All practice questions

852 questions

Question 841Question
Her noktada türevlenebilir ff ve gg fonksiyonları için
(fg)(x)=x2g(x)(f \circ g)(x) = x^2 \cdot g(x)
eşitliği sağlanmaktadır.
g(2)=3g(2) = 3 ve g(2)=4g'(2) = 4 olduğuna göre, f(3)f'(3) değeri kaçtır?
Show answer & explanation

Answer: 7

Answer

Bileşke fonksiyonun t��revi ve çarpımın türevi kuralları uygulanarak f'(3) değeri 7 olarak bulunur.
Bileşke fonksiyonun türevi alınırken zincir kuralı gereği içteki fonksiyonun türeviyle çarpılması gerekir. Ayrıca eşitliğin sağ tarafındaki çarpım durumundaki ifadenin türevi çarpım kuralıyla alınmalıdır. x = 2 yazılıp g(2) = 3 ve g'(2) = 4 değerleri yerleştirildiğinde f'(3) değeri 7 olarak elde edilir.

Step-by-Step Solution

1
Eşitliğin her iki tarafının x değişkenine göre türevi alınır.
f(g(x))g(x)=2xg(x)+x2g(x)f'(g(x)) \cdot g'(x) = 2x \cdot g(x) + x^2 \cdot g'(x)
Sol tarafta bileşke fonksiyonun türev kuralı (zincir kuralı), sağ tarafta ise çarpımın türevi kural�� uygulanmıştır.
2
Elde edilen türev denkleminde x yerine 2 yazılır.
f(g(2))g(2)=4g(2)+4g(2)f'(g(2)) \cdot g'(2) = 4 \cdot g(2) + 4 \cdot g'(2)
Soruda g(2) = 3 ve g'(2) = 4 değerleri verildiği için bu değerleri kullanabilmek adına x = 2 noktası seçilmiştir.
3
g(2) ve g'(2) değerleri yerine yazılarak f'(3) değeri hesaplanır.
f(3)4=12+16    4f(3)=28    f(3)=7f'(3) \cdot 4 = 12 + 16 \implies 4 \cdot f'(3) = 28 \implies f'(3) = 7
Temel cebirsel işlemlerle f'(3) yalnız bırakılmıştır.

Key Concept

Bileşke fonksiyonun türevinde zincir kuralı ve çarpımın türevi kuralı bir arada uygulanır.
Question 842Question

g(x)g(x) türevlenebilir bir fonksiyon olmak üzere,

f(x)=x2g(x)+3x1f(x) = \frac{x^2 \cdot g(x) + 3}{x - 1}

fonksiyonu tanımlanıyor.

g(2)=3g(2) = 3 ve g(2)=1g'(2) = 1 olduğuna göre, f(2)f'(2) değeri kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 1

Answer

f'(2) değeri 1'dir.
Bölüm türevi kuralı paya uygulanan çarpım kuralıyla birleştirilip x=2x = 2 noktası için g(2)=3g(2) = 3 ve g(2)=1g'(2) = 1 değerleri yerlerine yerleştirildiğinde f(2)f'(2) değeri tam sayı olarak 11 bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Bölüm türevi kuralını yazma
f(x)=(x2g(x)+3)(x1)(x2g(x)+3)(x1)(x1)2f'(x) = \frac{(x^2 \cdot g(x) + 3)' \cdot (x - 1) - (x^2 \cdot g(x) + 3) \cdot (x - 1)'}{(x - 1)^2}
f(x)f(x) fonksiyonu rasyonel bir ifade şeklinde verildiği için türevini bulmak amacıyla bölümün türevi kuralı uygulanır.
2
Pay kısmının türevini alma
(x2g(x)+3)=2xg(x)+x2g(x)(x^2 \cdot g(x) + 3)' = 2x \cdot g(x) + x^2 \cdot g'(x)
Payda yer alan x2g(x)x^2 \cdot g(x) ifadesi iki fonksiyonun çarpımı durumunda olduğundan çarpım türevi kuralı uygulanır, sabit terim olan 3'ün türevi ise sıfırdır.
3
Türev ifadesinde x = 2 yazıp değerleri yerine yerleştirme
f(2)=[2(2)g(2)+22g(2)](21)[22g(2)+3]1(21)2=[4(3)+4(1)]1[4(3)+3]112=1615=1f'(2) = \frac{[2(2) \cdot g(2) + 2^2 \cdot g'(2)] \cdot (2 - 1) - [2^2 \cdot g(2) + 3] \cdot 1}{(2 - 1)^2} = \frac{[4(3) + 4(1)] \cdot 1 - [4(3) + 3] \cdot 1}{1^2} = 16 - 15 = 1
Türev fonksiyonunda x=2x = 2 yazılarak verilen g(2)=3g(2) = 3 ve g(2)=1g'(2) = 1 değerleri yerine konur.

