Tüm alıştırma soruları

Aşağıda verilen element sınıflarını karşılarında karışık olarak verilen ��zellikleriyle doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Metaller alaşım oluşturma özelliğiyle, ametaller kendi aralarında kovalent bağlı bileşik yapma özelliğiyle, soy gazlar ise tek atomlu gaz hâlinde bulunup bağ yapmama özelliğiyle eşleşir.

Metallerin kendi aralarında sadece alaşım yapması, ametallerin oda sıcaklığında farklı fiziksel hâllerde bulunup kovalent bağ kurabilmesi ve soy gazların kararlı yapıları nedeniyle tek atomlu gaz şeklinde olup bağ yapmaması element sınıflarının en temel ayırt edici özellikleridir.

Adım Adım Çözüm

1

Metaller grubunun kimyasal ve fiziksel davranışlarını analiz etmek.

Metallerin kendi aralarında bileşik yapamadığı, sadece alaşım oluşturduğu belirlenir.

Metaller sadece elektron vermeye yatkındır, elektron ortaklaşması veya metaller arası elektron alışverişi gerçekleşmediğinden bileşik oluşturamazlar.

2

Ametaller grubunun fiziksel hâllerini ve bağ türlerini incelemek.

Ametallerin oda sıcaklığında katı, sıvı ve gaz hâllerinde bulunabildiği ve kendi aralarında kovalent bağ yaptığı belirlenir.

Ametallerin elektron ilgileri yüksek olduğundan, kendi aralarında elektronlarını ortaklaşa kullanarak kovalent bağlar oluştururlar.

3

Soy gazların kararlılık ve fiziksel durumlarını incelemek.

Soy gazların oda koşullarında tek atomlu gaz hâlinde bulunduğu ve bağ yapmadığı belirlenir.

En dış katmanlarındaki elektron dizilimleri tam dolu (kararlı) olduğu için kimyasal bağ oluşturma eğilimleri yoktur.

Anahtar Kavram

Element sınıflarının (metaller, ametaller, soy gazlar) temel fiziksel durumları ve kimyasal bağ yapma eğilimleri

Soru 902Soru →

Mitoz bölünme ve sitokinez sürecinde gerçekle��en çeşitli hücresel olaylar ile bu olayların gerçekleştiği evre ve hücre tiplerinin doğru şekilde eşleştirilmesi gerekmektedir.

Buna göre, sol sütunda verilen hücresel olayları sağ s��tundaki uygun evre veya bölünme türüyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Eşleştirmeler sırasıyla: Golgi kökenli keseciklerin ara lamel oluşturması olay�� 'Bitki hücresi sitokinezi' ile; kromatitlerin zıt kutuplara çekilerek kromozom sayısının geçici olarak iki katına çıkması olayı 'Anafaz evresi' ile; sentrozomun iğ ipliklerini oluşturup çekirdek zarının erimesi olayı 'Hayvan hücresi profazı' ile; kromozomların ekvatoral düzlemde tek sıra dizilmesi ise 'Metafaz evresi' ile eşleşir.

Hücre bölünmesi süreçlerindeki ayırt edici olaylar doğru eşleştirildiğinde; ara lamel oluşumu bitki hücresi sitokinezi ile, kardeş kromatitlerin ayrılması ve geçici kromozom sayısının iki katına çıkması anafaz evresi ile, sentrozomun iğ ipliklerini düzenlemesi hayvan hücresi profazı ile ve kromozomların ekvatoral düzlemde tek sıra halinde dizilmesi metafaz evresi ile birebir uyum göstermektedir.

Adım Adım Çözüm

1

Golgi keseciklerinin merkezden çevreye birikerek hücre duvarı oluşturmasını analiz etmek.

Bu durum çeperli ökaryot hücrelere özgüdür ve bitki hücresi sitokinezini tanımlar.

Çeper yapısı esnek olmadığı için bitki hücreleri dıştan boğumlanamaz, içeriden dışarıya doğru ara lamel oluşturur.

2

Kardeş kromatitlerin ayrılmasını ve geçici kromozom sayısı değişimini analiz etmek.

Bu süreç mitoz bölünmenin anafaz evresine aittir.

Kardeş kromatitler ayrıldığında her biri bağımsız bir kromozom sayıldığından anafazda geçici olarak kromozom sayısı iki katına çıkar.

3

Sentrozom organelinin aktif olduğu profaz evresi özelliklerini analiz etmek.

Bu özellik hayvan hücresi profazına aittir.

Hayvan hücrelerinde iğ iplikleri sentrozom tarafından organize edilirken, gelişmiş bitki hücrelerinde sentrozom bulunmaz ve iğ iplikleri sitoplazmik proteinlerce üretilir.

4

Kromozomların ekvatoral düzlemde tek sıra dizilmesini ve en belirgin oldukları durumu analiz etmek.

Bu durum metafaz evresine aittir.

Metafaz evresinde kromozomlar en yoğun hallerindedir ve ekvatoral plak üzerinde tek sıra halinde yan yana dizilirler.

Anahtar Kavram

Mitoz bölünme evrelerindeki karakteristik yapısal değişimler ve bitki-hayvan hücre bölünmeleri arasındaki mekanik farklar.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 903Soru →

Aşağıda verilen canlıları, doğada gerçekleştirdikleri eşeysiz üreme şekilleriyle doğru olacak şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Planarya adlı canlı rejenerasyon ile üreme yöntemiyle, bira mayası tomurcuklanma ile üreme yöntemiyle, çilek bitkisi ise sürünücü gövde ile vejetatif üreme yöntemiyle eşleşmelidir.

Planarya rejenerasyonla, bira mayası tomurcuklanmayla, çilek ise sürünücü gövde ile vejetatif olarak ürer. Bu eşleştirmeler canlıların doğal eşeysiz üreme yöntemlerini doğru şekilde açıklar.

Adım Adım Çözüm

1

Planaryanın üreme şeklinin belirlenmesi

Planarya yassı solucanlar grubunda yer alan ve vücudundan kopan parçaların her birinin yeni bir bireye dönüşmesiyle (rejenerasyon) üreyen bir canlıdır.

Rejenerasyon yeteneği vücut düzeyinde yeni canlı oluşumunu sağlıyorsa bu süreç eşeysiz üreme olarak kabul edilir.

2

Bira mayasının üreme şeklinin belirlenmesi

Bira mayası, ata hücrenin üzerinde mitoz bölünmeyle oluşan küçük bir çıkıntının (tomurcuk) gelişmesiyle tomurcuklanarak çoğalır.

Tomurcuklanma, tek hücreli maya mantarlarında ve çok hücreli hidra gibi bazı canlılarda görülen karakteristik bir eşeysiz üreme tipidir.

