Problemler

889 questions

Question 441Question

Bir torbada 1'den 10'a kadar numaralandırılmış 10 top bulunmaktadır. Aslı bu torbadan rastgele 4 top, Berk ise torbada kalan toplardan rastgele 3 top çekmiştir.

Aslı'nın çektiği topların üzerindeki sayıların toplamı, Berk'in çektiği topların üzerindeki sayıların toplamının 2 katına eşittir.

Buna göre, Berk'in çektiği topların üzerindeki sayıların toplamı en fazla kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 16

Answer

Berk'in çektiği topların üzerindeki sayıların toplamı en fazla 16 olabilir.
Çekilen 7 topın toplamı, Aslı'nın ve Berk'in puanlarının toplamı olup 2SB+SB=3SB2 S_B + S_B = 3 S_B ifadesine eşittir ve bu toplam 3'ün katı olmalıdır. 1'den 10'a kadar olan sayılardan seçilen en büyük 7 sayının toplamı 49 olduğundan, çekilen topların toplamı en fazla 48 olabilir. Bu durumda Berk'in toplarının toplamı en fazla 48/3=1648 / 3 = 16 olur. Kalan toplar {1, 2, 4} iken Berk'in {3, 5, 8} çekmesi bu durumu sağladığından en büyük değer 16'dır.

Step-by-Step Solution

1
Tüm topların toplamını hesaplama
Tüm topların toplamı 55'tir.
Çekilen ve torbada kalan topların ilişkisini kurmak için toplam puan havuzunu bilmemiz gerekir.
2
Çekilen topların toplamının matematiksel ifadesini oluşturma
Aslı ve Berk'in çektiği 7 topun toplamı 3SB3 S_B olmalıdır (burada SBS_B Berk'in çektiği topların toplamıdır).
Aslı'nın toplamı Berk'in toplamının 2 katı olduğuna göre, iki grubun toplamı Berk'in toplamının 3 katına eşit olmak zorundadır.
3
Çekilen 7 topun alabileceği maksimum toplamı ve 3'e bölünebilme şartını uygulama
Çekilen 7 topun maksimum toplamı 49'dur. 3'ün katı olması gerektiğinden bu toplam en fazla 48 olabilir. Buradan SB16S_B \le 16 elde edilir.
Berk'in puanını maksimum yapmak için çekilen topların toplamını mümkün olduğunca büyük seçmeliyiz. Ancak bu toplamın 3'ün katı olması şartı üst sınırı 48 ile sınırlar.
4
Elde edilen maksimum değerin (16) torbadaki sayı dağılımıyla sağlanıp sağlanamadığını kontrol etme
Torbada kalan toplar {1, 2, 4} ve çekilen toplar {3, 5, 6, 7, 8, 9, 10} iken Berk {3, 5, 8} (toplamı 16) ve Aslı {6, 7, 9, 10} (toplamı 32) çekerek bu durumu sağlayabilir.
Bulunan teorik en büyük değerin, torbadaki sayıların benzersizliği ve kalan topların tamsayı olma koşuluna uygun bir dağılımla gerçekten elde edilip edilemeyeceğini doğrulamak gerekir.

Key Concept

Rutin olmayan problemlerde sınır durumları belirleme, bölünebilme kuralları ve küme bölüntüleme prensiplerini birlikte kullanma.
Question 442Question

Tam dolu bataryasıyla saatte 20 km20\text{ km} sabit hızla hareket eden bir elektrikli scooter, bataryası tamamen tükenene kadar 22 saat yol alabilmektedir.

Buna göre, bu scooter tam dolu bataryasıyla saatte 8 km8\text{ km} sabit hızla hareket etseydi bataryası tamamen tükenene kadar kaç saat yol alabilirdi?

Show answer & explanation

Answer: 5

Answer

Scooter saatte 8 km8\text{ km} hızla hareket etseydi bataryası 55 saatte tükenirdi.
Scooterın bataryasının kapasitesi sabit olduğundan gidebileceği toplam mesafe değişmez ve 20×2=40 km20 \times 2 = 40\text{ km} olarak bulunur. Saatte 8 km8\text{ km} hızla bu mesafeyi tamamlamak için geçen süre ise 40/8=540 / 8 = 5 saat olur.

Step-by-Step Solution

1
Scooterın bataryasıyla alabileceği toplam mesafeyi hesaplama
40 km40\text{ km}
Yol formülü olan Yol=Hız×Zaman\text{Yol} = \text{Hız} \times \text{Zaman} (x=vtx = v \cdot t) bağıntısı kullanılarak toplam menzil hesaplanır.
2
Yeni hız değeriyle bataryanın dayanma süresini hesaplama
5 saat5\text{ saat}
Zaman formülü olan Zaman=YolHız\text{Zaman} = \frac{\text{Yol}}{\text{Hız}} (t=xvt = \frac{x}{v}) bağıntısı kullanılarak yeni süre bulunur.

Key Concept

Hız ve zaman arasındaki ters orantı ilişkisi (x=vtx = v \cdot t)
Estimated Time:1m 0s
Question 443Question

Kerem, Mert ve Nihal'in bugünkü yaşlarıyla ilgili aşağıdaki bilgiler verilmiştir:

* Kerem'in doğum yılı, Mert'in doğum yılından 33 fazladır.
* Nihal'in bugünkü yaşı, Kerem ile Mert'in bugünkü yaşları farkının 55 katıdır.
* Nihal, 44 yıl önce doğmuş olsaydı bugünkü yaşı Kerem'in bugünkü yaşına eşit olacaktı.

Buna göre, bu üç arkadaşı bugünkü yaşlarına göre büyükten küçüğe doğru sıralayınız.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Mert, Kerem, Nihal sıralaması doğrudur. Mert 22, Kerem 19, Nihal ise 15 yaşındadır.
Mert'in yaşı 22, Kerem'in yaşı 19 ve Nihal'in yaşı 15 olarak bulunduğundan, en büyükten en küçüğe sıralama Mert, Kerem ve Nihal şeklinde gerçekleşir.

Step-by-Step Solution

1
Kerem ve Mert'in yaş farkını belirleme
Kerem'in doğum yılı Mert'in doğum yılından 33 fazla olduğuna göre, Mert Kerem'den 33 yıl önce doğmuştur. Bu durumda Mert, Kerem'den 33 yaş büyüktür ve aralarındaki yaş farkı her zaman 33'tür.
İki kişinin doğum yılları arasındaki fark, yaşları farkına eşittir.
2
Nihal'in bugünkü yaşını hesaplama
Kerem ile Mert'in yaş farkı 33 olduğuna göre, Nihal'in bugünkü yaşı 3×5=153 \times 5 = 15 olur.
Nihal'in yaşı, Kerem ile Mert'in yaş farkının 55 katı olarak tanımlanmıştır.
3
Kerem'in bugünkü yaşını hesaplama
Nihal 44 yıl önce doğmuş olsaydı yaşı 15+4=1915 + 4 = 19 olacaktı. Bu durumda Kerem'in bugünkü yaşı 1919'dur.
Daha önce doğmuş olmak bugünkü yaşı doğum yılı farkı kadar artırır.
4
Mert'in bugünkü yaşını hesaplama
Mert, Kerem'den 33 yaş büyük olduğuna göre Mert'in bugünkü yaşı 19+3=2219 + 3 = 22 olur.
İlk adımda bulduğumuz yaş farkı bağıntısını Kerem'in yaşına uygularız.
5
Yaşları büyükten küçüğe doğru sıralama
Mert (2222) > Kerem (1919) > Nihal (1515)
Elde edilen yaş değerleri karşılaştırılarak sıralama oluşturulur.

Key Concept

Yaş farkının zamanla değişmemesi ve doğum yılı ile yaş arasındaki ters orantı ilişkisi.
Question 444Question

Bir elektrikli otomobil sürücüsü, evinden i�� yerine gitmek için navigasyon uygulamasını açtığında uygulamanın yolu eşit uzunlukta iki bölüme ayırdığını görmüştür.

Sürücü, yolun ilk yarısını yoğun şehir içi trafiği nedeniyle saatte v kmv\text{ km} sabit hızla tamamlamış; ikinci yarısında ise otoyola çıkarak saatte 90 km90\text{ km} sabit hızla hareket etmiştir.