Key Concept

Bölüm ve Çarpım Türevi Kuralları
Estimated Time:1m 30s
Question 843Question

Sürtünmesiz yatay bir düzlemde durmakta olan 3 kg3\text{ kg} kütleli bir kutuya, hareket do��rultusuna paralel olacak şekilde 15 N15\text{ N} büyüklüğünde sabit bir net kuvvet 4 s4\text{ s} boyunca uygulanmaktadır. Buna göre, bu 4 s4\text{ s}'lik sürenin sonunda kutunun çizgisel momentumunun büyüklüğü ka�� kgm/s\text{kg}\cdot\text{m/s}'dir?

Show answer & explanation

Answer: 60

Answer

Kutunun son çizgisel momentumunun büyüklüğü 60 kgm/s60\text{ kg}\cdot\text{m/s}'dir.
Net kuvvetin uygulandığı süre boyunca cisim üzerinde oluşturduğu itme, cismin çizgisel momentumundaki değişime eşittir. Başlangıçta durmakta olan kutunun ilk momentumu sıfır olduğundan, son momentumu doğrudan uygulanan itmeye eşit olur. I=FΔt=15 N4 s=60 NsI = F \cdot \Delta t = 15 \text{ N} \cdot 4 \text{ s} = 60 \text{ N}\cdot\text{s} olup çizgisel momentumun büyüklüğü 60 kgm/s60 \text{ kg}\cdot\text{m/s} olarak bulunur.

Step-by-Step Solution

1
İlk momentumun belirlenmesi
Pilk=0P_{ilk} = 0
Kutu başlangıçta durduğu için ilk hızı ve dolayısıyla ilk momentumu sıfırdır.
2
İtme (impuls) değerinin hesaplanması
I=60 NsI = 60\text{ N}\cdot\text{s}
Cisme uygulanan net kuvvet ile uygulama süresi çarpılarak itme bulunur: I=FΔt=15 N4 sI = F \cdot \Delta t = 15\text{ N} \cdot 4\text{ s}.
3
Son momentumun bulunması
Pson=60 kgm/sP_{son} = 60\text{ kg}\cdot\text{m/s}
İtme-momentum ilişkisine göre, net itme çizgisel momentumdaki değişime eşittir (I=ΔP=PsonPilkI = \Delta P = P_{son} - P_{ilk}). İlk momentum sıfır olduğundan son momentum itmeye eşit olur.

Key Concept

İtme ve çizgisel momentum değişimi arasındaki ilişki
Question 844Question
Bir (an)(a_n) geometrik dizisinin terimleri arasında
a8a12a7a10=8\frac{a_8 \cdot a_{12}}{a_7 \cdot a_{10}} = 8
ve
a5a2=14a_5 - a_2 = 14
eşitlikleri sağlanmaktadır.

Buna göre, bu dizinin ilk terimi kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 1

