Tüm alıştırma soruları

1052 soru

Soru 521Soru

İman kavramının tam olarak anlaşılabilmesi; tasdik, ikrar, marifet ve amel gibi kavramların doğru tanımlanmasını ve aralarındaki kelami farkların bilinmesini gerektirir. Buna göre, sol sütundaki kavramları sağ sütundaki açıklamalarla doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Tasdik
İkrar
Marifet
Amel

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Tasdik kavramı imanın kalben onaylanması olan açıklamasıyla; ikrar kavramı inancın dille ifade edilmesi ve hukuki geçerliliğiyle; marifet kavramı sadece bilgi sahibi olmakla ancak tek başına iman sayılmamasıyla; amel kavramı ise ibadetler ve davranışlar olup imanın olgunlaşmasını sağlayan pratik yapısıyla eşleşmektedir.
Tasdik kalbin onayı (asıl rükün), ikrar dilin beyanı (hukuki şart), marifet dini bilmek (tek başına yetersiz) ve amel ibadetler (imanı olgunlaştıran unsur) olarak doğru şekilde tanımlanmış ve birbiriyle eşleştirilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Tasdik kavramını inceleme ve eşleştirme
Tasdik kavramının kelime anlamı doğrulamak ve onaylamaktır. Kelami açıdan ise imanın asıl rüknü olan kalbin onayını ifade eder. Bu nedenle kalbin onayı, gönülden kabullenme açıklamasını içeren madde ile eşleşir.
Tasdik teriminin kelami tanımını doğru belirlemek için.
2
İkrar kavramını inceleme ve eşleştirme
İkrar kelimesi dille söylemek, ilan etmek demektir. Kelam ilminde kalpteki inancın dille dışa vurulması, kişinin dünyada Müslüman muamelesi görmesini sağlayan hukuki bir şarttır. Dolayısıyla bu açıklama ile eşleşir.
İkrar teriminin imandaki dünyevi ve hukuki yerini belirlemek için.
3
Marifet kavramını inceleme ve eşleştirme
Marifet bilgi demektir. İslam kelamında dinin esaslarını bilmek tek başına iman için yeterli değildir, çünkü şeytan veya bazı inkarcılar da gerçekleri bilmektedir ama kalben teslim olmamışlardır. Bu yüzden sadece bilgi sahibi olmakla ilgili açıklama ile eşleşir.
Marifet ve iman arasındaki sınırları ve farkları kavramak için.
4
Amel kavramını inceleme ve eşleştirme
Amel, inancın davranışa ve ibadete dönüşmüş halidir. Ehl-i Sünnet'e göre amel imanın bir parçası (cüzü) değildir, ancak imanın olgunlaşması ve kalıcılığı için gereklidir. Bu yönüyle ibadetler ve davranışlar açıklaması ile eşleşir.
Amel ile iman arasındaki ilişkiyi kelami çerçevede doğru tespit etmek için.

Anahtar Kavram

İman kavramının tanımı ile tasdik, ikrar, marifet ve amel kavramlarının birbiriyle olan ilişkisi ve kelami açıdan değerleri.
Soru 522Soru

Ahlak ve değer kavramları, bireysel ve toplumsal hayatın şekillenmesinde farklı işlevler üstlenen, birbirleriyle ilişkili fakat farklı mahiyetlere sahip kavramsal yapılardır. Bu kavramların mahiyetlerini doğru kavramak, ahlaki eylemin temelini anlamak açısından büyük önem taşır.

Aşağıdaki sol sütunda verilen ahlaki kavramları, sağ sütunda yer alan ve bu kavramların mahiyetlerini yansıtan tanımlarla doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Ahlak
Karakter
Değer

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Ahlak kavramı, insanın manevi yapısında yerleşik olan huyları ve iradeli eylemleri kapsayan üçüncü tanımla; karakter kavramı, bireyin davranışlarında yerleşik hale gelen ve tutarlılık gösteren ayırt edici şahsiyet yapısını anlatan birinci tanımla; değer kavramı ise neyin önemli ve iyi olduğunu belirleyen soyut ölçütleri belirten ikinci tanımla eşleşir.
Doğru eşleştirmede; ahlak, bireyin içsel huyları ve iradi eylemlerini ifade eden açıklamayla; karakter, bireyde yerleşik hale gelmiş kalıcı ve tutarlı şahsiyet yapısını ifade eden açıklamayla; değer ise neyin önemli, iyi ve güzel olduğunu gösteren soyut ölçütleri belirten açıklamayla doğru şekilde bir araya getirilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Sol sütunda verilen temel kavramların (ahlak, karakter, değer) kelime ve terim düzeyindeki anlam farklarını gözden geçiriniz.
Ahlakın yerleşik huylar ve amellerle; karakterin tutarlı şahsiyet çizgileriyle; değerin ise önem kriterleriyle ilişkili olduğu fark edilir.
Kavramsal mahiyetleri belirlemek için ilk aşamada teorik tanımları birbirinden ayırmak gerekir.
2
Sağ sütundaki tanımlarda yer alan 'yerleşik huylar', 'tutarlılık/şahsiyet' ve 'soyut kıstaslar' gibi ayırt edici anahtar ifadeleri saptayınız.
Yerleşik huyların ahlaka, tutarlı şahsiyet yapısının karaktere, soyut kıstasların ise değere ait olduğu belirlenir.
Her kavramın kendine özgü nitelikleri üzerinden tanımlarla eşleştirilmesi sağlanır.
3
Belirlenen bu eşleştirmeleri son kez kontrol ederek mantıksal uyumu teyit ediniz.
Ahlak üçüncü tanım ile, karakter birinci tanım ile, değer ise ikinci tanım ile eşleşir.
Eşleştirmelerin hatasız yapıldığından emin olunarak çözüm tamamlanır.

Anahtar Kavram

Ahlak, karakter ve değer kavramlarının tanımları ile mahiyetleri arasındaki ayırt edici sınırlar.
Soru 523Soru

İslam dinî literatüründe ibadet kavramı, kul ile Yaratıcı arasındaki ilişkinin farklı boyutlarını ifade eden çeşitli terimlerle açıklanır. Bu kavramların karıştırılması dinî yükümlülüklerin ve ibadetin amacının doğru anlaşılmasını zorlaştırmaktadır. Aşağıda verilen kavramları, karşılarında yer alan en uygun tanımlarla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

İbadet
Ubudiyyet
Taat
Rıza-i İlahi

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

İbadet kavramı, müminin Allah'ın hoşnutluğu için emredilen eylemleri yapmasıyla; Ubudiyyet, kulun acziyetini bilip teslim olmasıyla; Taat, ilahî buyruklara genel itaat haliyle; Rıza-i İlahi ise ibadetlerin nihai amacı ve kabul ölçütüyle eşleşir.
Eşleştirmede her kavram kendi ilahî ve fıkhî tanımıyla eşleşmiştir. İbadet, müminin yükümlü olduğu amelleri; ubudiyyet, kulun genel teslimiyet halini; taat, geniş anlamda itaati; rıza-i ilahi ise tüm bu eylemlerin nihai hedefini temsil eder.