Yolculuk sonunda otomobilin yol bilgisayarında tüm seyahat boyunca ortalama hızın saatte 60 km60\text{ km} olduğu görüldüğüne göre, sürücünün yolun ilk yarısındaki hızı (vv) saatte kaç km\text{km}'dir?

Show answer & explanation

Answer: 45

Answer

Sürücünün yolun ilk yarısındaki hızı saatte 45 km'dir.
Ortalama hız, toplam yolun toplam seyahat süresine bölünmesiyle hesaplanır. Yol iki eşit parçaya bölündüğü için ortalama hız, hızların harmonik ortalaması olan Vort=2v1v2v1+v2V_{\text{ort}} = \frac{2 \cdot v_1 \cdot v_2}{v_1 + v_2} formülüyle bulunur. Değerler yerine yazıldığında 60=2v90v+9060 = \frac{2 \cdot v \cdot 90}{v + 90} elde edilir. Buradan 180v=60v+5400    120v=5400    v=45 km/sa180v = 60v + 5400 \implies 120v = 5400 \implies v = 45\text{ km/sa} sonucuna ulaşılır.

Step-by-Step Solution

1
Yolun tamamına ve harcanan sürelere bağlı olarak ortalama hız denklemini kurmak.
Yolun tamamı 2x2x olsun. İlk yarıda geçen süre t1=xvt_1 = \frac{x}{v}, ikinci yarıda geçen süre t2=x90t_2 = \frac{x}{90} olur. Toplam süre ttop=xv+x90t_{\text{top}} = \frac{x}{v} + \frac{x}{90} şeklinde ifade edilir.
Ortalama hız, toplam yolun toplam zamana oranı olarak tanımlandığı için toplam süreyi belirlemek gerekir.
2
Ortalama hız formülünü uygulayarak denklemi yazmak.
Vort=Toplam YolToplam Zaman    60=2xxv+x90    60=21v+190V_{\text{ort}} = \frac{\text{Toplam Yol}}{\text{Toplam Zaman}} \implies 60 = \frac{2x}{\frac{x}{v} + \frac{x}{90}} \implies 60 = \frac{2}{\frac{1}{v} + \frac{1}{90}} denklemi elde edilir.
Verilen ortalama hız değerini (60 km/sa60\text{ km/sa}) yerine yazarak bilinmeyen hız parametresi vv'yi bulmak.
3
Elde edilen rasyonel denklemi sadeleştirmek.
1v+190=260    1v+190=130\frac{1}{v} + \frac{1}{90} = \frac{2}{60} \implies \frac{1}{v} + \frac{1}{90} = \frac{1}{30} haline gelir.
Bilinmeyen terimi içeren ifadeyi yalnız bırakmak için sadeleştirme yapmak.
4
Payda eşitleyerek vv bilinmeyenini hesaplamak.
1v=130190    1v=3190=290=145    v=45\frac{1}{v} = \frac{1}{30} - \frac{1}{90} \implies \frac{1}{v} = \frac{3 - 1}{90} = \frac{2}{90} = \frac{1}{45} \implies v = 45 bulunur.
Ortak paydada buluşturup işlemi tamamlayarak ilk yarıdaki hızı elde etmek.

Key Concept

Hız ve Hareket Problemlerinde Ortalama Hız
Question 445Question

Yan yana duran 55 kutunun her birine başlangıçta soldan sağa sırasıyla 00, 00, 55, 00 ve 00 adet bilye konuluyor. Bu kutulara uygulanan her bir adımda; içinde en az 22 bilye bulunan herhangi bir kutudan 22 bilye alınıp, bu bilyelerden biri bu kutunun hemen solundaki kutuya, diğeri ise hemen sağındaki kutuya atılıyor. Solunda veya sağında komşu kutu olmayan en soldaki (1.1.) ve en sağdaki (5.5.) kutulardan bu şekilde bilye alınamamaktadır.

Buna göre, hiçbir kutuda bu işlemin uygulanamayacağı duruma gelene kadar bu işlem toplam kaç kez uygulanır?

Show answer & explanation

Answer: 5

Answer

İşlem toplam 5 kez uygulanır.
Kurallara uygun şekilde bilyelerin kutular arasındaki geçiş adımları tek tek yazıldığında, oyunun 5 adımda sonlandığı ve son durumda her kutuda 1 bilye kaldığı görülür. Bu nedenle doğru cevap 5'tir.

Step-by-Step Solution

1
Başlangıç durumundaki (00, 00, 55, 00, 00) bilye dağılımına göre en az 22 bilyesi olan tek kutu olan 33. kutuya işlem uygulanır.
Yeni durum (00, 11, 33, 11, 00) olur.
33. kutudaki bilye sayısı 52=35 - 2 = 3 olurken, komşu kutuların bilye sayıları 11 artar.
2
Yeni durumda (00, 11, 33, 11, 00) en az 22 bilyesi olan tek kutu yine 33. kutudur, bu yüzden 33. kutuya tekrar işlem uygulanır.
Yeni durum (00, 22, 11, 22, 00) olur.
33. kutudaki bilye sayısı 32=13 - 2 = 1 olurken, 22. ve 44. kutuların bilye sayıları 11 artarak 22 olur.
3
Yeni durumda (00, 22, 11, 22, 00) en az 22 bilyeye sahip iki kutu (22. ve 44. kutular) vardır. Bunlardan 22. kutu seçilip işlem uygulanır (Alternatif olarak 4. kutu seçilseydi de simetriden dolayı aynı sayıda adım oluşurdu).
Yeni durum (11, 00, 22, 22, 00) olur.
22. kutudaki bilye sayısı 22=02 - 2 = 0 olurken, komşuları olan 11. ve 33. kutuların bilye sayıları 11 artar.
4
Yeni durumda (11, 00, 22, 22, 00) en az 22 bilyeye sahip 33. kutu seçilerek işlem uygulanır.
Yeni durum (11, 11, 00, 33, 00) olur.
33. kutudaki bilye sayısı 22=02 - 2 = 0 olurken, komşuları olan 22. ve 44. kutuların bilye sayıları 11 artar.
5
Son durumda (11, 11, 00, 33, 00) en az 22 bilyesi olan tek kutu 44. kutudur. Bu kutuya işlem uygulanır.
Yeni durum (11, 11, 11, 11, 11) olur.
44. kutudaki bilye sayısı 32=13 - 2 = 1 olurken, komşuları olan 33. ve 55. kutuların bilye sayıları 11 artar.

Key Concept

Rutin olmayan problemlerde durum analizi, adım adım mantıksal izleme ve değişmezler (korunum yasaları) yardımıyla sistemin son durumunu belirleme.
Estimated Time:2m 0s
Question 446Question

Bir anne ile iki çocuğunun yaşları ve doğum yıllarıyla ilgili aşağıdakiler bilinmektedir:

* Büyük çocuğun doğum yılı, küçük çocuğun doğum yılından 66 yıl ��ncedir.
* Annenin bugünkü yaşı, iki çocuğun yaşları farkının 55 katına eşittir.
* Büyük çocuk, küçük çocuğun bugünkü yaşındayken annenin yaşı, küçük çocuğun bugünkü yaşının 33 katıydı.

Buna göre, büyük çocuk doğduğunda anne kaç yaşındaydı?

Show answer & explanation

Answer: 16

Answer

Büyük çocuk doğduğunda anne 16 yaşındaydı.
Büyük çocuğun doğum yılı küçük çocuğunkinden 6 yıl önce olduğu için aralarındaki yaş farkı 6'dır. Annenin bugünkü yaşı bu farkın 5 katı olan 30'dur. Büyük çocuk, küçük çocuğun bugünkü yaşındayken, yani 6 yıl önce, annenin yaşı 24'tür. Bu değer küçük çocuğun bugünkü yaşının 3 katı olduğundan küçük çocuğun bugünkü yaşı 8, büyük çocuğun bugünkü yaşı ise 14 olur. Büyük çocuk doğduğunda (14 yıl önce) anne 16 yaşındadır.