Answer

Bu geometrik dizinin ilk terimi 1'dir.
Dizinin genel terim formülünden yola çıkarak birinci eşitliği sadeleştirdiğimizde r3=8r^3 = 8 ve dolayısıyla ortak çarpan r=2r = 2 bulunur. İkinci eşitlikte terimleri a1a_1 ve rr cinsinden yazıp ortak paranteze aldığımızda a1(r4r)=14a_1(r^4 - r) = 14 denklemini elde ederiz. Burada r=2r = 2 değerini yerine yazdığımızda 14a1=1414a_1 = 14 eşitliğinden dizinin ilk terimi olan a1=1a_1 = 1 olarak hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1
İlk eşitlikteki terimlerin yerine genel terim formülünü yazıp sadeleştirmek
r3=8    r=2r^3 = 8 \implies r = 2 bulunur.
Geometrik dizide her terim an=a1rn1a_n = a_1 \cdot r^{n-1} şeklinde ifade edilebilir. Bu ifadeler oranda yerine koyulursa a1r7a1r11a1r6a1r9=a12r18a12r15=r3\frac{a_1 r^7 \cdot a_1 r^{11}}{a_1 r^6 \cdot a_1 r^9} = \frac{a_1^2 r^{18}}{a_1^2 r^{15}} = r^3 olur. r3=8r^3 = 8 olduğundan r=2r = 2 bulunur.
2
Bulunan r=2r = 2 ortak çarpanını ikinci denklemde yerine yazarak a1a_1 değerini hesaplamak
14a1=14    a1=114 a_1 = 14 \implies a_1 = 1 bulunur.
a5a2=14    a1r4a1r=14    a1(242)=14    a1(162)=14a_5 - a_2 = 14 \implies a_1 r^4 - a_1 r = 14 \implies a_1(2^4 - 2) = 14 \implies a_1(16 - 2) = 14 elde edilir.

Key Concept

Geometrik dizide genel terim formülü ve terimler arası bölme ile ortak çarpan elde etme
Question 845Question

Hava direnci ihmal edilmektedir ve yerçekimi ivmesi 10 m/s210\text{ m/s}^2 büyüklüğündedir. Yatay düzlem üzerindeki K noktasından eğik olarak fırlatılan bir cisim, fırlatıldığı noktaya göre yatayda 4 m4\text{ m} ve düşeyde 4 m4\text{ m} yukarıda bulunan L noktasındaki hedefe çarpmaktadır. Cisim tam L noktasına çarptığı anda hız vektörü yatay doğrultuyla aşağı yönlü 4545^\circ lik açı yaptığına göre, cismin K noktasından fırlatılma hızının büyüklüğü kaç m/s\text{m/s}'dir?

Show answer & explanation

Answer: 10

Answer

Cismin K noktasından fırlatılma hızının büyüklüğü 10 m/s10\text{ m/s}'dir.
Cismin L noktasında yatayla aşağı yönlü 4545^\circ lik açı yapması, son düşey hız büyüklüğünün yatay hıza eşit olmasını gerektirir (vLy=v0xv_{Ly} = -v_{0x}). Yatayda ivmesiz, düşeyde ise 10 m/s210\text{ m/s}^2 ivmeyle hareket eden cismin yer değiştirme ve hız denklemleri ortak çözüldüğünde yatay hız bileşeni v0x=10 m/sv_{0x} = \sqrt{10}\text{ m/s} ve düşey hız bileşeni v0y=310 m/sv_{0y} = 3\sqrt{10}\text{ m/s} olarak bulunur. Bu iki bileşenin vektörel toplamı cismin ilk hızının büyüklüğünü 10 m/s10\text{ m/s} yapar.

Step-by-Step Solution

1
L noktasındaki hız bileşenleri arasındaki ilişkiyi belirlemek.
vLx=v0xv_{Lx} = v_{0x} ve vLy=v0xv_{Ly} = -v_{0x}
L noktasında hız vektörünün yatayla aşağı yönlü 4545^\circ lik açı yapması, düşey hız bileşeninin büyüklüğünün yatay hız bileşeninin büyüklüğüne eşit ve aşağı yönlü olduğunu gösterir.
2
Yatay hareket denklemini yazmak.
t=4v0xt = \frac{4}{v_{0x}}
Yatay doğrultuda ivmesiz hareket yapıldığı için yatay yer değiştirme formülü kullanılır.
3
Düşey hız ve yer değiştirme denklemlerini birleştirerek ilk hız bileşenleri arasındaki oranı bulmak.
v0y=3v0xv_{0y} = 3v_{0x}
Düşey hız değişimi ve düşey yer değiştirme formülleri ortak çözülerek ilk hız bileşenlerinin birbirine oranı belirlenir.
4
Yatay hız bileşeninin (v0xv_{0x}) büyüklüğünü bulmak.
v0x=10 m/sv_{0x} = \sqrt{10}\text{ m/s}
Zamana bağlı hız denklemi ile yatay hareket denkleminden elde edilen tt ifadesi birleştirilerek yatay hızın büyüklüğü çözülür.
5
İlk hızın büyüklüğünü (v0v_0) hesaplamak.
v0=10 m/sv_0 = 10\text{ m/s}
Pisagor teoremi uygulanarak yatay ve düşey hız bileşenlerinden ilk hız vektörünün büyüklüğü elde edilir.

