Acil ve Yoğun Bakım

284 questions

Question 221Question

44 yaşında bir erkek çocuk, parkta yaklaşık 22 metre yükseklikteki kaydıraktan beton zemine düşme sonrası acil servise getiriliyor. İlk değerlendirmede kan basıncı 140/95140/95 mmHg, nabız 58/dk58/dk ve solunumu düzensiz olarak saptanıyor. Nörolojik muayenesinde; ağrılı uyaranla gözlerini açtığı, anlamsız sesler çıkardığı ve ağrılı uyarana ekstansör (deserebre) yanıt verdiği gözleniyor.

Bu hastanın acil yönetimiyle ilgili aşağıdakilerden hangisinin yapılması kontrendikedir?

Show answer & explanation

Answer: Lomber ponksiyon yaparak beyin omurilik sıvısı (BOS) basıncını ölçmek

Answer

Lomber ponksiyon yaparak beyin omurilik sıvısı (BOS) basıncını ölçmek
Lomber ponksiyon yaparak beyin omurilik sıvısı (BOS) basıncını ölçmek seçeneği doğrudur çünkü kafa travması sonrası Cushing triadı (hipertansiyon, bradikardi, solunum düzensizliği) gelişen ve pGCS skoru düşük olan bir çocukta kafa içi basınç artışı (KİBAS) mevcuttur. Bu tabloda yapılacak bir lomber ponksiyon, kraniospinal basınç gradyanı yaratarak serebral herniasyona (beyin fıtıklaşması) ve beyin sapı basısına neden olacağı için kesinlikle kontrendikedir.

Step-by-Step Solution

1
Klinik bulguların değerlendirilmesi
Hastada hipertansiyon, bradikardi ve solunum düzensizliği (Cushing triadı) saptanmıştır; bu durum KİBAS göstergesidir.
Cushing triadı, kafa içi basıncın kritik düzeyde arttığını işaret eden hayati bir bulgudur.
2
Nörolojik skorlamanın (pGCS) hesaplanması
Göz (2) + Sözel (2) + Motor (2) = pGCS 66 olarak hesaplanmıştır.
GCS skoru 88 ve altında olması ağır kafa travması ve yüksek KİBAS riski anlamına gelir.
3
Kontrendike olan işlemin belirlenmesi
KİBAS ve kitle etkisi durumunda lomber ponksiyon yapılması yasaktır.
Kafa içi basıncı çok yüksek olan bir hastada lomber bölgeden BOS boşaltılması, beyin dokusunun foramen magnumdan aşağı fıtıklaşmasına (herniasyon) ve ani ölüme yol açabilir.

Key Concept

KİBAS varlığında herniasyon riski nedeniyle lomber ponksiyonun kontrendike olması.
Estimated Time:1m 30s
Question 222Question

44 yaşındaki bir erkek çocuk, evde annesine ait antidepresan ilaçlardan belirsiz miktarda yuttuğu şüphesiyle acil servise getiriliyor. Başvurusunda ajitasyon, pupillerde midriyazis, mukozalarda kuruluk ve yaygın cilt kızarıklığı saptanıyor. Vital bulguları; kalp hızı 145/dk145/dk, kan basıncı 85/5585/55 mmHgmmHg ve solunum sayısı 24/dk24/dk olarak ölçülüyor. Çekilen elektrokardiyografide (EKG) QRS süresi 115115 msms ve aVR derivasyonunda terminal R dalgası yüksekliği 44 mmmm olarak saptanıyor. Bu hastada kardiyak toksisiteyi önlemek ve aritmileri tedavi etmek amacıyla yapılması gereken en uygun müdahale aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: İntravenöz sodyum bikarbonat infüzyonu ile arteriyel pH'nın 7.457.557.45 - 7.55 arasında tutulması

Answer

Arteriyel pH'nın sodyum bikarbonat ile 7.45-7.55 arasında tutulması
Vakadaki klinik bulgular (antikolinerjik sendrom) ve EKG değişiklikleri (QRS uzaması ve aVR'de belirgin R dalgası) trisiklik antidepresan (TCA) zehirlenmesi tanısını doğrular. TCA'lar miyokardiyal hızlı sodyum kanallarını bloke ederek ventriküler aritmilere ve hipotansiyona yol açar. QRS süresinin 100 ms'nin üzerinde olması veya aVR derivasyonunda R dalgasının 3 mm'den büyük olması sodyum bikarbonat tedavisi için net endikasyondur. Sodyum bikarbonat, hem arteriyel pH'yı yükselterek ilacın reseptöre bağlanmasını azaltır hem de sodyum yükü sağlayarak kanal blokajını rekabetçi olarak çözer.

Step-by-Step Solution

1
Klinik tablonun analiz edilmesi
Ajitasyon, midriyazis, kuru mukoza ve taşikardi bulguları antikolinerjik toxidromu işaret eder.
Annenin antidepresan (TCA) alım öyküsü ile bu klinik tablo uyumludur.
2
EKG bulgularının değerlendirilmesi
QRS süresi 115 ms (>100 ms) ve aVR'de terminal R dalgası 4 mm (>3 mm) olarak saptanır.
Bu bulgular trisiklik antidepresanların miyokardiyal hızlı sodyum kanallarını bloke ettiğini gösteren kritik göstergelerdir.
3
Spesifik antidot tedavisinin uygulanması
Sodyum bikarbonat infüzyonu başlanır ve pH 7.45-7.55 hedeflenir.
Alkalizasyon ilacın iyonize formunu azaltırken, sodyum yükü sodyum kanalları üzerindeki blokajı antagonize ederek kardiyak iletimi düzeltir.

Key Concept

Trisiklik antidepresan zehirlenmesinde sodyum bikarbonat tedavisinin kardiyotoksisite üzerindeki mekanizması ve endikasyonları.

Practice More

Trisiklik antidepresan zehirlenmesinde EKG'de QRS süresi ile nöbet ve aritmi riski arasındaki sayısal eşikleri gözden geçiriniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 223Question

1010 aylık bir süt çocuğu, yaklaşık 11 metre yükseklikteki mama sandalyesinden sert zemine düşme sonrası acil servise getiriliyor. Başlangıçta ağlayan ancak son bir saattir uyuklamaya başlayan ve üç kez fışkırır tarzda kusan hastanın fizik muayenesinde ön fontanelin gergince olduğu saptanıyor. Yaşamsal bulguları; kan basıncı 118/72118/72 mmHgmmHg, nabız 62/dakika62/dakika ve solunum düzensiz olarak izleniyor. Pediatrik Glasgow Koma Skoru (pGKSpGKS) değerlendirmesinde; ağrılı uyarana gözlerini açtığı, ağrılı uyaranla inlediği ve ağrılı uyaranı lokalize edebildiği saptanıyor. Bu hasta için en uygun yönetim planı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Acil kranyal bilgisayarlı tomografi (BT) çekilmesi ve intrakraniyal basınç artışı tedavisi planlanması