Step-by-Step Solution

1
Çocukların yaş farkını belirleme
Çocukların yaş farkı 6'dır.
Büyük çocuğun doğum yılı küçük çocuğun doğum yılından 6 yıl önce olduğuna göre, büyük çocuk küçük çocuktan 6 yaş büyüktür. İki kişinin yaş farkı yıllar geçse de değişmez.
2
Annenin bugünkü yaşını bulma
Annenin bugünkü yaşı 30'dur.
Annenin bugünkü yaşı, çocukların yaş farkının 5 katı olarak verildiğinden 5×6=305 \times 6 = 30 olarak bulunur.
3
Küçük çocuğun bugünkü yaşını bulma
Küçük çocuğun bugünkü yaşı 8'dir.
Büyük çocuk küçük çocuğun bugünkü yaşındayken geçen süre, aralarındaki yaş farkı olan 6 yıldır. 6 yıl önce annenin yaşı 306=2430 - 6 = 24'tür. Bu yaş, küçük çocuğun bugünkü yaşının 3 katı olduğuna göre küçük çocuğun bugünkü yaşı 24/3=824 / 3 = 8 olur.
4
Büyük çocuğun bugünkü yaşını bulma
Büyük çocuğun bugünkü yaşı 14'tür.
Büyük çocuk, küçük çocuktan 6 yaş büyük olduğuna göre bugünkü yaşı 8+6=148 + 6 = 14 olur.
5
Büyük çocuk doğduğunda annenin yaşını hesaplama
Büyük çocuk doğduğunda anne 16 yaşındaydı.
Büyük çocuk bugün 14 yaşında olduğundan, o doğduğunda (yani 14 yıl önce) annenin yaşı 3014=1630 - 14 = 16'dır.

Key Concept

İki kişi arasındaki yaş farkının yıllar geçse de değişmediği gerçeği ve zaman içindeki yaş değişimlerinin tüm bireylere eşit şekilde yansıtılması.
Question 447Question

Bir kargo firması, A ve B kentleri arasındaki teslimat seferlerinde yakıt tasarrufu sağlamak amacıyla üç farklı sürüş planı denemektedir. Bu planların detayları aşağıda verilmiştir:

* 1. plan: Araç yolun ilk yarısını saatte 60 km60\text{ km} sabit hızla, kalan yarısını ise saatte 90 km90\text{ km} sabit hızla gitmiştir.
* 2. plan: Araç hareket süresinin ilk üçte birinde saatte 40 km40\text{ km} sabit hızla, kalan süresinde ise saatte 70 km70\text{ km} sabit hızla gitmiştir.
* 3. plan: Araç yolun ilk üçte birini saatte 50 km50\text{ km} sabit hızla, kalan kısmını ise saatte 100 km100\text{ km} sabit hızla gitmiştir.

Buna göre, sol sütundaki sürüş planlarını sağ sütundaki uygun ortalama hız değerleriyle eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

1. plan ile seyahat eden aracın ortalama hızı
2. plan ile seyahat eden aracın ortalama hızı
3. plan ile seyahat eden aracın ortalama hızı

Matches

Show answer & explanation

Answer

1. plan saatte 72 km, 2. plan saatte 60 km ve 3. plan saatte 75 km hız değerleriyle eşleşir.
Yapılan hesaplamalarda 1. planın ortalama hızı saatte 72 km, 2. planın ortalama hızı saatte 60 km ve 3. planın ortalama hızı saatte 75 km olarak bulunmuştur. Bu değerler sol sütundaki maddelerle sağ sütundaki ilgili hız değerlerini birebir eşleştirir.

Step-by-Step Solution

1
1. planın ortalama hızını hesaplamak için yolu iki eşit parça olarak modelleyip toplam süreyi buluruz.
Yolun tamamı 2x2x olsun. İlk yarıyı 60 km/sa60\text{ km/sa} hızla alan aracın süresi t1=x60t_1 = \frac{x}{60} saat, ikinci yarıyı 90 km/sa90\text{ km/sa} hızla alan aracın süresi t2=x90t_2 = \frac{x}{90} saat olur. Toplam süre ttop=x60+x90=3x+2x180=5x180=x36t_{top} = \frac{x}{60} + \frac{x}{90} = \frac{3x+2x}{180} = \frac{5x}{180} = \frac{x}{36} saattir. Buradan ortalama hız vort1=2xx36=72 km/sav_{ort1} = \frac{2x}{\frac{x}{36}} = 72\text{ km/sa} olarak bulunur.
Ortalama hız, toplam alınan yolun toplam geçen süreye bölünmesiyle elde edilir.
2
2. planın ortalama hızını hesaplamak için hareket süresini üç eşit parçaya bölerek toplam yolu buluruz.
Toplam süre 3t3t olsun. İlk tt sürede 40 km/sa40\text{ km/sa} hızla alınan yol x1=40tx_1 = 40t, kalan 2t2t sürede 70 km/sa70\text{ km/sa} hızla alınan yol x2=140tx_2 = 140t olur. Toplam yol xtop=180tx_{top} = 180t'dir. Ortalama hız vort2=180t3t=60 km/sav_{ort2} = \frac{180t}{3t} = 60\text{ km/sa} olarak bulunur.
Süreye bağlı hareket durumlarında ortalama hız, hızların zamana göre ağırlıklı ortalaması alınarak doğrudan hesaplanabilir.
3
3. planın ortalama hızını hesaplamak için yolu üç eşit parçaya bölüp her bir bölüm için süreleri hesaplarız.
Yolun tamamı 3x3x olsun. Yolun ilk üçte biri olan xx mesafesini 50 km/sa50\text{ km/sa} hızla alan aracın süresi t1=x50t_1 = \frac{x}{50} saattir. Kalan 2x2x mesafesini 100 km/sa100\text{ km/sa} hızla alan aracın süresi ise t2=2x100=x50t_2 = \frac{2x}{100} = \frac{x}{50} saat olur. Toplam süre ttop=2x50=x25t_{top} = \frac{2x}{50} = \frac{x}{25} saattir. Ortalama hız vort3=3xx25=75 km/sav_{ort3} = \frac{3x}{\frac{x}{25}} = 75\text{ km/sa} olarak bulunur.
Yolun iki katına çıkması ve hızın da iki katına çıkması nedeniyle her iki bölümde geçen sürenin eşit olduğunu görüp aritmetik ortalama özelliğini kullanabiliriz.

Key Concept

Ortalama Hız (Toplam Yol / Toplam Zaman)

Alternative Method

Formül kullanmak yerine A ve B kentleri arasındaki mesafeye değer verilebilir. Örneğin, 1. plan için toplam yol 180 km seçilirse ilk 90 km'lik kısım 60 km/sa hızla 1.5 saatte, ikinci 90 km'lik kısım 90 km/sa hızla 1 saatte geçilir. Toplam süre 2.5 saat olur. Ortalama hız ise 180 / 2.5 = 72 km/sa olarak bulunur.
Estimated Time:2m 30s
Question 448Question

Bir kenar uzunluğu 120 metre120\text{ metre} olan eşkenar üçgen biçimindeki bir pistin köşelerinde bulunan araçların hareket durumları sol tarafta, bu durumların saniye cinsinden süreleri veya m/sn\text{m/sn} cinsinden hız değerleri ise sağ tarafta verilmiştir.

Buna göre, sol taraftaki hareket durumlarını sağ taraftaki doğru matematiksel değerlerle eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

A ve B köşelerinden aynı anda birbirlerine doğru sırasıyla 15 m/sn15\text{ m/sn} ve 25 m/sn25\text{ m/sn} sabit hızlarla hareket eden iki aracın ilk karşılaşma süresi (saniye)
A köşesinden B'ye 30 m/sn30\text{ m/sn}, B köşesinden C'ye 20 m/sn20\text{ m/sn} sabit hızla hareket eden bir aracın bu hareketindeki ortalama hızı (m/sn)
A ve B köşelerinden aynı anda aynı yönde sırasıyla 30 m/sn30\text{ m/sn} ve 18 m/sn18\text{ m/sn} sabit hızlarla hareket eden iki araçtan arkadakinin öndekini yakalama süresi (saniye)

Matches

Show answer & explanation

Answer

Birinci durum 3 saniye ile, ikinci durum 24 m/sn ile, üçüncü durum ise 10 saniye ile eşleşmelidir.
Verilen hareket durumlarında temel hız-hareket formülleri (Yol=Hız×ZamanYol = Hız \times Zaman) ve ortalama hız bağıntısı kullanılarak doğru süreler ve hız değerleri elde edilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Birinci durum için iki aracın birbirlerine doğru hareket ettiği karşılaşma süresini hesaplamak.
Karşılaşma süresi t1=12015+25=3 saniyet_1 = \frac{120}{15 + 25} = 3\text{ saniye} olarak bulunur.
Zıt yönlü harekette karşılaşma süresi, aralarındaki mesafenin hızlar toplamına bölünmesiyle elde edilir.
2
İkinci durum için iki eşit uzunluktaki yolda (120 m120\text{ m}'lik iki kenar) hareket eden aracın ortalama hızını bulmak.
Ortalama hız Vort=2302030+20=24 m/snV_{ort} = \frac{2 \cdot 30 \cdot 20}{30 + 20} = 24\text{ m/sn} olarak bulunur.
Gidilen yolların uzunlukları eşit olduğundan, ortalama hız değerlerin harmonik ortalaması alınarak doğrudan hesaplanabilir.
3
Üçüncü durum için aynı yönde hareket eden araçların yakalama süresini hesaplamak.
Yakalama süresi t2=1203018=10 saniyet_2 = \frac{120}{30 - 18} = 10\text{ saniye} olarak bulunur.
Aynı yönlü harekette arkadaki aracın öndekini yakalama süresi, aralarındaki başlangıç mesafesinin hızlar farkına bölünmesiyle elde edilir.