3

Çilek bitkisinin üreme şeklinin belirlenmesi

Çilek bitkisi, sürünücü gövdelerinin (stolon) toprakla temas ettiği noktalarda yeni bitkiler oluşturarak vejetatif yolla ürer.

Gelişmiş bitkilerde tohum dışındaki vejetatif organlar (gövde, yaprak, kök) kullanılarak yapılan üreme eşeysiz üreme çeşitlerinden biri olan vejetatif üremedir.

Anahtar Kavram

Farklı canlı grupları kendilerine özgü eşeysiz üreme şekillerini (rejenerasyon, tomurcuklanma, vejetatif üreme vb.) kullanırlar.

Soru 904Soru →

Aşağıda ökaryotik bir hücrede bulunan çekirdek yapıları ile farklı canlı gruplarına ait hücre çeperi özellikleri verilmi��tir. Sol sütundaki hücresel yapıları, sağ sütundaki uygun açıklamalarla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Çekirdekçik ribozomal RNA sentezi ve ribozom alt birimlerinin üretildiği bölgeyle, çekirdek porları protein ve RNA geçişini sağlayan açıklıklarla, bitki hücre çeperi selüloz yapısıyla, mantar hücre çeperi ise kitin yapısıyla eşleşir.

Çekirdekçik ribozomların üretim yeridir. Çekirdek porları çekirdek zarındaki kontrollü geçitlerdir. Bitki hücre duvarı selüloz yapılı ve tam geçirgen, mantar hücre duvarı ise kitin yapılıdır.

Adım Adım Çözüm

1

Çekirdekçiğin hücresel rolünün belirlenmesi

Çekirdekçik ribozom alt birimlerinin sentez yeridir. Bu bilgiyle birinci sol öge, üçüncü sağ öge ile eşleşir.

Çekirdeğin iç kısımlarının işlevsel özelliklerini ayırt etmek.

2

Çekirdek porlarının moleküler geçiş işlevinin tespiti

Çekirdek porları zardaki büyük moleküllerin geçiş yollarıdır. İkinci sol öge, dördüncü sağ öge ile eşleşir.

Çekirdek zarının seçici geçirgen geçitlerinin yapısını kavramak.

3

Bitki hücre çeperinin kimyasal bileşeninin saptanması

Bitki çeperi selüloz liflerinden oluşur. Üçüncü sol öge, birinci sağ öge ile eşleşir.

Bitkiler alemine özgü çeper yapısını belirlemek.

4

Mantar hücre çeperinin kimyasal bileşeninin saptanması

Mantar çeperinin ana yapısı kitindir. Dördüncü sol öge, ikinci sağ öge ile eşleşir.

Mantarlar alemine özgü çeper bileşimini belirlemek.

Anahtar Kavram

Çekirdeğin Alt Yapıları ve Hücre Çeperlerinin Organizmalara Göre Değişen Kimyasal Bileşimleri

Soru 905Soru →

Aşağıda verilen vitamin ve hormon çeşitleri ile bu moleküllerin canlı vücudundaki işlevlerini veya özelliklerini doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

K Vitamini - Kalın bağırsak bakterileriyle ilişkili vitamin; D Vitamini - Güneş ışığıyla aktifleşen ve kalsiyum emilimini sağlayan vitamin; C Vitamini - Diş eti kanamasını önleyen vitamin; Hormonlar - Hedef hücre reseptörüne bağlanan düzenleyiciler

Kalın bağırsaktaki yararlı bakterilerin sentezlediği vitamin K vitaminidir. Güneş ışığı etkisiyle deride aktifleştirilen ve kalsiyum emiliminde rol oynayan vitamin D vitaminidir. Diş eti kanaması (skorbit) C vitamini eksikliğinde gözlenir. Hedef hücrelerin zarındaki veya içindeki reseptörlere bağlanarak çalışan düzenleyiciler ise hormonlardır.

Adım Adım Çözüm

1

K vitamininin üretim yeri ve antibiyotik ilişkisini belirleme

K vitamini kalın bağırsaktaki bakterilerce sentezlendiğinden, antibiyotik kullanımı bu süreci sekteye uğratır. Bu durum 'left_1' ile 'right_1' maddesini eşleştirir.

Bağırsak florasında üretilen vitaminlerin günlük yaşam senaryolarıyla ilişkisini kurmak.

2

D vitamininin sentez ve işlev koşulunu analiz etme

D vitamini güneş ışığı etkisiyle deride aktifleştirilir ve kalsiyum emilimini sağlar. Bu durum 'left_2' ile 'right_2' maddesini eşleştirir.

İnsan vücudunda öncül maddeden üretilen vitaminlerin aktivasyon sürecini kavramak.

3

C vitamininin eksiklik belirtisini ve çözünürlüğünü tespit etme

C vitamini suda çözünen bir vitamin olup eksikliğinde diş eti kanaması (skorbit) gelişir. Bu durum 'left_3' ile 'right_3' maddesini eşleştirir.

Suda çözünen vitaminlerin eksiklik semptomlarını ayırt etmek.

4

Hormonların hedef hücre üzerindeki etki mekanizmasını sorgulama

Hormonlar hedef hücrelerdeki özgül reseptörlere bağlanarak çalışır. Bu durum 'left_4' ile 'right_4' maddesini eşleştirir.

Hormonların etki mekanizmasında reseptör anahtar-kilit uyumunun önemini kavramak.

Anahtar Kavram

Vitaminlerin ve hormonların genel özellikleri, üretim kaynakları ve eksiklik belirtileri

Soru 906Soru →

Aşağıdaki sol sütunda verilen karbonhidrat çeşitlerini, sağ sütunda verilen yapısal ve işlevsel özellikleriyle doğru olacak şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Sükroz ile bitkisel dehidrasyon ürünü olan disakkarit tanımı; kitin ile azotlu yapısal polisakkarit tanımı; glikojen ile hayvan ve mantarlardaki dallanmış depo polisakkariti tanımı; deoksiriboz ile

DNA

yapısına katılan pentoz tanımı eşleşir.

Sükroz bitkisel disakkarit tanımıyla, kitin azotlu yapısal polisakkarit tanımıyla, glikojen hayvan ve mantarlardaki dallanmış depo polisakkariti tanımıyla, deoksiriboz ise

DNA

yapısına katılan ve solunumda kullanılmayan pentoz tanımıyla doğru olarak eşleşir.

Adım Adım Çözüm

1

Sükroz molekülünün yapısını ve kökenini incelemek.

