Kardiyovasküler Sistem Farmakolojisi

Pulmoner arteriyel hipertansiyon ($PAH$) farmakoterapisinde kullanılan aşağıdaki ajanlardan hangisi, hem $ET_A$ hem de $ET_B$ reseptörlerini non-selektif olarak bloke eden ve karaciğer enzimlerinde yükselmeye neden olabildiği için rutin karaciğer fonksiyon testi ($KFT$) takibi gerektiren bir ilaçtır?

Hipertansiyon ve kalp yetmezliği tanısıyla anjiyotensin dönüştürücü enzim (ACE) inhibitörü tedavisi başlanan bir hastada, tedavinin birinci haftasında şiddetli kuru öksürük gelişmiştir. Bu yan etkinin bradikinin ve P maddesi yıkımının azalmasına bağlı olduğu bilinmektedir. Bu hastada, benzer terapötik etkinliği sağlayan ancak bradikinin metabolizmasını etkilemediği için kuru öksürüğe neden olmayan en uygun alternatif ilaç grubu aşağıdakilerden hangisidir?

$48$ yaşında kadın hasta, hem esansiyel hipertansiyon hem de sık tekrarlayan paroksismal supraventriküler taşikardi (PSVT) atakları nedeniyle takip edilmektedir. Bu hastada her iki klinik durumun tedavisinde de kullanılabilecek olan kalsiyum kanal blokörü aşağıdakilerden hangisidir?

Stabil anjina pektoris tanısı alan $58$ yaşındaki bir erkek hastaya, egzersiz sırasında gelişen akut göğüs ağrısını dindirmek amacıyla dil altı nitrogliserin kullanması önerilmiştir. Bu ilacın anjinal ağrıyı dindirmedeki temel hemodinamik mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

52 yaşında erkek hasta, sistemik hipertansiyon ve atriyal fibrilasyon ventrikül hızı kontrolü amacıyla bir ilaç kullanmaktadır. Son zamanlarda yeni başlayan ve diyetle düzelmeyen inatçı konstipasyon (kabızlık) şikayeti ile başvuruyor. Bu hastada görülen yan etkiden sorumlu olması en muhtemel ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

$45$ yaşında erkek hasta, son bir aydır özellikle gece istirahat halindeyken gelen ve yaklaşık $10$ dakika süren göğüs ağrısı şikayetiyle kardiyoloji polikliniğine başvuruyor. Ağrı sırasında çekilen elektrokardiyogramda (EKG) geçici ST segment elevasyonu izleniyor. Yapılan koroner anjiyografide epikardiyal koroner arterlerin normal olduğu saptanıyor. Hastanın tıbbi öyküsünde orta şiddetli bronşiyal astım olduğu ve düzenli tedavi aldığı öğreniliyor. Hem hipertansiyonu olan hem de bu klinik tabloya sahip hastada, vazospastik anjina ataklarının önlenmesi ve kan basıncı kontrolü amacıyla başlanması en uygun olan ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

$62$ yaşında, kronik stabil anjina pektoris ve eşlik eden bronşiyal astım tanısı olan bir erkek hasta kontrol muayenesine geliyor. Hastanın anjinal ataklarının sıklığını azaltmak ve egzersiz toleransını artırmak amacıyla tedavi planlanırken; bronşiyal düz kaslarda daralmaya yol açarak astım atağını tetikleyebileceği için özellikle kaçınılması gereken ilaç grubu aşağıdakilerden hangisidir?

Hiperkolesterolemi tanısıyla simvastatin ($40$ mg/gün) tedavisi başlanan $54$ yaşındaki bir hastanın, diyetine her sabah düzenli greyfurt suyu eklemesi sonrası şiddetli kas ağrıları (miyopati) ve karaciğer enzimlerinde ($AST$, $ALT$) belirgin yükselme saptanmıştır. Greyfurt suyunun simvastatinin farmakokinetiği üzerindeki bu toksisiteye yol açan temel etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

$58$ yaşında erkek hasta, eforla tetiklenen göğüs ağrısı şikayetiyle kardiyoloji polikliniğine başvuruyor. Yapılan tetkikler sonucunda hastaya kronik stabil anjina pektoris tanısı konuluyor. Özgeçmişinde $8$ yıldır Tip $2$ diyabet ve hipertansiyon öyküsü bulunan hastanın fizik muayenesinde kalp hızı $62$ vuru/dakika, kan basıncı $130/80$ mmHg olarak ölçülüyor. Hastaya, kan basıncı ve kalp hızı üzerine belirgin bir etkisi olmayan, ancak antianginal etkisinin yanı sıra diyabetik hastalarda glisemik kontrole ($HbA1c$ düzeyinde azalma) yardımcı olabileceği bilinen bir ilaç başlanması planlanıyor. Bu hastada tercih edilen ilacın temel etki mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Altmış beş yaşında erkek hasta, evre C kalp yetersizliği ($HFrEF$) ve eşlik eden kronik böbrek yetmezliği ($GFR: 45$ $ml/dk$) nedeniyle takip edilmektedir. Bu hastanın farmakolojik tedavisi ve ilaçların etki özellikleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

