Examkin

Tüm alıştırma soruları

324 soru

Tüm türler6,755Çoktan seçmeli4,123Çoklu seçim2Doğru / Yanlış394Sayısal689Eşleştirme1,052Sıralama324Boşluk doldurma130Kısa cevap41
Soru 81Soru →

Mustafa Kemal Paşa’nın Anadolu’ya geçişi ile başlayan Millî Mücadele’nin örgütlenme sürecinde yaşanan aşağıdaki gelişmeleri, kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru sıralayınız.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Doğru kronolojik sıralama şu şekildedir: Dokuzuncu Ordu Müfettişi olarak Samsun'a ayak basılması, Samsun Raporu'nun hazırlanması, Havza Genelgesi'nin yayımlanması ve Amasya Genelgesi'nin ilan edilmesi.
Milli Mücadele'nin başlangıç aşaması sırasıyla Samsun'a çıkış (19 Mayıs 1919), ardından yayınlanan Samsun Raporu (22 Mayıs 1919), halkı harekete geçiren Havza Genelgesi (28 Mayıs 1919) ve son olarak Kurtuluş Savaşı'nın planını çizen Amasya Genelgesi (22 Haziran 1919) şeklindedir.

Adım Adım Çözüm

1
Mustafa Kemal Paşa'nın Anadolu'ya geçtiği ilk tarihi olayı belirlemek
19 Mayıs 1919 tarihinde gerçekleşen Samsun'a ayak basma olayı (Dokuzuncu Ordu Müfettişi sıfatıyla) ilk sıradadır.
Milli Mücadele hazırlık döneminin ilk resmi adımı Samsun'a çıkıştır.
2
Samsun'a çıkıştan sonra hazırlanan ilk resmi belgeyi tespit etmek
22 Mayıs 1919 tarihli Samsun Raporu ikinci sıradadır.
Mustafa Kemal Paşa'nın bölgedeki karışıklıkların sorumlusunun Türkler değil Rumlar olduğunu İstanbul'a bildirdiği ilk rapordur.
3
Milli bilincin uyandırılması amacıyla yayımlanan ilk genelgeyi bulmak
28 Mayıs 1919 tarihli Havza Genelgesi üçüncü sıradadır.
İşgallerin protesto edilmesi ve mitinglerin yapılması yönündeki ilk genelge Havza Genelgesi'dir.
4
Son olarak ihtilal bildirisi niteliğindeki genelgeyi belirlemek
22 Haziran 1919 tarihli Amasya Genelgesi son sıradadır.
Havza'dan sonra Amasya'ya geçilmiş, burada Milli Mücadele'nin gerekçesi, amacı ve yöntemi resmi olarak belirlenmiştir.

Anahtar Kavram

Milli Mücadele hazırlık dönemindeki ilk kronolojik aşamalar
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 82Soru →

Aşağıda atmosferin katmanlarına ait bazı özellikler ve bu katmanların ortalama sınır yükseklikleri verilmiştir:

* I. Katman: Kutup ışıklarının (aurora) oluştuğu ve gazların iyonlaştığı katman (80−640 km80 - 640\text{ km} arası)
* II. Katman: Ozon tabakasının yer aldığı ve dikey hava hareketlerinin görülmediği katman (12−50 km12 - 50\text{ km} arası)
* III. Katman: İklim olaylarının yaşandığı ve su buharının tamamına yakınının bulunduğu katman (0−12 km0 - 12\text{ km} arası)
* IV. Katman: Gök taşlarının sürtünmeyle par��alandığı katman (50−80 km50 - 80\text{ km} arası)

Bu katmanları, ortalama dikey kalınlıkları en az olandan en fazla olana doğru sıralayınız.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Atmosfer katmanlarının ortalama dikey kalınlıkları en az olandan en fazla olana doğru sırasıyla Troposfer (III), Mezosfer (IV), Stratosfer (II) ve Termosfer (I) şeklindedir.
Her katmanın kalınlığı üst sınırından alt sınırı çıkarılarak bulunur. Bu durumda Troposfer 12−0=12 km12 - 0 = 12\text{ km}, Mezosfer 80−50=30 km80 - 50 = 30\text{ km}, Stratosfer 50−12=38 km50 - 12 = 38\text{ km}, Termosfer ise 640−80=560 km640 - 80 = 560\text{ km} kalınlığa sahiptir. Dolayısıyla küçükten büyüğe sıralama Troposfer, Mezosfer, Stratosfer ve Termosfer şeklinde olur.

Adım Adım Çözüm

1
Troposfer katmanının ortalama sınır değerlerini belirleme ve kalınlığını hesaplama
Troposfer yer yüzeyinden (0 km0\text{ km}) başlayıp yaklaşık 12 km12\text{ km} yüksekliğe kadar uzanır. Kalınlığı: 12−0=12 km12 - 0 = 12\text{ km}'dir.
Troposfer'in kalınlığını bulmak için üst ve alt sınırlarının farkını alırız.
2
Mezosfer katmanının ortalama sınır değerlerini belirleme ve kalınlığını hesaplama
Mezosfer 50 km50\text{ km} ile 80 km80\text{ km} sınırları arasındadır. Kalınlığı: 80−50=30 km80 - 50 = 30\text{ km}'dir.
Mezosfer'in kalınlığını bulmak için üst ve alt sınırlarının farkını alırız.
3
Stratosfer katmanının ortalama sınır değerlerini belirleme ve kalınlığını hesaplama
Stratosfer 12 km12\text{ km} ile 50 km50\text{ km} sınırları arasındadır. Kalınlığı: 50−12=38 km50 - 12 = 38\text{ km}'dir.
Stratosfer'in kalınlığını bulmak için üst ve alt sınırlarının farkını alırız.
4
Termosfer katmanının ortalama sınır değerlerini belirleme ve kalınlığını hesaplama
Termosfer 80 km80\text{ km} ile 640 km640\text{ km} sınırları arasındadır. Kalınlığı: 640−80=560 km640 - 80 = 560\text{ km}'dir.
Termosfer'in kalınlığını bulmak için üst ve alt sınırlarının farkını alırız.
5
Elde edilen kalınlık değerlerini en az olandan en fazla olana doğru sıralama
Troposfer (12 km12\text{ km}) < Mezosfer (30 km30\text{ km}) < Stratosfer (38 km38\text{ km}) < Termosfer (560 km560\text{ km}) olduğundan doğru sıralama III - IV - II - I şeklindedir.
Kalınlığı en küçük olan katmandan en büyük olan katmana doğru sıralama yapmak sorunun çözümünü tamamlar.

Anahtar Kavram

Atmosfer katmanlarının sınırları ve dikey kalınlıkları

Alternatif Yöntem

Katmanların kalınlıkları tahmin edilirken, yer seviyesine en yakın olan troposferin çok ince bir tabaka olduğu, en dıştaki termosferin ise uzay sınırına kadar uzandığı için en kalın katman olduğu bilgisiyle uç noktalar belirlenebilir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 83Soru →

Atmosfer basıncı; sıcaklık, yükselti, yer çekimi ve dinamik etkenler (Dünya'nın günlük hareketi) gibi faktörlere bağlı olarak yeryüzünde alansal değişimler gösterir.