Adım Adım Çözüm

1
Terimlerin sözlük ve terim anlamlarını analiz etme
İbadet, ubudiyyet, taat ve rıza-i ilahi kavramlarının İslam düşüncesindeki anlam sınırları belirlenir.
Kavramlar arasındaki ince farkları ayırt ederek doğru eşleştirmeyi yapabilmek.
2
İbadet ile Taat arasındaki kapsam farkını değerlendirme
İbadetin mükellefin dini sorumluluklarını, taatın ise hem dini hem de ahlaki itaat boyutunu kapsadığı görülür.
Her ibadetin aynı zamanda bir taat olduğunu ancak taatın daha geniş bir çerçeve sunduğunu fark etmek.
3
Ubudiyyet ile Rıza-i İlahi kavramlarının dikey ilişkisini kurma
Ubudiyyetin kulun sürekli kulluk bilincini, rıza-i ilahinin ise bu kulluğun nihai yönelimini temsil ettiği ayırt edilir.
Kulun duruşu ile ibadetin gayesini birbirinden ayırmak.

Anahtar Kavram

İbadet kavramlarının tanımları, aralarındaki farklar ve ibadetin nihai amacı
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 524Soru

Kur'an-ı Kerim'de inanç ve ahlakla ilgili kavramlar, bireyin irade beyan�� ve bu beyanın ilahi iradeyle kesiştiği noktalar üzerinden temellendirilir. Bu bağlamda hidayet, dalalet, sırat-ı müstakim ve ihsan kavramları hem insan sorumluluğunu hem de ilahi takdiri açıklayan temel yapılardır.

Aşağıda verilen kavramlar ile bu kavramların anlam dünyasını yansıtan ayet meallerini doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Hidayet
Dalalet
Sırat-ı Müstakim
İhsan

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Eşleştirme şu şekildedir: Hidayet kavramı Kasas Suresi 56. ayet ile, Dalalet kavramı Câsiye Suresi 23. ayet ile, Sırat-ı Müstakim kavramı Zuhruf Suresi 43. ayet ile, İhsan kavramı ise Bakara Suresi 195. ayet ile eşleşir.
Doğru eşleştirmede hidayet kavramı, insanın yönelişine göre Allah'ın onu doğru yola iletmesini vurgulayan Kasas Suresi 56. ayet ile eşleşir. Dalalet kavramı, insanın kendi nefsinin peşinden giderek sapmasını anlatan Câsiye Suresi 23. ayet ile eşleşir. Sırat-ı müstakim kavramı, vahye sımsıkı sarılarak dosdoğru yolda kalmayı bildiren Zuhruf Suresi 43. ayet ile eşleşir. İhsan kavramı ise kulun her işini en güzel şekilde yapmasını emreden Bakara Suresi 195. ayet ile eşleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Kavramların terim anlamları ile ayet meallerindeki anahtar kelimeleri karşılaştırın.
Kasas Suresi 56. ayette geçen 'doğru yola iletmek' ifadesi doğrudan hidayet kavramıyla; Câsiye Suresi 23. ayette geçen nefsin arzusuna uyarak 'saptırılma' ve kalbin mühürlenmesi ifadesi dalalet kavramıyla; Zuhruf Suresi 43. ayette geçen 'dosdoğru bir yol' ifadesi sırat-ı müstakim kavramıyla; Bakara Suresi 195. ayette geçen 'ihsanda bulunmak/iyilik etmek' ifadesi ise ihsan kavramıyla eşleşir.
Her kavramın Kur'an'daki özgün anlamsal karşılığı ve teolojik bağlamı bu anahtar kelimeler üzerinden kurulmuştur.
2
İrade ve hidayet/dalalet ilişkisini analiz edin.
Kasas Suresi 56. ayet ve Câsiye Suresi 23. ayet, hidayet ve dalaletin sadece cebri bir kaderle değil, kulun kendi yönelişleri ve iradi tercihleri (nefse uyma, hidayete layık olma) doğrultusunda gerçekleştiğini gösterir.
Teolojik dengenin kurulabilmesi için insanın sorumluluğu ile ilahi iradenin birlikteliği doğru kavranmalıdır.

Anahtar Kavram

Hidayet, dalalet, sırat-ı müstakim ve ihsan kavramlarının Kur'an ayetlerindeki anlamsal yansımaları ile insan iradesi bağlamında değerlendirilmesi.
Soru 525Soru

Aşağıda din felsefesinde kullanılan temel kavramlar ve bu kavramların açıklamaları verilmiştir. Buna göre, sol sütundaki kavramları sağ sütundaki en uygun açıklamalarıyla eşle��tiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Aşkın (Aşkınlık)
İçkin (İçkinlik)
Teodise
Vahiy

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Aşkın terimi Tanrı'nın evrenin ötesinde olmasıyla; İçkin terimi Tanrı'nın evrenin içinde bulunmasıyla; Teodise terimi kötülük problemine karşı Tanrı'nın adaletini savunmayla; Vahiy terimi ise yaratıcı mesajların elçiler aracılığıyla bildirilmesiyle eşleşir.
Doğru eşleştirmede her kavram kendi felsefi tanımıyla buluşmaktadır. Aşkın kavramı evrenin ötesindeki bir Tanrı'yı, içkin kavramı evrenin içindeki bir Tanrı'yı, teodise kötülük karşısında Tanrı'nın adaletini savunmayı, vahiy ise ilahi mesajların elçilerle iletilmesini temsil eder.

Adım Adım Çözüm

1
Aşkın (Aşkınlık) kavramını tanımlayın.
Aşkın, Tanrı'nın doğanın ve fiziksel evrenin ötesinde, ondan bağımsız ve farklı bir varlık yapısına sahip olduğunu belirtir. Bu durum, Tanrı'nın evrenin dışında bulunması anlamına gelen ifadeyle eşleşir.
Kavramın ontolojik sınırlarını belirlemek için.
2
İçkin (İçkinlik) kavramını tanımlayın.
İçkin, Tanrı'nın evrenin her noktasında, doğanın işleyişinde bizzat var olduğunu ve evrenle bütünleştiğini belirtir. Bu durum, Tanrı'nın evrenin içinde mevcut olması anlamına gelen ifadeyle eşleşir.
Aşkın kavramının karşıt anlamını netleştirmek için.
3
Teodise kavramını tanımlayın.
Teodise, evrendeki acı ve kötülüklerin varlığına rağmen Tanrı'nın adil ve iyi olduğunu mantıksal olarak kanıtlama ve savunma girişimidir.
Din felsefesinin en temel problemlerinden kötülük sorununa verilen yanıtı kavramak için.
4
Vahiy kavramını tanımlayın.
Vahiy, Tanrı'nın bildirmek istediği inanç, ibadet ve ahlak kurallarını peygamberler aracılığıyla insanlara iletmesidir.
Tanrı-insan arasındaki bilgisel iletişimin adını koymak için.