Answer

Hastanın nörolojik kötüleşmesi, gergin fontaneli ve Cushing triadı (hipertansiyon, bradikardi, düzensiz solunum) olması nedeniyle acil kranyal bilgisayarlı tomografi çekilmeli ve intrakraniyal basınç artışı tedavisine başlanmalıdır.
Vakadaki çocukta düşme sonrası gelişen fışkırır tarzda kusma, uyuklama (bilinç değişikliği) ve gergin fontanel doğrudan kafa içi basınç artışını (KİBAS) düşündürür. Yaşamsal bulgulardaki bradikardi (62/dak62/dak), hipertansiyon (118/72118/72 mmHgmmHg) ve düzensiz solunum 'Cushing Triadı' olarak adlandırılır ve beyin sapı fıtıklanmasının (herniasyon) öncü bulgusudur. pGKSpGKS puanı 99 (orta dereceli kafa travması) olan ve bu bulguları gösteren bir hastada zaman kaybetmeden kranyal BT çekilmeli ve KİBAS'a yönelik medikal/cerrahi tedavi başlanmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Pediatrik Glasgow Koma Skoru (pGKSpGKS) hesaplanması.
pGKS=9pGKS = 9 (Göz: 22 + Sözel: 22 + Motor: 55).
1 yaş altı süt çocuklarında pGKS farklı parametrelerle değerlendirilir. Ağrılı uyarana göz açma: 22, inleme: 22, ağrılı uyaranı lokalize etme: 55 puan değerindedir.
2
Yaşamsal bulguların ve fizik muayenenin KİBAS yönünden değerlendirilmesi.
Cushing Triadı (Bradikardi: 62/dak62/dak, Hipertansiyon: 118/72118/72 mmHgmmHg, Düzensiz solunum) ve gergin fontanel saptandı.
Kafa içi basınç artışı, beyin sapı basısı belirtisi olan Cushing triadına ve fontaneli açık çocuklarda fontanel gerginliğine yol açar.
3
PECARN kriterlerine göre görüntüleme kararı verilmesi.
Acil Kranyal BT gerekliliği.
2 yaş altı çocuklarda pGKS<15pGKS < 15, somnolans (uyuklama) ve ciddi düşme mekanizması BT için yüksek risk grubuna girer.
4
Tedavi protokolünün belirlenmesi.
KİBAS tedavisi (başın 3030 derece yükseltilmesi, gerekirse mannitol/hipertonik salin) ve nöroşirürji konsültasyonu.
Herniasyon riskini azaltmak ve serebral perfüzyonu korumak için acil müdahale gereklidir.

Key Concept

Pediatrik kafa travmalarında KİBAS bulguları (Cushing triadı) varlığında lomber ponksiyon kontrendikedir ve acil kranyal BT ile yönetim esastır.
Question 224Question

88 yaşında bir erkek çocuk, yaklaşık 33 metre yüksekliğindeki bir ağaçtan sırt üstü düşme öyküsüyle acil servise getiriliyor. Birincil bakısında; havayolu açık ve solunumu doğal (solunum hızı 20 /dk20\text{ /dk}). Hastanın letarjik olduğu ve yalnızca ağrılı uyaranlara inleyerek yanıt verdiği görülüyor. Kan basıncı 65/35 mmHg65/35\text{ mmHg}, kalp tepe atımı 68 /dk68\text{ /dk} olarak ölçülüyor. Fizik muayenesinde alt ekstremitelerinin sıcak ve pembe olduğu, kapiller dolum zamanının 1.51.5 saniye olduğu saptanıyor. Belirgin bir dış kanama odağı izlenmiyor. Bu hastadaki hemodinamik bozukluğun en olası nedeni ve yapılması gereken en uygun ilk müdahale aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Sempatik tonus kaybına bağlı nörojenik şok; spinal immobilizasyon eşliğinde 20 mL/kg20\text{ mL/kg} izotonik kristaloid bolusu verilmesi

Answer

Bu hastadaki tablo sempatik tonus kaybına bağlı gelişen nörojenik şoktur ve ilk müdahale olarak spinal immobilizasyon eşliğinde izotonik kristaloid bolusu verilmelidir.
Çoklu travma hastasında saptanan hipotansiyon, aksi ispatlanana kadar hemorajik şok kabul edilmelidir. Ancak hemorajik şokta kompanzatuar olarak belirgin taşikardi, soğuk ve soluk ekstremiteler ile uzamış kapiller dolum zamanı beklenir. Bu hastada hipotansiyona eşlik eden rölatif bradikardi (kalp hızının kompanze edememesi) ve ekstremitelerin sıcak olması, spinal kord yaralanmasına bağlı sempatik tonus kaybını (Nörojenik Şok) işaret eder. Vazodilatasyon nedeniyle gelişen rölatif hipovolemiyi düzeltmek için ilk adım, boyunluğu çıkarmadan 20 mL/kg20\text{ mL/kg} izotonik kristaloid bolusu uygulamaktır.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın yaşamsal bulgularını değerlendir
Kan basıncı yaşına göre düşük (hipotansiyon: <70+(2×8)=86 mmHg< 70 + (2 \times 8) = 86\text{ mmHg}). Ancak beklenen taşikardi yanıtı yok (Kalp hızı 68 /dk68\text{ /dk}).
Şokun varlığını ve vücudun kompanzasyon mekanizmalarını anlamak için.
2
Fizik muayene perfüzyon bulgularını yorumla
Ekstremiteler sıcak ve pembe, kapiller dolum zamanı normal (1.51.5 sn). Bu durum masif vazodilatasyonu gösterir.
Şokun tipini (hipovolemik/kardiyojenik vs. dağılımsal/nörojenik) ayırt etmek için.
3
Patofizyolojiyi belirle ve ilk müdahaleyi planla
Tablo sempatik yolakların kesilmesine bağlı nörojenik şok ile uyumludur. İlk adım servikal stabilizasyon ve rölatif hipovolemiyi düzeltmek için 20 mL/kg20\text{ mL/kg} izotonik kristaloid verilmesidir.
Travmada şokun tipi ne olursa olsun başlangıç resüsitasyonu ATLS kılavuzlarına göre izotonik kristaloid ile yapılır.

Key Concept

Çoklu travma hastasında nörojenik şok bulgularının tanınması ve şok yönetiminde başlangıç sıvı tedavisinin standartları
Question 225Question

77 yaşında, 25kg25 \, kg ağırlığında bir erkek çocuk; bir gündür devam eden yüksek ateş ve halsizlik şikayetleriyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde saptanan bulgular aşağıdaki tabloda verilmiştir:

ParametreDeğer
Vücut Sıcaklığı39.2C39.2^\circ C
Kalp Hızı155/dakika155/dakika
Kan Basıncı85/55mmHg85/55 \, mmHg
Solunum Sayısı32/dakika32/dakika
Periferik NabızlarZayıf
Kapiller Geri Dolum44 saniye
EkstremitelerSoğuk ve alacalı (mottled)

Hastaya 20ml/kg20 \, ml/kg dozunda iki kez izotonik sodyum klorür bolusu yapılmasına rağmen klinik bulguları düzelmiyor. Bu aşamada başlanması gereken en uygun vazoaktif ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Epinefrin (Adrenalin) infüzyonu

Answer

Epinefrin (Adrenalin) infüzyonu
Epinefrin (Adrenalin), düşük kardiyak debi ve zayıf periferik perfüzyonla seyreden 'soğuk septik şok' tablosunda hem inotropik desteği artırdığı hem de uygun dozlarda vazopressör etki sağladığı için sıvıya dirençli durumda ilk tercih edilmesi gereken ilaçtır.

Step-by-Step Solution

1
Klinik tablonun değerlendirilmesi
Hastada ateş, taşikardi, soğuk ekstremiteler ve uzamış kapiller geri dolum mevcuttur. Bu bulgular 'soğuk septik şok' ile uyumludur.
Vazoaktif ilaç seçimi şokun tipine (soğuk vs sıcak) göre yapılır.
2
Sıvı resüsitasyonuna yanıtın kontrolü
Hasta 40ml/kg40 \, ml/kg kristaloid bolusuna rağmen hala şoktadır.
Sıvıya dirençli septik şokta vazoaktif destek başlanmalıdır.
3
Uygun vazoaktif ajanın seçimi
Soğuk şok (düşük kardiyak debi, yüksek sistemik vasküler direnç) için Epinefrin seçilir.
Güncel PALS kılavuzları soğuk septik şokta Epinefrini ilk tercih olarak önermektedir.