Key Concept

Hız, zaman ve yol arasındaki temel ilişkiler ile zıt yönlü/aynı yönlü hareketlerde karşılaşma/yakalama sürelerinin ve ortalama hızın hesaplanması.
Estimated Time:2m 0s
Question 449Question

Bir tahtada başlangıçta 11, 22, 33 ve 44 sayıları yazılıdır. Bu tahtadaki sayılara sırasıyla şu işlem uygulanıyor:

* Tahtadan herhangi iki sayı siliniyor.
* Silinen bu iki sayının çarpımı ile toplamı toplanarak elde edilen yeni sayı tahtaya yazılıyor.

Bu işlem tahtada tek bir sayı kalana kadar tekrarlandığına göre, tahtada kalan son sayı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 119

Answer

Tahtada kalan son sayı 119'dur.
Soruda tanımlanan işlem sırayla uygulandığında, hangi iki sayı seçilirse seçilsin sonuç değişmez. Örneğin 1 ve 2 seçilerek 5 elde edilir, ardından 3 ve 4 seçilerek 19 elde edilir, en son 5 ve 19 işleme sokularak 119 sonucuna ulaşılır.

Step-by-Step Solution

1
Başlangıçtaki sayılardan 1 ve 2'yi seçip kuralı uygulayarak tahtadan silmek ve elde edilen sonucu tahtaya yazmak.
Yeni sayı: (1 * 2) + (1 + 2) = 5 olur ve tahtadaki sayılar {3, 4, 5} haline gelir.
İşlemi adım adım uygulayarak tahtadaki sayı adedini azaltmak.
2
Kalan sayılardan 3 ve 4'ü seçip aynı kuralı uygulamak.
Yeni sayı: (3 * 4) + (3 + 4) = 19 olur ve tahtadaki sayılar {5, 19} haline gelir.
Sayı adedini bire indirmek için bir sonraki adımı gerçekle��tirmek.
3
Son kalan iki sayı olan 5 ve 19'a kuralı son kez uygulamak.
Sonuç: (5 * 19) + (5 + 19) = 119 olur.
Tahtada tek bir sayı kalana kadar işlemi tamamlamak.

Key Concept

İşlem tanımlama ve değişmez (invariant) kavramı yardımıyla rutin olmayan problemlerin çözümü

Alternative Method

Her adımda seçilen a ve b sayıları yerine ab + a + b yazılmaktadır. Bu ifade (a + 1)(b + 1) - 1 şeklinde çarpanlarına ayrılabilir. Dolayısıyla, her sayıya 1 ekleyip çarptığımızda elde ettiğimiz değer işlem boyunca sabit kalır. Başlangıçtaki sayılerin 1 fazlasının çarpımı: (1+1)(2+1)(3+1)(4+1) = 2 * 3 * 4 * 5 = 120'dir. Son sayımız x ise, x + 1 = 120 olacağından x = 119 bulunur.
Estimated Time:2m 0s
Question 450Question

Bir kurye, A kentinden B kentine teslimat yapmak üzere yola çıkmışt��r. Bu iki kent arasındaki yolun toprak olan ilk 13\frac{1}{3}'lük kısmını saatte 30 km30\text{ km} sabit hızla giden kurye, yolun asfalt olan kalan kısmını ise saatte 90 km90\text{ km} sabit hızla giderek B kentine ulaşmıştır. Buna göre, kuryenin tüm yolculuk boyunca ortalama hızı saatte kaç km'dir?

Show answer & explanation

Answer: 54

Answer

Kuryenin tüm yolculuk boyunca ortalama hızı saatte 54 km'dir.
Ortalama hız, toplam yolun toplam geçen süreye bölünmesiyle bulunur. Yolun toprak kısmındaki süresi x30\frac{x}{30} saat, asfalt kısmındaki süresi ise x45\frac{x}{45} saattir. Toplam geçen süre x18\frac{x}{18} saat olup, toplam yol olan 3x3x bu süreye bölündüğünde ortalama hız saatte 54 km olarak elde edilir.

Step-by-Step Solution

1
Yolun kısımlarını ve uzunluklarını değişken cinsinden ifade etme
Toplam yol 3x3x km olarak kabul edilirse, toprak yol xx km ve asfalt yol 2x2x km olur.
Yolun 13\frac{1}{3}'ünün toprak ve kalan kısmının asfalt olduğu bilgisiyle uyumlu, kolay sadeleşebilir değerler seçmek için.
2
Toprak yolda geçen süreyi hesaplama
t1=x30t_1 = \frac{x}{30} saat
Toprak yoldaki sabit hız saatte 30 km30\text{ km} olduğundan, geçen süre Yol/Hız\text{Yol} / \text{Hız} formülüyle bulunur.
3
Asfalt yolda geçen süreyi hesaplama
t2=2x90=x45t_2 = \frac{2x}{90} = \frac{x}{45} saat
Asfalt yoldaki sabit hız saatte 90 km90\text{ km} olduğundan, geçen s��re Yol/Hız\text{Yol} / \text{Hız} formülüyle bulunur.
4
Toplam süreyi ve ortalama hızı hesaplama
Toplam süre t=x30+x45=3x+2x90=5x90=x18t = \frac{x}{30} + \frac{x}{45} = \frac{3x + 2x}{90} = \frac{5x}{90} = \frac{x}{18} saattir. Ortalama hız ise Vort=3xx18=54 km/sV_{ort} = \frac{3x}{\frac{x}{18}} = 54\text{ km/s} olarak bulunur.
Ortalama hızın genel tanımı olan Toplam Yol/Toplam Su¨re\text{Toplam Yol} / \text{Toplam Süre} formülünü uygulamak için.

Key Concept

Ortalama Hız
Estimated Time:2m 0s
Question 451Question

Bir tarım kooperatifinde hasat edilen buğday ve arpa ürünlerine uygulanan işlemler ve oranları aşağıdaki tabloda verilmiştir:

ÜrünKurutma Ağırlık KaybıKurutulmuş Üründen Un Elde Etme Oranı
Buğday%15\%15%80\%80
Arpa%25\%25%80\%80

Bu kooperatifte hasat edilen buğday ve arpanın toplam ağırlığı 120120 tondur.

Elde edilen toplam un miktarı 7676 ton olduğuna göre, hasat edilen buğday miktarı kaç tondur?

Show answer & explanation

Answer: 50

Answer

Hasat edilen buğday miktarı 50 tondur.
Doğru cevap 50'dir. Başlangıçtaki buğday miktarına xx ve arpa miktarına yy dersek, toplam ağırlık x+y=120x + y = 120 olur. Ürünler kurutulduğunda sırasıyla 0,85x0,85x ve 0,75y0,75y kalır. Bunların %80'inden un elde edildiği için toplam un miktarı 0,68x+0,60y=760,68x + 0,60y = 76 olarak bulunur. Bu iki denklemin ortak çözümünden buğday miktarı x=50x = 50 ton olarak elde edilir.