Buna göre, aşağıda coğrafi özellikleri belirtilen merkezlerin yıllık ortalama atmosfer basınç değerlerinin en yüksek olandan en düşük olana doğru sıralaması nasıl olmalıdır?

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

IV. Merkez > II. Merkez > I. Merkez > III. Merkez
Yeryüzünde basınç dağılışını en çok etkileyen faktör yükseltidir. Yükseldikçe hava yoğunluğu ve yer çekimi azaldığı için basınç hızla düşer; bu durum 2000 m2000\text{ m} yükseltideki III. Merkez'in basıncını en düşük yapar. Deniz seviyesindeki diğer merkezler kıyaslandığında; 90∘90^\circ enlemindeki IV. Merkez hem aşırı soğuma hem de maksimum yer çekimi ile en yüksek basınca sahiptir. 30∘30^\circ enlemindeki II. Merkez alçalıcı hava hareketleriyle yüksek basınç (DYB) alanı iken, Ekvator üzerindeki I. Merkez sıcak havanın yükselmesi nedeniyle alçak basınç (TAB) alanıdır. Buna göre en yüksekten en düşüğe doğru sıralama IV > II > I > III şeklindedir.

Adım Adım Çözüm

1
Yükselti faktörünün basınç üzerindeki belirleyici rolünün incelenmesi
III. Merkez 2000 m2000\text{ m} yükseltide yer aldığı için, gaz yoğunluğu ve yer çekiminin azalmasına bağlı olarak en düşük basınca sahip merkez olarak belirlenir.
Atmosfer basıncını etkileyen faktörler arasında yükselti, basıncı en hızlı ve en belirgin şekilde düşüren etkendir. Bu nedenle, yüksek yerlerdeki basınç, deniz seviyesindeki alçak basınç kuşağından bile daha düşüktür.
2
Kutup noktasındaki (IV. Merkez) basınç koşullarının çözümlenmesi
IV. Merkez'in hem çok soğuk olması (termik yüksek basınç) hem de yer çekiminin en fazla olduğu kutup noktasında bulunması nedeniyle en yüksek basınca sahip olduğu saptanır.
Sıcaklığın aşırı düşük olması havanın büzüşüp ağırlaşmasına, yer çekimi ise gazların yeryüzüne daha fazla çekilmesine sebep olarak basıncı maksimum düzeye çıkarır.
3
Deniz seviyesindeki diğer iki merkezin (I. ve II. Merkezler) karşılaştırılması
II. Merkez dinamik yüksek basınç (DYB) alanında yer aldığından basıncı yüksektir. I. Merkez ise termik alçak basınç (TAB) alanında bulunduğundan basıncı düşüktür. Dolayısıyla II. Merkez'deki basınç I. Merkez'den daha fazladır.
Dünya'nın günlük hareketine bağlı olarak 30∘30^\circ enlemlerinde alçalan hava kütleleri sıkışarak yüksek basınç oluştururken, Ekvator'da ısınan hava yükselerek alçak basınç oluşturur.
4
Tüm merkezlerin büyükten küçüğe doğru sıralanması
Sıralama IV. Merkez > II. Merkez > I. Merkez > III. Merkez şeklinde gerçekleşir.
Kutup termik yüksek basıncı (IV) > 30∘30^\circ enlemi dinamik yüksek basıncı (II) > Ekvator termik alçak basıncı (I) > 2000 m2000\text{ m} yükseltideki alan (III).

Anahtar Kavram

Atmosfer basıncının dağılışında yükselti, enlem (yer çekimi), sıcaklık ve Dünya'nın günlük hareketinin (dinamik etkenler) birleşik etkisi.
Soru 84Soru →

Tarih boyunca dünyada büyük nüfus hareketlerine yol açan çeşitli göç dalgaları yaşanmıştır.

Aşağıda verilen göç hareketlerini, gerçekleştikleri dönemlere göre en eskiden en yeniye doğru sıralayınız.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Doğru kronolojik sıralama en eskiden en yeniye doğru sırasıyla Kavimler Göçü, Yeni Dünya Göçleri ve Sanayi Devrimi sonrası işçi göçleri şeklindedir.
Tarihsel olarak ilk sırada M.S. 4. yüzyılda başlayan Kavimler Göçü yer alır. Ardından 15. yüzyıl sonunda Coğrafi Keşifler ile başlayan Yeni Dünya Göçleri gelir. En son ise 18. yüzyıl sonlarında başlayan Sanayi Devrimi sonrası işçi göçleri gerçekleşmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Göçlerin gerçekleştikleri tarihsel dönemleri belirlemek
Kavimler Göçü M.S. 4. yüzyıl (İlk Çağ'ın sonu), Yeni Dünya Göçleri 15. yüzyıl sonu ve sonrası (Yeni Çağ), Sanayi Devrimi sonrası işçi göçleri 18. yüzyıl sonu ve sonrası (Yakın Çağ) olarak belirlenir.
Kronolojik sıralama yapabilmek için olayların gerçekleştikleri tarihsel zaman dilimlerini bilmek gerekir.
2
Belirlenen dönemleri kronolojik olarak sıralamak
M.S. 4. yüzyıl < 15. yüzyıl < 18. yüzyıl sıralamasıyla sırasıyla Kavimler Göçü, Yeni Dünya Göçleri ve Sanayi Devrimi sonrası işçi göçleri sırası elde edilir.
Zaman çizgisi üzerinde geçmişten günümüze doğru yapılan sıralama doğru sonucu verir.

Anahtar Kavram

Tarihsel süreçte yaşanan büyük göç dalgaları ve kronolojisi
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 85Soru →

Büyük Millet Meclisi'nin (BMM) açılış süreci ve meclise karşı çıkan isyanlara karşı alınan önlemlerle ilgili aşağıda verilen gelişmelerin kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru sıralanışı nasıl olmalıdır?