Key Concept

Pediatrik sıvıya dirençli septik şokta vazoaktif ajan yönetimi
Question 226Question

33 yaşında bir erkek çocuk, yaklaşık 2.52.5 metre yükseklikteki balkondan beton zemine düşme sonrası acil servise getiriliyor. İlk değerlendirmede çocuk uykuya meyilli; gözlerini sesli komutla açıyor (E3E3), uygunsuz kelimeler kullanarak bağırıyor (V3V3) ve ağrılı uyaranda ekstremitesini geri çekiyor (M4M4). PECARN kriterlerine göre yüksek riskli yaralanma (mekanizma ve pGCS 1010) kabul edilerek beyin tomografisi (BTBT) planlanan hastanın, 3030 dakika sonraki takip muayenesinde gözlerini sadece ağrılı uyaranla açtığı (E2E2), sadece anlamsız sesler çıkardığı (V2V2) ve ağrılı uyarana anormal fleksiyon yanıtı verdiği (M3M3) gözleniyor. Sağ pupili 5 mm5\text{ mm} ve ışık yanıtı zayıf saptanırken; arteriyel kan basıncı 145/95 mmHg145/95\text{ mmHg}, nabız 55/dk55/\text{dk} ve solunum düzensiz olarak ölçülüyor.

Bu hastanın acil yönetimiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi en uygundur?

Show answer & explanation

Answer: Hastanın hava yolu güvenliği sağlanarak endotrakeal entübe edilmesi, başın orta hatta 3030^{\circ} elevasyona getirilmesi ve hiperosmoler tedavi (mannitol veya %3\%3’lük NaCl) başlanması.

Answer

Doğru yanıt, hastanın hava yolunun entübasyonla güvenceye alınması, başın elevasyonu ve hiperosmoler tedavinin (mannitol/hipertonik salin) uygulanmasını içeren seçenektir.
Hastanın pGCS skorunun 77’ye düşmesi ağır kafa travması tanısı koydurur ve entübasyon gerektirir. Ayrıca saptanan Cushing triadı (hipertansiyon, bradikardi, düzensiz solunum) ve asimetrik pupiller, beyin herniasyonunun başladığını gösterir. Bu durumda hava yolu güvenliği sağlandıktan sonra venöz dönüşü kolaylaştırmak için başın 3030^{\circ} kaldırılması ve intrakraniyal basıncı düşürmek için mannitol veya hipertonik salin gibi hiperosmoler ajanların verilmesi en uygun yaklaşımdır.

Step-by-Step Solution

1
Pediatrik Glasgow Koma Skalası (pGCS) hesaplaması ve yorumlanması.
Başlangıç pGCS 1010 iken, takipte 77’ye (E2+V2+M3E2+V2+M3) gerilemiştir.
pGCS 8\leq 8 olması ağır kafa travması göstergesidir ve hava yolu koruyucu reflekslerin kaybı riski nedeniyle endotrakeal entübasyon endikasyonudur.
2
Klinik bulguların analizi.
Anisokori (sağ pupil 5 mm5\text{ mm}), hipertansiyon (145/95145/95), bradikardi (55/dk55/\text{dk}) ve düzensiz solunum saptanmıştır.
Bu bulgular Cushing triadı ve unkal herniasyon işaretidir; acil müdahale gerektiren bir KİBAS tablosudur.
3
Yönetim stratejisinin belirlenmesi.
Başın 3030^{\circ} elevasyonu, nötral pozisyon, entübasyon sonrası normokapni hedefi ve hiperosmoler tedavi uygulanmalıdır.
Hiperosmoler tedavi (mannitol veya %3\%3’lük hipertonik salin), beyin dokusundaki suyu damar içine çekerek intrakraniyal basıncı hızla düşürür.

Key Concept

Ağır kafa travmasında (pGCS 8\leq 8) hava yolu yönetimi ve herniasyon bulguları varlığında acil tıbbi dekompresyon önceliklidir.
Estimated Time:2m 0s
Question 227Question

88 yaşında bir erkek çocuk, bisikletten düşme sonrası acil servise getiriliyor. Bilinci konfüze olan hastanın yapılan ilk değerlendirmesinde solunumun yüzeysel olduğu, kalp hızının 120/dk120\text{/dk} saptandığı, batın muayenesinde yaygın hassasiyet ve kafa travması bulguları olduğu görülüyor. Bu hastanın yönetiminde birincil bakıda (primary survey) ilk yapılması gereken işlem aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Hava yolu açıklığının sağlanması ve servikal vertebra stabilizasyonu

Answer

Hava yolu açıklığının sağlanması ve servikal vertebra stabilizasyonu
Çocukluk çağı çoklu travmalarında mortalite ve morbiditenin en önemli nedenlerinden biri hipoksidir. Bu nedenle, tüm acil durumlarda olduğu gibi ABCDE (Airway, Breathing, Circulation, Disability, Exposure) algoritması uygulanır. Travma hastalarında hava yolu açılırken (çene itme - jaw thrust manevrası gibi), boyun travması riski nedeniyle servikal vertebra stabilizasyonunun eş zamanlı yapılması hayati önem taşır.

Step-by-Step Solution

1
Travma hastasında öncelik sıralamasını (ABCDE) belirle.
En öncelikli basamağın 'A' (Airway/Hava yolu) olduğu saptandı.
Yaşamı tehdit eden acil durumlarda hipoksiyi önlemek en kritik adımdır.
2
Hava yolu müdahalesi sırasında travma mekanizmasını göz önünde bulundur.
Düşme öyküsü olan hastada servikal vertebra hasarı riski yüksektir.
Hava yolu açılırken yapılacak manevraların olası bir vertebra kırığında omurilik hasarına yol açmasını engellemek gerekir.
3
Uygun manevrayı seç ve uygula.
Hava yolu açıklığı sağlanırken servikal stabilizasyon (manuel veya boyunluk ile) eş zamanlı yapılır.
PALS ve ATLS kılavuzlarına göre travmalı çocukta ilk adım budur.

Key Concept

Çoklu travma yönetiminde birincil bakı (primary survey) ABCDE sırasıyla yapılır ve 'A' basamağı (servikal korumalı hava yolu) en önceliklidir.

Hints

1
Travma yönetiminde kullanılan standart ABCDE algoritmasını düşünün.

Practice More

Travma hastasında dolaşım desteği (C) basamağında kullanılan sıvı türlerini ve miktarlarını gözden geçirin.
Estimated Time:45s
Question 228Question

2.52.5 yaşında bir erkek çocuk, hareket halindeki bir tarım aracından (traktör) yaklaşık 1.51.5 metre yükseklikten sert zemine düşme sonrası acil servise getiriliyor. Yapılan fizik muayenesinde; hastanın gözlerini sadece ağrılı uyaranla açtığı, ağrılı uyaran verildiğinde anlaşılmayan sesler çıkardığı ve ekstremitelerini ağrılı uyarandan çektiği gözleniyor. Hastanın kan basıncı 135/90135/90 mmHg, nabzı 5252/dakika ve solunum paterni düzensizdir. Bu hastanın klinik tablosu ve yönetimi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Olası bir santral sinir sistemi enfeksiyonunu dışlamak amacıyla acilen lomber ponksiyon yapılmalıdır.

Answer

Santral sinir sistemi enfeksiyonu şüphesi olsa dahi, kafa içi basınç artışı (KİBAS) bulguları olan hastalarda lomber ponksiyon yapılması herniasyona yol açabileceği için yanlıştır.
Kafa içi basınç artışı (KİBAS) bulguları olan veya ciddi kafa travması geçiren hastalarda lomber ponksiyon (LP) yapılması, beyin dokusunun basınç farkı nedeniyle fıtıklaşmasına (herniasyon) yol açabileceği için kesinlikle kontrendikedir. Bu hastada Cushing triadı (hipertansiyon, bradikardi, solunum düzensizliği) ve düşük pGKS değeri KİBAS'ı açıkça göstermektedir.