Sükroz, glikoz ve fruktozun dehidrasyonuyla oluşan bitkisel kaynaklı bir disakkarittir. Bu nedenle bitkisel dehidrasyon ürünü olan disakkarit tanımıyla eşleşir.

Disakkaritlerin monomer yapılarını ve kökenlerini ayırt etmek.

2

Kitin molekülünün kimyasal yapısını ve işlevini belirlemek.

Kitin, azot içeren bir fonksiyonel gruba sahip yapısal polisakkarittir. Mantar çeperinde ve eklembacaklı dış iskeletinde bulunur. Bu sebeple azotlu yapısal polisakkarit tanımıyla eşleşir.

Polisakkarit çeşitlerinin azot içeriği gibi ayırt edici kimyasal özelliklerini saptamak.

3

Glikojen molekülünün depo özelliğini ve canlı gruplarındaki yerini analiz etmek.

Glikojen; hayvan, mantar, bakteri ve arkelerde glikozun depo formudur ve dallanmış zincir yapısına sahiptir. Bu yüzden depo polisakkariti tanımıyla eşleşir.

Depo polisakkaritlerinin sentezlendiği canlı gruplarını kavramak.

4

Deoksiriboz monosakkaritinin hücresel işlevini değerlendirmek.

Deoksiriboz,

DNA

'nın yapısına katılan

5

karbonlu bir pentozdur. Hücresel solunumda enerji eldesi amacıyla doğrudan yıkılmaz. Bu nedenle

DNA

yapısına katılan monosakkarit tanımıyla eşleşir.

Pentozların yapısal rollerini ve hücresel solunumdaki durumunu ayırt etmek.

Anahtar Kavram

Karbonhidratların sınıflandırılması ve moleküllerin yapısal-işlevsel özellikleri

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 907Soru →

Aşağıda verilen zarsız ve tek zarlı organelleri, hücredeki temel işlevleri veya yapısal özellikleri ile doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Eşleştirme sonucunda; Ribozom amino asitlerden polipeptit sentezleyen zarsız yapıya (birinci tanım), Lizozom hücre içi sindirimden sorumlu tek zarlı organele (ikinci tanım), Golgi Aygıtı salgı paketleme ve kompleks molekül sentezini üstlenen tek zarlı organele (üçüncü tanım) ve Peroksizom hidrojen peroksiti (

H_2O_2

) parçalayan tek zarlı organele (dördüncü tanım) karşılık gelmektedir.

Zarsız organellerden olan ribozom protein sentezinden sorumludur. Tek zarlı organellerden lizozom hücre içi sindirimde, Golgi aygıtı salgı paketleme ve kompleks molekül sentezinde, peroksizom ise katalaz enzimi yardımıyla hidrojen peroksit parçalanmasında görev alır.

Adım Adım Çözüm

1

Ribozomun hücresel rolünün belirlenmesi.

Ribozom, protein sentezinin yapıldığı zarsız organeldir. Bu nedenle ribozom ile amino asitlerden polipeptit sentezleyen zarsız yapı tanımı eşleşir.

Ribozomun temel yapısal ve işlevsel özelliğini tespit etmek için.

2

Lizozomun hücresel rolünün belirlenmesi.

Lizozom, asidik pH'ta çalışan hidrolitik enzimler içerir ve hücre içi sindirimden sorumludur. Bu nedenle lizozom ile hidrolitik enzim barındıran hücre içi sindirim organeli tanımı eşleşir.

Lizozomun sindirim enzimleriyle olan ilişkisini ve işlevini doğrulamak için.

3

Golgi aygıtının hücresel rolünün belirlenmesi.

Golgi aygıtı, protein ve lipitleri işler, paketler ve salgı üretir; ayrıca glikoprotein sentezler. Bu nedenle Golgi aygıtı ile salgı paketleme ve karmaşık molekül sentezi tanımı eşleşir.

Golgi aygıtının salgılama ve karbonhidrat ekleme işlevlerini tanımlamak için.

4

Peroksizomun hücresel rolünün belirlenmesi.

Peroksizom, hidrojen peroksiti parçalayan katalaz enzimini içerir. Bu nedenle peroksizom ile hidrojen peroksiti parçalayan tek zarlı organel tanımı eşleşir.

Peroksizomun zehirsizleştirme (detoksifikasyon) reaksiyonlarındaki rolünü ortaya koymak için.

Anahtar Kavram

Zarsız ve tek zarlı organellerin yapısal ve işlevsel özellikleri

Soru 908Soru →

Aşağıda verilen çözücü-çözünen çiftlerini, bu maddelerin birbiri içerisinde çözünmesi sürecinde aralarında oluşan en etkin tanecikler arası etkileşim türleriyle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

NaCl

-

H_2O

çifti iyon-dipol etkileşimiyle,

I_2

-

C_6H_6

çifti London kuvvetleriyle,

NH_3

-

H_2O

çifti hidrojen bağ��yla ve

HCl

-

H_2S

çifti dipol-dipol etkileşimiyle eşleşir.

Doğru eşleştirmede;

NaCl

iyonik yapısı nedeniyle polar

H_2O

ile iyon-dipol, apolar

I_2

ile apolar

C_6H_6

arasında London kuvvetleri, hidrojen bağı yapabilen

NH_3

ile

H_2O

arasında hidrojen bağı, ve polar

HCl

ile polar

H_2S

arasında dipol-dipol etkileşimi kurulur.

Adım Adım Çözüm

1

NaCl

katısının

H_2O

sıvısında çözünmesindeki etkileşimi belirleme.

NaCl

iyonik bir bileşiktir ve suda çözündüğünde

Na^+

ve

Cl^-

iyonlarına ayrışır. Polar bir molekül olan

H_2O

ile bu iyonlar arasında iyon-dipol etkileşimi oluşur.

İyonik katıların polar çözücülerdeki çözünme mekanizmasını analiz etmek.

2

I_2

katısının

C_6H_6

sıvısında çözünmesindeki etkileşimi belirleme.

Hem

I_2

hem de

C_6H_6

apolar yapılı moleküllerdir. Apolar tanecikler arasındaki en etkin zayıf etkileşim London kuvvetleridir.

Apolar-apolar çözünme sürecindeki etkin zayıf etkileşimi açıklamak.

3

NH_3

sıvısının

H_2O

sıvısında çözünmesindeki etkileşimi belirleme.

NH_3

ve

H_2O

moleküllerinde

H

atomları

N

ve

O

gibi elektronegatif atomlara bağlıdır. Bu durum moleküller arasında hidrojen bağlarının kurulmasını sağlar.

Hidrojen bağının çözünmedeki rolünü belirlemek.

4

HCl

gazının

H_2S

sıvısında çözünmesindeki etkileşimi belirleme.