Step-by-Step Solution

1
Başlangıçtaki buğday miktarına xx ton, arpa miktarına yy ton diyelim. Toplam hasat miktarını veren birinci denklemi yazalım.
x+y=120x + y = 120
Buğday ve arpanın toplam hasat ağırlığı 120 tondur.
2
Kurutulmuş ürün miktarlarını ve bunlardan elde edilen un miktarlarını yüzde cinsinden ifade edelim.
Kurutulmuş buğday: x×(10,15)=0,85xx \times (1 - 0,15) = 0,85x ton. Buğdaydan elde edilen un: 0,85x×0,80=0,68x0,85x \times 0,80 = 0,68x ton. Kurutulmuş arpa: y×(10,25)=0,75yy \times (1 - 0,25) = 0,75y ton. Arpadan elde edilen un: 0,75y×0,80=0,60y0,75y \times 0,80 = 0,60y ton.
Yüzde kayıpları düşüldükten sonra kalan miktarın %80'inden un elde edilir.
3
Toplam un miktarını veren ikinci denklemi kuralım.
0,68x+0,60y=760,68x + 0,60y = 76
Elde edilen toplam un miktarı 76 tondur.
4
Oluşan denklem sistemini yok etme yöntemiyle çözelim. Birinci denklemi 0,600,60 ile çarpıp ikinci denklemden çıkaralım.
0,60x+0,60y=720,60x + 0,60y = 72 elde edilir. (0,68x+0,60y)(0,60x+0,60y)=76720,08x=4x=50(0,68x + 0,60y) - (0,60x + 0,60y) = 76 - 72 \Rightarrow 0,08x = 4 \Rightarrow x = 50 ton.
İki bilinmeyenli denklem sistemini çözerek hasat edilen buğday miktarını (xx) bulmak.

Key Concept

Yüzde problemlerinde ardışık yüzde hesaplama ve iki bilinmeyenli denklem sistemlerinin çözümü
Question 452Question

Bir yazılım projesinde çalışan Arda, Banu ve Cemil'in yaşları ile ilgili aşağıdakiler bilinmektedir:

* Banu'nun yaşı, Arda'nın yaşından 44 fazladır.
* Cemil'in yaşı, Banu'nun yaşından 33 fazladır.
* Bu üç kişinin yaşları toplamı, Arda ile Banu'nun yaşları farkının 1717 katına eşittir.

Buna göre, Cemil'in yaşı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 26

Answer

Cemil'in yaşı 26'dır.
Arda'nın yaşı xx kabul edildiğinde Banu'nun yaşı x+4x+4, Cemil'in yaşı x+7x+7 olur. Yaşlar toplamı 3x+113x+11, Arda ile Banu'nun yaş farkı ise 44'tür. 3x+11=17×43x+11 = 17 \times 4 denkleminden x=19x=19 bulunur. Cemil'in yaşı 19+7=2619+7=26 olarak elde edilir.

Step-by-Step Solution

1
Kişilerin yaşlarını tek bir değişken cinsinden ifade etmek.
Arda'nın yaşı xx, Banu'nun yaşı x+4x+4 ve Cemil'in yaşı x+7x+7 olur.
Yaşlar arasındaki fark ilişkilerini kullanarak denklem kurmayı kolaylaştırmak.
2
Yaşlar toplamını ve yaş farkını belirlemek.
Yaşlar toplamı 3x+113x + 11 ve Arda ile Banu'nun yaş farkı 44 olarak bulunur.
Soruda verilen eşitliği kurmak için gerekli matematiksel ifadeleri hazırlamak.
3
Eşitliği kullanarak Arda'nın yaş��nı hesaplamak.
3x+11=17×43x=57x=193x + 11 = 17 \times 4 \Rightarrow 3x = 57 \Rightarrow x = 19 elde edilir.
Yaşlar toplamın��n, yaş farkının 17 katına eşit olduğunu veren denklemi çözmek.
4
Cemil'in yaşını bulmak.
Cemil'in yaşı x+7=19+7=26x + 7 = 19 + 7 = 26'dır.
Bulunan xx değerini Cemil'in yaş ifadesinde yerine koymak.

Key Concept

Yaş farkının zamana bağlı olarak değişmemesi ilkesi ve birinci dereceden denklem çözümü.

Alternative Method

Arda ile Banu'nun yaş farkı 4'tür. Soruda verilen bilgiye göre üç kişinin yaşları toplamı 17×4=6817 \times 4 = 68 olmalıdır. Banu, Arda'dan 4 yaş; Cemil ise Arda'dan 7 yaş büyüktür. Eğer herkes Arda ile aynı yaşta olsaydı, yaşları toplamı 6847=5768 - 4 - 7 = 57 olurdu. Buradan Arda'nın yaşı 57/3=1957 / 3 = 19 bulunur. Cemil'in yaşı ise Arda'dan 7 yaş büyük olduğu için 19+7=2619 + 7 = 26 olur.
Estimated Time:1m 30s
Question 453Question

Bir antrenman parkurunun yokuş yukarı olan ilk bölümü 8 km8\text{ km}, yokuş aşağı olan ikinci bölümü ise 16 km16\text{ km} uzunluğundadır. Bir bisikletçi bu parkurun yokuş yukarı bölümünü saatte v1 kmv_1\text{ km} sabit hızla, yokuş aşağı bölümünü ise saatte v2 kmv_2\text{ km} sabit hızla tamamlamıştır.

Bisikletçinin tüm parkurdaki ortalama hızı saatte 12 km12\text{ km}'dir. Bisikletçi yokuş yukarı olan bölümü saatte v2 kmv_2\text{ km} sabit hızla, yokuş aşağı olan bölümü ise saatte v1 kmv_1\text{ km} sabit hızla tamamlasaydı tüm parkuru tamamlama süresi 1 saat1\text{ saat} artacaktı.

Buna göre, bisikletçinin yokuş aşağı bölümdeki hızı (v2v_2) saatte kaç km\text{km}'dir?

Show answer & explanation

Answer: 24

Answer

Bisikletçinin yokuş aşağı bölümdeki hızı saatte 24 km olarak bulunur.
Bisikletçinin hareket süreleri toplamından elde edilen iki bilinmeyenli denklem sistemi çözüldüğünde, yokuş aşağı hızı saatte 24 km olarak hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1
İlk durumdaki toplam hareket süresini bulalım.
Toplam yol 8+16=24 km8 + 16 = 24\text{ km}'dir. Ortalama hız saatte 12 km12\text{ km} olduğuna göre, toplam süre t1=2412=2 saatt_1 = \frac{24}{12} = 2\text{ saat} olur.
Süre = Yol / Hız ilişkisinden yararlanarak toplam süreyi belirlemek için.
2
İlk durum için süre denklemini kuralım.
8v1+16v2=2    4v1+8v2=1\frac{8}{v_1} + \frac{16}{v_2} = 2 \implies \frac{4}{v_1} + \frac{8}{v_2} = 1 elde edilir.
Yolun bölümlerindeki sürelerin toplamının toplam süreye eşit olmasından dolayı.
3
İkinci durumdaki toplam süreyi ve buna ait denklemi yazalım.
İkinci durumda süre 1 saat arttığı için toplam süre t2=2+1=3 saatt_2 = 2 + 1 = 3\text{ saat} olur. Buradan denklemi 8v2+16v1=3\frac{8}{v_2} + \frac{16}{v_1} = 3 şeklinde kurarız.
Hızlar yer değiştirdiğinde yokuş yukarı kısmın v2, yokuş aşağı kısmın ise v1 hızıyla alındığı bilgisini kullanmak için.
4
Elde edilen iki bilinmeyenli denklem sistemini çözelim.
İlk denklemden 8v2=14v1\frac{8}{v_2} = 1 - \frac{4}{v_1} ifadesini çekip ikinci denklemde yerine yazarsak: 16v1+(14v1)=3    12v1=2    v1=6 km/sa\frac{16}{v_1} + \left(1 - \frac{4}{v_1}\right) = 3 \implies \frac{12}{v_1} = 2 \implies v_1 = 6\text{ km/sa} bulunur.
Değişkenlerden birini yok ederek diğer değişkenin değerine ulaşmak için.
5
Bulunan v1 değerini kullanarak v2 değerini hesaplayalım.
46+8v2=1    8v2=13    v2=24 km/sa\frac{4}{6} + \frac{8}{v_2} = 1 \implies \frac{8}{v_2} = \frac{1}{3} \implies v_2 = 24\text{ km/sa} bulunur.
İstenen yokuş aşağı hıza ulaşmak için.