Step-by-Step Solution

1
Pediatrik Glasgow Koma Skoru'nu (pGKS) hesapla.
Göz (22) + Sözel (22) + Motor (44) = 88 puan.
Hastanın nörolojik durumunun ciddiyetini belirlemek için gereklidir.
2
Vital bulguları Cushing triadı açısından değerlendir.
Hipertansiyon (135/90135/90 mmHg), Bradikardi (5252/dk) ve düzensiz solunum saptandı.
Bu bulgular kafa içi basıncının dramatik şekilde arttığını gösterir.
3
Tedavi ve kontrendikasyonları belirle.
Entübasyon, baş elevasyonu ve hiperozmolar tedavi gerekir; lomber ponksiyon yasaktır.
KİBAS durumunda LP yapmak beyin sapı fıtıklaşmasına (herniasyon) neden olabilir.

Key Concept

KİBAS (Kafa İçi Basınç Artışı) Sendromu ve Kontrendikasyonlar

Practice More

PECARN kriterlerini inceleyerek hangi çocuklarda düşük risk nedeniyle BT çekilmesinin ertelenebileceğini tekrar ediniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 229Question

1515 yaşında, 65 kg65\text{ kg} ağırlığındaki erkek hasta, okulun basketbol sahasında aniden yere yığılıyor. Olay yerinde yapılan ilk değerlendirmede aksiller kıllanması olduğu fark edilen hastanın nabızsız ve apnesi olduğu saptanıyor. Canlandırma işlemlerinin ilerleyen dakikalarında kaflı endotrakeal tüp ile entübe edilen bu hastada, 20202020 Amerikan Kalp Cemiyeti (AHA) güncel kılavuzlarına göre uygulanması gereken göğüs basısı ve ventilasyon yönetimi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Dakikada 100120100-120 göğüs basısı ve her 66 saniyede bir soluk (10 soluk/dakika10\text{ soluk/dakika})

Answer

Adolesanlarda (puberte bulguları olanlarda) canlandırma sırasında ileri hava yolu yerleştirildikten sonra sürekli göğüs basısı ile birlikte her 66 saniyede bir soluk (10 soluk/dakika10\text{ soluk/dakika}) uygulanmalıdır.
Canlandırma kılavuzlarına göre, puberte bulguları (erkeklerde aksiller veya pubik kıllanma, kızlarda meme gelişimi) başlamış olan bireyler adolesan kabul edilir ve bu hastalara erişkin canlandırma protokolleri uygulanır. 20202020 AHA güncellemelerine göre, ileri hava yolu sağlanan erişkin ve adolesanlarda göğüs basısı kesintisiz (100120/dk100-120\text{/dk}) olarak uygulanırken, ventilasyon her 66 saniyede bir soluk (dakikada 1010 soluk) olacak şekilde asenkron olarak gerçekleştirilir.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın gelişimsel evresini fizik muayene bulgularına göre belirle.
Hastada aksiller kıllanma olması, pubertenin başladığını ve canlandırma kılavuzları açısından 'Adolesan' evresinde olduğunu gösterir.
Resüsitasyon kılavuzları (BLS/PALS), puberte belirtileri olan bireylere erişkin (ACLS) algoritmalarının uygulanmasını önerir.
2
İleri hava yolu (endotrakeal tüp) varlığında canlandırma stratejisini seç.
İleri hava yolu yerleştirildikten sonra bası-ventilasyon oranı (senkronizasyon) bırakılır ve sürekli göğüs basısına geçilir.
Hava yolu sağlandığında ventilasyon basıya ara verilmeden yapılabilir, bu da perfüzyon basıncının korunmasını sağlar.
3
20202020 AHA güncel kılavuzlarındaki spesifik ventilasyon hızlarını uygula.
Adolesan/Erişkin için dakikada 1010 soluk (her 66 saniyede bir) hızı seçilir.
Pediatrik (<puberte<\text{puberte}) hastalarda hız 2030/dk20-30\text{/dk} iken, adolesan ve erişkinlerde 10/dk10\text{/dk} olarak güncellenmiştir.

Key Concept

Canlandırma kılavuzlarında puberte ayrımı ve ileri hava yolu ventilasyon hızları.

Practice More

Puberte öncesi bir çocukta (örneğin 55 yaşında) ileri hava yolu sonrası ventilasyon hızının 2030/dk20-30\text{/dk} olduğunu hatırlatan sorular çözebilirsiniz.
Estimated Time:3m 0s
Question 230Question

22 yaşında ve 12 kg12\text{ kg} ağırlığındaki bir çocuk hasta, suda boğulma sonrası arest halde acil servise getiriliyor. İki sağlık personeli tarafından canlandırma işlemine başlanıyor. Resüsitasyonun 3.3\text{.} dakikasında hastaya endotrakeal entübasyon uygulanarak ileri havayolu desteği sağlanıyor. Bu hastanın yönetimi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi güncel PALS (20202020) kılavuz önerilerine göre doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: İleri havayolu sağlandığı için göğüs basısı durdurulmadan dakikada 203020-30 soluk (232-3 saniyede bir) verilmelidir.

Answer

İleri havayolu sağlanan çocuklarda göğüs basısı durdurulmadan dakikada 203020-30 soluk (232-3 saniyede bir) verilmesi önerilmektedir.
Amerikan Kalp Cemiyeti (AHA) 20202020 PALS güncellemelerine göre, ileri havayolu (endotrakeal tüp veya supraglottik havayolu) sağlanan pediatrik resüsitasyonlarda ventilasyon hızı dakikada 203020-30 (232-3 saniyede bir) olmalıdır. Bu hız, eski kılavuzlardaki 1012/dk10-12/\text{dk} hızından daha yüksektir ve arrest sonrası sağkalımı artırdığı gösterilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın havayolu durumunu değerlendir
Hasta endotrakeal olarak entübe edilmiştir (ileri havayolu).
İleri havayolu varlığı ventilasyon hızını ve bası ile ilişkisini (senkron/asenkron) değiştirir.
2
Güncel 2020 PALS ventilasyon hızlarını uygula
Ventilasyon hızı dakikada 203020-30 soluk (232-3 saniyede bir) olarak belirlenir.
Eski kılavuzlardaki 1012/dk10-12/\text{dk} hızı, pediatrik arrestlerde daha yüksek oksijen ihtiyacı nedeniyle artırılmıştır.
3
Bası ve ventilasyon uyumunu koordine et
Göğüs basıları durdurulmadan (100120/dk100-120/\text{dk}) ventilasyonlar asenkron olarak verilir.
İleri havayolu bası sırasında hava kaçağını önlediği için canlandırma döngüsünü kesmeye gerek yoktur.

Key Concept

2020 PALS güncellemesi ile entübe çocuklarda ventilasyon hızının dakikada 203020-30'a çıkarılması ve asenkron CPR uygulaması.

Practice More

Resüsitasyon sırasında şoklanabilir ritimler (VF/Nabızsız VT) için enerji seviyeleri ve amiodaron/lidokain dozlarını tekrar ediniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 231Question

5 yaşında (yaklaşık 20 kg) bir erkek çocuk, araç dışı trafik kazası nedeniyle acil servise getiriliyor. Birincil bakıda hava yolunun açık olduğu, solunum seslerinin eşit ve solunum sayısının 30/dk olduğu görülüyor. Dolaşım değerlendirmesinde kalp tepe atımı 150/dk, kan basıncı 70/40 mmHg, kapiller dolum zamanı 5 saniye ve ekstremitelerin soğuk olduğu saptanıyor. Glaskow Koma Skoru 13 olarak değerlendiriliyor.