HCl

ve

H_2S

polar moleküller olup yapılarında hidrojen bağı oluşturacak atom çiftleri (

H-N

,

H-O

,

H-F

) bulunmaz. Bu nedenle aralarındaki en etkin etkileşim dipol-dipol etkileşimidir.

Polar moleküller arasındaki zayıf etkileşimlerin türünü belirlemek.

Anahtar Kavram

Çözünme sürecinde çözücü ve çözünen tanecikleri arasındaki etkin zayıf etkileşim türlerinin belirlenmesi.

Soru 909Soru →

Aşağıda mitokondri ve kloroplast organellerine ait bazı yapılar ve bu yapılarda gerçekleşen biyokimyasal olaylar/özellikler karışık olarak verilmiştir. Buna göre, sol sütundaki hücresel yapıları sağ sütundaki uygun açıklamalarla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Krista, kemiozmotik hipotez doğrultusunda ATP sentezleyen ATP sentaz kompleksini içeren kıvrımlı yapı ile; Stroma, Rubisco enzimini içeren ve karbondioksit fiksasyonu gerçekleştiren sıvı kısım ile; Matriks, pirüvatın asetil-CoA'ya dönüşümü ve Krebs döngüsünü gerçekleştiren sıvı kısım ile; Tilakoit zar ise klorofil pigmentlerini ve elektron taşıma sistemi (ETS) elemanlarını barındıran yapı ile eşleşir.

Doğru eşleştirmede Krista mitokondrinin ATP sentezini gerçekleştiren kıvrımlı iç zarı ile; Stroma kloroplastın Rubisco enzimini barındıran sıvı kısmı ile; Matriks mitokondrinin Krebs döngüsü reaksiyonlarını gerçekleştiren sıvı kısmı ile; Tilakoit zar ise kloroplastın klorofil ve ETS taşıyan iç zar sistemi ile eşleşir.

Adım Adım Çözüm

1

Krista'nın yapısını ve fonksiyonunu belirleme.

Krista, mitokondrinin kıvrımlı iç zarı olup üzerinde oksijenli solunumun ETS elemanları ve ATP sentaz kompleksi yer alır. Bu nedenle protonların (

H^+

) geri akışıyla

ATP

sentezleyen kıvrımlı yapı ifadesiyle eşleşir.

Mitokondri iç zarı ve kemiozmotik ATP sentezi ilişkisini saptamak.

2

Stroma sıvısının işlevini ve içeriğini saptama.

Stroma, kloroplastın içini dolduran sıvıdır ve fotosentezin ışıktan bağımsız reaksiyonlarının (Calvin döngüsü) gerçekleştiği yerdir. Karbondioksit bağlayan Rubisco enzimini ve kloroplast DNA'sını barındırdığı için dördüncü açıklama ile eşleşir.

Kloroplastın sıvı bölmesinde gerçekleşen temel metabolik olayları belirlemek.

3

Matriks sıvısının hücresel solunumdaki rolünü analiz etme.

Matriks, mitokondrinin sıvı kısmıdır. Krebs döngüsü reaksiyonları ve pirüvatın

\text{asetil-CoA}

'ya oksidasyonu burada gerçekleşir. Bu nedenle birinci açıklama ile eşleşir.

Oksijenli solunum basamaklarının mitokondri içindeki konumlarını eşleştirmek.

4

Tilakoit zarın yapısal özelliklerini belirleme.

Tilakoit zar, kloroplast içinde yer alan disk benzeri yapıların (grana) zarıdır. Klorofil pigmenti ve fotosentez elektron taşıma sistemi (ETS) elemanlarını taşır. Bu nedenle ikinci açıklama ile eşleşir.

Fotosentezin ışığa bağımlı tepkimelerinin gerçekleştiği bölgeyi ayırt etmek.

Anahtar Kavram

Mitokondri ve kloroplastın yapısal bölmelerinin (krista, matriks, stroma, tilakoit zar) görevleri ve bu bölmelerde gerçekleşen temel biyokimyasal reaksiyonlar.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 910Soru →

Polimer malzemeler günlük hayatta sundukları çeşitli kolaylıkların yanı sıra bazı dezavantajlara da sahiptir. Aşağıda verilen polimer malzemeleri, kendilerine ait olumlu ve olumsuz özellikleri bir arada barındıran tanımlarla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Polivinil klorür (PVC) - Klor içeriği ve dayanıklılık; Kevlar - Yüksek gerilme direnci ve yüksek maliyet; Politetraflorotilen (Teflon) - Yapışmazlık ve toksik gaz salınımı; Polistiren (PS) - Yalıtım özelliği ve tek kullanımlık çevre atığı.

Verilen polimerlerin olumlu ve olumsuz özellikleri birlikte incelendiğinde; PVC ucuz yapı malzemesi olma avantajı ve klor içeriği dezavantajıyla; Kevlar gerilme direnci avantajı ve yüksek maliyet dezavantajıyla; Teflon yapışmazlık avantajı ve aşırı ısınmada zehirli gaz salınımı dezavantajıyla; PS ise yüksek ısı-ses yalıtımı avantajı ve tek kullanımlık atık kirliliği dezavantajıyla tanımlanarak eşleştirilir.

Adım Adım Çözüm

1

Verilen polimerlerin (PVC, Kevlar, Teflon, PS) günlük hayattaki temel olumlu özelliklerini analiz etmek.

PVC dayanıklılık ve ucuzluk, Kevlar çok yüksek çekme mukavemeti, Teflon yapışmazlık ve kimyasal kararlılık, PS ise yüksek yalıtkanlık ve hafiflik avantajlarıyla öne çıkar.

Polimerleri eşleştirebilmek için karakteristik olumlu özelliklerini ayırt etmek ilk adımdır.

2

Polimerlerin üretimleri, kullanım ömürleri veya imhaları sırasındaki olumsuz çevresel ve yapısal etkilerini belirlemek.

PVC klorlu yapısıyla geri dönüşüm zorluğu yaşatır, Kevlar yüksek maliyetlidir, Teflon aşırı ısıda zehirli gaz çıkarır, PS ise doğada uzun süre kalan plastik atığa dönüşür.

Her polimerin olumsuz özelliklerinin de bilinmesi, doğru tanım eşleştirmesini kesinleştirir.

3

Belirlenen olumlu ve olumsuz özellikleri birleştiren tanımları soldaki polimer adlarıyla eşleştirmek.

PVC ile klorlu ve ucuz yapı malzemesi tanımı, Kevlar ile gerilme direnci yüksek ve pahalı tanımı, Teflon ile yapışmaz ve toksik gaz salan tanım, PS ile yalıtkan ve tek kullanımlık atık tanımı eşleşir.