Key Concept

İki boyutta sabit ivmeli hareket (eğik atış) denklemlerinin analitik çözümü ve hız-zaman ilişkisi.
Estimated Time:3m 0s
Question 846Question
Gerçel sayılar kümesi üzerinde tanımlı ve sürekli bir ff fonksiyonu için
24f(x)dx=12\int_{-2}^{4} f(x) \, dx = 12
ve
13f(2x2)dx=8\int_{1}^{3} f(2x-2) \, dx = 8
eşitlikleri veriliyor.
Buna göre,
10f(2x)dx\int_{-1}^{0} f(2x) \, dx
integralinin değeri kaçtır?
Show answer & explanation

Answer: -2

Answer

İstenen integralin değeri -2'dir.
Verilen integral eşitliklerinde uygun değişken değiştirmeler yapılarak integral sınırları doğru biçimde güncellenmiş ve belirli integralin aralık bölme özelliği kullanılarak aranan integralin değeri -2 olarak doğru şekilde hesaplanmıştır.

Step-by-Step Solution

1
13f(2x2)dx=8\int_{1}^{3} f(2x-2) \, dx = 8 integralinde değişken değiştirme yapılması.
04f(u)du=16\int_{0}^{4} f(u) \, du = 16
u=2x2u = 2x-2 dönüşümü yapıldığında du=2dxdu = 2 \, dx ve buradan dx=du2dx = \frac{du}{2} olur. Sınırlar ise x=1x=1 için u=0u=0 ve x=3x=3 için u=4u=4 olarak güncellenir. Böylece 13f(2x2)dx=1204f(u)du=8\int_{1}^{3} f(2x-2) \, dx = \frac{1}{2} \int_{0}^{4} f(u) \, du = 8 elde edilir.
2
Belirli integralin aralık bölme özelliğinden yararlanılması.
20f(x)dx=4\int_{-2}^{0} f(x) \, dx = -4
24f(x)dx=20f(x)dx+04f(x)dx\int_{-2}^{4} f(x) \, dx = \int_{-2}^{0} f(x) \, dx + \int_{0}^{4} f(x) \, dx eşitliği yazılabilir. Değerler yerine konulduğunda 12=20f(x)dx+1612 = \int_{-2}^{0} f(x) \, dx + 16 denklemi elde edilir.
3
İstenen integralde değişken değiştirme yapılarak sonucun hesaplanması.
10f(2x)dx=2\int_{-1}^{0} f(2x) \, dx = -2
v=2xv = 2x dönüşümü ile dv=2dxdv = 2 \, dx ve dx=dv2dx = \frac{dv}{2} olur. Sınırlar x=1x=-1 için v=2v=-2 ve x=0x=0 için v=0v=0 olur. Bu durumda integral 1220f(v)dv=12(4)=2\frac{1}{2} \int_{-2}^{0} f(v) \, dv = \frac{1}{2} \cdot (-4) = -2 değerini alır.

Key Concept

Belirli integralde sınırların güncellenmesiyle değişken değiştirme yöntemi ve aralık bölme özelliği
Question 847Question

Sürtünmesiz yatay düzlemde +x+x yönünde 10 m/s10\text{ m/s} büyüklüğünde sabit hızla hareket etmekte olan 2 kg2\text{ kg} kütleli bir cisme, hareket doğrultusuna dik +y+y yönünde sabit bir net kuvvet uygulandığında cisme aktarılan itme vektörünün büyüklüğü 15 Ns15\text{ N}\cdot\text{s} olmaktadır. Buna göre, bu itme uygulandıktan hemen sonra cismin çizgisel momentumunun büyüklüğü kaç kgm/s\text{kg}\cdot\text{m/s} olur?