ATLS (Advanced Trauma Life Support) ve PALS (Pediatric Advanced Life Support) kılavuzlarına göre, bu hastanın dolaşım yönetiminde ilk uygulanması gereken tedavi seçeneği hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 20 ml/kg izotonik sodyum klorür (SF) intravenöz bolus

Answer

Dekompanse şok tablosundaki pediatrik travma hastasında ilk basamak tedavi 20 ml/kg izotonik kristaloid bolusudur.
Vaka, hipotansiyon ve perfüzyon bozukluğu bulgularıyla 'dekompanse şok' tablosundaki bir pediatrik travma hastasını tarif etmektedir. Çoklu travma ve şok yönetiminde (ATLS ve PALS), 'C - Dolaşım' basamağında öncelik intravasküler volümün hızla yerine konmasıdır. Bunun için standart yaklaşım, mümkün olduğunca kısa sürede (5-10 dakika içinde) 20 ml/kg izotonik kristaloid (Serum Fizyolojik veya Ringer Laktat) bolusunun verilmesidir. Hastanın yanıtı değerlendirilerek gerekirse bolus tekrarlanır veya kan ürünlerine geçilir.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın klinik durumunu tanımla
Taşikardi (150/dk), hipotansiyon (70/40 mmHg), uzamış kapiller dolum (>2 sn) ve soğuk ekstremiteler 'dekompanse hipovolemik şok' tablosunu gösterir.
Tedavi stratejisini belirlemek için şokun evresini ve tipini tanımak gerekir.
2
İlk basamak tedavi kılavuzunu uygula (PALS/ATLS)
Hipovolemik şokta ilk adım hızlı damar yolu erişimi ve izotonik kristaloid sıvı replasmanıdır.
Dolaşım bozukluğunun (C) birincil tedavisi volüm kaybının yerine konmasıdır.
3
Uygun sıvı ve dozu belirle
Önerilen doz 20 ml/kg izotonik sodyum klorür (SF) veya Ringer Laktat'tır.
Dekstrozlu sıvılar travmada kontrendikedir; inotroplar volüm açığı kapatılmadan başlanmaz.

Key Concept

Pediatrik travmatik şok yönetimi

Hints

1
Şokun nedeni travmaya bağlı kan kaybı (hipovolemi) olduğu için öncelik hacim (volüm) eksikliğini tamamlamaktır.
2
Travma hastalarında kan şekeri regülasyonu bozulabilir; bu nedenle resüsitasyon sıvısının içeriği beyin koruması açısından önemlidir.
3
PALS protokolüne göre ilk sıvı bolusu her zaman 20 ml/kg dozunda ve izotonik (şekersiz) olmalıdır.

Practice More

Sıvı resüsitasyonuna rağmen düzelmeyen 'Non-responder' hastalarda kan transfüzyonu ve cerrahi kanama kontrolü kararı üzerine bir soru.
Estimated Time:1m 30s
Question 232Question

Tatlı su havuzunda boğulma tehlikesi geçiren 55 yaşındaki bir çocuk, yaklaşık 44 dakika su altında kaldıktan sonra sudan çıkarılıyor. Olay yerinde bulunan iki sağlık personeli tarafından yapılan ilk değerlendirmede hastanın spontan solunumunun olmadığı ve santral nabzının palpe edilemediği saptanıyor. Pediatrik ileri yaşam desteği (PALS) kılavuzlarına göre, bu hastada iki kurtarıcı tarafından uygulanması gereken göğüs kompresyonu:ventilasyon oranı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 15:215:2

Answer

İki kurtarıcı varlığında pediatrik CPR için önerilen 15:215:2 oranıdır.
Pediatrik yaş grubundaki (yenidoğan dönemi sonrası) hastalarda, eğer canlandırma sırasında olay yerinde iki sağlık personeli (iki kurtarıcı) bulunuyorsa, göğüs kompresyonu ve ventilasyon oranı 15:215:2 olmalıdır. Bu yaklaşım, ventilasyon sayısını artırarak hipoksik zeminde gelişen pediatrik arestlerde sağkalımı optimize eder.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın yaş grubunu ve kurtarıcı sayısını belirleyin.
Hasta 55 yaşında (pediatrik) ve olay yerinde iki kurtarıcı bulunmaktadır.
Kurtarıcı sayısı, kompresyon/ventilasyon oranını değiştiren temel faktördür.
2
Güncel PALS (Pediatrik İleri Yaşam Desteği) kılavuzundaki oranları hatırlayın.
Tek kurtarıcı için 30:230:2, iki kurtarıcı için 15:215:2 oranı geçerlidir.
İki kurtarıcı olduğunda ventilasyon sıklığını artırarak oksijenizasyonu optimize etmek amaçlanır.
3
Boğulma vakalarındaki primer patolojiyi göz önünde bulundurun.
Boğulmada ana sorun hipoksi olduğu için ventilasyon hayati önem taşır.
Kardiyak nedenli arestlerin aksine, boğulma gibi asfiktik arestlerde solunum desteği önceliklidir.

Key Concept

Pediatrik resüsitasyonda iki kurtarıcı varlığında kompresyon:ventilasyon oranı 15:215:2 olarak uygulanır.

Practice More

Boğulma vakalarında antibiyotik profilaksisinin yeri ve soğuk su boğulmalarında resüsitasyonun ne zaman sonlandırılacağı konusundaki güncel yaklaşımları gözden geçirin.
Estimated Time:45s
Question 233Question

Ev yangınından kurtarılan 33 yaşında ve 15 kg15 \text{ kg} ağırlığındaki bir çocuk, olaydan 22 saat sonra acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde; tüm yüz, saçlı derinin tamamı ve gövdenin ön üst kısmında büllerle seyreden ağrılı yanık alanları saptanıyor. Hastanın kaş ve kirpiklerinin yanmış olduğu, orofarenkste isli sekresyonların bulunduğu ve stridorunun olduğu gözleniyor. Kan gazı analizinde derin laktik asidoz saptanan hastada karboksihemoglobin (COHbCOHb) düzeyi %10\%10 ölçülüyor.

Bu hasta için en uygun yönetim stratejisi ve yaralanmadan itibaren ilk 88 saati tamamlamak üzere verilmesi gereken toplam sıvı miktarı (Parkland + idame) aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Endotrakeal entübasyon, Hidroksokobalamin tedavisi ve 1347 ml1347 \text{ ml} izotonik kristaloid replasmanı

Answer

Endotrakeal entübasyon, Hidroksokobalamin tedavisi ve 1347 ml1347 \text{ ml} izotonik kristaloid replasmanı en uygun yaklaşımdır.
Hastada stridor ve orofarengeal yanık bulguları olması, havayolu ödemi tam tıkanıklığa yol açmadan önce endotrakeal entübasyon yapılmasını gerektirir. Kapalı alan yangınlarında laktik asidoz (laktat > 8-10 mmol/L) siyanür zehirlenmesi için yüksek prediktif değere sahiptir ve tedavide methemoglobinemi yapmayan hidroksokobalamin tercih edilir. Sıvı hesabında 3 yaş için kafa %15, gövde ön yüz %16 alınarak toplam %31 yanık alanı bulunur. Parkland payı (930 ml930 \text{ ml}) ile 8 saatlik idame (417 ml417 \text{ ml}) toplamı 1347 ml1347 \text{ ml}'dir.