Anahtar Kavram

Din felsefesinin temel kavramları arasındaki farkları analiz etme.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 526Soru

Aşağıda verilen ef'âl-i mükellefîn kavramlarını, bu kavramlara ait doğru dinî hüküm tanımlarıyla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Farz
Sünnet
Haram

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Farz kavramı 'Dinimizce yapılması kesin olarak emredilen ve terk edilmesi günah olan ameller' tanımıyla, Sünnet kavramı 'Peygamberimizin söz, fiil ve takrirleri ile yapılmasını tavsiye ettiği ameller' tanımıyla, Haram kavramı ise 'Dinimizce yapılması kesin olarak yasaklanan ve yapılması günah olan ameller' tanımıyla eşleşmelidir.
Farz, yapılması kesin olarak emredilen işleri; sünnet, Peygamberimizin yapılmasını tavsiye ettiği davranışları; haram ise kesin olarak yasaklanan fiilleri ifade eder. Bu eşleştirme kavramların temel tanımlarına tam olarak uymaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Farz kavramının tanımını belirlemek.
Farz, 'Dinimizce yapılması kesin olarak emredilen ve terk edilmesi günah olan ameller' tanımıyla eşleşir.
Farz, dinen yerine getirilmesi kesinlikle zorunlu olan mükellefiyetleri ifade eder.
2
Sünnet kavramının tanımını belirlemek.
Sünnet, 'Peygamberimizin söz, fiil ve takrirleri ile yapılmasını tavsiye ettiği ameller' tanımıyla eşleşir.
Sünnet, Hz. Peygamber'in sünnetine uygun olan tavsiye niteliğindeki davranışları kapsar.
3
Haram kavramının tanımını belirlemek.
Haram, 'Dinimizce yapılması kesin olarak yasaklanan ve yapılması günah olan ameller' tanımıyla eşleşir.
Haram, yapılması kesin delillerle yasaklanmış amelleri tanımlar.

Anahtar Kavram

Ef'âl-i Mükellefîn kavramlarının tanımları ve dinî hüküm dereceleri.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 527Soru

İslam kelamında imanın rüknü ve geçerlilik şartları ele alınırken kalp ile tasdik ve dil ile ikrar kavramlarının varlığı veya yokluğu bireyin dünyevi ve uhrevi durumunu belirler. Buna göre, sol tarafta verilen durumları sağ taraftaki kelami ve hukuki karşılıklarıyla doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Kalben inanıp onayladığı hâlde ölüm tehdidi veya ağır baskı altında olduğu için inancını diliyle beyan edemeyen kişi
İnanç esaslarını kalben benimseyip onaylayan ve bu inancını diliyle de özgür iradesiyle açıklayan kişi
Kalbiyle inanmadığı hâlde toplumsal menfaatler veya baskı sebebiyle diliyle inandığını söyleyen kişi
Kalben İslam'ın inanç esaslarını reddeden ve diliyle de inanmadığını açıkça ilan eden kişi

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Baskı altındaki inanmış kişinin ahirette mümin sayılması; inancını kalben onaylayıp diliyle beyan edenin gerçek mümin kabul edilmesi; kalben inanmayıp diliyle inandığını söyleyenin münafık sayılması; hem kalben hem diliyle reddedenin ise kâfir kabul edilmesi doğru eşleştirmedir.
Baskı altındaki samimi inanç sahibinin durumunun ahiretteki iman geçerliliğine zarar vermemesi, özgür iradeyle tasdik ve ikrarı birleştirenin gerçek mümin kabul edilmesi, kalbi ile dili çelişenlerin münafık, her ikisiyle de reddedenlerin ise kâfir statüsünde eşleştirilmesi kavramların kelam ilmindeki tanımlarına tam olarak uymaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Tasdik ve ikrar kavramlarının bireyin kelami ve hukuki durumuna etkisini incelemek.
Kalp ile tasdik imanın kurucu rüknü iken, dil ile ikrar imanın dünyada bilinmesini sağlayan hukuki şarttır.
Kişilerin durumlarını bu iki kritere göre sınıflandırabilmek için.
2
Ölüm tehdidi veya baskı (ikrah) durumundaki kişinin durumunu değerlendirmek.
Bu durumdaki kişinin kalbi imanla doluysa diliyle ikrar etmemesi ahiretteki imanına zarar vermez fakat dünyada Müslüman muamelesi göremez.
İkrarda özgür iradenin bulunmasının dünyevi hukuki tescil için gerekli olduğunu anlamak için.
3
Kalbiyle inanmadığı hâlde diliyle inandığını söyleyenlerin ve her ikisinde de inkâr edenlerin durumunu belirlemek.
İnanmadığı hâlde inanmış gibi görünenlerin münafık, hem kalben hem de diliyle inkâr edenlerin ise kâfir olduğunu tespit etmek.
Tasdik ve ikrarın bir arada bulunmamasının veya ikisinin birden olmamasının sonuçlarını ayırt etmek için.

Anahtar Kavram

İmanın kalbi boyutu (tasdik) ile dışa dönük boyutu (ikrar) arasındaki ilişki ve bu ilişkinin doğurduğu kelami ve hukuki statüler.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 528Soru

İdealist felsefe geleneğinde yer alan aşağıdaki düşünürleri, varlığın niteliğine dair savundukları temel ontolojik yaklaşımlarla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Platon
Aristoteles
Farabi
Hegel

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Platon - İdealar dünyasını asıl gerçeklik kabul eden görüş; Aristoteles - Madde ile form (idea) ilişkisini savunan görüş; Farabi - Zorunlu varlıktan akli taşma (sudur) yoluyla türemeyi savunan görüş; Hegel - Geist'ın diyalektik gelişimini savunan görüş.
Düşünürlerin varlık anlayışları incelendiğinde Platon asıl gerçekliği idealara dayandırır; Aristoteles varlığı madde-form birlikteliğiyle tanımlarken formun kurucu rolünü öne çıkarır; Farabi zorunlu varlık ve sudur kuramını benimser; Hegel ise Geist'ın diyalektik gelişimini esas alır. Bu eşleştirmeler felsefe tarihindeki klasik ontolojik ayrımlara tam olarak uymaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
İlk eşleştirmeyi yapmak için Platon'un temel varlık felsefesini analiz etmek.
Platon'un 'İdealar Kuramı' gereği duyusal dünya gölgelerden oluşur, asıl gerçeklik akılla kavranan idealardır. Bu durum birinci açıklama ile eşleşir.
Platon idealizmin kurucusu olarak gerçekliği idea kavramıyla doğrudan özdeşleştirmiştir.
2
Aristoteles'in idealist anlayışını diğerlerinden ayıran yönü belirlemek.
Aristoteles, hocası Platon'dan farklı olarak ideaların varlığın içinde form (biçim) olarak bulunduğunu savunmuş ve madde-form ilişkisini ortaya koymuştur. Bu durum ikinci açıklama ile eşleşir.
Madde ve form kavram çifti doğrudan Aristotelesçi ontolojinin temel yapı taşıdır.
3
Farabi'nin metafizik ve varlık açıklamasını incelemek.
Farabi, zorunlu varlık (Vacibü'l-vücud) olarak gördüğü Tanrı'dan taşma (sudur) yoluyla evrenin akılsal düzeyde oluştuğunu savunur. Bu durum üçüncü açıklama ile eşleşir.
Vacibü'l-vücud ve sudur kavramları Farabi felsefesinin ayırt edici nitelikleridir.
4
Hegel'in diyalektik idealizmini eşleştirmek.
Hegel, mutlak zihin veya evrensel akıl anlamına gelen Geist'ın diyalektik süreçlerle varlık sahnesinde kendini açtığını öne sürer. Bu durum dördüncü açıklama ile eşleşir.
Geist kavramı ve diyalektik (tez-antitez-sentez) süreci Hegel idealizminin temelidir.