Key Concept

Ortalama hız, toplam yolun toplam süreye bölünmesiyle bulunur. Hız, zaman ve yol arasındaki temel ilişki x = v * t şeklindedir.
Estimated Time:2m 30s
Question 454Question

Bir teknoloji mağazasında satılan bilgisayar, tablet ve cep telefonlarının sayıları sırasıyla 2, 3 ve 5 sayıları ile doğru orantılıdır. Bu mağazada satılan;

* bilgisayarların %10\%10'u,
* tabletlerin %20\%20'si,
* cep telefonlarının %30\%30'u

defoludur (kusurludur).

Buna göre, bu mağazadaki toplam ürünlerin yüzde kaçı sağlamdır?

Show answer & explanation

Answer: 77

Answer

Mağazadaki toplam ürünlerin %77\%77'si sağlamdır.
Mağazadaki bilgisayar, tablet ve cep telefonu sayıları sırasıyla 200k200k, 300k300k ve 500k500k kabul edildiğinde, sağlam ür��n miktarları sırasıyla 180k180k, 240k240k ve 350k350k olur. Bu değerlerin toplamı olan 770k770k sağlam ürünün, tüm ürünlerin toplamı olan 1000k1000k değerine oranı %77\%77 olarak hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1
Ürün sayılarını doğru orantılı oldukları sayılara göre değişken cinsinden ifade etme
Bilgisayar sayısı 200k200k, tablet sayısı 300k300k, cep telefonu sayısı 500k500k olsun. Toplam ürün sayısı: 200k+300k+500k=1000k200k + 300k + 500k = 1000k olur.
Yüzde hesaplamalarını kolaylaştırmak için ürün sayılarına 100100 katı değerler atanmıştır.
2
Her bir ürün grubundaki sağlam ürün sayısını hesaplama
Sağlam bilgisayar sayısı: 200k×(10,10)=200k×0,90=180k200k \times (1 - 0,10) = 200k \times 0,90 = 180k
Sağlam tablet sayısı: 300k×(10,20)=300k×0,80=240k300k \times (1 - 0,20) = 300k \times 0,80 = 240k
Sağlam cep telefonu sayısı: 500k×(10,30)=500k×0,70=350k500k \times (1 - 0,30) = 500k \times 0,70 = 350k olarak bulunur.
Her ürün grubunun kendi içindeki sağlamlık oranıyla o gruptaki ürün miktarı çarpılarak sağlam ürün miktarları belirlenir.
3
Toplam sağlam ürün sayısını bulup toplam ürün sayısına oranlama
Toplam sağlam ürün sayısı: 180k+240k+350k=770k180k + 240k + 350k = 770k olur.
Toplam sağlamlık yüzdesi: 770k1000k=77100=%77\frac{770k}{1000k} = \frac{77}{100} = \%77 olarak bulunur.
Tüm mağazadaki sağlam ürün oranını bulmak için toplam sağlam ürün sayısı, toplam ürün sayısına bölünür.

Key Concept

Yüzde Problemlerinde Belirli Oranlarda Dağılmış Çoklukların Yüzdesini Ağırlıklı Ortalama Yöntemiyle Hesaplama
Question 455Question

Bir giyim mağazası, satmak üzere aldığı tüm montların etiket fiyatını maliyet fiyatı üzerinden %60\%60 kâr elde edecek şekilde belirlemiştir. Bu mağazada yapılan satışlarda ödeme yöntemlerine göre uygulanan fiyat politikası şu şekildedir:

* Nakit ödemelerde etiket fiyatı üzerinden %25\%25 indirim yapılmaktadır.
* Kredi kartı ile tek çekim ödemelerde etiket fiyatı üzerinden %15\%15 indirim yapılmaktadır.
* Kredi kartı ile taksitli ödemelerde etiket fiyatı üzerinden %10\%10 vade farkı (ek ücret) alınmaktadır.

Bu mağazadan aynı maliyete sahip montlardan; bir müşteri nakit, bir müşteri kredi kartı ile tek çekim ve bir müşteri de kredi kartı ile taksitli olarak birer adet mont satın almıştır.

Buna göre, mağazanın bu üç montun satışından elde ettiği toplam kâr oranı yüzde kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 4444

Answer

Üç montun satışından elde edilen toplam kâr oranı %44\%44 olmalıdır.
Montların her birinin maliyet fiyatı 100100 TL olarak kabul edilirse, %60\%60 kârla belirlenen etiket fiyatı 160160 TL olur. Bu durumda nakit ödemeyle yapılan satıştan 120120 TL, kredi kartı tek çekimle yapılan satıştan 136136 TL ve taksitli satıştan 176176 TL gelir elde edilir. Üç montun toplam satışı mağazaya 120+136+176=432120 + 136 + 176 = 432 TL gelir getirir. Toplam maliyet 3×100=3003 \times 100 = 300 TL olduğuna göre, net kâr 432300=132432 - 300 = 132 TL'dir. Toplam kâr oranı ise 132300×100=%44\frac{132}{300} \times 100 = \%44 olarak hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1
Bir adet montun maliyetini ve bu maliyete göre belirlenen etiket fiyatını tanımlayın.
Bir montun maliyeti 100x100x olsun. Bu durumda %60\%60 kârla belirlenen etiket fiyatı:
100x+60x=160x100x + 60x = 160x olur.
Toplam 33 mont satıldığı için toplam maliyet:
3×100x=300x3 \times 100x = 300x olur.
Kâr-zarar problemlerinde maliyeti 100x100x olarak belirlemek, yüzde hesaplamalarını kolaylaştırır.
2
Ödeme yöntemlerine göre her bir montun satış fiyatını etiket fiyatı üzerinden hesaplayın.
Nakit satılan montun fiyatı:
160x×(10.25)=160x×0.75=120x160x \times (1 - 0.25) = 160x \times 0.75 = 120x
Kredi kartı tek çekimle satılan montun fiyatı:
160x×(10.15)=160x×0.85=136x160x \times (1 - 0.15) = 160x \times 0.85 = 136x
Kredi kartı taksitli satılan montun fiyatı (vade farkı eklenmiş hali):
160x×(1+0.10)=160x×1.10=176x160x \times (1 + 0.10) = 160x \times 1.10 = 176x olur.
İndirimler ve vade farkı zamları, soruda belirtildiği üzere maliyet üzerinden değil, etiket fiyatı (160x160x) üzerinden uygulanır.
3
Toplam satış gelirini, elde edilen toplam kârı ve kâr oranını hesaplayın.
Toplam satış geliri:
120x+136x+176x=432x120x + 136x + 176x = 432x olur.
Elde edilen toplam kâr tutarı:
432x300x=132x432x - 300x = 132x olur.
Toplam kâr oranı ise:
132x300x×100=%44\frac{132x}{300x} \times 100 = \%44 olarak bulunur.
Toplam kâr oranı, elde edilen toplam kâr tutarının toplam maliyete oranlanmasıyla hesaplanır.

Key Concept

Kâr-Zarar Problemlerinde Maliyet, Etiket Fiyatı ve İndirim İlişkisi
Estimated Time:2m 0s
Question 456Question

Hibrit (melez) motorlu bir aracın enerji tüketim özellikleri ve çalışma prensibiyle ilgili aşağıdakiler bilinmektedir:

* Araçta hem elektrikli sürüşü sağlayan bir batarya hem de benzinle çalışan bir yakıt deposu bulunmaktadır.
* Araç, batarya doluluk oranı %20\%20'nin üzerindeyken yalnızca elektrik motorunu kullanmakta (Elektrikli Mod) ve bu modda kilometrede bataryasının %2\%2'sini tüketmektedir.
* Batarya doluluk oranı %20\%20 ve altına düştüğünde araç otomatik olarak hibrit moda (Hibrit Mod) geçmektedir.
* Hibrit Mod'da araç hem elektrik motorunu hem de benzinli motorunu birlikte kullanmaktadır. Bu modda araç, gittiği her bir kilometrede bataryasının %05\%0{}5'ini ve yakıt deposunun %03\%0{}3'ünü tüketmektedir.

Bataryası tam dolu (%100\%100) ve yakıt deposunun %80\%80'i dolu olan bu araçla kesintisiz bir yolculuğa çıkılıyor.