Step-by-Step Solution

1
Yanık vücut yüzey alanının (BSA) pediatrik oranlara göre hesaplanması
3 yaşında bir çocukta kafa %15, gövde ön yüz %16 olarak kabul edilir. Toplam yanık alanı: %15 (kafa) + %16 (toraks ön yüz) = %31 BSA.
Çocuklarda kafa yüzey alanı yetişkinlere göre daha büyüktür (Lund-Browder kuralı).
2
Parkland formülü ile 24 saatlik resüsitasyon sıvısının hesaplanması
4 ml×15 kg×31(%BSA)=1860 ml4 \text{ ml} \times 15 \text{ kg} \times 31 (\%BSA) = 1860 \text{ ml}.
Resüsitasyon için gerekli toplam kristaloid miktarını belirlemek.
3
İlk 8 saatlik Parkland miktarının ve bazal idamenin hesaplanması
Parkland payı: 1860/2=930 ml1860 / 2 = 930 \text{ ml}. İdame (15 kg için): 1000+(5×50)=1250 ml/gu¨n1000 + (5 \times 50) = 1250 \text{ ml/gün}. 8 saatlik idame: 1250×(8/24)=417 ml1250 \times (8/24) = 417 \text{ ml}. Toplam: 930+417=1347 ml930 + 417 = 1347 \text{ ml}.
Pediatrik yanık yönetiminde resüsitasyon sıvısına mutlaka idame sıvısı eklenmelidir.
4
İnhalasyon hasarı ve siyanür zehirlenmesi yönetiminin belirlenmesi
Stridor ve isli sekresyon nedeniyle acil entübasyon; yangın + laktik asidoz nedeniyle hidroksokobalamin.
Havayolu güvenliğini sağlamak ve hücresel asfiksiyi önlemek.

Key Concept

Pediatrik yanıklarda yaşa göre BSA düzeltmesi, Parkland resüsitasyonuna idame sıvısının eklenmesi ve inhalasyon hasarında siyanür antidot seçimi.
Question 234Question

44 yaşında bir kız çocuk, iki gündür devam eden yüksek ateş ve halsizlik şikayetiyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde; bilinci konfüze, kalp hızı 165/dk165/dk, solunum sayısı 40/dk40/dk, kan basıncı 75/45mmHg75/45 \, mmHg, vücut sıcaklığı 39,2C39,2^\circ C saptanıyor. Ekstremiteleri soğuk ve soluk, kapiller dolum zamanı 55 saniye olarak ölçülüyor. Akciğer dinleme bulguları doğal olan hastaya 20ml/kg20 \, ml/kg hızla iki kez izotonik sodyum klorür yüklemesi yapılıyor. Son değerlendirmede kan basıncı 78/48mmHg78/48 \, mmHg olan ve karaciğer sınırı kosta altında 4cm4 \, cm ele gelmeye başlayan hastada, bu aşamadan sonra en uygun yaklaşım hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Epinefrin (adrenalin) infüzyonu başlanması

Answer

Epinefrin (adrenalin) infüzyonu başlanması en uygun yaklaşımdır.
Hastada klinik olarak 'sıvıya dirençli soğuk septik şok' tablosu mevcuttur. PALS (Pediatric Advanced Life Support) kılavuzlarına göre, toplamda 4060ml/kg40-60 \, ml/kg kristaloid verilmesine rağmen şok bulguları düzelmeyen veya karaciğer büyümesi/raller gibi sıvı yüklenmesi bulguları gelişen çocuklarda vazoaktif ilaçlara geçilmelidir. Soğuk şokta (düşük kardiyak debi, yüksek sistemik vasküler direnç) ilk tercih edilen ajan epinefrindir.

Step-by-Step Solution

1
Klinik tablonun tanımlanması
Ateş, taşikardi ve perfüzyon bozukluğu (soğuk ekstremite, uzamış kapiller dolum) septik şoku işaret eder.
Hastanın başlangıç bulguları septik şok ile uyumludur.
2
Şok tipinin ve sıvı yanıtının değerlendirilmesi
Soğuk ve soluk ekstremiteler 'soğuk şok' tablosunu gösterir. Toplam 40ml/kg40 \, ml/kg sıvıya rağmen hipotansiyonun sürmesi 'sıvıya dirençli şok' tanımına girer.
Tedavi algoritmasında bir sonraki basamağa geçmek için sıvı yanıtı değerlendirilmelidir.
3
Sıvı yüklenmesi bulgularının kontrolü
Yeni gelişen hepatomegali (karaciğerin 4cm4 \, cm ele gelmesi) aşırı sıvı yüklenmesi bulgusudur.
Sıvı yüklemesine devam edilip edilmeyeceğine karar vermek için venöz dolgunluk bulguları izlenmelidir.
4
Vazoaktif ajan seçimi
Sıvıya dirençli soğuk septik şokta güncel öneri düşük doz (0,050,3μg/kg/dk0,05-0,3 \, \mu g/kg/dk) epinefrin infüzyonudur.
Epinefrin hem güçlü inotropik hem de periferik vazokonstriktör etkileriyle perfüzyonu düzeltir.

Key Concept

Pediatrik septik şok yönetiminde 'soğuk şok' ve 'sıvıya dirençli şok' kavramları ile vazoaktif ilaç seçimi.

Practice More

Sıvıya dirençli 'sıcak şok' (vazodilate şok) tablosunda norepinefrin tercihini içeren senaryoları inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 235Question

77 yaşında bir erkek çocuk, denizde (tuzlu su) boğulma tehlikesi geçirdikten sonra çevredekiler tarafından sudan çıkarılıyor. Acil servise getirildiğinde bilinci açık ancak huzursuz ve takipneik (solunumhızı:45/dksolunum hızı: 45/dk) olduğu, yardımcı solunum kaslarının solunuma katıldığı gözleniyor. Oda havasında bakılan SpO2SpO_2 değeri %86\%86 olarak ölçülüyor. Akciğer oskültasyonunda bilateral yaygın raller saptanan bu hastanın yönetiminde ilk basamakta uygulanması gereken en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Oksijen desteği sağlanması ve gerekirse pozitif uç solunum basıncı (PEEPPEEP) uygulaması

Answer

Oksijen desteği sağlanması ve gerekirse pozitif uç solunum basıncı (PEEPPEEP) uygulaması
Suda boğulmada hem tatlı su hem de tuzlu su aspirasyonu sürfaktanın yapısını bozarak veya yıkayarak yaygın alveolar kollapsa, atelektaziye ve ventilasyon-perfüzyon uyumsuzluğuna neden olur. Bu durum ağır hipoksemi ile sonuçlanır. Tedavide temel amaç, alveollerin açık kalmasını sağlayarak oksijenasyonu düzeltmektir. Pozitif uç solunum basıncı (PEEPPEEP) veya sürekli pozitif havayolu basıncı (CPAPCPAP), kollabe olmuş alveolleri açarak (rekrütman) ve fonksiyonel rezidüel kapasiteyi artırarak en etkili tedaviyi sağlar.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın oksijenasyon durumunun ve solunum eforunun değerlendirilmesi.
Hastada hipoksemi (SpO2:%86SpO_2: \%86) ve solunum yetmezliği bulguları (takipne, raller) saptandı.
Tedavi önceliği hayatı tehdit eden hipokseminin düzeltilmesidir.
2
Patofizyolojik mekanizmaya yönelik müdahale seçimi.
Sürfaktan yıkımı ve alveolar kollapsı geri çevirmek için pozitif basınçlı ventilasyon planlandı.
Suda boğulmada akciğerlerdeki temel sorun fonksiyonel rezidüel kapasitenin azalması ve şant gelişimidir.
3
Destekleyici tedavilerin (antibiyotik, steroid) gerekliliğinin sorgulanması.
Rutin uygulamaların yeri olmadığına karar verilerek bu ajanlardan kaçınıldı.
Gereksiz ilaç kullanımı yan etki riskini artırır ve kanıta dayalı değildir.