$52$ yaşında erkek hasta, rutin kontrollerinde saptanan belirgin hipertrigliseridemi nedeniyle tedaviye alınmıştır. Bu hastada kullanılan ve etkisini **peroksizom proliferatörü ile aktive olan reseptör-alfa (PPAR-$\alpha$)** nükleer reseptörlerini aktive ederek lipoprotein lipaz ($LPL$) sentezini artırmak suretiyle gösteren ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

İzole doku çalışmalarında Kalsiyum ($Ca^{2+}$) kanal blokörlerinin bağlanma özellikleri incelendiğinde; İlaç $X$'in kanalın 'açık' ve 'inaktive' konformasyonlarına yüksek afinite gösterdiği ve kanalın açılma frekansı arttıkça (depolarizasyon hızı yükseldikçe) blokaj etkisinin güçlendiği ($use-dependence$) saptanmıştır. İlaç $Y$'nin ise daha çok 'inaktive' konformasyonu tercih ettiği ve damar düz kası gibi istirahat membran potansiyelinin daha depolarize olduğu dokularda vazo-selektif etki oluşturduğu gözlenmiştir.

Bu farmakodinamik özellikler dikkate alındığında, İlaç $X$'in aşağıdaki klinik durumların hangisinde İlaç $Y$'ye göre daha etkin olması beklenir?

Pulmoner arteriyel hipertansiyon ($PAH$) farmakoterapisinde kullanılan vazoaktif ajanların moleküler mekanizmaları, farmakokinetik etkileşimleri ve uygulama özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Digoksin tedavisi alan bir kalp yetersizliği hastasında, hipokalemi dışında digoksin toksisitesi ve buna bağlı aritmi riskini belirgin şekilde artıran elektrolit bozukluğu aşağıdakilerden hangisidir?

Mühimmat ($TNT$) fabrikasında çalışan $52$ yaşındaki erkek hasta, hafta sonu tatili sonrası Pazartesi günleri zonklayıcı baş ağrısı ve yüzde kızarma şikayetleri yaşarken, hafta içi bu şikayetlerinin geçtiğini belirtmektedir. 'Pazartesi hastalığı' ($Monday$ $disease$) olarak adlandırılan bu klinik durumun temelindeki tolerans mekanizması göz önüne alındığında; bu hastada koroner arter hastalığı profilaksisinde kullanılabilecek, sülfhidril ($-SH$) gruplarına veya mitokondriyal aldehit dehidrogenaz ($ALDH2$) enzimine gereksinim duymadan doğrudan nitrik oksit ($NO$) salınımı yapan antianginal ajan aşağıdakilerden hangisidir?

$70$ yaşında erkek hasta, geçirilmiş miyokard enfarktüsü sonrası gelişen ventriküler taşikardi ($VT$) atakları nedeniyle tedavi edilmektedir. Hastaya başlanan antiaritmik ilacın; hem sodyum (Sınıf $1$), hem kalsiyum (Sınıf $4$) hem de non-kompetitif beta-adrenerjik blokör (Sınıf $2$) özelliklere sahip olduğu, ancak temel etkisini potasyum kanallarını bloke ederek (Sınıf $3$) gösterdiği bilinmektedir. Bu ilacın kullanımı ve yan etki profili ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Kronik kalp yetersizliği ($HFrEF$) ve tip 2 diyabet tanıları olan 72 yaşındaki erkek hasta, halsizlik ve iştahsızlık şikayetleriyle başvuruyor. Hastanın mevcut tedavisinde sakubitril/valsartan, empagliflozin, spironolakton ve digoksin bulunmaktadır. Laboratuvar incelemesinde serum potasyum düzeyi $3.1$ mEq/L, magnezyum düzeyi $1.3$ mg/dL ve kalsiyum düzeyi $11.2$ mg/dL saptanıyor. Bu hastanın klinik durumu ve farmakoterapisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Hipertansif acil durumların tedavisinde intravenöz infüzyon şeklinde uygulanan, damar düz kasında doğrudan nitrik oksit ($NO$) salınımına yol açarak hem arteriyollerde hem de venüllerde vazodilatasyon yapan ve metabolizması sonucu ortaya çıkan siyanürün vücuttan uzaklaştırılamadığı durumlarda tiyosiyanat toksisitesine neden olan ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

Pulmoner arteriyel hipertansiyon ($PAH$) farmakoterapisinde kullanılan vazoaktif ajanların moleküler farmakolojisi, metabolik yolakları ve klinik toksisite profilleri göz önüne alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$42$ yaşında kadın hasta, genellikle istirahat sırasında ve sabaha karşı ortaya çıkan, yaklaşık $10-15$ dakika süren şiddetli göğüs ağrısı şikayetiyle acil servise başvuruyor. EKG incelemesinde ağrı sırasında geçici $ST$ segment yükselmesi izleniyor. Yapılan koroner anjiyografisinde koroner arterlerin normal olduğu saptanıyor. Varyant (Prinzmetal) anjina tanısı konulan bu hastada, koroner vazospazmı tetikleyebileceği için kullanımı kontrendike olan ilaç hangisidir?