Show answer & explanation

Answer: 25

Answer

İtme uygulandıktan hemen sonra cismin çizgisel momentumunun büyüklüğü 25 kgm/s25\text{ kg}\cdot\text{m/s} olur.
Cismin başlangıçtaki çizgisel momentumu +x+x yönünde 20 kgm/s20\text{ kg}\cdot\text{m/s} büyüklüğündedir. Cisme uygulanan itme ise +y+y yönünde 15 Ns15\text{ N}\cdot\text{s} büyüklüğündedir. İtme momentum değişimine eşit olduğundan son momentum vektörü ilk momentum ile itme vektörünün toplamıdır. Doğrultular birbirine dik olduğu için son momentumun büyüklüğü Pisagor bağıntısı ile 25 kgm/s25\text{ kg}\cdot\text{m/s} olarak hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1
İlk çizgisel momentumun büyüklüğünün hesaplanması
İlk çizgisel momentum 20 kgm/s20\text{ kg}\cdot\text{m/s} büyüklüğünde ve +x+x yönündedir.
Çizgisel momentum, kütle ile hız vektörünün çarpımıdır.
2
İtme ve momentum değişimi ilişkisinin kurulmas��
Son momentum vektörü, ilk momentum ile itme vektörünün toplamına eşittir: Pf=Pi+I\vec{P}_f = \vec{P}_i + \vec{I}
Cisme uygulanan net itme, cismin çizgisel momentumundaki değişime eşittir.
3
Son momentumun büyüklüğünün hesaplanması
Pf=25 kgm/sP_f = 25\text{ kg}\cdot\text{m/s}
+x+x ve +y+y birbirine dik doğrultular olduğundan, vektörel toplama işleminde Pisagor bağıntısı uygulanır.

Key Concept

İtme vektörü çizgisel momentum değişim vektörüne eşittir ve bu büyüklükler vektörel olarak toplanır.
Question 848Question

Kütlesi 5 kg5\text{ kg} olan homojen katı bir küre, yatay bir düzlem üzerinde kaymadan dönerek öteleme hareketi yapmaktadır. Kürenin kütle merkezinin çizgisel hızının büyüklüğü 4 m/s4\text{ m/s} olduğuna göre, kürenin toplam kinetik enerjisi kaç J\text{J}'dür? (Kürenin eylemsizlik momenti I=25mR2I = \frac{2}{5}mR^2 olarak alınacaktır.)

Show answer & explanation

Answer: 56

Answer

Kürenin toplam kinetik enerjisi 56 J'dür.
Kürenin toplam kinetik enerjisi, öteleme kinetik enerjisi (Ek=12mv2=40 JE_k = \frac{1}{2}mv^2 = 40\text{ J}) ve dönme kinetik enerjisinin (Ed=12Iω2=15mv2=16 JE_d = \frac{1}{2}I\omega^2 = \frac{1}{5}mv^2 = 16\text{ J}) toplanmasıyla 56 J56\text{ J} olarak elde edilir.

Step-by-Step Solution

1
Kürenin öteleme kinetik enerjisinin hesaplanması
Ek=40 JE_k = 40\text{ J}
Kaymadan dönerek öteleme hareketi yapan cisimlerin kütle merkezinin hareketinden dolayı öteleme kinetik enerjisi bulunur.
2
Kürenin dönme kinetik enerjisinin hesaplanması
Ed=16 JE_d = 16\text{ J}
Cismin kendi ekseni etrafındaki dönme hareketinden dolayı sahip olduğu dönme kinetik enerjisini bulmak için eylemsizlik momenti ve açısal hız değerleri kullanılır.
3
Öteleme ve dönme kinetik enerjilerinin toplanması
Etop=56 JE_{top} = 56\text{ J}
Cismin toplam mekanik kinetik enerjisi, öteleme ve dönme kinetik enerjilerinin toplamına eşittir.