Key Concept

Suda boğulmada akciğer hasarının (ARDS/Pulmoner Ödem) temel tedavisi oksijenizasyon ve alveolar kollapsı önleyen PEEP uygulamasıdır.
Estimated Time:1m 30s
Question 236Question

66 yaşında bir erkek çocuk, araç içi trafik kazası sonrası acil servise getiriliyor. Birincil bakı değerlendirmesinde hava yolu açık, solunum sayısı 28/dk28/\text{dk}, akciğer sesleri bilateral doğal, kalp hızı 148/dk148/\text{dk}, kan basıncı 70/40 mmHg70/40 \text{ mmHg} ve kapiller dolum zamanı 44 saniye olarak ölçülüyor. Konfüze olan hastaya derhal 20 ml/kg20 \text{ ml/kg} dozunda izotonik kristaloid bolusu veriliyor. Sıvı bolusu sonrası kalp hızı 120/dk120/\text{dk}, kan basıncı 95/60 mmHg95/60 \text{ mmHg}'ye düzeliyor; ancak yaklaşık 1515 dakika sonra hastanın kalp hızı tekrar 150/dk150/\text{dk}'ya yükselirken kan basıncı 72/42 mmHg72/42 \text{ mmHg}'ye düşüyor. Fizik muayenede batında distansiyon ve ekimozlar saptanıyor.

Bu aşamada hastanın yönetimi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi en uygundur?

Show answer & explanation

Answer: 10 ml/kg10 \text{ ml/kg} dozunda eritrosit süspansiyonu (ES) transfüzyonuna geçilmesi

Answer

Geçici yanıtlı (transient responder) çoklu travma hastasında bir sonraki adım 10 ml/kg10 \text{ ml/kg} eritrosit süspansiyonu verilmesidir.
Çoklu travma geçiren pediatrik hastalarda, başlangıçtaki 20 ml/kg20 \text{ ml/kg} izotonik kristaloid bolusundan sonra vital bulguların önce düzelip sonra tekrar bozulması (geçici yanıt), devam eden önemli bir kanamanın göstergesidir. Bu durumda kılavuzlar, kristaloid yüklemesinin tekrarlanması yerine 10 ml/kg10 \text{ ml/kg} dozunda eritrosit süspansiyonu transfüzyonuna başlanmasını önermektedir.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın fizyolojik yanıtını kategorize et.
Hasta ilk sıvı bolusuna (20 ml/kg20 \text{ ml/kg}) yanıt vermiş ancak kısa süre sonra tekrar dekompanse olmuştur; bu durum 'Geçici Yanıt' (Transient Response) olarak tanımlanır.
Yönetim stratejisi hastanın sıvıya verdiği yanıta göre belirlenir.
2
Devam eden kanama odağını değerlendir.
Batın distansiyonu ve ekimozlar, intraabdominal aktif bir kanamanın (karaciğer veya dalak yaralanması gibi) güçlü göstergesidir.
Kayıp tipi hemorajik şoktur.
3
Uygun replasman sıvısını seç.
PALS ve ATLS kılavuzlarına göre, geçici yanıtlı pediatrik hastalarda kristaloid yüklemesine devam etmek yerine kan ürünlerine (10 ml/kg10 \text{ ml/kg} ES) geçilmelidir.
Dokulara oksijen sunumunu artırmak ve hemodinamik stabiliteyi sağlamak için sadece hacim değil, hemoglobin de gereklidir.

Key Concept

Pediatrik travmada hemodinamik yanıta göre resüsitasyon yönetimi

Practice More

Pediatrik travmada kan transfüzyonu eşikleri ve masif transfüzyon protokollerini gözden geçirin.
Estimated Time:2m 0s
Question 237Question

8 yaşında bir çocuk, banyoda bulunan şofbenin uygunsuz havalandırması nedeniyle baygın halde bulunarak acil servise getiriliyor. Fizik muayenede bilinci konfüze, taşikardik ve takipneik (3232/dakika) olan hastanın parmak ucu nabız oksimetresi ile bakılan saturasyonu (SpO2SpO_2) %9999 ölçülüyor. Oda havasındaki arteriyel kan gazında; pHpH: 7.287.28, pCO2pCO_2: 3232 mmHgmmHg, HCO3HCO_3: 1515 mEq/LmEq/L, pO2pO_2: 9595 mmHgmmHg olarak saptanıyor. Bu hastadaki klinik tablonun patofizyolojisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Karbonmonoksit, mitokondriyal sitokrom oksidaz sistemini inhibe ederek hücresel düzeyde oksijen kullanımını engeller.

Answer

Karbonmonoksit, mitokondriyal sitokrom oksidaz sistemini inhibe ederek hücresel düzeyde oksijen kullanımını engeller.
Karbonmonoksit zehirlenmesi çok yönlü bir toksisite mekanizmasına sahiptir. Hemoglobinin oksijen taşıma kapasitesini düşürmesinin ve oksihemoglobin disosiasyon eğrisini sola kaydırarak dokuya oksijen bırakılmasını engellemesinin ötesinde; hücresel düzeyde mitokondriyal sitokrom cc oksidaz enzimini inhibe ederek oksidatif fosforilasyonu bozar. Bu durum, oksijen varlığında bile hücrelerin oksijeni kullanamamasına (histotoksik hipoksi) ve laktik asidoz gelişimine neden olur.

Step-by-Step Solution

1
Klinik ve laboratuvar bulgularının analizi.
Hastada şofben maruziyeti öyküsü, nörolojik etkilenme (konfüzyon) ve metabolik asidoz (pHpH 7.287.28, düşük HCO3HCO_3) mevcuttur.
Karbonmonoksit (CO) zehirlenmesi şüphesini doğrulamak için.
2
Oksijenizasyon parametrelerinin değerlendirilmesi.
SpO2SpO_2 (%9999) ve pO2pO_2 (9595 mmHgmmHg) normaldir, ancak laktik asidoz hipoksiyi işaret etmektedir.
CO'nun hemoglobine bağlanarak doku oksijen sunumunu bozduğunu, ancak çözünmüş oksijeni etkilemediğini anlamak için.
3
Hücresel düzeydeki toksisite mekanizmasının belirlenmesi.
CO, sitokrom a3a_3 oksidaz sistemine bağlanarak mitokondriyal solunumu durdurur.
Toksisitenin sadece hemoglobin düzeyinde değil, hücresel düzeyde de gerçekleştiğini saptamak için.

Key Concept

Karbonmonoksit Zehirlenmesi Patofizyolojisi
Estimated Time:2m 0s
Question 238Question

99 yaşında, 30kg30 \, kg ağırlığında bir çocuk, pnömoni ve septik şok tablosuyla çocuk yoğun bakım ünitesinde izlenmektedir. Hastaya toplamda 60ml/kg60 \, ml/kg izotonik kristaloid yüklemesi yapılmış ve 0.15μg/kg/dk0.15 \, \mu g/kg/dk dozunda adrenalin (epinefrin) infüzyonu başlanmıştır. Hastanın güncel klinik ve laboratuvar bulguları aşağıdaki tabloda verilmiştir:

ParametreBulgular
Kan Basıncı102/68mmHg102/68 \, mmHg
Kalp Hızı124/dk124/dk
EkstremitelerSoğuk, benekli (mottled) görünüm
Kapiller Geri Dolum Zamanı44 saniye
Santral Venöz Oksijen Satürasyonu (ScvO2ScvO_2)%52\%52
Hemoglobin11.8g/dL11.8 \, g/dL
Arteriyel Laktat4.5mmol/L4.5 \, mmol/L

Bu klinik tabloya göre, yapılması gereken en uygun tedavi değişikliği aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Milrinon infüzyonu eklemek

Answer

Mevcut klinik tabloda milrinon infüzyonu eklenmesi en uygun yaklaşımdır.
Hasta, yeterli sıvı yüklemesi ve adrenalin desteğine rağmen perfüzyon bozukluğu bulguları (soğuk ekstremite, uzamış kapiller dolum) ve düşük oksijen satürasyonu (ScvO2ScvO_2) ile seyreden 'normotansif soğuk şok' tablosundadır. Bu aşamada temel sorun kardiyak debinin düşüklüğü ve sistemik vasküler direncin yüksekliğidir. Kan basıncı normal sınırlarda olduğu için, hem kalp kasılmasını artıran hem de damar direncini azaltan bir inodilatatör olan milrinon eklenmesi, doku oksijenizasyonunu iyileştirmek için en uygun basamaktır.