Soldaki ve sağdaki maddelerin mantıksal eşleşmesini tamamlayarak çözümü sonuçlandırmak.

Anahtar Kavram

Polimerlerin hayatımızdaki olumlu (hafiflik, yalıtkanlık, dayanıklılık) ve olumsuz (doğada birikme, toksik atık, yüksek maliyet) özellikleri

Soru 911Soru →

Aşağıda verilen kimyasal maddeleri, insan sağlığı ve çevre üzerindeki etkileriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Kalsiyum kemik yapısında yer alıp kas/sinir işlevinde görev alır; kurşun sinir sisteminde biriken toksik ağır metaldir; karbonmonoksit kanda oksijen taşınmasını engelleyen zehirli gazdır; karbondioksit sera etkisine yol açan sera gazıdır.

Kalsiyum kemik yapısında ve kas kasılmalarında görev alır; kurşun sinir sisteminde birikerek zarar veren zehirli bir ağır metaldir; karbonmonoksit kandaki hemoglobine bağlanarak dokuların oksijensiz kalmasına sebep olur; karbondioksit ise sera etkisiyle küresel ısınmaya neden olur.

Adım Adım Çözüm

1

Kalsiyum (

Ca

) elementinin biyolojik işlevini belirleme.

Kalsiyumun kemik yapısı, kas kasılması ve sinir iletimindeki görevi tespit edilir.

Kalsiyum insan sağlığı için gerekli temel minerallerdendir.

2

Kurşun (

Pb

) elementinin insan sağlığına etkisini belirleme.

Kurşunun sinir sisteminde hasar bırakan zehirli bir ağır metal olduğu belirlenir.

Kurşun insan sağlığına zararlı ağır metaller grubundadır.

3

Karbonmonoksit (

CO

) gazının kandaki etkisini belirleme.

Karbonmonoksitin hemoglobini bağlayarak oksijen yetersizliği oluşturduğu belirlenir.

Karbonmonoksit gazı kokusuz ve son derece zehirleyici bir gazdır.

4

Karbondioksit (

CO_2

) gazının çevresel etkisini belirleme.

Karbondioksitin sera etkisi ve küresel ısınmaya yol açan gaz olduğu belirlenir.

Karbondioksit salınımının artması küresel iklim krizinin temel nedenidir.

Anahtar Kavram

Kimyasal maddelerin insan sağlığı ve çevre üzerindeki etkilerinin eşleştirilmesi.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 912Soru →

Aşağıdaki sol sütunda bazı canlılarda gözlenen üreme mekanizmaları veya olayları, sağ sütunda ise bu olayların ait olduğu eşeysiz üreme şekilleri verilmiştir. Sol sütundaki olaylar ile sağ sütundaki eşeysiz üreme şekillerini doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Bira mayasındaki tomurcuk oluşumu tomurcuklanma ile üreme; kara yosunlarındaki kalın örtülü haploit hücreler sporla üreme; çilek bitkisinde stolon yardımıyla köklenme vejetatif üreme; kraliçe arının yumurtasından erkek arı gelişimi ise partenogenez ile eşleşmelidir.

Adım Adım Çözüm

1

Bira mayasındaki üreme olayını analiz etme

Bira mayasında (

Saccharomyces\ cerevisiae

) hücre yüzeyinde oluşan çıkıntının büyüyerek yeni bir birey oluşturması, tomurcuklanma ile üremenin hücresel düzeydeki klasik bir örneğidir. Bu yüzden birinci olay tomurcuklanma ile eşleşir.

Sitoplazmanın asimetrik bölünmesi ve tomurcuk oluşumu bu üreme türünün belirleyici özelliğidir.

2

Olumsuz koşullara dayanıklı hücrelerle üreme olayını analiz etme

Kara yosunu ve plazmodyum gibi canlıların ürettiği dayanıklı haploit (

n

) hücreler spordur. Bu hücrelerin çimlenmesiyle yeni bireylerin oluşması sporla üremedir. Bu yüzden ikinci olay sporla üreme ile eşleşir.

Sporların kalın çeperli yapısı ve döllenmeksizin yeni birey oluşturma yeteneği sporla üremeyi tanımlar.

3

Çilek bitkisindeki çoğalma şeklini analiz etme

Çilek bitkisinin sürünücü gövdesi (stolon) üzerindeki gözlerden yeni bitkilerin gelişmesi, bitkilerde eşeysiz üremeyi sağlayan vejetatif üreme şeklidir. Bu yüzden üçüncü olay vejetatif üreme ile eşleşir.

Gövde ve dal gibi vejetatif organlardan yeni bitki eldesi doğrudan vejetatif üremedir.

4

Bal arılarındaki erkek arı oluşumunu analiz etme

Kraliçe arının mayozla oluşturduğu yumurtanın döllenmeden doğrudan mitoz bölünmelerle yeni bir erkek arı (

n

) meydana getirmesi olayı partenogenezdir. Bu yüzden dördüncü olay partenogenez ile eşleşir.

Döllenmemiş yumurtadan gelişim partenogenezin temel mekanizmasıdır.

Anahtar Kavram

Eşeysiz üreme şekilleri, gerçekleşme mekanizmaları ve ilgili canlı grupları

Soru 913Soru →

Ökaryotik hücrelerde görev yapan zarsız ve tek zarlı bazı organeller ile bu organellerin gerçekleştirdiği temel fizyolojik işlevler aşağıda karışık olarak verilmiştir.

Buna göre, sol tarafta verilen organelleri sağ taraftaki hücresel işlevleri ile eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Sentrozom organeli hayvan hücrelerinde iğ ipliklerinin organizasyonu ile; granülsüz endoplazmik retikulum kalsiyum depolama, lipit sentezi ve detoksifikasyon ile; peroksizom hidrojen peroksit (

H_2O_2

) yıkımı ile; kontraktil koful ise tatlı su canlılarında fazla suyun aktif olarak atılması ile eşleşir.

Doğru eşleştirmede: Sentrozom, hayvan hücrelerinde bölünme sırasında iğ ipliklerini organize eder. Granülsüz endoplazmik retikulum, kas hücrelerinde kalsiyum depolar, lipit ve karbonhidrat metabolizmasını yürütür ve ilaç detoksifikasyonunda rol oynar. Peroksizom, zararlı hidrojen peroksiti (

H_2O_2

) katalaz enzimiyle zararsız hale getirir. Kontraktil koful ise tatlı suda yaşayan tek hücrelilerde fazla suyu ATP kullanarak hücre dışına pompalar. Bu eşleştirmeler organellerin yapısal ve fizyolojik özellikleri ile tam olarak örtüşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1

Sentrozom organelinin özelliklerini ve hücre bölünmesindeki rolünü analiz etmek.