Key Concept

Dönerek öteleme hareketi yapan cisimlerin toplam kinetik enerjisi, öteleme kinetik enerjisi ile dönme kinetik enerjisinin toplamıdır.
Question 849Question

Bir endüstriyel tesisin atık su kanalından alınan 800 mL800\text{ mL} hacmindeki bir su örneğinin özkütlesi 1,05 g/mL1,05\text{ g/mL} olarak ölçülmüştür. Bu su örneğindeki suyun 340 g340\text{ g}'ı çökelme olmaksızın buharlaştırılıyor. Geriye kalan çözeltideki toksik bir metal iyonunun derişimi 80 ppm80\text{ ppm} olarak ölçülüyor.

Buna göre, başlangıçtaki atık su örneğinde çözünmüş halde bulunan bu metal iyonunun kütlesi kaç miligramdır?

Show answer & explanation

Answer: 40

Answer

Başlangıçtaki atık su örneğinde bulunan toksik metal iyonunun kütlesi 40 mg40\text{ mg}'dır.
Toksik metal iyonunun kütlesi, son durumdaki çözeltinin kilogram cinsinden kütlesi (0,5 kg0,5\text{ kg}) ile derişim değerinin (80 ppm80\text{ ppm}) çarpılmasıyla elde edilen 40 mg40\text{ mg} değeridir.

Step-by-Step Solution

1
Başlangıçtaki atık su örneğinin kütlesini hesaplamak
milk=840 gm_{\text{ilk}} = 840\text{ g}
Çözeltinin hacmi (800 mL800\text{ mL}) ve özkütlesi (1,05 g/mL1,05\text{ g/mL}) verilmiştir. Kütle, hacim ile özkütlenin çarpımına e��ittir (m=V×dm = V \times d).
2
Buharlaştırma sonrası geriye kalan çözeltinin kütlesini bulmak
mson=500 gm_{\text{son}} = 500\text{ g}
Çözeltiden çökelme olmaksızın 340 g340\text{ g} su buharlaştırıldığından, kalan çözelti kütlesi başlangıç kütlesinden buharlaşan su kütlesinin çıkarılmasıyla bulunur (840 g340 g840\text{ g} - 340\text{ g}).
3
Kalan çözeltinin kütlesini kilogram birimine çevirmek
mson=0,5 kgm_{\text{son}} = 0,5\text{ kg}
ppm (milyonda bir kısım) formülünde payda kısmındaki çözelti kütlesinin birimi kilogram (kg) olmalıdır. 1 kg=1000 g1\text{ kg} = 1000\text{ g} olduğundan 500 g=0,5 kg500\text{ g} = 0,5\text{ kg} olur.
4
Derişim değerini kullanarak çözünen metal iyonunun kütlesini hesaplamak
mc¸o¨zu¨nen=40 mgm_{\text{çözünen}} = 40\text{ mg}
ppm birimi, kilogram çözelti başına düşen miligram çözünen miktarını ifade eder (ppm=mgkg\text{ppm} = \frac{\text{mg}}{\text{kg}}). Buradan çözünen metal iyonu kütlesi ppm×c¸o¨zelti ku¨tlesi (kg)\text{ppm} \times \text{çözelti kütlesi (kg)} formülüyle 80×0,5=40 mg80 \times 0,5 = 40\text{ mg} olarak bulunur.

Key Concept

ppm derişim birimi ve çözeltilerin kütlece korunumu

Alternative Method

PPM tanımı gereği 106 g10^6\text{ g} çözeltide çözünen madde miktarı gram cinsinden hesaplanabilir. 500 g500\text{ g} çözeltide xx gram madde varsa, 106 g10^6\text{ g} çözeltide 80 g80\text{ g} madde bulunur. Buradan içler dışlar çarpımı ile x=0,04 gx = 0,04\text{ g} bulunur. Bu değer miligrama çevrildiğinde 0,04×1000=40 mg0,04 \times 1000 = 40\text{ mg} elde edilir.
Estimated Time:2m 0s
Question 850Question