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Doğru kronolojik sıralama şu şekildedir: İtilaf Devletleri'nin İstanbul'u resmen işgal etmesi ve Mebusan Meclisi'ni dağıtması (16 Mart 1920), Ankara'da olağanüstü yetkilere sahip Büyük Millet Meclisi'nin açılması (23 Nisan 1920), Meclis'e yönelik ayaklanmaları engellemek amacıyla Hıyanet-i Vataniye Kanunu'nun çıkarılması (29 Nisan 1920) ve Hıyanet-i Vataniye Kanunu'nu uygulamak ve yargılamaları hızlandırmak amacıyla İstiklal Mahkemeleri'nin kurulması (11 Eylül 1920).
Kronolojik sıralama olayların tarihsel akışına ve neden-sonuç ilişkisine göre gerçekleşir. İstanbul'un işgali (16 Mart 1920) meclisin Ankara'da açılmasını (23 Nisan 1920) zorunlu kılmış, açılan meclise karşı isyanlar başlayınca hukuki tedbir olarak Hıyanet-i Vataniye Kanunu (29 Nisan 1920) çıkarılmış ve bu kanunun uygulanması amacıyla da İstiklal Mahkemeleri (11 Eylül 1920) kurulmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
İstanbul'un işgal tarihinin tespit edilmesi
İtilaf Devletleri 16 Mart 1920'de İstanbul'u işgal etmiş ve meclisi kapatmıştır.
Ankara'da yeni bir meclis kurma ihtiyacı bu olay sonrasında ortaya çıktığı için ilk sıradadır.
2
Büyük Millet Meclisi'nin açılış tarihinin belirlenmesi
Meclis, işgalden yaklaşık bir ay sonra 23 Nisan 1920'de açılmıştır.
Milli iradenin kesintiye uğramaması amacıyla açılan meclis, sıralamada ikinci sırada yer alır.
3
Meclise karşı çıkan isyanlara yönelik hukuki tedbirin belirlenmesi
Hıyanet-i Vataniye Kanunu 29 Nisan 1920'de çıkarılmıştır.
Meclis açıldıktan sonra ortaya çıkan isyanlara karşı hukuki meşruiyeti sağlamak için çıkarılan ilk kanundur.
4
Kanunun uygulanmasını sağlayan yargı organının kuruluş tarihinin belirlenmesi
İstiklal Mahkemeleri 11 Eylül 1920'de kurulmuştur.
Kanunun hızlıca uygulanarak isyanların bastırılması için meclis içinden seçilen milletvekilleriyle kurulan mahkemeler kronolojide son sıradadır.

Anahtar Kavram

Büyük Millet Meclisi'nin açılış süreci ile meclise karşı isyanlara karşı alınan yasama ve yargı tedbirlerinin kronolojisi ve neden-sonuç ilişkileri.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 86Soru →

Dünya, kendi ekseni etrafındaki günlük dönüşünü batıdan doğuya doğru 2424 saatte tamamlar. Bu dönüş yönünün bir sonucu olarak doğudaki merkezlerde güneş batıdakilere göre daha erken doğar ve yerel saat daha ileridir. Buna göre, aşağıda boylam dereceleri verilen merkezleri, aynı anda yerel saati en ileri olandan en geri olana doğru sıralayınız.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Verilen merkezlerin yerel saatlerinin en ileri olandan en geri olana doğru sıralanışı sırasıyla 45∘45^\circ Doğu, 15∘15^\circ Doğu, 10∘10^\circ Batı ve 30∘30^\circ Batı boylamlarındaki merkezler şeklindedir.
Dünya'nın günlük dönüş yönü nedeniyle doğudaki boylamlarda yerel saat daha ileridir. Bu nedenle sıralama en doğudan en batıya doğru 45∘45^\circ Doğu, 15∘15^\circ Doğu, 10∘10^\circ Batı ve 30∘30^\circ Batı şeklinde olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Dünya'nın dönüş yönü ve yerel saat ilişkisini belirlemek.
Dünya batıdan doğuya doğru döndüğü için doğudaki merkezlerin yerel saati batıdakilerden her zaman daha ileridir.
Güneş doğuda daha erken tepe noktasına ulaşır ve batar.
2
Boylam derecelerini doğudan batıya doğru konumlandırmak.
Sıralama en doğudan en batıya doğru şu şekildedir: 45∘45^\circ Doğu > 15∘15^\circ Doğu > 10∘10^\circ Batı > 30∘30^\circ Batı.
Dereceler doğuya gittikçe doğu boylamlarında büyür, batıya gittikçe batı boylamlarında büyür.
3
Yerel saatlerin ileri olma durumuna göre merkezleri sıralamak.
Yerel saati en ileri olan en doğudaki merkez (45∘45^\circ Doğu), en geri olan ise en batıdaki merkezdir (30∘30^\circ Batı).
Boylam derecelerinin doğu-batı konumu yerel saat sıralamasını doğrudan belirler.

Anahtar Kavram

Dünya'nın günlük dönüş yönünün (batıdan doğuya) yerel saat üzerindeki etkisi.

Alternatif Yöntem

Merkezlerin başlangıç meridyenine (0∘0^\circ) göre konumları bir sayı doğrusu gibi düşünülebilir. Sayı doğrusunda en sağda yer alanın (en doğuda olanın) yerel saati en ileridir, en solda yer alanın (en batıda olanın) ise en geridir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 87Soru →

Aşağıda verilen bölge türlerini, sınırlarının değişim hızına göre en hızlı değişenden en yavaş değişene doğru sıralayınız.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Sınırları en hızlı değişen bölge türü siyasi bölgedir. Ardından beşerî ve ekonomik bölgeler gelir. Sınırları en yavaş değişen ise fiziki bölgelerdir. Dolayısıyla doğru sıralama: Siyasi Bölge, Beşerî ve Ekonomik Bölge ve Fiziki Bölge şeklindedir.
Siyasi bölge sınırları (Avrupa Birliği gibi) üye ülkelerin kararlarıyla aniden değişebilir. Beşerî ve ekonomik bölgeler (sanayi bölgesi gibi) insan faaliyetlerinin değişmesiyle orta vadede değişir. Fiziki bölgeler (iklim bölgesi gibi) ise doğal etmenlere bağlı olduğundan sınırları son derece yavaş ve uzun sürede değişir. Bu nedenle doğru sıralama siyasi, beşerî/ekonomik ve fiziki bölge şeklindedir.

Adım Adım Çözüm

1
Bölgelerin türlerini ve sınırlarını belirleyen temel kriterleri sınıflandırın.
Avrupa Birliği siyasi/idari, Sanayi Bölgesi beşerî/ekonomik, Akdeniz İklim Bölgesi ise fiziki (doğal) bölgedir.
Değişim hızını belirlemek için öncelikle bölgenin fiziki mi, beşerî mi yoksa siyasi mi olduğunu belirlemek gerekir.
2
Bölgelerin sınırlarının zamana bağlı değişim hızlarını karşılaştırın.
Siyasi sınırlar kararlar ve anlaşmalarla aniden değişebilir. Beşerî/ekonomik sınırlar insan faaliyetleriyle yıllar içinde değişir. Doğal sınırlar ise iklim ve jeolojik süreçlere bağlı olduğundan binlerce yıl sürer.
Bölge sınırlarının değişebilirliği kuralına göre beşerî bölgeler fiziki bölgelere göre daha hızlı değişir.
3
En hızlı değişenden en yavaş değişene doğru sıralamayı oluşturun.
Siyasi Bölge (Avrupa Birliği) -> Beşerî/Ekonomik Bölge (Sanayi Bölgesi) -> Fiziki Bölge (Akdeniz İklim Bölgesi) sıralaması elde edilir.
Soruda en hızlı değişen bölgeden en yavaş değişene doğru bir sıralama talep edilmiştir.