Sentrozomun zarsız yapıda olduğu ve hücre bölünmesi sırasında iğ ipliklerini organize ederek kromozom hareketini sağladığı bilgisiyle hayvan hücrelerinde bölünme sırasındaki organizasyon işlevi eşleştirilir.

Sentrozomun temel hücre fizyolojisindeki yerini belirlemek.

2

Endoplazmik retikulumun granülsüz (düz) kısmının işlevlerini belirlemek.

Granülsüz endoplazmik retikulumun kaslarda kalsiyum depolaması, lipit ve karbonhidrat sentezi ile zehirsizleştirme işlevleri eşleştirilir.

Farklı endoplazmik retikulum tiplerinin özelleşmiş görevlerini ayırt etmek.

3

Peroksizom organelinin metabolik enzim içeriğini ve oksijen kullanım özelliklerini incelemek.

Peroksizomun toksik hidrojen peroksiti (

H_2O_2

) katalaz enzimiyle su ve oksijene parçalama işlevi eşleştirilir.

Peroksizomun hücreyi toksik yan ürünlerden koruma görevini saptamak.

4

Kontraktil kofulun çalışma mekanizmasını ve ekolojik önemini değerlendirmek.

Kontraktil kofulun tatlı suda yaşayan ökaryotlarda fazla suyun ATP harcanarak dışarı atılması işleviyle eşleştiği belirlenir.

Hücre içi osmotik dengenin korunmasında koful çeşitlerinin önemini anlamak.

Anahtar Kavram

Zarsız ve tek zarlı organellerin yapısal özellikleri ve hücresel görevleri arasındaki ilişkiler.

Soru 914Soru →

Proteinler, hücrede ribozomda sentezlendikten sonra işlevsel hale gelebilmek için çeşitli katlanma basamaklarından geçerek karmaşık üç boyutlu yapılar oluştururlar.

Buna göre, sol sütunda verilen protein yapı düzeylerini, sağ sütundaki bu düzeylerin genel özellikleri ve oluşum biçimleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Birincil yapı doğrusal polipeptit zincirini (peptit bağları ile bağlı), ikincil yapı hidrojen bağları ile oluşan yerel katlanmaları (alfa-sarmal ve beta-yaprak), üçünc��l yapı yan zincirlerin (R grupları) etkileşimi ile oluşan üç boyutlu aktif yapıyı, dördüncül yapı ise birden fazla polipeptitin bir araya gelmesiyle oluşan kompleksi temsil eder.

Protein yapı düzeylerinin basitten karmaşığa doğru hiyerarşik organizasyonu, kullanılan bağ tipleri ve işlev kazanma durumlarına göre doğru şekilde eşleştirilmiştir. Birincil yapı doğrusal dizilimi, ikincil yapı omurgadaki hidrojen bağlarını, üçüncül yapı R grupları etkileşimlerini, dördüncül yapı ise çoklu polipeptit zincirlerini temsil eder.

Adım Adım Çözüm

1

Birincil (primer) yapının özellikleri analiz edilir.

Birincil yapının, protein sentezi sırasında amino asitlerin peptit bağlarıyla doğrusal olarak dizilmesini temsil ettiği ve işlevsel olmayan ilk polipeptit zinciri olduğu belirlenir. Bu tanım, amino asitlerin doğrusal bir sıra halinde uç uca eklenmesiyle oluşan zincir ifadesiyle eşleşir.

Birincil yapı proteinlerin sadece amino asit sırasını ve peptit bağlarını içerir.

2

İkincil (sekonder) yapının özellikleri analiz edilir.

Polipeptit omurgasındaki atomlar arasında kurulan hidrojen bağları sayesinde proteinin yerel olarak alfa-sarmal veya beta-pileli yaprak yapısı kazandığı tespit edilir. Bu durum, yerel kıvrımları tanımlayan ifadeyle eşleşir.

İkincil yapı, yan zincirlerin değil, peptid omurgasındaki atomların oluşturduğu hidrojen bağlarının ürünüdür.

3

Üçüncül (tersiyer) yapının özellikleri analiz edilir.

Polipeptit zincirinin üç boyutlu işlevsel yapısını kazanmasında R (radikal) grupları arasındaki etkileşimlerin (disülfit, hidrojen, iyonik bağlar ve hidrofobik etkileşimler) rol oynadığı belirlenir. Bu özellik, proteinin özgün üç boyutlu ve aktif yapısı ifadesiyle eşleşir.

Üçüncül yapı, proteinlerin işlev kazandığı (aktifleştiği) ana katlanma basamağıdır.

4

Dördüncül (kuaterner) yapının özellikleri analiz edilir.

Birden fazla bağımsız polipeptit zincirinin bir araya gelerek oluşturduğu işlevsel protein kompleksleri olduğu hatırlanır. Bu durum, birden fazla bağımsız polipeptit zincirinin bir araya gelmesiyle oluşan kompleksi tanımlayan ifadeyle eşleşir.

Dördüncül yapı sadece çoklu polipeptit alt birimlerinden oluşan proteinlerde bulunur.

Anahtar Kavram

Proteinlerin Yapısal Düzeyleri ve Bağ Çeşitleri

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 915Soru →

Hücre döngüsünün mitotik evresinde gerçekleşen bazı olaylar ile bu olayların ait olduğu evrelerin doğru bir şekilde eşleştirilmesi gerekmektedir. Aşağıdaki mitotik evre aşamaları ile bu aşamalarda gözlenen karakteristik hücresel değişimleri doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Profaz evresi çekirdek zarı ve çekirdekçiğin erimesiyle; metafaz evresi kromozomların ekvatoral düzleme dizilmesiyle; anafaz evresi kardeş kromatitlerin ayrılmasıyla; bitki hücresindeki sitokinez ise ara lamel oluşumuyla eşleşir.

Profaz evresi kromatin yoğunlaşması ve çekirdek zarı erimesiyle; metafaz evresi ekvatoral düzleme dizilimle; anafaz evresi kardeş kromatitlerin ayrılması ve kromozom sayısının geçici artışıyla; sitokinez ise bitki hücrelerinde ara lamel oluşumuyla doğru biçimde eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1

Profaz evresinde gerçekleşen olayların belirlenmesi

Profazda kromatin iplikler yoğunlaşır ve kromozomlar görünür hale gelir. Çekirdek zarı ve çekirdekçik eriyerek kaybolur.

Bölünme sırasında kalıtım materyalinin kolayca taşınabilmesi ve çekirdek içindeki yapıların serbest kalması için bu değişimler şarttır.