Bir Young deneyi düzeneğinde, ekranda oluşan girişim desenindeki 4. aydınlık saçak ile merkezî aydınlık saçak (A0A_0) arasındaki uzaklık x1x_1 olarak ölçülmektedir. Aynı düzenekte kullanılan ışığın dalga boyu yarıya indirilip yarıklar arasındaki uzaklık iki katına çıkarıldığında, 3. karanlık saçak ile merkezî aydınlık saçak (A0A_0) arasındaki uzaklık x2x_2 olmaktadır. Buna göre, x1x2\frac{x_1}{x_2} oranı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 6.4

Answer

4. aydınlık saçağın uzaklığı ile yeni durumdaki 3. karanlık saçağın uzaklığı oranlandığında sonuç 6,4 olarak bulunur.
Doğru cevap 6,4'tür. İlk durumda saçak genişliği Δx1\Delta x_1 iken 4. aydınlık saçağın uzaklığı x1=4Δx1x_1 = 4\Delta x_1 olur. İkinci durumda dalga boyu yarıya inip yarıklar arası uzaklık iki katına çıktığında saçak genişliği Δx2=0,25Δx1\Delta x_2 = 0,25\Delta x_1 değerine geriler. 3. karanlık saçağın uzaklığı ise x2=2,5Δx2=0,625Δx1x_2 = 2,5\Delta x_2 = 0,625\Delta x_1 olarak hesaplanır. Bu iki değer oranlandığında 40,625=6,4\frac{4}{0,625} = 6,4 sonucuna ulaşılır.

Step-by-Step Solution

1
İlk durumdaki saçak genişliğini ve 4. aydınlık saçağın merkezî saçağa uzaklığını formülize etme.
Δx1=λLd\Delta x_1 = \frac{\lambda L}{d} ve x1=4Δx1x_1 = 4\Delta x_1
Aydınlık saçakların merkezî aydınlık saçağa olan uzaklığı saçak numarasının saçak genişliğiyle çarpılmasıyla (xn=nΔxx_n = n\Delta x) bulunur.
2
İkinci durumdaki yeni saçak genişliğini ve 3. karanlık saçağın merkezî saçağa uzaklığını hesaplama.
Δx2=(λ/2)L2d=0,25Δx1\Delta x_2 = \frac{(\lambda/2) L}{2d} = 0,25\Delta x_1 ve x2=(30,5)Δx2=2,5×0,25Δx1=0,625Δx1x_2 = (3 - 0,5)\Delta x_2 = 2,5 \times 0,25\Delta x_1 = 0,625\Delta x_1
Karanlık saçakların merkezî aydınlık saçağa olan uzaklığı xn=(n0,5)Δxx_n = (n - 0,5)\Delta x formülüyle hesaplanır.
3
Uzaklıkların oranını bularak nihai sonucu elde etme.
x1x2=4Δx10,625Δx1=6,4\frac{x_1}{x_2} = \frac{4\Delta x_1}{0,625\Delta x_1} = 6,4
Soruda istenen x1/x2x_1 / x_2 oranı, elde edilen matematiksel ifadelerin birbirine bölünmesiyle bulunur.

Key Concept

Çift yarıkta girişim deneyinde saçak genişliğinin dalga boyu ve yarıklar arası uzaklığa bağlılığı ile aydınlık ve karanlık saçakların merkezî saçağa olan uzaklıklarının hesabı.
Question 851Question

İdeal davranışta olduğu kabul edilen kükürt dioksit (SO2SO_2) gazının 273 C273\text{ }^\circ\text{C} sıcakl��kta ve 2,24 atm2,24\text{ atm} basınç altındaki yoğunluğu kaç g/L\text{g/L}'dir? (S=32 g/molS = 32\text{ g/mol}, O=16 g/molO = 16\text{ g/mol}, R=22,4273 Latm/(molK)R = \frac{22,4}{273}\text{ L}\cdot\text{atm/(mol}\cdot\text{K)})

Show answer & explanation

Answer: 3.2

Answer

Kükürt dioksit (SO2SO_2) gazının bu koşullardaki yoğunluğu 3,2 g/L3,2\text{ g/L}'dir.
İdeal gazların basınç, sıcaklık, mol kütlesi ve yoğunluğu arasındaki ilişkiyi tanımlayan PMA=dRTP \cdot M_A = d \cdot R \cdot T formülü kullanılır. Sıcaklık mutlak sıcaklık birimi olan Kelvin'e (T=273+273=546 KT = 273 + 273 = 546\text{ K}) dönüştürüldükten ve SO2SO_2 gazının mol kütlesi (MA=64 g/molM_A = 64\text{ g/mol}) hesaplandıktan sonra formülde yerine konulduğunda yoğunluk 3,2 g/L3,2\text{ g/L} olarak elde edilir.