Anahtar Kavram

Bölge sınırlarının değişim hızı bölgeyi oluşturan kriterlerin (fiziki, beşerî, siyasi) türüne göre farklılık gösterir.
Soru 88Soru →

Büyük iklim tiplerinin sıcaklık özellikleri üzerinde enlem, karasallık ve nemlilik gibi faktörler etkilidir. Buna bağlı olarak iklim tiplerinin yıllık sıcaklık farkları belirgin değişiklikler gösterir.

Buna göre, aşağıda verilen iklim tiplerini yıllık sıcaklık farkı en az olandan en fazla olana doğru sıralayınız.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Yıllık sıcaklık farkı en az olandan en fazla olana doğru sıralama: Ekvatoral İklim, Akdeniz İklimi ve Sert Karasal İklim şeklindedir.
Doğru sıralama yıllık sıcaklık farkı en az olandan en fazla olana doğru sırasıyla; Ekvatoral İklim (nemlilik ve güneş ışınlarının geliş açısının kararlılığı nedeniyle en az), Akdeniz İklimi (orta kuşak denizel etki) ve Sert Karasal İklim (şiddetli karasallık ve enlem etkisi nedeniyle en fazla) şeklinde olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
İklim tiplerinin nemlilik ve güneş ışınlarının geliş açısı özelliklerini belirlemek.
Ekvatoral iklimde yüksek nem ve dik açı nedeniyle sıcaklık farkı çok azdır. Akdeniz iklimi orta kuşakta denizel etkiyle ılımandır. Sert karasal iklim ise şiddetli karasallık nedeniyle aşırı sıcaklık farklarına sahiptir.
Sıcaklık farklarını etkileyen temel coğrafi faktörleri analiz etmek sıralamanın ilk adımıdır.
2
Belirlenen sıcaklık farkı değerlerine göre sıralama yapmak.
En az sıcaklık farkı Ekvatoral iklimde (2-3 °C), ardından Akdeniz ikliminde (15-18 °C) ve en fazla sıcaklık farkı ise Sert Karasal iklimdedir (30 °C üzeri).
İklimlerin sıcaklık değerlerini karşılaştırarak doğru sıralamayı oluşturmak.

Anahtar Kavram

Büyük İklim Tiplerinin Yıllık Sıcaklık Farkı Özellikleri
Soru 89Soru →

Yüksek dağlık bir alanda, buzulun doğduğu kaynak bölgesinden (zirveden) başlayarak eriyip sonlandığı dağ eteğine doğru hareket ettiği düşünüldüğünde, bu süreçte etkili olan aşınım ve birikim şekillerinin yukarıdan aşağıya doğru karşılaşılma sırasını düzenleyiniz.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Zirveden aşağıya doğru sıralama: sirk çanaklarının gelişmesi, hörgüç kayaların oluşması, moren setlerinin oluşması ve sander düzlüklerinin oluşması şeklindedir.
Buzul yer şekilleri zirveden aşağıya doğru sırasıyla buzulun doğduğu sirk çanakları, vadi yatağındaki hörgüç kayalar, erime sınırında biriken morenler ve erime sularının yaydığı sander düzlükleri şeklinde sıralanır.

Adım Adım Çözüm

1
Buzulun doğuş ve kaynak alanının tespit edilmesi
Zirvelerdeki kalıcı kar sınırının üzerinde buzul birikimiyle sirk çanakları ilk aşamada oluşur.
S��recin başladığı en yüksek seviyedeki kaynak alanı temsil eder.
2
Buzulun aşağıya doğru hareketi sırasındaki aşındırma izlerinin belirlenmesi
Eğim doğrultusunda hareket eden buzul, vadisindeki sert kayaçları aşındırıp pürüzsüzleştirerek hörgüç kayaları oluşturur.
Hareket halindeki buzulun vadi yatağı boyunca yaptığı aşındırma faaliyetidir.
3
Buzulun gücünün bittiği erime noktasındaki birikimin incelenmesi
Buzulun sıcaklık artışıyla eridiği uç kısımda taşıma kapasitesi sıfırlanır ve moren yığınları oluşur.
Buzulun doğrudan taşıyıp biriktirdiği malzemelerin sınırını belirler.
4
Buzul dışı akarsu biriktirme bölgesinin analiz edilmesi
Buzuldan çıkan erime suları, morenleri daha da aşağılara taşıyarak dağ eteğinde geniş sander düzlükleri halinde biriktirir.
Buzul sınırının ötesindeki akarsu biriktirme alanına karşılık gelmesidir.

Anahtar Kavram

Buzul topoğrafyasında yer şekillerinin zirveden eteğe doğru mekansal dağılışı ve oluşum aşamaları
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 90Soru →

Aşağıda ölçekleri verilen haritaları, ayrıntıyı gösterme gücü en fazla olandan en az olana doğru sıralayınız.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Sıralama ayrıntıyı gösterme gücü en fazla olandan en az olana doğru sırasıyla: 125.000\frac{1}{25.000} ölçekli harita, 1250.000\frac{1}{250.000} ölçekli harita ve 12.500.000\frac{1}{2.500.000} ölçekli harita şeklindedir.
Doğru sıralama büyük ölçekliden küçük ölçekliye doğrudur. Paydası en küçük olan 125.000\frac{1}{25.000} ölçekli harita en fazla ayrıntıyı gösterirken, paydası en büyük olan 12.500.000\frac{1}{2.500.000} ölçekli harita en az ayrıntıyı göstermektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Haritaların ölçek paydalarını karşılaştırın.
Paydalar sırasıyla 25.00025.000, 250.000250.000 ve 2.500.0002.500.000'dir.
Ölçek paydasındaki sayı ile ölçeğin gerçek büyüklüğü ters orantılıdır.
2
Ölçeklerin büyüklük ilişkisini belirleyin.
125.000>1250.000>12.500.000\frac{1}{25.000} > \frac{1}{250.000} > \frac{1}{2.500.000}
Paydası küçük olan ölçek daha büyüktür.
3
Ölçek büyüklüğü ile ayrıntıyı gösterme gücü arasındaki ilişkiyi kurarak sıralayın.
Büyük ölçekli harita en fazla ayrıntıyı gösterirken, küçük ölçekli harita en az ayrıntıyı gösterir. Bu nedenle sıralama en büyük ölçekliden en küçük ölçekliye doğru yani 125.000\frac{1}{25.000}, 1250.000\frac{1}{250.000} ve 12.500.000\frac{1}{2.500.000} olmalıdır.
Haritanın ölçeği büyüdükçe ayrıntıyı gösterme gücü artar.