Buna göre, aracın batarya doluluk oranı %10\%10'a d��ştüğü anda yakıt deposunun yüzde kaçı doludur?

Show answer & explanation

Answer: 74

Answer

Batarya doluluk oranı %10\%10'a ulaştığında yakıt deposunun %74\%74'ü doludur.
Doğru cevaba ulaşmak için araç hareketinin iki ayrı aşaması incelenmelidir. İlk aşamada elektrikli modda 40 km40\text{ km} yol alınmış ve bu sırada yakıt tüketilmemiştir. İkinci aşamada hibrit modda 20 km20\text{ km} yol alınmış ve kilometrede %03\%0{}3 olmak üzere toplam %6\%6 yakıt tüketilmiştir. Başlangıçtaki %80\%80 doluluk oranından bu %6\%6 çıkarıldığında kalan yakıt oranı %74\%74 olarak bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Elektrikli modda katedilen mesafeyi bulma
Araç bataryası %100\%100'den %20\%20'ye düşene kadar 40 km40\text{ km} yol alır ve yakıt tüketimi olmaz.
Batarya doluluk oranı %20\%20'nin üzerindeyken araç elektrikli modda kilometrede %2\%2 batarya tüketmektedir. Tüketilen batarya miktarı 10020=80100 - 20 = 80 olup katedilen yol 80/2=40 km80 / 2 = 40\text{ km} olur.
2
Hibrit modda katedilen mesafeyi bulma
Araç bataryası %20\%20'den %10\%10'a düşene kadar 20 km20\text{ km} yol alır.
Batarya %20\%20'nin altına indiğinde hibrit modda kilometrede %05\%0{}5 batarya tüketilmektedir. %10\%10 batarya tüketimi için katedilen yol 10/05=20 km10 / 0{}5 = 20\text{ km} olur.
3
Hibrit modda tüketilen yakıt miktarını ve kalan yakıt oranını hesaplama
Toplamda yakıt deposunun %6\%6'sı tüketilir ve geriye yakıt deposunun %74\%74'ü kalır.
Hibrit modda gidilen 20 km20\text{ km} boyunca kilometrede %03\%0{}3 yakıt tüketildiğinden, toplam yakıt kaybı 20×03=620 \times 0{}3 = 6 (deponun %6\%6'sı) olur. Başlangıçta deponun %80\%80'i dolu olduğundan kalan yakıt oranı %80%6=%74\%80 - \%6 = \%74 olarak bulunur.

Key Concept

Farklı oranlarda doğrusal azalış gösteren sistemlerin yüzde problemlerinde modellenmesi.

Alternative Method

Bataryadaki toplam azalışın aşamalara göre ağırlıklı ortalaması alınarak doğrudan orantı kurulabilir, fakat adım adım çözüm karmaşıklığı azaltmak açısından daha güvenlidir.
Estimated Time:2m 0s
Question 457Question

Bir kargo firması; ağırlıkları 1,2,3,4,5,6,7,81, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 ve 99 kg olan 9 adet paketi üç farklı araca aşağıdaki kurallara göre dağıtacaktır:

* Her bir araçta eşit sayıda paket bulunacaktır.
* Her bir araçtaki paketlerin ağırlıkları toplamı birbirine eşit olacaktır.
* Ağırlığı 99 kg olan paket 1. araçta, 88 kg olan paket 2. araçta, 77 kg olan paket ise 3. araçta yer alacaktır.
* 1. araçtaki en hafif paket 22 kg'dır.

Buna göre, ağırlığı 55 kg olan paket ile aynı araçta bulunan en hafif paketin ağırl��ğı kaç kg'dır?

Show answer & explanation

Answer: 3

Answer

3 kg olan ağırlık değeri doğrudur.
Çözüm adımları takip edildiğinde 5 kg'lık paketin 3. araçta yer aldığı görülür. Bu araçta bulunan diğer paketler 7 kg ve 3 kg'dır. Dolayısıyla 3. araçtaki paketlerin ağırlıkları {3,5,7}\{3, 5, 7\} kg olup, bu gruptaki en hafif paket 3 kg'dır.

Step-by-Step Solution

1
Toplam ağırlığı ve her bir araca düşmesi gereken yük miktarını hesaplama.
Tüm paketlerin toplam ağırlığı 1+2+3+4+5+6+7+8+9=451+2+3+4+5+6+7+8+9 = 45 kg'dır. 3 araç bulunduğundan ve ağırlıklar eşit dağıtılacağından, her bir araçtaki paketlerin ağırlıkları toplamı 45/3=1545 / 3 = 15 kg olmalıdır. Ayrıca toplam 9 paket 3 araca eşit sayıda dağıtılacağı için her araçta tam olarak 3 paket bulunmalıdır.
Her bir aracın taşıyacağı paket sayısını ve toplam yük miktarını belirlemek için.
2
1. araçtaki paketleri belirleme.
1. araçta 99 kg'lık paket bulunmaktadır. Bu araçtaki paketlerin toplam ağırlığının 15 kg olması için kalan iki paketin ağırlıkları toplamı 159=615 - 9 = 6 kg olmalıdır. Kalan paketler {1,2,3,4,5,6}\{1, 2, 3, 4, 5, 6\} arasından seçilmelidir. 1. araçtaki en hafif paket 2 kg olduğuna göre seçilebilecek tek ikili {2,4}\{2, 4\}'tür. Dolayısıyla 1. araçtaki paketler {9,2,4}\{9, 2, 4\} olarak kesinleşir.
1. araçtaki paketleri belirleyerek diğer araçlar için seçenekleri daraltmak için.
3
2. araçtaki paketleri belirleme.
Geriye {1,3,5,6}\{1, 3, 5, 6\} paketleri kalmıştır. 2. araçta 88 kg'lık paket bulunmaktadır. Toplamın 15 kg olması için kalan iki paketin toplam ağırlığı 158=715 - 8 = 7 kg olmalıdır. Kalan paketler arasından toplamı 7 olan tek seçenek {1,6}\{1, 6\}'dır (çünkü {3,4}\{3, 4\} seçeneğindeki 4 kg'lık paket 1. araçta kullanılmıştır). Bu durumda 2. araçtaki paketler {8,1,6}\{8, 1, 6\} olur.
2. araçtaki paketleri belirleyerek son araca kalan paketleri bulmak için.
4
3. araçtaki paketleri belirleme ve en hafif olanı bulma.
Geriye kalan {3,5}\{3, 5\} paketleri 3. araca dağıtılır. 3. araçta zaten 77 kg'lık paket bulunduğundan bu araçtaki paketler {7,3,5}\{7, 3, 5\} olur. Ağırlıklar toplamı 7+3+5=157 + 3 + 5 = 15 kg şartını sağlar. Dolayısıyla 5 kg'lık paket 3. araçtadır. Bu araçtaki paketlerin ağırlıkları {3,5,7}\{3, 5, 7\} kg olup, içlerindeki en hafif paket 33 kg'dır.
Soruda istenen nihai cevaba ulaşmak için.

Key Concept

Rutin Olmayan Problemlerde Mantıksal Akıl Yürütme ve Kısıt Altında Dağılım Analizi
Estimated Time:2m 0s
Question 458Question

Bir elektrikli araç şarj istasyonunda bulunan AC (yavaş şarj) ve DC (hızlı şarj) ünitelerinin sayıca dağılımı ile günün belirli bir saatindeki doluluk oranları aşağıdaki tabloda gösterilmiştir:

Ünite TürüToplam Ünite Sayısı İçindeki PayıDoluluk Oranı
AC%60\%60%40\%40
DC%40\%40%75\%75

Bu saatte istasyondaki dolu AC şarj ünitelerinin sayısı, boş olan DC şarj ünitelerinin sayısından 2828 fazladır.

Buna göre, bu istasyonda bulunan toplam DC şarj ünitesi sayısı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 80

Answer

İstasyondaki toplam DC şarj ünitesi sayısı 80'dir.
Toplam şarj ünitesi sayısı 100x100x olsun. Bu durumda AC üniteleri 60x60x, DC üniteleri ise 40x40x olur. Dolu AC üniteleri 60x×040=24x60x \times 0{}40 = 24x adettir. DC ünitelerinin %75\%75'i dolu olduğundan geriye kalan %25\%25'i boştur. Boş DC üniteleri ise 40x×025=10x40x \times 0{}25 = 10x adettir. Bu iki değer arasındaki fark 24x10x=14x=2824x - 10x = 14x = 28 olarak verilmiştir. Buradan x=2x = 2 bulunur. İstasyondaki toplam DC şarj ünitesi sayısı 40x=40×2=8040x = 40 \times 2 = 80 olarak elde edilir.