Step-by-Step Solution

1
Sıcaklık değerini Celsius biriminden mutlak sıcaklık olan Kelvin birimine dönüştürün.
T=546 KT = 546\text{ K}
İdeal gaz hesaplamalarında mutlak sıcaklık (Kelvin) kullanılmalıdır.
2
SO2SO_2 gazının mol kütlesini (MAM_A) hesaplayın.
MA=64 g/molM_A = 64\text{ g/mol}
Yoğunluk formülünde gazın mol kütlesi değerine ihtiyaç duyulur.
3
PMA=dRTP \cdot M_A = d \cdot R \cdot T formülünü kullanarak yoğunluğu çekin ve değerleri yerine koyun.
2,2464=d22,4273546d=3,2 g/L2,24 \cdot 64 = d \cdot \frac{22,4}{273} \cdot 546 \Rightarrow d = 3,2\text{ g/L}
Gazın basınç, sıcaklık ve mol kütlesi değerlerinden yoğunluğa geçiş yapılır.

Key Concept

İdeal gaz yoğunluk formülü (PMA=dRTP \cdot M_A = d \cdot R \cdot T) ve sıcaklık birim dönüştürme

Alternative Method

Gazın 1 mol olduğunu varsayarak hacmini bulup ardından d=mVd = \frac{m}{V} formülüyle de çözebilirsiniz. PV=nRT2,24V=122,4273546V=20 LP \cdot V = n \cdot R \cdot T \Rightarrow 2,24 \cdot V = 1 \cdot \frac{22,4}{273} \cdot 546 \Rightarrow V = 20\text{ L}. 1 mol SO2SO_2 gazı 64 gram64\text{ gram} olduğuna göre, yoğunluk d=64 g20 L=3,2 g/Ld = \frac{64\text{ g}}{20\text{ L}} = 3,2\text{ g/L} olur.
Estimated Time:1m 30s
Question 852Question

Bir uzay aracı, Dünya'daki bir gözlemciye göre v=0,8cv = 0,8c (cc: ışık hızı) sabit hızıyla hareket etmektedir. Uzay aracının içindeki astronotlar, kendi eylemsiz referans sistemlerinde toplam 1212 saat süren bilimsel bir deney yapmaktadır. Buna göre, Dünya'daki durgun gözlemciye göre bu deneyin tamamlanması kaç saat sürmüştür?

Show answer & explanation

Answer: 20

Answer

Dünya'daki durgun gözlemciye göre deneyin süresi 20 saat olarak ölçülür.
Deneyin yapıldığı uzay aracı Dünya referans sistemine göre hareketli olduğundan, Dünya'daki gözlemci için zaman genişlemesi gerçekleşir. Δt=γΔt0\Delta t = \gamma \cdot \Delta t_0 formülüne göre zaman genişlemesi hesaplandığında Dünya'daki gözlemci süreyi 20 saat olarak ölçer.

Step-by-Step Solution

1
Lorentz faktörünün (γ\gamma) hesaplanması
γ=53\gamma = \frac{5}{3}
Zaman genişlemesini hesaplamak için gerekli olan genişleme katsayısını belirlemek.
2
Zaman genişlemesi formülünün (Δt=γΔt0\Delta t = \gamma \cdot \Delta t_0) uygulanması
Δt=20\Delta t = 20 saat
Uzay aracındaki öz zamanı (12 saat), Dünya'daki durgun gözlemcinin ölçtüğü süreye dönüştürmek.

Key Concept

Özel Görelilikte Zaman Genişlemesi
PreviousPage 43 / 43
All practice questions — YKS AYT (Alan Yeterlilik Testi) | Examkin