölgesi ile yıllık yağış miktarının az, düzlüklerin geniş yer tuttuğu İç Anadolu Bölgesi'nde farklı kalkınma stratejileri izlenmektedir.

Buna göre;

I. DAP kapsamında mera hayvancılığını geliştirmek amacıyla otlakların ıslah edilmesi ve et-süt kombinalarının yaygınlaştırılması,
II. KOP sınırlarında nadas alanlarını daraltmak ve yeraltı su seviyesini korumak amacıyla Mavi Tünel ile Göksu Nehri'nin sularının Konya Ovası'na taşınması,
III. Her iki proje bölgesinde de taş kömürü yataklarına bağlı olarak demir-çelik sanayisinin geliştirilmesi ve bu yolla dış göçün azaltılması

faaliyetlerinden hangileri, uygulandıkları sahaların fiziki coğrafya koşullarına uygun olarak belirlenmiş kalkınma hedefleri arasında yer alır?

Aşağıdaki sol sütunda verilen öğrenmeyi etkileyen faktörleri, sağ sütunda yer alan günlük yaşam senaryolarıyla doğru şekilde eşleştiriniz.

Tanzimat Dönemi romanlarının yapısal, tematik ve estetik özelliklerini yansıtan aşağıdaki eserler ile bu eserlerin anlatım tekniği ve akım ilişkisi bağlamındaki açıklamalarını doğru şekilde eşleştiriniz.

Edebiyat tarihi araştırmalarında Tanzimat Dönemi tiyatro eserlerinin kronolojik gelişimi, batılılaşma sürecinin edebi türlere yansımasını izlemek açısından büyük önem taşır.

Aşağıda verilen Tanzimat Dönemi tiyatro eserlerinin, ilk baskı (yayımlanma) yıllarını esas alarak en eskiden en yeniye doğru sıralaması nasıl olmalıdır?

Milli Edebiyat Dönemi'nde eser veren aşağıdaki şairler ile onların şiir anlayışlarını yansıtan özellikleri doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Aşağıda Servet-i Fünun şiirinin iki büyük temsilcisine ait şiirlerden alıntılar ve bu alıntıların günümüz Türkçesine çevirileri verilmiştir:

I. Metin (Cenap Şahabettin - *Elhân-ı Şitâ*):
'Bir beyaz lerze, bir dumanlı uçuş,
Eşini gaib eyleyen bir kuş
Gibi kar'
(Günümüz Türkçesiyle: Bir beyaz titreyiş, bir dumanlı uçuş; eşini kaybetmiş bir kuş gibi kar...)

II. Metin (Tevfik Fikret - *Sis*):
'Sarmış yine âfâkını bir kûd-ı muannid,
Bir zulmet-i beyzâ ki hayâlâtı boğar da...'
(Günümüz Türkçesiyle: Ufuklarını yine inatçı bir duman sarmış; hayalleri boğan, her şeyi örten beyaz bir karanlık ki...)

Bu metinler ve temsilcilerinin sanat anlayışları göz önünde bulundurulduğunda, şairlerin estetik ve tematik tercihleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Tanzimat I. Dönem Türk edebiyatı sanatçıları, edebi eser üretmenin yanı sıra dil, s��zlük, tiyatro ve gazetecilik gibi alanlarda da öncü rol üstlenmişlerdir.

Aşağıda sol sütunda verilen Tanzimat I. Dönem sanatçılarını, sağ sütunda verilen edebiyat tarihimizdeki kurucu ve öncü faaliyetleriyle eşleştiriniz.