Step-by-Step Solution

1
Klinik tipin belirlenmesi
Soğuk şok (Cold shock)
Uzatmış kapiller geri dolum zamanı (44 saniye) ve soğuk, benekli ekstremiteler düşük kardiyak debiyi ve yüksek sistemik vasküler direnci gösterir.
2
Hemodinamik durumun (perfüzyon basıncı) değerlendirilmesi
Normotansif seyir
99 yaşındaki bir çocuk için alt sınır sistolik kan basıncı 70+(2×9)=88mmHg70 + (2 \times 9) = 88 \, mmHg olup, hastanın 102/68mmHg102/68 \, mmHg olan değeri normaldir.
3
Oksijen sunumunun (DO2DO_2) değerlendirilmesi
Düşük oksijen sunumu (ScvO2<%70ScvO_2 < \%70)
ScvO2ScvO_2 değerinin %52\%52 olması, dokulara sunulan oksijenin ihtiyacı karşılamadığını ve ekstraksiyonun arttığını gösterir.
4
Hemoglobin düzeyinin kontrolü
Yeterli hemoglobin (>10g/dL> 10 \, g/dL)
Hemoglobin 11.8g/dL11.8 \, g/dL olduğu için oksijen taşıma kapasitesini artırmak amacıyla transfüzyon yapılmasına gerek yoktur.
5
Tedavi stratejisinin belirlenmesi
İnodilatatör tedavi
Normal kan basıncı ve düşük ScvO2ScvO_2 ile seyreden soğuk şokta, kalbin kontraktilitesini artırırken vasküler direnci azaltan milrinon gibi ajanlar oksijen sunumunu iyileştirmek için en uygun seçenektir.

Key Concept

Normotansif seyreden ancak ScvO2 değeri düşük olan soğuk şok vakalarında (katekolamine dirençli normotansif şok), milrinon veya dobutamin gibi inodilatatör ajanların kullanımı.

Alternative Method

ScvO2 düşüklüğünü değerlendirirken; eğer milrinon erişimi yoksa dobutamin de benzer bir inodilatatör etki için kullanılabilir.
Estimated Time:3m 0s
Question 239Question

33 yaşında, 1515 kgkg ağırlığında bir erkek çocuk, yaklaşık 3030 dakika önce annesinin parasetamol şurubundan (120120 mg/5mg/5 mlml) bir şişenin (100100 mlml) tamamını içtiği fark edilerek acil servise getiriliyor. Hastanın fizik muayenesinde herhangi bir özellik saptanmıyor ve vital bulguları stabil izleniyor. Bu hastanın acil servis yönetiminde en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Aktif kömür uygulanması ve alım sonrası 44. saatte serum parasetamol düzeyi ölçülmesi

Answer

Aktif kömür uygulanması ve alım sonrası 44. saatte serum parasetamol düzeyi ölçülmesi en uygun yaklaşımdır.
Bu hastada hesaplanan doz (160160 mg/kgmg/kg), pediatrik toksisite sınırı olan 150150 mg/kgmg/kg üzerindedir. Alım üzerinden henüz 3030 dakika geçtiği için mide boşalımı tamamlanmamıştır ve aktif kömür etkilidir. Tedavi kararını verecek olan Rumack-Matthew nomogramı için en erken güvenilir serum düzeyi alım sonrası 44. saatte ölçülür.

Step-by-Step Solution

1
Toplam alınan parasetamol miktarını hesapla.
100100 ml×(120ml \times (120 mg/5mg / 5 ml)=2400ml) = 2400 mgmg
Zehirlenme ciddiyetini belirlemek için toplam maruziyet miktarının bilinmesi gerekir.
2
Vücut ağırlığına göre alınan dozu hesapla.
24002400 mg/15mg / 15 kg=160kg = 160 mg/kgmg/kg
Parasetamol toksisitesi için eşik değer olan 150150 mg/kgmg/kg değerinin aşılıp aşılmadığı kontrol edilmelidir.
3
Alım zamanına göre dekontaminasyon ve takip planı oluştur.
Aktif kömür uygulaması ve 44. saatte kan düzeyi ölçümü.
İlk saatlerde aktif kömür emilimi azaltır; Rumack-Matthew nomogramı ise tedavi kararını 44. saatten sonraki serum düzeylerine göre verir.

Key Concept

Parasetamol zehirlenmesinde toksik doz eşiği (150150 mg/kgmg/kg), erken dekontaminasyon (aktif kömür) ve Rumack-Matthew nomogramının kullanım zamanlaması (44. saat).
Estimated Time:1m 30s
Question 240Question

33 yaşında bir erkek çocuk, evde anneannesine ait kalsiyum kanal blokeri (VerapamilVerapamil) tabletlerinden bilinmeyen miktarda yuttuktan yaklaşık 22 saat sonra acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde; genel durumu kötü, letarjik, konfüzyon mevcut, kalp hızı: 48/dk48/dk, kan basıncı: 65/40mmHg65/40 mmHg ve solunum sayısı: 20/dk20/dk olarak saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde kan glukozu: 310mg/dL310 mg/dL ve arteriyel kan gazında hafif metabolik asidoz belirleniyor. İntravenöz sıvı resüsitasyonu ve tekrarlayan kalsiyum glukonat dozlarına rağmen dirençli hipotansiyonu ve bradikardisi devam eden bu hastada, miyokardiyal karbonhidrat kullanımını düzelterek inotropik desteği artırmak amacıyla başlanması gereken en uygun tedavi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Yüksek doz insülin-öglisemi tedavisi

Answer

Dirençli kalsiyum kanal blokeri zehirlenmesinde, hiperglisemi varlığına eşlik eden şok tablosunda en uygun tedavi yüksek doz insülin-öglisemi tedavisidir.
Kalsiyum kanal blokeri zehirlenmesinde (KKBKKB), L-tipi kalsiyum kanallarının blokajı nedeniyle pankreastan insülin salınımı azalır ve periferal insülin direnci gelişerek hiperglisemi tablosu oluşur. Miyokard hücresi stres altındayken serbest yağ asitleri yerine glukozu tercih eder, ancak insülin eksikliği bu kullanımı engeller. Yüksek doz insülin tedavisi (1u¨nite/kg1 ünite/kg bolus, 0.51u¨nite/kg/saat0.5-1 ünite/kg/saat infüzyon), miyokardın glukoz alımını ve laktat kullanımını artırarak inotropik etki sağlar. Bu hastadaki hiperglisemi (310mg/dL310 mg/dL) ve kalsiyum tedavisine yanıtsızlık, bu tedaviyi zorunlu kılmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Klinik ve laboratuvar bulgularını analiz et.
Bradikardi, hipotansiyon ve hiperglisemi saptandı.
Beta-bloker ve kalsiyum kanal blokeri (KKBKKB) zehirlenmeleri klinik olarak benzerdir ancak hiperglisemi varlığı KKBKKB lehinedir.
2
Dirençli şok tablosunda uygun inotropik mekanizmayı belirle.
Standart sıvı ve kalsiyum tedavisine yanıt alınamadı.
KKBKKB toksisitesinde pankreatik beta hücrelerinden insülin salınımı bloke olur ve miyokard substrat olarak glukozu kullanamaz.
3
Mekanizma odaklı antidotu uygula.
Yüksek doz insülin tedavisi başlandı.
İnsülin, miyokardın glukoz alımını artırarak kalsiyum kanal blokerlerinin metabolik inhibisyonunu kırar ve güçlü inotropik destek sağlar.

Key Concept

Kalsiyum kanal blokeri zehirlenmesinde hiperglisemi tanıda önemli bir ipucudur ve dirençli vakalarda yüksek doz insülin (HIET) hayat kurtarıcıdır.
PreviousPage 12 / 15Next
Acil ve Yoğun Bakım — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı — Page 12 | Examkin