Anahtar Kavram

İdealist filozofların (Platon, Aristoteles, Farabi, Hegel) varlığı akılsal/düşünsel temelde açıklayan özgün ontolojik sistemleri.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 529Soru

Hz. Muhammed'in hayatında karşılaştığı çeşitli olaylar karşısındaki ahlaki tutumları ile bu tutumların temsil ettiği merhamet ve müsamaha boyutlarını doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Mekke'nin Fethi günü, kendisine ve Müslümanlara yıllarca zulmetmiş olan Mekkeli müşriklere genel af ilan ederek serbest bırakması.
Taif'te taşlanarak şehirden çıkarılmasına rağmen, kendisini bu duruma düşürenlerin helakı yerine hidayet bulmaları için dua etmesi.
Medine'de bir Yahudi cenazesi geçerken ayağa kalkması ve yanındakilerin onun Müslüman olmadığını hatırlatması üzerine 'O da bir can (insan) değil mi?' buyurması.
Uhud Savaşı'nda kendisini yaralayan ve dişini kıran müşriklere beddua etmesini isteyenlere 'Ben lanetçi olarak değil, rahmet ve davetçi olarak g��nderildim.' demesi.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Mekke'nin Fethi'ndeki genel af uygulaması düşmanlarına karşı bağışlayıcılığı tercih etmesiyle; Taif halkına yönelik duası kendisini taşlayanların hidayetini arzulayan şefkatiyle; Yahudi cenazesine saygı göstermesi din ayrımı gözetmeksizin insan onuruna değer vermesiyle; Uhud Savaşı'ndaki yaralanma sonrası beyanı ise peygamberlik görevinin özünün rahmet olduğunu vurgulamasıyla eşleşir.
Eşleştirmede her bir tarihi olay, Hz. Muhammed'in merhamet ve müsamaha anlayışının farklı bir yönünü (bağışlayıcılık, şefkat, insan onuruna saygı ve rahmet misyonu) doğrudan ve en uygun şekilde karşılamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Mekke'nin Fethi'ndeki olayın analizi
Mekkelilerin bağışlanması eylemi, intikam yerine af ve müsamahayı göstermektedir.
Yıllarca süren baskıya rağmen genel af ilan edilmesi, cezalandırma gücü varken bağışlamayı seçtiğini gösterir.
2
Taif olayındaki duanın analizi
Kendisine taş atanlar için hidayet dilemesi, derin bir şefkat ve merhamet göstergesidir.
Cezalandırılmalarını talep edebilecekken onların doğru yola ulaşmalarını istemesi, merhametinin kuşatıcılığını gösterir.
3
Yahudi cenazesine gösterilen saygının analizi
İnanç ayrımı olmaksızın insan onuruna değer verildiği sonucuna ulaşılır.
'O da bir can değil mi?' sorusu, insan olmanın başlı başına bir değer ve saygı kaynağı olduğunu ifade eder.
4
Uhud Savaşı'ndaki ifadenin analizi
Peygamberlik vazifesinin özünün rahmet olduğunun vurgulanmasıdır.
Lanetçi değil, davetçi ve rahmetçi olarak gönderildiğini söylemesi, bu misyonun genel karakterini açıklar.

Anahtar Kavram

Hz. Muhammed'in Merhameti ve Müsamahası
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 530Soru

Aşağıdaki ayet meallerinde geçen muttaki (takva sahibi) bireylerin özellikleri ile bu özelliklerin yansıttığı ahlaki ve dini tutumları doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

“Bollukta da darlıkta da Allah için harcarlar (infak ederler), öfkelerini yutarlar...” (Âl-i İmrân Suresi, 134. ayet)
“Onlar gayba inanırlar, namazı kılarlar...” (Bakara Suresi, 3. ayet)
“...Antlaşma yaptıklarında sözlerini yerine getirirler.” (Bakara Suresi, 177. ayet)

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Bollukta ve darlıkta infak edip öfkesini yutanlar cömertlik ve öfke kontrol��yle; gayba inanıp namaz kılanlar inanç esaslarını tasdik ve ibadet bilinciyle; sözlerini yerine getirenler ise güvenilirlik ve ahde vefayla eşleşir.
Doğru eşleştirmede infak etmek ve öfkeyi kontrol etmek cömertlik ve nefis terbiyesiyle; gayba inanıp namaz kılmak inanç ve ibadet bilinciyle; sözünde durmak ise güvenilirlik ve ahde vefayla doğrudan örtüşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci ayet mealinde yer alan 'infak etme' ve 'öfkeyi yutma' ifadeleri incelenir.
Bu özelliklerin cömertlik ve nefis terbiyesiyle (öfke kontrolü) ilgili olduğu belirlenir.
İnfak maddi paylaşımı, öfkeyi yutmak ise içsel kontrolü ifade eder.
2
İkinci ayet mealinde yer alan 'gayba inanma' ve 'namaz kılma' ifadeleri incelenir.
Bu özelliklerin inanç esaslarını tasdik ve ibadet bilinciyle ilgili olduğu belirlenir.
İnanmak kalbi/zihni bir kabulü, namaz ise ameli bir ibadeti gösterir.
3
Üçüncü ayet mealinde yer alan 'sözlerini yerine getirme' ifadesi incelenir.
Bu özelliğin güvenilirlik ve ahde vefayla ilgili olduğu belirlenir.
Verilen sözü tutmak ahlaki dürüstlük ve sözleşmelere sadakat anlamına gelir.