Anahtar Kavram

Ölçek paydası büyüdükçe ölçek küçülür, ayrıntıyı gösterme gücü azalır ve hata oranı artar.
Soru 91Soru →

Millî Mücadele Dönemi'nde Sakarya Meydan Muharebesi ve Büyük Taarruz süreçlerinde yaşanan aşağıdaki gelişmeleri kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru sıralayınız.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Sıralama şu şekilde olmalıdır: Mustafa Kemal Paşa'nın Sakarya Savaşı'ndaki tarihi emri, Sakarya sonrasındaki Ankara Antlaşması, Büyük Taarruz öncesi başkomutanlık yetkisinin süresiz uzatılması ve son olarak askerî safhayı bitiren Mudanya Ateşkes Antlaşması.
Doğru kronolojik sıralama, askeri mücadelelerin gelişimi ve bunları takip eden diplomatik adımların neden-sonuç bağına dayanır. Sakarya Meydan Muharebesi'ndeki topyekün savunma emri (Ağustos 1921) muharebe esnasındadır. Sakarya'nın zaferle bitmesiyle Fransa ile Ankara Antlaşması (Ekim 1921) yapılmıştır. Ordunun taarruz gücüne ulaşması için yapılan hazırlıkların sonunda başkomutanlık süresiz uzatılmış (Temmuz 1922) ve nihayetinde Büyük Taarruz zaferiyle Mudanya Ateşkesi (Ekim 1922) imzalanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Sakarya Meydan Muharebesi sırasındaki askerî gelişmeyi belirlemek.
Mustafa Kemal Paşa'nın Sakarya Savaşı'ndaki 'sathı müdafaa' emri (Ağustos 1921) ilk sıradadır.
Bu emir muharebenin en kritik aşamasında taktiksel değişimi sağlamış olup kronolojik olarak en eski olaydır.
2
Sakarya Savaşı'nın diplomatik sonuçlarını incelemek.
Fransa ile imzalanan Ankara Antlaşması (Ekim 1921) ikinci sıradadır.
Savaşın kazanılmasının ardından imzalanan bu antlaşma, Sakarya Muharebesi'nden sonraki diplomatik süreci temsil eder.
3
Büyük Taarruz hazırlık safhasındaki gelişmeyi saptamak.
Mustafa Kemal Paşa'nın başkomutanlık yetkisinin süresiz uzatılması (Temmuz 1922) üçüncü sıradadır.
Taarruz hazırlıkları yaklaşık bir yıl sürmüş ve saldırıdan kısa süre önce yetki süresiz hâle getirilmiştir.
4
Millî Mücadele'nin askerî safhasını sonlandıran antlaşmayı belirlemek.
Mudanya Ateşkes Antlaşması'nın imzalanması (Ekim 1922) son sıradadır.
Büyük Taarruz zaferi neticesinde imzalanan bu ateşkes, tüm askerî mücadeleyi sonlandıran son aşamadır.

Anahtar Kavram

Millî Mücadele Dönemi Batı Cephesi'ndeki askerî ve siyasi gelişmelerin kronolojisi ve neden-sonuç ilişkileri.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 92Soru →

Bir bölgede yer alan üç farklı istasyona ait yükselti ve aynı dönemde ölçülen gerçek sıcaklık değerleri tespit edilmiştir. Buna göre; aşağıda özellikleri verilen merkezleri, deniz seviyesine indirgenmiş sıcaklık değerlerine göre en yüksekten en düşüğe doğru sıralayınız.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Merkezlerin deniz seviyesine indirgenmiş sıcaklıklarına göre en yüksekten en düşüğe doğru doğru s��ralaması Y İstasyonu (16∘C16^\circ\text{C}), X İstasyonu (15∘C15^\circ\text{C}) ve Z İstasyonu (13∘C13^\circ\text{C}) şeklindedir.
Merkezlerin yükseltileri sırasıyla hesaba katıldığında deniz seviyesine indirgenmiş sıcaklıkları Y istasyonu için 16∘C16^\circ\text{C}, X istasyonu için 15∘C15^\circ\text{C} ve Z istasyonu için 13∘C13^\circ\text{C} olarak bulunur. En yüksekten en düşüğe yapılan sıralama Y, X, Z şeklinde olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Yükselti ve sıcaklık arasındaki matematiksel ilişkinin kurulması.
Troposferde yükseldikçe her 200 metre200\text{ metre} yükseltide sıcaklık 1∘C1^\circ\text{C} azalır. Bir merkezin indirgenmiş sıcaklığını bulmak için gerçek sıcaklığına, yükseltisinden kaynaklanan sıcaklık kaybı eklenmelidir. Formül: I˙ndirgenmis¸ Sıcaklık=Gerc¸ek Sıcaklık+Yu¨kselti200\text{İndirgenmiş Sıcaklık} = \text{Gerçek Sıcaklık} + \frac{\text{Yükselti}}{200}
Gerçek sıcaklık ile indirgenmiş sıcaklık arasındaki geçişi doğru hesaplamak için coğrafi kuralı uygulamak gerekir.
2
Her bir merkez için indirgenmiş sıcaklık değerlerinin hesaplanması.
X Merkezi: 7∘C+(1600/200)=15∘C7^\circ\text{C} + (1600 / 200) = 15^\circ\text{C}
Y Merkezi: 12∘C+(800/200)=16∘C12^\circ\text{C} + (800 / 200) = 16^\circ\text{C}
Z Merkezi: 1∘C+(2400/200)=13∘C1^\circ\text{C} + (2400 / 200) = 13^\circ\text{C}
Her merkezin yükselti farkı ortadan kaldırılarak sıcaklık değerlerini karşılaştırılabilir kılmak için.
3
Elde edilen indirgenmiş sıcaklık değerlerinin en yüksekten en düşüğe sıralanması.
16∘C>15∘C>13∘C16^\circ\text{C} > 15^\circ\text{C} > 13^\circ\text{C} olduğundan sıralama Y İstasyonu, X İstasyonu ve Z İstasyonu olarak gerçekleşir.
Soru kökündeki sıralama yönlendiricisine göre sıralamayı tamamlamak için.

Anahtar Kavram

İndirgenmiş sıcaklık, yeryüzündeki yükseltilerin sıcaklık üzerindeki etkisini ortadan kaldırarak sıcaklık dağılışını enlem ve karasallık gibi diğer faktörlerle analiz etmeyi sağlayan bir yöntemdir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 93Soru →

Dünya'nın eksen eğikliği ve Güneş etrafındaki yıllık hareketine bağlı olarak, bir yerde yaşanan gece ile gündüz süreleri arasındaki fark enlem derecesine göre değişiklik gösterir. Buna göre, aşağıda coğrafi enlemleri belirtilen merkezleri, yıl içinde yaşanan en uzun gündüz ile en uzun gece süreleri arasındaki farkın en az olandan en fazla olana doğru sıralayınız.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Quito, Muskat, Paris, Rovaniemi
Dünya'nın eksen eğikliği ve yıllık hareketi nedeniyle aydınlanma çemberi kutup daireleri ile kutup noktaları arasında yıl boyunca hareket eder. Bu durum enlem derecesine bağlı olarak gece ile gündüz süreleri arasındaki farkın Ekvator'dan kutuplara doğru artmasına neden olur. Ekvator üzerindeki Quito'da fark 00 saat iken, en yüksek enlemli Rovaniemi'de fark 2424 saattir. Bu nedenle sıralama enlem derecelerinin küçükten büyüğe sıralanışı ile paraleldir.

