Sözcük Türleri

(I) Gökyüzünün kurşuni bir renge büründüğü bu soğuk sonbahar sabahında, ihtiyar balıkçı rıhtımda sessizce bekliyordu. (II) Kıyıya vuran dalgaların çıkardığı o uğultulu ses, ona çocukluğunu hatırlatırdı. (III) Rüzgâr sertleştikçe kıyıdaki kulübesine sığınmaktan başka bir çaresi kalmamıştı. (IV) Sobada yanan odunların çıkardığı çıtırtıları dinlerken içindeki yalnızlığı unutmaktı tek amacı. (V) Oysa fırtına dindiğinde yeniden denize açılacak, dalgalarla olan ezeli mücadelesine devam edecekti.

Bu parçada numaralanmış cümlelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Aşağıdaki numaralanmış cümleleri, içlerinde yer alan isimlerin (adların) sağ sütundaki dil bilgisi özellikleriyle eşleştiriniz.

Baharın tatlı esintisiyle birlikte nehirler vadiden aşağıya coşkuyla akıyor. Yıllardır toprakla uğraşan dedem, çocukluğunun geçtiği bu eski bağ evinde huzurla yaşadı. Biz de ona yardım etmek için her sabah erkenden işe koyulduk.

Bu parçada geçen fiillerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Sisli bir sonbahar akşamı, vadideki küçük köye doğru ilerleyen kafile, sessizliği bozan tek unsurdu. Rüzgârın uğultusu, ağaçların sararmış yapraklarını savururken içimizdeki hüzün katlanarak artıyordu. Geceleyin bu dağlık bölgede sığınacak güvenli bir liman bulma umuduyla adımlarımızı hızlandırdık.

Bu parçada yer alan isimlerle ilgili olarak aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?

(I) Eski kütüphanenin tozlu rafları arasında zamanın nasıl geçtiğini hiçbirimiz fark edememiştik. (II) Duvarlardaki sararmış levhalar, geçmişin sessiz tanıkları olarak bize bakıyordu. (III) Masanın üzerindeki lambanın titrek ışığı altında eski bir elyazmasını satır satır inceledik. (IV) O anki tek hedefimiz, gizemli odada saklanan o kadim yazmayı bir an önce okumaktı. (V) Dışarıda ise yağmur, kentin dar sokaklarını durmaksızın süslüyordu.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin yüklemleriyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Aşağıdaki cümlelerde koyu yazılmış isimleri, sağ sütunda verilen dil bilgisi özellikleriyle eşleştiriniz.

(I) Rüzgârın uğultusu, vadinin derinliklerinde yankılanan tek sesti.
(II) Yıllardır bu yollardan geçen yolcuları hep özlerim.
(III) Gece çökerken köydeki evlerin ışıkları birer birer yandı.
(IV) Kitap okumak, insan zihnini her zaman geliştirir.
(V) O gün olanları heyecanla herkese anlatıverdi.

Bu parçada numaralanmış cümlelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Aşağıdaki cümlede yer alan sıfatların türleri dikkate alındığında, metinde boş bırakılan yerlere sırasıyla hangi sıfat türleri yazılmalıdır?

Yıllar önce bu eski limandan ayrılan gemi, geride kalanların kalbinde derin bir sızı bırakmıştı. Sahilde bekleyen ihtiyar adam, ufka diktiği gözleriyle dalgaların sesini dinler ve geçmiş günlerin tatlı hatıralarını birer birer zihninde canlandırırdı. Şimdi ise o günlerin rüzgârı esmiyor buralarda; sadece geçmişin gölgesi dolaşıyor bomboş sokaklarda.

Bu parçada geçen eylemlerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Aşağıdaki cümlelerde tırnak içinde verilen sıfatları, türleriyle doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Yazar, son romanında bazı karakterleri oldukça başarıl�� bir biçimde kurgularken bazılarını ise derinlikten yoksun bırakmış.

Bu cümledeki sıfatlarla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Anadolu'nun çorak topraklarında yıllarca (I) savaşan bu fedakâr insanların tek isteği, barışı (II) korumaktı. Şimdi ise yıkık dökük evlerinin önünde durup umutla geleceğe (III) bakıyorlar. Toprağı yeniden (IV) boyamak için tohum saçan elleri, geçmişin acılarını unutturmaya (V) çalışıyor.

Bu parçada geçen numaralanmış sözcüklerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Aşağıdaki parçada dil bilgisi kurallarına göre boş bırakılan yerleri sıfatların tür ve yapı özelliklerini dikkate alarak uygun terimlerle tamamlayınız.

Zamanın izlerini taşıyan bu eski sokakta, çocukluğumuzun geçtiği o boyalı duvarın önünde durup güvenle geleceğe bakıyoruz; hayatın getirdiği zorluklarla savaşmak bizi olgunlaştırsa da içimizdeki o saf çocuğu hiç kaybetmiyoruz.

Bu parçada geçen fiiller ve fiilimsilerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Sanatsal yaratım, her (I) bireyin kendi içsel derinliklerinde gerçekleştirdiği gizemli bir yolculuktur. Bu (II) yolculukta sanatçı, kimi (III) zaman toplumun beklentilerini aşarak oldukça (IV) özgün eserler ortaya koyabilir. Ancak ortaya çıkan ürünlerin birçoğu (V), zamanın süzgecinden geçmedikçe kalıcılık kazanamaz.

Bu parçadaki numaralanmış sözcüklerden hangileri sıfat (ön ad) görevinde kullanılmamıştır?

Düşüncelerini her fırsatta dile getiren yazar, son kitabında oldukça derin toplumsal sorunlara değinmiş; ancak bu sorunların çözümü için herhangi bir somut öneri sunmaktan kaçınmıştır.

Bu cümledeki sıfatlarla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Aşağıdaki cümlelerde koyu harflerle belirtilen sıfat işlevli sözcükleri, sağda verilen dil bilgisi açıklamalarıyla doğru bir şekilde eşleştiriniz.

(I) Çevresinde olup bitenleri büyük bir titizlikle gözlemlerdi.
(II) Yazın dünyasına adım attığı ilk yıllardan beri büyük bir özveriyle çalışırdı.
(III) Anlatımındaki samimiyet, okuru ilk sayfadan itibaren sarıp sarmalar.
(IV) Günümüz yazarlarının pek çoğu bu dili yakalamayı amaçlıyor.
(V) Onun eserlerinde süslü ve yapay bir anlatıma asla rastlayamazsınız.

Bu parçada numaralanmış cümlelerin yüklemleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Modern yaşamın getirdiği hızlı (I) tempo, insanı kimi (II) zaman kendisiyle baş başa kalmaktan alıkoyar. Oysa insan, bu (III) karmaşanın içinde ancak bazılarının (IV) telkinleriyle değil, kendi iç sesini dinleyerek en (V) doğru yolu bulabilir.

Bu parçadaki numaralanmış sözcüklerin türleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

(I) Deniz kıyısındaki bu eski kasabada zaman, adeta daha yavaş akıyordu. (II) Her sabah erkenden uyanan balıkçılar, sessizce denize açılırdı. (III) Onların bu dingin yaşamı, büyük şehrin karmaşasından kaçmak isteyenler için güvenli bir sığınaktı. (IV) Dalgaların kıyıya vuran sesi, insanı kendi iç dünyasıyla baş başa bırakıyordu. (V) İnsan, ruhunu dinlendiren bu yerlerde doğaya daha çok güveniyor.

Bu parçada numaralanmış cümlelerin yüklemleriyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?