Anahtar Kavram

Muttakilerin Kur'an'da belirtilen pratik ahlaki ve ibadi özellikleri
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 531Soru

Yerkürenin küresel yüzeyinin düzleme aktarılması sırasında meydana gelen bozulmaları en aza indirmek amacıyla farklı harita projeksiyon yöntemleri kullanılmaktadır. Aşağıda verilen harita projeksiyon türleri ile bu projeksiyonların en az hata payıyla çizim yapılmasını sağladığı coğrafi bölgeleri doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Silindirik Projeksiyon
Konik Projeksiyon
Düzlem Projeksiyon

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Silindirik projeksiyon Ekvator çevresindeki ülkelerle (Brezilya, Endonezya, Kongo), konik projeksiyon orta kuşak ülkeleriyle (Türkiye, İtalya, ABD) ve düzlem projeksiyon kutup çevresindeki bölgelerle (Grönland, Antarktika, Sibirya) eşleşmektedir.
Dünya'nın küresel şeklinden dolayı harita çizimlerinde bozulmalar meydana gelir. Projeksiyon yöntemleri bu bozulmaları en aza indirmeyi amaçlar. Projeksiyon yüzeyinin Dünya küresine temas ettiği alanlarda hata oranı en düşüktür. Silindirik projeksiyon Ekvator çevresindeki ülkeleri, konik projeksiyon orta kuşaktaki ülkeleri, düzlem projeksiyon ise kutup çevresindeki bölgeleri en az hatayla haritaya aktarmayı sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Projeksiyon yöntemlerinin Dünya üzerindeki teğet noktalarını ve en az bozulmanın yaşandığı enlemleri belirleyin.
Silindirik projeksiyon Ekvator ve çevresini, konik projeksiyon orta kuşağı, düzlem projeksiyon ise kutup ve çevresini en az bozulmayla gösterir.
Projeksiyon yüzeyinin yer küreye temas ettiği (teğet geçtiği) alanlarda bozulma en az düzeydedir.
2
Eşleştirilecek ülkelerin veya coğrafi bölgelerin hangi enlem derecelerinde (kuşaklarda) yer aldığını tespit edin.
Brezilya, Endonezya ve Kongo Ekvator çevresinde; Türkiye, İtalya ve ABD Orta Kuşak'ta; Grönland, Antarktika ve Sibirya ise kutup çevresindedir.
Ülkelerin mutlak konumları, haritalarının çiziminde en az bozulmaya yol açacak projeksiyon yönteminin seçilmesini sağlar.
3
Projeksiyon türleri ile coğrafi kuşakları ve bunlara uygun ülkeleri eşleştirin.
Silindirik projeksiyon Brezilya, Endonezya ve Kongo ile; konik projeksiyon Türkiye, İtalya ve ABD ile; düzlem projeksiyon ise Grönland, Antarktika ve Sibirya ile eşleşir.
Bölgelerin coğrafi konum özellikleri ile projeksiyon yöntemlerinin bozulma oranının en düşük olduğu alanlar birbiriyle doğrudan örtüşür.

Anahtar Kavram

Projeksiyon Yöntemleri ve Coğrafi Kuşaklar
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 532Soru

Bölge sınırlarının belirlenmesinde kullanılan kriterler ile bölgelerin sınırlarının değişim hızları ve özellikleri birbirinden farklıdır.

Buna göre, sol sütundaki bölge örnekleri ile sağ sütundaki bölge sınırlarının belirlenme ve değişim özelliklerini doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Deprem Kuşa��ı Bölgesi
Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) Bölgesi
NATO (Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü) Bölgesi
Organize Sanayi Bölgesi

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Deprem Kuşağı Bölgesi yer yapısına bağlı ve değiştirilemeyen doğal bölgedir; Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) Bölgesi belirli hedefler doğrultusunda planlanmış işlevsel kalkınma bölgesidir; NATO Bölgesi devletlerin siyasi ve askeri kararlarıyla sınırları aniden değişebilen siyasi bölgedir; Organize Sanayi Bölgesi ise ekonomik yatırımlara ve beşerî faaliyetlere bağlı olarak sınırları kısa sürede değişebilen bölgedir.
Eşleştirme yapıldığında; Deprem Kuşağı Bölgesi'nin doğal/jeolojik yapıyla ilgili sınırlarının beşerî müdahalelerle değiştirilemeyeceği belirtilen tanım ile eşleştiği; GAP Bölgesi'nin idari ve coğrafi hedeflerle oluşturulmuş işlevsel bir kalkınma bölgesi olduğu; NATO Bölgesi'nin siyasi ve askeri üyelik kararlarıyla aniden değişebileceği; Organize Sanayi Bölgesi'nin ise beşerî faaliyetlerin artışıyla sınırlarının kısa sürede genişleyebileceği görülür.

Adım Adım Çözüm

1
Doğal bölge sınırlarının değişim özellikleri analiz edilir.
Deprem Kuşağı Bölgesi, jeolojik (fiziki/doğal) kriterlere göre belirlenir. Doğal sınırların değişimi çok uzun zaman alır ve insan müdahalesiyle değiştirilemez. Bu nedenle yer yapısına bağlı olarak belirlenen doğal şekilsel bölge tanımıyla eşleşir.
Deprem kuşağı gibi yer yapısına bağlı fiziki özellikler beşerî etkilerden bağımsızdır.
2
İşlevsel bölge kavramı ve kalkınma projeleri değerlendirilir.
Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) Bölgesi, belirli bir kalkınma planı çerçevesinde planlama, yönetim ve ekonomik hedefler doğrultusunda oluşturulmuştur. Bu durum onu işlevsel kalkınma projesi bölgesiyle eşleştirir.
Bölgesel kalkınma projeleri, yönetimsel ve işlevsel hedefleri gerçekleştirmek amacıyla sınırlandırılır.
3
Siyasi/askeri bölgelerin sınır değişim hızları ve kuralları incelenir.
NATO Bölgesi siyasi ve askeri bir kuruluştur. Sınırları üye ülkelerin sınırları ile çakışır. Bir ülkenin örgüte üye olması veya ayrılmasıyla sınırları bir günde aniden değişebilir.
Siyasi sınırların değişimi, fiziki sınırların aksine beşerî kararlarla anlık olarak gerçekleşebilir.
4
Beşerî ve ekonomik bölgelerin özellikleri analiz edilir.
Organize Sanayi Bölgesi, beşerî ve ekonomik faaliyetlere dayanır. Fabrikaların kurulması, sanayi alanlarının genişlemesi gibi durumlarda bu bölgenin sınırları kısa sürede değişebilir ve genişleyebilir.
Ekonomik ve beşerî faaliyetler, fiziki süreçlere göre çok daha dinamik ve hızlı değişim gösterir.

Anahtar Kavram

Bölgelerin sınırlarının belirlenmesinde kullanılan kriterlerin (doğal, beşerî, ekonomik ve işlevsel) ve bu sınırların değişim hızlarının kavranması.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 533Soru

İslam ahlakının şekillenmesinde vahiy (Kur'an ve Sünnet) ile insan aklının iş birliği temel belirleyicidir. Bu kaynakların her biri, ahlaki yapının inşasında kendine özgü bir fonksiyona sahiptir.