Adım Adım Çözüm

1
Enlem derecelerinin belirlenmesi ve Ekvator'a olan uzaklıklarının karşılaştırılması.
Quito (0∘0^\circ) en yakındır; sırasıyla Muskat (23∘27′ K23^\circ 27'\text{ K}), Paris (48∘ K48^\circ\text{ K}) ve Rovaniemi (66∘33′ K66^\circ 33'\text{ K}) kutuplara doğru uzaklaşmaktadır.
Eksen eğikliği nedeniyle gece ve gündüz süre farkı Ekvator'dan kutuplara doğru gidildikçe artış gösterir.
2
Her bir merkez için yıl içindeki maksimum gece-gündüz süre farkının belirlenmesi.
Quito'da 00 saat, Muskat'ta yaklaşık 33 saat, Paris'te yaklaşık 88 saat, Rovaniemi'de ise 2424 saattir.
Kutup dairelerine yaklaşıldıkça aydınlanma çemberinin yer değiştirme genliği arttığından gün uzunluğu değişimi de daha belirgin hale gelir.
3
Süre farkının en az olandan en fazla olana doğru sıralanması.
Sıralama Quito, Muskat, Paris ve Rovaniemi şeklinde gerçekleşir.
Gece-gündüz süre farkının en az olduğu yer Ekvator (Quito), en fazla olduğu yer ise Kutup Dairesi'dir (Rovaniemi).

Anahtar Kavram

Gece ve gündüz sürelerinin yıl boyunca değişmesi ve bu değişimin enleme bağlı olarak Ekvator'dan kutuplara doğru artması.
Soru 94Soru →

Bir coğrafi araştırma grubu, yapacakları saha çalışmas�� için farklı genişlikteki bölgeleri gösteren şu haritaları hazırlamıştır:

* Ihlara Vadisi'nin yürüyüş rotalarını gösteren topoğrafya haritası
* Konya Ovası'nın tarım alanlarını gösteren arazi kullanımı haritası
* Türkiye'nin aktif fay hatlarını gösteren deprem haritası
* Avrupa Kıtası'nın iklim tiplerini gösteren fiziki haritası

Bu haritaların her biri, gösterdikleri bölgelerin sınırları kağıdın kenarlarına sıfır olacak biçimde, eşit boyutlardaki A3 kağıtlarına basılmıştır.

Buna göre; hazırlanan haritaları, yerkürenin küreselliğinden ve ölçekten kaynaklanan hata (bozulma) oranları en az olandan en çok olana doğru sıralayınız.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Haritaların hata (bozulma) oranlarının en az olandan en çok olana doğru sıralanışı: Ihlara Vadisi'nin topoğrafya haritası, Konya Ovası'nın arazi kullanımı haritası, Türkiye'nin deprem haritası ve Avrupa Kıtası'nın fiziki haritası şeklindedir.
Doğru sıralama, haritası çizilen bölgelerin gerçek alanlarının küçükten büyüğe doğru sıralanmasıyla elde edilir. Çünkü eşit boyuttaki kağıtlara çizim yapıldığında, gerçek alanı küçük olan bölge en az küçültme oranıyla (büyük ölçekle) çizilir ve hata oranı en düşük olur. Gerçek alanı en büyük olan bölge ise en fazla küçültme oranıyla (küçük ölçekle) çizilir ve hata oranı en yüksek olur. Bu doğrultuda Ihlara Vadisi, Konya Ovası, Türkiye ve Avrupa Kıtası sıralaması elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Haritaları çizilen bölgelerin gerçek alan büyüklüklerini karşılaştırma
Bölgelerin gerçek alanları küçükten büyüğe: Ihlara Vadisi < Konya Ovası < Türkiye < Avrupa Kıtası şeklindedir.
Aynı boyutlardaki kağıtlara çizilecek bölgelerin gerçek alanları, haritanın ölçeğini ve hata oranını belirleyen temel faktördür.
2
Ölçek ve küçültme oranları arasındaki ilişkiyi kurma
Gerçek alanı en küçük olan Ihlara Vadisi en az küçültülecek (büyük ölçek), gerçek alanı en büyük olan Avrupa Kıtası ise en fazla küçültülecektir (küçük ölçek).
Eşit boyutlardaki kağıtların tamamı kullanılacağı için geniş alanları sığdırmak daha fazla küçültme gerektirir.
3
Küçültme oranı ile hata (bozulma) oranı arasındaki ilişkiyi belirleme ve sıralama
Küçültme oranı arttıkça hata oranı artacağından, hata oranları en az olandan en çok olana doğru sıralama: Ihlara Vadisi - Konya Ovası - Türkiye - Avrupa Kıtası şeklindedir.
Projeksiyon yöntemi kullanılsa dahi, küçük ölçekli (küçültme oranı fazla olan) haritalarda küresellikten ve detay kaybından kaynaklanan bozulma oranı her zaman daha fazladır.

Anahtar Kavram

Eşit boyutlardaki kağıtlara çizilen haritalarda gerçek alan büyüdükçe küçültme oranı (ölçek paydası) artar, ölçek küçülür ve hata oranı artar.
Soru 95Soru →

Türkiye'de yer alan aşağıdaki merkezleri, 2121 Haziran tarihinde yaşanan gündüz sürelerinin en uzundan en kısaya doğru sıralanışına göre düzenleyiniz.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Türkiye'nin en kuzey ucundaki topraklarında yer alan il merkezi, İç Anadolu Bölgesi'nde yer alan ve ülkenin başkenti konumundaki il merkezi, Ege Bölgesi'nin güney kesiminde yer alan turistik kıyı kenti Muğla il merkezi, Türkiye'nin en güney sınır kuşağında yer alan Hatay il merkezi
Kuzey Yarım Küre'de yer alan Türkiye'de 2121 Haziran tarihinde kuzeye gidildikçe gündüz süresi uzar. Bu doğrultuda, verilen merkezler en kuzeyden en güneye doğru sırasıyla; en kuzey uçtaki il merkezi, Ankara, Muğla ve Hatay şeklinde yer alır. Dolayısıyla gündüz süreleri en uzundan en kısaya doğru bu sıralamayı takip eder.

Adım Adım Çözüm

1
Merkezlerin enlem derecelerine göre kuzeyden güneye doğru konumlarını belirlemek.
Merkezlerin kuzeyden güneye enlem sıralaması: En kuzeydeki uç nokta (yaklaşık 42∘ Kuzey42^\circ\text{ Kuzey}) > Ankara (yaklaşık 40∘ Kuzey40^\circ\text{ Kuzey}) > Muğla (yaklaşık 37∘ Kuzey37^\circ\text{ Kuzey}) > Hatay (yaklaşık 36∘ Kuzey36^\circ\text{ Kuzey}) şeklindedir.
Gündüz süresi değişimi enleme bağlı olduğu için öncelikle merkezlerin enlem ilişkisi tespit edilmelidir.
2
Güneş ışınlarının geliş açısı ve aydınlanma sınırına bağlı olarak gündüz süresi değişim kuralını uygulamak.
2121 Haziran solstisinde Kuzey Yarım Küre'de kuzeye gidildikçe gündüz süresi uzar.
Yaz gün dönümünde güneş ışınlarının Yengeç Dönencesi'ne dik gelmesiyle aydınlanma çemberi kutup dairelerine teğet geçer ve kuzeye doğru gidildikçe gündüz süresi artar.
3
Kuzeye doğru gündüz süresinin uzaması kuralına göre merkezleri en uzundan en kısaya doğru sıralamak.
Gündüz süresi en uzun olandan en kısa olana sıralama: En kuzeydeki il merkezi > Ankara > Muğla > Hatay şeklinde gerçekleşir.
2121 Haziran'da daha kuzeydeki merkezlerde gündüz süresi daha uzun olacağı için kuzeyden güneye sıralama aynı zamanda gündüz süresi sıralamasını verir.

Anahtar Kavram

2121 Haziran solstisinde Kuzey Yarım Küre'de kuzeye gidildikçe gündüz süresinin uzaması ve Türkiye'nin enlem değerlerine göre merkezlerin konum analizi.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 96Soru →

Rüzgarın hızı, esiş yönündeki basınç farkı ile doğru, bu farkın oluştuğu mesafe ile ters orantılıdır (basınç gradyanı). Diğer tüm koşulların (sürtünme, yer şekilleri vb.) eşit olduğu kabul edildiğinde, aşağıdaki tabloda üç farklı merkez arasında esen rüzgarların basınç farkları ve merkezler arası mesafeleri verilmiştir:

RüzgarBasınç Farkı (mb)Merkezler Arası Mesafe (km)
K rüzgarı10100
L rüzgarı20400
M rüzgarı525

Buna göre, bu rüzgarların hızlarını en yüksek olandan en düşük olana doğru sıralayınız.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Rüzgarların hızlarına göre en yüksekten en düşüğe doğru sıralaması M rüzgarı, K rüzgarı ve L rüzgarı şeklindedir.
Rüzgarların hızı, birim mesafedeki basınç farkını ifade eden basınç gradyanına bağlıdır. Hesaplanan gradyan değerlerine göre M rüzgarı 0,2 mb/km ile en hızlı, K rüzgarı 0,1 mb/km ile orta hızda, L rüzgarı ise 0,05 mb/km ile en yavaş rüzgardır.

Adım Adım Çözüm

1
Her bir rüzgar doğrultusundaki basınç gradyanını bulmak için basınç farkını merkezler arasındaki mesafeye oranlayınız.
K rüzgarı için 10/100=0110 / 100 = 0{}1 mb/km, L rüzgarı için 20/400=00520 / 400 = 0{}05 mb/km, M rüzgarı için 5/25=025 / 25 = 0{}2 mb/km gradyan değerleri bulunur.
Basınç gradyanı, rüzgarın esiş hızını doğrudan belirleyen temel kuvvettir.
2
Hesaplanan basınç gradyanı değerlerini karşılaştırarak büyükten küçüğe doğru sıralayınız.
Değerlerin büyükten küçüğe sıralanışı 020{}2 (M rüzgarı) > 010{}1 (K rüzgarı) > 0050{}05 (L rüzgarı) şeklindedir.
Gradyan değeri ne kadar yüksekse rüzgarın esiş hızı da o kadar yüksek olur.

Anahtar Kavram

Rüzgarın hızını etkileyen en temel faktörlerden biri olan basınç gradyanıdır (basınç farkının mesafeye oranı).
Soru 97Soru →

İnsanlık tarihi boyunca doğal, ekonomik, sosyal ve siyasi nedenlerle birçok büyük göç dalgası yaşanmıştır.

Aşağıda verilen göç hareketlerini kronolojik olarak en eskiden en yeniye doğru sıralayınız.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Bering Boğaz�� göçü, Orta Asya Türk göçleri, Afrika'dan Amerika'ya köle göçleri ve Türkiye-Yunanistan nüfus mübadelesi
Verilen göç hareketlerinin kronolojik sıralaması en eskiden en yeniye doğru: ilk insan topluluklarının Bering Boğazı'nı geçmesi (Buzul Çağı), Orta Asya Türk göçleri (İlk ve Orta Çağ), Afrika'dan Amerika'ya yapılan köle göçleri (Yeni Çağ) ve Türkiye-Yunanistan nüfus mübadelesidir (20. yüzyıl / Yakın Çağ).

Adım Adım Çözüm

1
Tarih öncesi dönemde doğa koşullarının etkisiyle gerçekleşen en eski göç hareketini belirlemek.
Bering Boğazı'nın buzullaşmasıyla (Buzul Çağı'nda) gerçekleşen ilk insan göçleri, MÖ bin yıllarına dayandığı için ilk sıradadır.
Buzul Çağı'nın sona ermesinden önce gerçekleşen bu doğa kaynaklı göç, diğer tarihi dönem göçlerinden çok daha eskidir.
2
İlk Çağ ve Orta Çağ'ı kapsayan kitlesel nüfus hareketini tespit etmek.
Orta Asya'daki kuraklık ve otlak darlığı gibi iklimsel nedenlerle Türk boylarının yayılması kronolojik olarak ikinci sırada yer alır.
Bu göçler tarih öncesi dönemden başlayıp MS ilk yüzyıllarda yoğunlaşmış, kavimlerin yer değiştirmesine yol açmıştır.
3
Yeni Çağ'da denizcilik faaliyetleri ve Coğrafi Keşifler sonrasında yaşanan küresel göçü belirlemek.
Coğrafi Keşifler (15. ve 16. yüzyıl) sonrası Afrika'dan Amerika'ya köle taşınması kronolojik olarak üçüncü sıradadır.
Keşfedilen yeni topraklardaki iş gücü ihtiyacını karşılamak amacıyla yapılan bu zorunlu göç, Yeni Çağ ve Yakın Çağ başlarında gerçekleşmiştir.
4
Yakın Çağ'da, özellikle 20. yüzyılda uluslararası hukuk çerçevesinde gerçekleşen göçü belirlemek.
1923 Lozan Antlaşması çerçevesinde yapılan Türkiye-Yunanistan nüfus mübadelesi en son sırada yer alır.
Mübadele, modern devletler hukukunun uygulandığı 20. yüzyıla ait zorunlu siyasi bir dış göçtür.