Step-by-Step Solution

1
Toplam ünite sayısını 100x100x kabul ederek AC ve DC şarj ünitelerinin sayılarını belirleme.
AC ünite sayısı 60x60x, DC ünite sayısı 40x40x olur.
Yüzde hesaplamalarını tam sayılarla kolayca yapabilmek için toplam ünite sayısı 100x100x olarak se��ilmiştir.
2
Dolu AC ve boş DC şarj ünitelerinin sayılarını xx cinsinden hesaplama.
Dolu AC ünite sayısı 24x24x, boş DC ünite sayısı 10x10x olur.
Dolu AC üniteleri 60x’in %40’ı=24x60x \text{'in } \%40\text{'ı} = 24x ve boş DC üniteleri (doluluk oranı %75\%75 olduğundan boşluk oranı %25\%25'tir) 40x’in %25’i=10x40x \text{'in } \%25\text{'i} = 10x olarak hesaplanır.
3
Dolu AC ünite sayısı ile boş DC ünite sayısı arasındaki farkı veren denklemi kurup xx değerini bulma.
24x10x=28    14x=28    x=224x - 10x = 28 \implies 14x = 28 \implies x = 2 elde edilir.
Soruda dolu AC ünitelerinin sayısının boş DC ünitelerinin sayısından 2828 fazla olduğu belirtilmiştir.
4
İstasyonda bulunan toplam DC şarj ünitesi sayısını hesaplama.
Toplam DC ��arj ünitesi sayısı 40x=40×2=8040x = 40 \times 2 = 80 bulunur.
İstasyondaki toplam DC ünite sayısı olan 40x40x değerini bulmak hedeflenmiştir.

Key Concept

Yüzde problemlerinde değişken atayarak miktar belirleme, alt gruplara ait yüzde oranlarını doğru temel değer üzerinden hesaplama ve denklem kurma.
Question 459Question

Bir teknoloji mağazası, bir tablet ve bu tablete uyumlu bir klavyeyi birlikte satmaktadır. Klavyenin maliyeti, tabletin maliyetinin %50\%50'sidir. Mağaza, tek başına satıldığında tableti %40\%40 kârla, klavyeyi ise %60\%60 kârla satmaktadır. Bu iki ürünü birlikte paket olarak satın alan bir müşteriye, tablet ve klavyenin toplam satış fiyatı üzerinden %10\%10 indirim uygulanmaktadır. Buna göre, bu paket satışından mağazanın elde ettiği kâr oranı yüzde kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 32

Answer

Bu paket satışından mağazanın elde ettiği kâr oranı %32'dir.
Toplam maliyet 150 birim iken indirimli paket satış fiyatı 198 birim olmaktadır. Bu durumda elde edilen net kâr 48 birimdir. 48 birimlik kâr, 150 birimlik toplam maliyetin %32'sine karşılık gelmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Tabletin maliyetini 100x100x ve klavyenin maliyetini 50x50x olarak belirleyerek toplam paket maliyetini yazalım.
Toplam maliyet = 150x150x
Klavyenin maliyeti tabletin maliyetinin %50'si olduğu için kolay işlem yapabilmek adına bu değerleri atad��k.
2
Tablet ve klavyenin tekil kârlı satış fiyatlarını ve ardından bu fiyatların toplamını bulalım.
Tablet satış fiyatı = 140x140x, Klavye satış fiyatı = 80x80x, Toplam satış fiyatı = 220x220x
Tablet %40 kârla (100x×14=140x100x \times 1{}4 = 140x) ve klavye %60 kârla (50x×16=80x50x \times 1{}6 = 80x) satılmaktadır.
3
Paket alımında uygulanan %10 indirimi toplam satış fiyatına uygulayarak yeni satış fiyatını belirleyelim.
İndirimli satış fiyatı = 198x198x
Toplam satış fiyatı olan 220x220x üzerinden %10 indirim yapıldığında, ödenecek tutar bu fiyatın %90'ı olur (220x×090=198x220x \times 0{}90 = 198x).
4
Elde edilen net kâr tutarını bulup, bu kârın toplam maliyete oranını yüzde olarak hesaplayalım.
Net Kâr = 48x48x, Kâr Oranı = %32
Net kâr 198x150x=48x198x - 150x = 48x olur. Kâr oranı ise 48x150x×100=32\frac{48x}{150x} \times 100 = 32 olarak hesaplanır.

Key Concept

Maliyet, satış fiyatı, kâr ve indirim oranları arasındaki ilişkileri kurarak toplam kâr yüzdesini hesaplama.
Question 460Question

Fatih ve Gökhan'ın bugünkü yaşları ile ilgili aşağıdakiler bilinmektedir:

* Fatih, Gökhan'dan büyüktür.
* Gökhan, Fatih'in bugünkü yaşına geldiğinde ikisinin yaşları toplamı 5252 olacaktır.
* Fatih, Gökhan'ın bugünkü yaşındayken Gökhan 66 yaşındaydı.

Buna göre, Fatih'in bugünkü yaşı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 22

Answer

Fatih'in bugünkü yaşı 22'dir.
Fatih ve Gökhan'ın yaşları sırasıyla FF ve GG, yaş farkları d=FGd = F - G olsun. Gökhan FF yaşına geldiğinde aradan dd yıl geçmiş olur ve Fatih F+dF+d yaşına gelir. Yaşları toplamı 2F+d=3FG=522F+d = 3F-G = 52 olur. Fatih Gökhan'ın yaşındayken, yani dd yıl önce, Gökhan Gd=2GF=6G-d = 2G-F = 6 yaşındaydı. Bu iki denklem ortak çözüldüğünde G=14G = 14 ve F=22F = 22 bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Fatih ve Gökhan'ın bugünkü yaşlarını değişkenlerle ifade edip yaş farkını tanımlamak.
Fatih'in bugünkü yaşı FF, Gökhan'ın bugünkü yaşı GG ve aralarındaki yaş farkı d=FGd = F - G olsun (F>GF > G).
Problemi cebirsel olarak ifade etmek ve yaş farkının sabitliği ilkesini kullanabilmek için değişkenleri belirlemek gerekir.
2
Gökhan'ın Fatih'in yaşına geldiği durum için denklem kurmak.
3FG=523F - G = 52 denklemi elde edilir.
Gökhan'ın Fatih'in yaşına gelmesi için d=FGd = F - G yıl geçmelidir. Bu sürede Gökhan FF yaşına gelirken, Fatih F+dF + d yaşında olur. İkisinin yaşları toplamı F+(F+d)=2F+d=52F + (F + d) = 2F + d = 52 olur. dd yerine FGF - G yazıldığında 3FG=523F - G = 52 bulunur.
3
Fatih'in Gökhan'ın yaşında olduğu geçmiş durum için denklem kurmak.
F=2G6F = 2G - 6 denklemi elde edilir.
Fatih'in Gökhan'ın bugünkü yaşında olduğu zaman dd yıl öncesidir. O tarihte Gökhan GdG - d yaşındadır ve bu yaş 66 olarak verilmiştir. Gd=6    G(FG)=6    2GF=6    F=2G6G - d = 6 \implies G - (F - G) = 6 \implies 2G - F = 6 \implies F = 2G - 6 elde edilir.
4
Elde edilen iki bilinmeyenli denklem sistemini çözmek.
G=14G = 14 ve F=22F = 22 bulunur.
F=2G6F = 2G - 6 ifadesini birinci denklemde yerine yazarsak: 3(2G6)G=52    6G18G=52    5G=70    G=143(2G - 6) - G = 52 \implies 6G - 18 - G = 52 \implies 5G = 70 \implies G = 14 olur. Buradan F=2(14)6=22F = 2(14) - 6 = 22 bulunur.

Key Concept

Yaş problemlerinde iki kişi arasındaki yaş farkının zamanla değişmeyeceği ve geçen sürenin her birey için aynı olacağı ilkesi.
Estimated Time:2m 0s
PreviousPage 23 / 45Next
Problemler Practice Questions — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) — Page 23 | Examkin