2

Metafaz evresinde gerçekleşen olayların belirlenmesi

Metafazda iğ ipliklerine kinetokorlarından bağlı kromozomlar ekvatoral düzleme tek sıra halinde dizilir.

Kromozomların düzenli dizilmesi, bir sonraki evrede kromatitlerin kutuplara eşit şekilde dağıtılması için kontrol noktasından (M kontrol noktası) geçişi sağlar.

3

Anafaz evresinde gerçekleşen olayların belirlenmesi

Anafazda kardeş kromatitler zıt kutuplara çekilir ve geçici olarak kromozom sayısı iki katına çıkar.

Sentromerlerin bölünmesiyle ayrılan kromatitler artık kromozom olarak adlandırılır, bu da genetik olarak özdeş iki hücrenin oluşmasının temelidir.

4

Gelişmiş bitki hücresinde sitokinezin belirlenmesi

Sitokinez sürecinde boğumlanma yerine Golgi kökenli ara lamel oluşumu gerçekleşir.

Bitki hücrelerinde bulunan selüloz çeper esnek olmadığı için hayvan hücrelerindeki gibi mikrofilamentler yardımıyla boğumlanmaya izin vermez.

Anahtar Kavram

Mitoz bölünme evrelerindeki yapısal değişimler ve bitki hücresinde sitokinezin mekanizması

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 916Soru →

Aşağıda kimyasal formülleri verilen bileşikler ile bu bileşiklerin sistematik (IUPAC) adlarını doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Bileşiklerin doğru eşleştirmeleri şu şekildedir:

Fe_2(SO_4)_3

- Demir(III) sülfat,

N_2O_3

- Diazot trioksit,

Al(NO_3)_3

- Alüminyum nitrat ve

SF_6

- Kükürt hekzaflorür.

Doğru eşleştirmeler, iyonik bileşiklerde metalin değerlik durumuna (sabit veya değişken) ve kovalent bileşiklerde Latince sayı ön eklerine dikkat edilerek yapılmıştır. Demir değişken değerlikli olduğundan Demir(III) sülfat, alüminyum sabit değerlikli olduğundan Alüminyum nitrat, kovalent olanlar ise sırasıyla Diazot trioksit ve Kükürt hekzaflorür olarak adlandırılır.

Adım Adım Çözüm

1

Fe_2(SO_4)_3

bileşiğinin türünü ve adlandırma kurallarını belirleme.

Bileşik değişken değerlikli demir (

Fe

) metali ve sülfat (

SO_4^{2-}

) kökünden oluşmuştur. Demir iyonunun yükü

3+

olduğundan adı Demir(III) sülfat olur.

Değişken değerlikli metallerin oluşturduğu iyonik bileşikler adlandırılırken metalin yükü parantez içinde Roma rakamıyla belirtilmelidir.

2

N_2O_3

bileşiğinin türünü ve adlandırma kurallarını belirleme.

Bileşik azot (

N

) ve oksijen (

O

) ametallerinden oluşmuş kovalent bir bileşiktir. Adı Diazot trioksit olur.

Kovalent bileşiklerde atom sayıları Latince ön eklerle belirtilir.

3

Al(NO_3)_3

bileşiğinin türünü ve adlandırma kurallarını belirleme.

Bileşik sabit değerlikli alüminyum (

Al

) metali ve nitrat (

NO_3^-

) kökünden oluşmuştur. Adı Alüminyum nitrat olur.

Sabit değerlikli metallerin oluşturduğu iyonik bileşiklerde metalin değerliği Roma rakamıyla belirtilmez.

4

SF_6

bileşiğinin türünü ve adlandırma kurallarını belirleme.

Bileşik kükürt (

S

) ve flor (

F

) ametallerinden oluşmuş kovalent bir bileşiktir. Adı Kükürt hekzaflorür olur.

Kovalent bileşik adlandırılırken ilk ametalin sayısı bir ise mono ön eki kullanılmaz, ikinci ametalin sayısı altı olduğu için hekza ön eki getirilir.

Anahtar Kavram

İyonik ve kovalent bileşiklerin sistematik adlandırılması kuralları

Soru 917Soru →

Ökaryotik bir hücrede metabolik olayların koordineli bir şekilde yürütülmesini sağlayan zarsız ve tek zarlı organellerin hücredeki temel işlevleriyle doğru şekilde eşleştirilmesi gerekmektedir. Aşağıda verilen organelleri hücredeki temel fizyolojik görevleriyle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Granülsüz endoplazmik retikulum kas hücrelerinde kalsiyum depolama ve lipit senteziyle; peroksizom katalaz enzimi ile hidrojen peroksit parçalanmasıyla; sentrozom iğ ipliklerinin organizasyonuyla; lizozom ise büyük moleküllerin hidroliz işleviyle eşleşir.

Granülsüz endoplazmik retikulum kaslarda kalsiyum iyonu depolama ve lipit sentezini üstlenir. Peroksizom katalaz enzimiyle hidrojen peroksiti parçalar. Sentrozom hücre bölünmesinde iğ ipliklerini organize eder. Lizozom ise endositozla alınan makromoleküllerin hidrolizini sağlar.

Adım Adım Çözüm

1

Granülsüz endoplazmik retikulumun hücresel işlevini belirleme.

Granülsüz endoplazmik retikulumun kas hücrelerinde kalsiyum depolama ve lipit sentezi işleviyle doğrudan ilişkili olduğu belirlenir.

Zarlı organellerin yapısal ve işlevsel özelliklerini doğru gruplandırmak için.

2

Peroksizomun metabolik rolünü saptama.

Peroksizomun katalaz enzimi içerdiği ve metabolik bir yan ürün olan hidrojen peroksiti (

H_2O_2

) zararsız hale getirdiği tespit edilir.

Tek zarlı organellerin kendilerine özgü kimyasal reaksiyonlarını ayırt etmek için.

3

Zarsız sentrozom organelinin görevini bulma.

Zarsız yapıda olan sentrozomun hücre bölünmesi evrelerinde iğ ipliklerini organize ederek kromozom hareketini sağladığı belirlenir.

Bölünme süreçlerinde görev alan organelleri netleştirmek için.

4

Lizozom organelinin fizyolojik işlevini analiz etme.

Lizozomun asidik hidrolazlar içeren yapısıyla endositoz sonucu hücreye katılan makromoleküllerin hücre içi sindiriminde rol oynadığı tespit edilir.

Hücre içi sindirim sistemini oluşturan elemanları belirlemek için.