Anahtar Kavram

Tarihsel süreçte göçlerin nedenleri (doğal, ekonomik, siyasi) ve bu göçlerin kronolojik gelişimi.
Soru 98Soru →

Âl-i İmrân suresi 159. ayetinde yer alan ilahi yönlendirmeler dikkate alındığında, bir müminin karar alma ve uygulama sürecinde takip etmesi gereken aşağıdaki adımları ilk aşamadan son aşamaya doğru sıralayınız.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Doğru sıralama: İstişare (Hakkında kesin vahiysel bir hüküm bulunmayan konularda ehil kimselerin görüşlerine başvurulması) -> Azim (Farklı fikirler süzgecinden geçen konularda net bir karara varılması) -> Tevekkül (Alınan kararın uygulanması sürecinde Allah'a sığınılıp güvenilmesi) şeklindedir.
Ayetin akış sırasına göre önce istişare edilmesi (İşlerinde onlara danış), ardından karar verilip azmedilmesi (Karar verip azmettiğin zaman) ve en son olarak Allah'a tevekkül edilmesi (Allah'a dayanıp güven) emredilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
İlk adımın tespiti
İstişare (danışma) süreci karar alma mekanizmasının ilk adımı olarak belirlenir.
İslam ahlakında karar vermeden önce ortak akla danışılması ilk şarttır.
2
İkinci adımın tespiti
Azim (karar verme) süreci istişarenin hemen ardındaki adım olarak konumlandırılır.
Fikirler alındıktan sonra eyleme geçebilmek için kararlılık gösterilmelidir.
3
Üçüncü adımın tespiti
Tevekkül (Allah'a güvenme) süreci tüm aşamaların sonundaki nihai tamamlayıcı adım olarak belirlenir.
Karar verildikten sonra sonucun Allah'a bırakılması sürecin son halkasıdır.

Anahtar Kavram

İstişare sürecinin aşamaları ve tevekkül ile ilişkisi
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 99Soru →

Dünya üzerindeki farklı merkezlerin yerel saatleri, bulundukları boylam derecelerine ve saat dilimlerine göre değişiklik gösterir.

Buna göre, aşağıda konum özellikleri belirtilen merkezleri yerel saati en ileri olandan en geri olana doğru sıralayınız.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Tokyo, Iğdır, Londra, New York
Verilen merkezlerin boylam dereceleri doğudan batıya doğru Tokyo (135∘135^\circ Doğu), Iğdır (45∘45^\circ Doğu), Londra (0∘0^\circ) ve New York (75∘75^\circ Batı) şeklindedir. Yerel saat doğuda daha ileri olduğundan, en ileri yerel saatten en geri olana doğru sıralama Tokyo, Iğdır, Londra ve New York olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Her merkezin boylam derecesini ve saat dilimi değerini belirleyin.
Tokyo: 135∘135^\circ Doğu (+9+9. saat dilimi), Iğdır: 45∘45^\circ Doğu (+3+3. saat dilimi), Londra: 0∘0^\circ (00. saat dilimi), New York: 75∘75^\circ Batı (−5-5. saat dilimi).
Merkezlerin konumlarını netleştirmek, yerel saatlerin karşılaştırılmasını kolaylaştırır.
2
Dünya'nın dönüş yönünü dikkate alarak boylamları doğudan batıya doğru sıralayın.
Doğudan batıya sıralama: Tokyo (135∘135^\circ Doğu) -> Iğdır (45∘45^\circ Doğu) -> Londra (0∘0^\circ) -> New York (75∘75^\circ Batı).
Dünya batıdan doğuya doğru döndüğü için doğudaki merkezlerde yerel saat her zaman daha ileridir.
3
Sıralamanın doğruluğunu saat dilimi değerlerine göre teyit edin.
+9+9 (Tokyo) > +3+3 (Iğdır) > 00 (Londra) > −5-5 (New York) sıralaması elde edilir.
Pozitif saat dilimleri doğuyu, negatif saat dilimleri ise batıyı temsil eder ve sayısal olarak büyük olan saat diliminde saat daha ileridir.

Anahtar Kavram

Dünya'nın batıdan doğuya dönmesi nedeniyle yerel saat doğuda daha ileri, batıda ise daha geridir.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 100Soru →

Aşağıda verilen Türkiye'deki şehirleri, ekinoks tarihlerinde öğle vakti Güneş ışınlar��nı alma açılarının büyüklüğüne göre en geniş olandan en dar olana doğru sıralayınız.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Ekinoks tarihlerinde öğle vakti Güneş ışınlarını alma açılarının en geniş olandan en dar olana doğru sıralanışı sırasıyla Mersin, Muğla, Kars ve Samsun şeklindedir.
Ekinoks tarihlerinde Güneş ışınlarının düşme açısı enleme göre değiştiğinden, Ekvator'a en yakın olan (en güneydeki) Mersin Güneş ışınlarını en büyük açıyla alır. Mersin'i sırasıyla enlem derecelerine göre Muğla, Kars ve Samsun takip eder.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen şehirlerin mutlak konum özelliklerine göre enlem derecelerini belirlemek.
Mersin yaklaşık 36.8∘36.8^\circ K, Muğla yaklaşık 37.2∘37.2^\circ K, Kars yaklaşık 40.6∘40.6^\circ K ve Samsun yaklaşık 41.3∘41.3^\circ K enlemlerindedir.
Ekinoks tarihlerinde Güneş ışınlarının öğle vakti düşme açısı doğrudan enlem derecesine bağlıdır ve formülü 90∘−enlem90^\circ - \text{enlem} şeklindedir.
2
Kuzey Yarım Küre'de yer alan Türkiye'de enlemin Güneş ışınlarının düşme açısı üzerindeki etkisini analiz etmek.
Güneyden kuzeye doğru gidildikçe enlem dereceleri büyür, bu durum Güneş ışınlarının düşme açısının küçülmesine (daralmasına) neden olur.
Dünya'nın şekli nedeniyle Ekvator'dan kutuplara doğru gidildikçe Güneş ışınlarının düşme açısı daralır.
3
Şehirleri enlem derecesi en küçük olandan (en güneydekinden) en büyük olana (en kuzeydekine) doğru sıralayarak nihai sırayı oluşturmak.
Mersin > Muğla > Kars > Samsun sıralaması elde edilir.
Enlem derecesi en küçük olan şehir Güneş ışınlarını en büyük açıyla alırken, enlem derecesi en büyük olan en kuzeydeki şehir en dar açıyla alır.

Anahtar Kavram

Türkiye Kuzey Yarım Küre'de yer aldığı için enlem etkisine bağlı olarak güneyden kuzeye doğru gidildikçe Güneş ışınlarının düşme açısı daralmaktadır.
Tahmini Süre:1m 30s
ÖncekiSayfa 5 / 17Sonraki
Tüm alıştırma soruları — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) | Examkin