Buna göre, solda verilen İslam ahlakının kaynaklarına dair örnek durumlar ile sağda verilen bu kaynakların ahlak sistemindeki işlevlerini doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Nahl Suresi 90. ayette geçen 'Şüphesiz Allah; adaleti, ihsanı ve akrabaya vermeyi emreder...' ifadesi
Hz. Aişe'nin, kendisine sorulan bir soru üzerine 'Onun ahlakı Kur'an'dı' diyerek Hz. Peygamber'in s��nnetini ahlaki açıdan tarif etmesi
Kur'an-ı Kerim'de ahlaki hükümlere muhatap olan insanın sürekli düşünmeye, aklını kullanmaya ve tefekkür etmeye çağrılması

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Nahl Suresi 90. ayetinin genel ilkeleri bildirme işleviyle (Kur'an-ı Kerim), Hz. Aişe'nin Peygamber ahlakını tarifinin sünnetin pratik modelliğiyle, aklın kullanılma vurgusunun da ahlaki sorumluluk ve idrak gücüyle (Selim Akıl) eşleşmesi gerekir.
Doğru eşleştirmede; adaleti ve iyiliği emreden ayet Kur'an'ın teorik ve genel çerçeveyi çizme işleviyle, Hz. Peygamber'in ahlakını tarif eden ifade sünnetin canlı ve pratik bir model olma işleviyle, insanın düşünmeye çağrılması ise selim aklın ahlaki idrak ve sorumluluk gücüyle birleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
İlk olarak, vahyin evrensel ahlaki sınırları bildirme yönünü içeren ayet metnini incelemek.
Nahl Suresi 90. ayetteki genel ahlak ilkeleri (adalet, ihsan), Kur'an'ın ahlakın teorik ve evrensel çerçevesini kurma işleviyle örtüşür.
Kur'an-ı Kerim İslam ahlakının birinci temel kaynağıdır ve genel kuralları vazeder.
2
İkinci olarak, sünnetin ve Peygamber'in örnekliğinin işlevini gösteren ifadeyi analiz etmek.
Hz. Aişe'nin 'Onun ahlakı Kur'an'dı' ifadesi, sünnetin vahyi hayata aktaran pratik ve canlı bir model olma işlevini karşılar.
Sünnet, Kur'an ahlakının somutlaşmış halidir.
3
Son olarak, aklın ve düşünmenin ahlaki alandaki yerini değerlendirmek.
Aklın kullanılması ve tefekkür vurgusu, insanın ahlaki sorumluluk taşıyarak doğru ile yanlışı ayırt etme yetisini (selim akıl) simgeler.
İslam ahlakında akıl, vahyin çağrısını anlama ve ahlaki eylemi seçme aracıdır.

Anahtar Kavram

İslam ahlakının temel kaynakları olan Kur'an, Sünnet ve aklın ahlaki yapıdaki rolleri ve işlevleri.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 534Soru

İslam dininde mükelleflerin yapıp etmeleriyle ilgili hükümler (ef'âl-i mükellefîn), gerek yükümlülüğün derecesi gerekse dayandığı delilin kesinliği bakımından birbirinden farklı sınıflara ayrılmıştır. Bu ayrımın doğru analiz edilmesi, dinî yükümlülüklerin bireysel ve toplumsal hayattaki karşılıklar��nı kavramak açısından önem taşır.

Buna göre, sol sütunda verilen ef'âl-i mükellefîn kavramlarını sağ sütunda yer alan açıklamalarla doğru olacak şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Farz-ı Kifâye
Vâcip
Sünnet-i Gayr-i Müekked
Tenzîhen Mekruh

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Farz-ı Kifâye ile 'Toplumun ortak sorumluluğunda olan...', Vâcip ile 'Kesinlik derecesi farz kadar olmamakla birlikte...', Sünnet-i Gayr-i Müekked ile 'Hz. Peygamber'in ibadet kastıyla ara sıra...', Tenzîhen Mekruh ile 'Dinen kesin bir yasaklama olmaksızın...' açıklamaları eşleşir.
Doğru eşleştirmede; Farz-ı Kifâye kolektif sorumluluk içeren tanım olan 'Toplumun ortak sorumluluğunda olan...' ile; Vâcip, 'Kesinlik derecesi farz kadar olmamakla birlikte...' ifadesiyle; Sünnet-i Gayr-i Müekked, 'Hz. Peygamber'in ibadet kastıyla ara sıra...' ifadesiyle; Tenzîhen Mekruh ise 'Dinen kesin bir yasaklama olmaksızın...' ifadesiyle birebir eşleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Farz-ı Kifâye kavramının tanımını belirleme.
Bu kavramın toplumun ortak sorumluluğunda olan ve bir grup tarafından yerine getirilince diğerlerinden düşen ibadetler olduğu saptanır.
Kolektif yükümlülüklerin aynî yükümlülüklerden farkını ortaya koymak.
2
Vâcip kavramının tanımını belirleme.
Vâcibin, farzdan farklı olarak kesin olmayan (zannî) delillere dayandığı ve yapılmasının yine de bağlayıcı olduğu tespit edilir.
Hükümlerin dayandığı delil güçlerinin hiyerarşisini ayırt etmek.
3
Sünnet-i Gayr-i Müekked kavramının tanımını belirleme.
Hz. Peygamber'in ara sıra yaptığı ve terkinde kınama olmayan fiiller olduğu belirlenir.
Sünnet çeşitlerinin bağlayıcılık ve kınama yönünden derecelerini ayrıştırmak.
4
Tenzîhen Mekruh kavramının tanımını belirleme.
Dinen haram olmayan ancak yapılmaması daha iyi olan hafif sakınmalar olduğu saptanır.
Mekruh fiillerin tahrîmen ve tenzîhen ayrımını cezaî yaptırım yönünden belirlemek.

Anahtar Kavram

Ef'âl-i Mükellefîn hükümleri ve derecelendirmeleri
Soru 535Soru

Materyalist (maddeci) varlık felsefesinde, varlığın yapısını ve işleyişini açıklamak için kullanılan temel kavramlar ve bunlara karşılık gelen açıklamalar bulunmaktadır.

Buna göre, sol sütunda verilen materyalist kavramlar ile sağ sütunda verilen açıklamaları doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Maddi Töz
Mekanik Belirlenim
Diyalektik Dönüşüm

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Maddi Töz kavramı zihinsel durumlar dahil tüm varoluşun temelinde yer alan yegane fiziksel gerçeklik açıklamasıyla; Mekanik Belirlenim kavramı doğadaki tüm olayların katı neden-sonuç ilişkileriyle yönetildiği iddiasıyla; Diyalektik Dönüşüm kavramı ise evrendeki oluşumların maddenin iç çelişkileri ve tez-antitez-sentez süreçleriyle gerçekleştiği ilkesiyle eşleşir.
Yapılan eşleştirmede; varlığın fiziksel ve duyusal dayanağı olan maddi töz doğru tanımlanmış, doğadaki katı neden-sonuç zincirini makine benzeri bir işleyişle açıklayan mekanik belirlenim doğru gruplandırılmış ve evrendeki oluşumları maddenin kendi çelişkileri üzerinden tez-antitez-sentez süreciyle temellendiren diyalektik dönüşüm doğru şekilde eşleştirilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Sol sütundaki 'Maddi Töz' kavramının tanımı ve ontolojik karşılığı aranır.
Maddi tözün, zihin ve bilincin de temelinde yer alan, yer kaplayan yegane gerçeklik olduğu saptanır. Bu durum sağ sütundaki ikinci ifade ile örtüşür.
Materyalizmin temel ilkesi olan maddenin birincilliğini ve her şeyin kaynağı olduğunu belirlemek.
2
Sol sütundaki 'Mekanik Belirlenim' kavramının doğa görüşü incelenir.
Bu kavramın evrendeki her şeyi katı, makine benzeri neden-sonuç zincirleriyle açıkladığı belirlenir. Bu durum sağ sütundaki üçüncü ifade ile eşleşir.
Mekanik materyalizmin belirlenimci (determinist) doğa ve evren anlayışını saptamak.
3
Sol sütundaki 'Diyalektik Dönüşüm' kavramının değişim dinamiği tahlil edilir.
Maddenin çelişki ve tez-antitez-sentez süreçleriyle sürekli değiştiği fikri saptanır. Bu durum sağ sütundaki birinci ifade ile eşleşir.
Diyalektik materyalizmin gelişim ve değişim metodolojisini doğrulamak.

Anahtar Kavram

Materyalist felsefede varlığın yapısı, işleyişi ve değişimi üzerine temel ontolojik kavramlar
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 536Soru

İslam ahlakında ve ibadet hayatında yer alan aşağıdaki kavramlar ile bu kavramların niyet ve amel boyutundaki yansımalarını içeren açıklamaları doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

İhlas
Riya
İhsan

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

İhlas kavramı ibadetlerde yalnızca Allah rızasını hedefleme açıklamasıyla, riya kavramı ibadetleri gösteriş ve çıkar amacıyla yapma açıklamasıyla, ihsan kavramı ise Allah'ı görüyormuş gibi ibadet etme açıklamasıyla eşleşmektedir.
Doğru eşleşmede; ihlas kavramı dini sadece Allah'a has kılmayı ve O'nun rızasını aramayı ifade eden açıklamayla, riya kavramı ibadetleri dünyevi çıkarlar ve gösteriş amacıyla yapmayı ifade eden açıklamayla, ihsan kavramı ise Allah'ı görüyormuş gibi ibadet etme bilincini ifade eden açıklamayla eşleştirilir.

Adım Adım Çözüm

1
İhlas kavramının tanımı ve amel boyutundaki anlamı tespit edilir.
İhlas, amellerin şirk ve riyadan arındırılarak sadece Allah rızası için yapılması olduğundan, birinci açıklama ile eşleşir.
İhlasın özü samimiyet ve sadece yaratıcının rızasını gözetmektir.
2
Riya kavramının tanımı ve amel boyutundaki anlamı tespit edilir.
Riya, gösteriş ve ikiyüzlülük anlamına geldiğinden, ibadetlerin insanlar görsün ve övsün diye yapıldığını belirten ikinci açıklama ile eşleşir.
Riya ibadetin ihlas boyutunu yok eden dünyevi bir gösteriş çabasıdır.
3
İhsan kavramının tanımı ve murakabe (denetlenme) bilinci tespit edilir.
İhsan, kulun Allah'ı görüyormuşçasına ibadet etmesi olduğundan, üçüncü açıklama ile eşleşir.
İhsan ibadetin kalitesini artıran ve kulda sürekli ilahi gözetim bilinci oluşturan kavramdır.

Anahtar Kavram

İhlas, riya ve ihsan kavramlarının anlamları ile ibadet niyetine olan etkileri.
Soru 537Soru

Din felsefesinde Tanrı'nın varlığını kabul eden düşünürler, bu varlığı temellendirmek için farklı kanıtlar ve görüşler öne sürmüşlerdir. Buna göre, sol sütunda yer alan filozofları sağ sütunda verilen Tanrı'nın varlığına ilişkin açıklamalarıyla doğru olacak şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Anselmus
Spinoza
Aristoteles
Kant

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Anselmus, zihindeki en yetkin varlık fikrine dayanan ontolojik açıklamayla; Spinoza, Tanrı ve doğayı özdeşleştiren panteist görüşle; Aristoteles, evrendeki hareketi açıklayan ilk hareket ettirici fikriyle; Kant ise ahlak yasasının gereği olarak Tanrı'yı bir postula kabul eden görüşle eşleşir.
Eşleştirmede Anselmus zihindeki en yetkin varlık fikrine dayanan ontolojik kanıtla, Spinoza Tanrı ile doğayı bir tutan panteist görüşle, Aristoteles evrendeki oluşu açıklamak adına ilk hareket ettirici fikriyle, Kant ise ahlak yasasının temellendirilmesi adına pratik aklın bir postulası olarak Tanrı'nın kabulüyle doğru şekilde eşleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Anselmus'un ontolojik argümanını incelemek.
Anselmus, zihindeki en mükemmel varlık fikrinin zorunlu olarak dış dünyada da var olması gerektiği çıkarımına ulaşır.
Çünkü zihindeki yetkinlik, gerçek varoluş olmadan eksik kalır; bu durum ontolojik kanıttır.
2
Spinoza'nın panteist yaklaşımını değerlendirmek.
Spinoza, doğa ile Tanrı'yı tek bir töz olarak görerek aşkın olmayan, içkin bir Tanrı anlayışına ulaşır.
Bu görüş panteizmin (tüm Tanrıcılık) temel tanımını oluşturur.
3
Aristoteles'in kozmolojik argümanını analiz etmek.
Aristoteles, evrendeki oluş ve hareketi temellendirmek için hareket etmeyen bir ilk nedene (ilk hareket ettirici) ulaşır.
Bu çıkarım kozmolojik kanıtın ilk biçimidir.
4
Kant'ın ahlaki temellendirmesini ele almak.
Kant, Tanrı'yı metafiziksel olarak ispatlamak yerine ahlak yasasının işleyebilmesi için pratik aklın kabul etmesi gereken bir varsayım (postula) olarak sunar.
Bu da ahlak kanıtının temelini oluşturur.

Anahtar Kavram

Tanrı'nın varlığını kabul eden görüşler ve bu görüşleri temellendiren rasyonel kanıtlar.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 538Soru

İslam kelamında imanın mahiyeti, rükünleri ve geçerlilik şartları tartışılırken tasdik, ikrar, marifet ve amel kavramları farklı işlevleriyle ele alınmıştır. Aşağıda verilen kavramları, bu kavramların kelami statüleri ve işlevleriyle ilgili açıklamalarla doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Kalp ile tasdik
Dil ile ikrar
Marifet
Amel

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Kalp ile tasdik imanın aslı ve özüyle; dil ile ikrar dünyevi ve hukuki geçerlilikle; marifet sadece zihinsel bilmeyle; amel ise imanın korunmasını ve olgunlaşmasını sağlayan pratiklerle eşleşir.
Tasdik, iman etmek için zorunlu olan kalbi doğrulamadır. İkrar ise bu tasdikin dille söylenmesidir ve dünyevi hükümlerin uygulanmasını sağlar. Marifet sadece zihinsel bilgi iken amel, imanı koruyan salih davranışlardır. Bu çerçevede yapılan eşleştirme kelam ilminin temel ilkelerine tamamen uygundur.

Adım Adım Çözüm

1
İman kavramının özünü belirlemek
Kalp ile tasdik, imanın gerçek anlamda var olabilmesi ve ahirette kurtuluş için yegane şarttır. Bu durum ilk açıklamayla eşleşir.
Kelam ilminde iman, kalbin tasdikinden ibarettir; kalpte onaylama olmadan dil ile beyan edilse bile nifak ortaya çıkar.
2
İmanın dünyevi ve hukuki boyutunu ayırt etmek
Dil ile ikrar, kalpteki inancın başkaları tarafından bilinmesini sağlar. Bu durum ikinci açıklamayla eşleşir.
Toplumda bir kimsenin mümin olarak tanınması, evlenme, miras ve cenaze namazı gibi hukuki haklardan yararlanması dil ile beyan etmesine bağlıdır.
3
Bilgi (marifet) ile imanın farkını ortaya koymak
Marifet, kalbin teslimiyeti ve boyun eğmesi olmaksızın sadece bilmektir. Bu durum üçüncü açıklamayla eşleşir.
Sadece bilmek iman olsaydı, Allah'ı çok iyi tanıyan ama O'na isyan eden iblisin de mümin sayılması gerekirdi.
4
İnancın pratik yansıması olan amel kavramını analiz etmek
Amel, imanın bir parçası olmamakla birlikte, inancı besleyen ve kemale erdiren unsurdur. Bu durum dördüncü açıklamayla eşleşir.
Ehl-i Sünnet inancına göre amel imanın özünden değildir; ibadetleri aksatan kişi günahkar olsa da dinden çıkmış sayılmaz.

Anahtar Kavram

Tasdik, ikrar, marifet ve amel kavramlarının iman ile olan kelami ve hukuki ilişkisi
Soru 539Soru

Aşağıdaki harita türleri ile bu haritalardan elde edilebilecek bilgileri/özellikleri doğru olacak şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

1/25.0001/25.000 ölçekli Türkiye fiziki haritası
1/2.000.0001/2.000.000 ölçekli Türkiye fiziki haritası
1/50.0001/50.000 ölçekli Ankara idari bölünüş haritası
1/5.000.0001/5.000.000 ölçekli Dünya siyasi haritası

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Doğru eşleştirme şu şekildedir: 1/25.0001/25.000 ölçekli Türkiye fiziki haritası ile izohipsler arasındaki farkın az olması; 1/2.000.0001/2.000.000 ölçekli Türkiye fiziki haritası ile izohipsler arası yükselti farkının büyük olması; 1/50.0001/50.000 ölçekli Ankara idari bölünüş haritası ile ilçe ve mahalle sınırlarının ayrıntılı gösterilmesi; 1/5.000.0001/5.000.000 ölçekli Dünya siyasi haritası ile ülke sınırlarının genel hatlarıyla gösterilip bozulma oran��nın en fazla olması eşleşir.
Harita ölçeği ile payda ters orantılıdır. 1/25.0001/25.000 ölçekli fiziki harita en büyük ölçekli fiziki harita olduğundan izohipsler arasındaki fark azdır ve ayrıntı fazladır. 1/2.000.0001/2.000.000 ölçekli harita ise daha küçük ölçekli bir fiziki harita olduğundan izohips aralığı büyüktür. İdari haritalardan 1/50.0001/50.000 ölçekli olanı dar alandaki sınırları yüksek ayrıntıyla verirken, 1/5.000.0001/5.000.000 ölçekli Dünya siyasi haritası en küçük ölçekli harita olduğundan bozulma oranı en yüksek olanıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Haritaların kullanım amaçlarına (fiziki ve siyasi/idari) göre işlevlerini belirleyin.
Fiziki haritalarda yer şekilleri ve izohipsler bulunur; siyasi/idari haritalarda ise idari ve siyasi sınırlar gösterilir.
Eşleştirilecek özelliklerin fiziki mi yoksa idari sınırlar mı içerdiğini ayırt etmek gerekir.
2
Ölçek paydalarındaki sayıları karşılaştırarak harita ölçeğinin büyüklüğünü belirleyin.
1/25.0001/25.000 ve 1/50.0001/50.000 ölçekli haritalar büyük ölçekli; 1/2.000.0001/2.000.000 ve 1/5.000.0001/5.000.000 ölçekli haritalar ise küçük ölçeklidir.
Ölçek paydası büyüdükçe küçültme oranı artar ve ölçek küçülür.
3
Büyük ve küçük ölçeklerin özelliklerini (bozulma oranı, ayrıntı gücü, izohips aralığı) harita türleriyle birleştirin.
Büyük ölçekli fiziki haritada izohips aralığı az olur (örn. 1/25.0001/25.000 için). Küçük ölçekli siyasi haritada ise bozulma oranı en fazladır (örn. 1/5.000.0001/5.000.000 için).
Küçültme oranının değişmesi, haritadaki tüm geometrik ve topoğrafik ayrıntıları doğrudan belirler.

Anahtar Kavram

Ölçeklerin Harita Özelliklerine Etkisi ve Harita Türleri
Soru 540Soru

İslam fıkhında, mükellefiyet çağına ulaşmış akıllı bireylerin gerçekleştirdikleri her türlü fiil ve davranış dinî bir statüye kavuşturulmuştur. Bu durum 'ef'âl-i mükellefîn' başlığı altında incelenir. Buna göre, sol sütunda yer alan mükellef davranışlarına ait kavramlar ile sağ sütunda yer alan şer'î açıklamaların doğru eşleşmesini sağlayınız.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Farz
Mübah
Haram
Mekruh

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Farz kavramı şer'an yapılması kesin ve bağlayıcı olarak emredilen eylemlerle; Mübah kavramı yapılması veya yapılmaması serbest bırakılan eylemlerle; Haram kavramı yapılması kesinlikle yasaklanan eylemlerle; Mekruh kavramı ise yapılması dinen hoş karşılanmayan eylemlerle eşleşmektedir.
Eşleştirmede Farz kavramı kesin olarak emredilen davranışlarla, Mübah serbest bırakılan fiillerle, Haram kesin olarak yasaklanan fiillerle, Mekruh ise hoş karşılanmayan fiillerle doğru şekilde eşleştirilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Farz kavramının tanımını belirlemek.
Farz kavramının 'kesin ve bağlayıcı delille emredilen' şer'i hükümle eşleştiği tespit edilir.
Farz, dinin mükelleften kesinlikle istediği ve aksine davranılması günah olan davranışları ifade eder.
2
Mübah kavramının tanımını belirlemek.
Mübah kavramının 'serbest bırakılan, nötr' şer'i hükümle eşleştiği tespit edilir.
Mübah, mükellefin dinen yapıp yapmamakta tamamen serbest bırakıldığı eylemlerdir.
3
Haram kavramının tanımını belirlemek.
Haram kavramının 'kesin olarak yasaklanan' şer'i hükümle eşleştiği tespit edilir.
Haram, dinen yapılması kesin delillerle yasaklanmış olan fiilleri karşılar.
4
Mekruh kavramının tanımını belirlemek.
Mekruh kavramının 'hoş karşılanmayan' şer'i hükümle eşleştiği tespit edilir.
Mekruh, yapılması dinen hoş görülmeyen ancak haram derecesinde olmayan eylemleri ifade eder.

Anahtar Kavram

Ef'âl-i Mükellefîn kavramlarının tanımları ve dinî hükümleri.
Tahmini Süre:1m 30s
ÖncekiSayfa 27 / 53Sonraki
Tüm alıştırma soruları — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) | Examkin