Anahtar Kavram

Zarsız ve tek zarlı organellerin hücresel metabolizmadaki işlevsel farklılıkları

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 918Soru →

Canlılarda meydana gelen varyasyon ve değişimlerle ilgili verilen aşağıdaki olayları, karşılarında yer alan kavramlarla doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Ortanca çiçeğinin toprak pH'ına göre renk değiştirmesi modifikasyonla; üreme hücresinde radyasyonla oluşan DNA dizilimi değişimi mutasyonla; homolog kromozomların rastgele ayrılması ise rekombinasyon temelli kalıtsal varyasyonla eşleşir.

Ortanca çiçeğinin pH değişimine bağlı olarak renk değiştirmesi genlerin işleyişini değiştiren kalıtsal olmayan bir modifikasyondur. Üreme hücrelerindeki DNA dizilimi değişimi mutasyondur ve kalıtsaldır. Homolog kromozomların rastgele kutuplara ayrılması ise mutasyon içermeyen, mayoz bölünmeye dayalı bir kalıtsal varyasyondur (rekombinasyondur).

Adım Adım Çözüm

1

Çevresel faktörlerin (pH) gen işleyişindeki etkisini belirleme

Ortanca çiçeğinde görülen durum kalıtsal olmayan bir modifikasyondur.

Genotip değişmeden çevre etkisiyle sadece fenotip değiştiği için modifikasyon kavramıyla eşleşir.

2

Genetik materyaldeki ani ve kalıcı değişimlerin doğasını analiz etme

Üreme hücresindeki nükleotit dizilimi değişimi kalıtsal mutasyondur.

Radyasyon mutajen bir etmendir ve DNA dizisindeki değişimler mutasyon olarak tanımlanır; üreme hücresinde olması bunu kalıtsal kılar.

3

Eşeyli üremede çeşitliliği sağlayan normal hücresel mekanizmaları belirleme

Homolog kromozomların rastgele ayrılması rekombinasyon temelli kalıtsal varyasyondur.

Mayoz bölünme esnasında kromozomların şansa bağlı olarak farklı kutuplara gitmesi, yeni gen kombinasyonları oluşturarak kalıtsal çeşitliliğe yol açar.

Anahtar Kavram

Canlılarda genetik varyasyonlara yol açan faktörler ile kalıtsal olmayan modifikasyonların ayırt edilmesi.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 919Soru →

Bir kimya panosunda bazı bileşiklerin formülleri ve bu bileşiklerin sistematik adları verilmiştir. Bu panodaki bilgilerin doğru şekilde gruplandırılması için, verilen kimyasal formüller ile bu formüllere ait IUPAC adlarını eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

PbO₂: Kurşun(IV) oksit, Al₂(SO₄)₃: Alüminyum sülfat, N₂O₄: Diazot tetraoksit, Cu₂O: Bakır(I) oksit

Bileşikler adlandırılırken kovalent bileşiklerde Latince sayı önekleri, değişken değerlikli metal içeren iyonik bileşiklerde metalin yükseltgenme basamağı Romen rakamıyla belirtilirken, sabit değerlikli metal içeren iyonik bileşiklerde ise Romen rakamı veya Latince sayı önekleri kullanılmaz.

Adım Adım Çözüm

1

Kovalent bileşiğin tespiti ve adlandırılması

N_2O_4

bileşiğinin ametal-ametal atomlarından oluştuğu belirlenir. Latince sayı önekleri (di- ve tetra-) kullanılarak 'Diazot tetraoksit' adı elde edilir.

Kovalent bileşiklerde atom sayıları Latince öneklerle ifade edilir.

2

Sabit değerlikli metal içeren iyonik bileşiğin tespiti ve adlandırılması

Al_2(SO_4)_3

bileşiğinde alüminyum elementinin yalnızca

+3

değerlik aldığı bilinir. Romen rakamı kullanılmadan doğrudan katyon ve anyon adları okunarak 'Alüminyum sülfat' adı elde edilir.

Sabit değerlikli metallerin iyonik bileşiklerinde metalin değerliği belirtilmez.

3

Değişken değerlikli metal içeren iyonik bileşiklerin adlandırılması

PbO_2

ve

Cu_2O

bileşiklerindeki metallerin yükseltgenme basamakları hesaplanır. Oksijenin

-2

yüküne karşılık

Pb

iyonu

+4

,

Cu

iyonu

+1

değerliktedir. Bu değerler parantez içinde Romen rakamıyla yazılarak sırasıyla 'Kurşun(IV) oksit' ve 'Bakır(I) oksit' adları elde edilir.

Değişken değerlikli metallerin iyonik bileşiklerinde metalin değerliği Romen rakamıyla belirtilmelidir.

Anahtar Kavram

İyonik ve Kovalent Bileşiklerin IUPAC Adlandırma Kuralları

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 920Soru →

Aşağıda verilen hücre zarından pasif taşıma yöntemlerini (sol sütun) en uygun açıklamaları (sağ sütun) ile eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Basit Difüzyon fosfolipit tabakasından doğrudan geçişi belirten açıklama ile, Kolaylaştırılmış Difüzyon taşıyıcı veya kanal proteinleri aracılığıyla geçişi belirten açıklama ile, Osmoz ise suyun yarı geçirgen zardan geçişini belirten açıklama ile eşleşir.

Basit difüzyon fosfolipit tabakasından doğrudan geçişi belirten açıklama ile, kolaylaştırılmış difüzyon zardaki proteinlerin kullanımını belirten açıklama ile, osmoz ise suyun yarı geçirgen zardan geçişini belirten açıklama ile doğru bir şekilde eşleşir.

Adım Adım Çözüm

1

Basit difüzyonun mekanizmasını belirlemek.

Basit difüzyonun en belirgin özelliği taşıyıcı protein kullanılmaması ve fosfolipit tabakasından doğrudan geçiş olmasıdır. Bu durum ikinci açıklama ile eşleşir.

Pasif taşıma biçimlerinden basit difüzyonun tanımını yapmak.

2

Kolaylaştırılmış difüzyonun mekanizmasını belirlemek.

Kolaylaştırılmış difüzyon, hücre zarındaki kanal veya taşıyıcı proteinlerin yardımıyla moleküllerin taşınmasıdır. Bu durum üçüncü açıklama ile eşleşir.

Taşıyıcı protein gerektiren pasif taşıma türünü ayırt etmek.

3

Osmozun mekanizmasını belirlemek.

Osmoz, su moleküllerinin yarı geçirgen bir zardan net geçişini ifade eder. Bu durum birinci açıklama ile eşleşir.

Suyun özel difüzyon sürecini saptamak.

Anahtar Kavram

Pasif taşıma yöntemlerinin (basit difüzyon, kolaylaştırılmış difüzyon ve osmoz) tanımları ve birbirlerinden ayrılan temel özellikleri.

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram