Sözel Mantık

204 soru

Soru 181Soru

Bir kütüphanede çalışan Kübra, Leyla ve Merve adındaki üç kütüphaneci; Roman, Şiir ve Tarih kategorilerindeki kitapları raflara dizmektedir. Her bir kütüphaneci yalnızca bir kategoriyle ilgilenmiştir. Bu kişilerin ilgilendikleri kategorilerle ilgili bilinenler şunlardır:

* Merve, Tarih kategorisindeki kitapları dizmemiştir.
* Kübra, Şiir kategorisindeki kitapları dizmiştir.

Buna göre, Leyla hangi kategorideki kitapları dizmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tarih

Cevap

Tarih
Kübra'nın şiir kitaplarını dizdiği bilinmektedir. Geriye roman ve tarih kitapları kalmaktadır. Merve tarih kitaplarını dizmediği için zorunlu olarak roman kitaplarını dizmiştir. Bu durumda geriye kalan tek kategori olan tarih kitaplarını Leyla dizmiştir. Dolayısıyla doğru yanıt tarih olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Kübra'nın dizdiği kategoriyi belirlemek.
Kübra'nın Şiir kategorisindeki kitapları dizdiği öncüllerde kesin olarak verilmiştir.
Kesin verileri tabloya yerleştirerek diğer değişkenleri sınırlandırmak.
2
Merve'nin dizdiği kategoriyi bulmak.
Geriye Roman ve Tarih kategorileri kalmıştır. Merve Tarih kategorisini dizmediğine göre Roman kategorisini dizmelidir.
Olumsuz öncülü (dizmemiştir) kullanarak kalan seçenekler arasından eşleştirme yapmak.
3
Leyla'nın dizdiği kategoriyi bulmak.
Kübra Şiir, Merve Roman dizdiğine göre, Leyla'ya kalan tek kategori Tarih olmaktadır.
Kalan son kişi ile kalan son kategoriyi eşleştirmek.

Anahtar Kavram

Sözel Mantık Eşleştirme Problemleri

İpuçları

1
Sorudaki kesin bilgi olan Kübra'nın şiir dizdiği durumundan yola çıkın.
2
Kübra şiir dizdiğine göre, Merve ve Leyla için sadece roman ve tarih kategorileri kalır.
3
Merve tarih dizmediğine göre roman dizmek zorundadır, bu durumda Leyla'ya hangi kategorinin kaldığını bulun.

Daha Fazla Pratik

Benzer üçlü eşleştirme sorularında her zaman önce kesin verilen bilgiyi yerleştirip ardından olumsuz öncüller yardımıyla kalan seçenekleri eleyiniz.

Alternatif Yöntem

Kişiler (Kübra, Leyla, Merve) ve kategoriler (Roman, Şiir, Tarih) için basit bir eşleştirme tablosu oluşturarak verilen bilgileri tabloya tik/çarpı atarak işleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 182Soru

Bir ��irkette çalışan Ayça, Burak, Ceren ve Davut adlı kişilerin meslekleri mühendis, mimar ve tasarımcıdır. Bu kişilerin çalıştıkları şehirler ise Ankara, İstanbul ve İzmir'dir. Her bir ki��inin mesleği ve çalıştığı şehir tektir. Bu kişilerin meslekleri ve çalıştıkları şehirlere ilişkin diğer bilgiler şu şekildedir:

* Tasarımcı olan tek kişi İzmir'de çalışmaktadır.
* Ceren ve Davut aynı şehirde çalışmaktadır, ancak meslekleri farklıdır.
* Ayça, Ankara'da çalışmaktadır ve mimardır.
* Mühendis olan iki kişiden biri İstanbul'da çalışmaktadır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Burak mühendistir.

Cevap

Burak mühendistir.
Verilen öncüller analiz edildiğinde, Ceren ve Davut'un İstanbul'da çalışmaları durumunda her ikisinin de mühendis olmak zorunda kalacağı ve bunun da mesleklerinin farklı olması kuralıyla çelişeceği görülür. Bu nedenle Ceren ve Davut İzmir'de çalışmaktadır. Ayça Ankara'da olduğuna göre Burak kesinlikle İstanbul'da çalışmaktadır. İstanbul'da çalışan mühendis kuralı gereği Burak'ın mesleği mühendistir. Dolayısıyla Burak'ın mühendis olduğu ifadesi kesinlikle doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen temel değişkenleri ve kısıtlamaları belirlemek.
Kişiler: Ayça, Burak, Ceren, Davut. Şehirler: Ankara, İstanbul, İzmir. Meslekler: Mühendis (2 kişi), Mimar (1 kişi), Tasarımcı (1 kişi).
Öncüllerdeki meslek ve kişi dağılımlarını doğru bir şekilde sınıflandırmak çözüme ulaşmanın ilk adımıdır.
2
Ayça'nın bilgilerini tabloya yerleştirmek ve Ceren ile Davut'un şehir olasılıklarını değerlendirmek.
Ayça Ankara'da çalışmaktadır ve mimardır. Ceren ve Davut aynı şehirde çalıştığına göre bu şehir Ankara olamaz. Geriye kalan şehirlerden İstanbul veya İzmir olmalıdır.
Ayça'nın yeri kesin olduğu için diğer kişilerin konumlarını sınırlandırabiliriz.
3
Ceren ve Davut'un İstanbul'da çalışma olasılığını sınamak.
Eğer Ceren ve Davut İstanbul'da çalışsaydı, meslekleri farklı olmak zorundaydı. Tasarımcı olan tek kişi İzmir'de çalıştığından ve mimar Ayça olduğundan, bu ikisinin de mühendis olması gerekirdi. Ancak bu durum mesleklerinin farklı olması kuralıyla çelişir. Dolayısıyla Ceren ve Davut İstanbul'da çalışamaz, İzmir'de çalışmalıdırlar.
Çelişki yöntemiyle Ceren ve Davut'un kesin olarak İzmir'de çalıştıklarını saptamak gerekir.
4
Burak'ın yerini ve mesleğini belirlemek.
Ceren ve Davut İzmir'de, Ayça ise Ankara'da çalıştığına göre, kalan tek kişi olan Burak kesinlikle İstanbul'da çalışmaktadır. Mühendis olan iki kişiden biri İstanbul'da çalıştığına göre, Burak kesinlikle mühendistir.
Kalan değişkenleri yerleştirerek kesin doğru olan seçeneğe ulaşmak.

Anahtar Kavram

Çok değişkenli sözel mantık kurgularında değişkenler arası çelişkileri eleyerek kesin durumları saptama.
Soru 183Soru

Bir reklam ajansında çalışan Alp, Banu, Cenk, Defne, Elif ve Fuat adlı altı tasarımcı; Kampanya Tasarımı ve Sosyal Medya olmak üzere iki farklı proje grubuna ayrılmıştır. Tasarımcıların gruplara dağılımına ilişkin bilgiler şu şekildedir:

* Her bir tasarımcı yalnızca bir grupta yer almaktadır.
* Kampanya Tasarımı ve Sosyal Medya gruplarının her birinde üçer tasarımcı bulunmaktadır.
* Alp ve Banu farklı gruplardadır.
* Cenk ve Defne aynı gruptadır.
* Elif, Sosyal Medya grubundadır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Fuat, Sosyal Medya grubundadır.

Cevap

Fuat, Sosyal Medya grubundadır.
Sosyal Medya grubunda Elif zaten yer almaktadır. Cenk ve Defne aynı grupta yer almalı ve Alp ile Banu farklı gruplarda olmalıdır. Eğer Cenk ve Defne Sosyal Medya grubunda olsaydı, Elif ile birlikte bu grubun 3 kişilik kontenjanı dolardı. Bu durumda Alp ve Banu mecburen aynı grupta (Kampanya Tasarımı) yer almak zorunda kalırdı. Bu kural ihlalini önlemek için Cenk ve Defne kesinlikle Kampanya Tasarımı grubunda olmalıdır. Kampanya Tasarımı grubunun 3. üyesi ise Alp veya Banu'dan biri olmak zorundadır. Böylece Kampanya Tasarımı grubu tamamen dolar ve Fuat'a yer kalmaz. Sonuç olarak, Fuat kesinlikle Sosyal Medya grubunda yer almalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Grupların kapasitelerini ve başlangıç durumlarını belirleme
Kampanya Tasarımı grubu 3 kişi, Sosyal Medya grubu 3 kişi alacaktır. Elif kesin olarak Sosyal Medya grubundadır.
Soruda verilen temel kontenjanları ve kesin bilgileri yerleştirmek amacıyla.
2
Cenk ve Defne'nin olası konumlarını analiz etme
Cenk ve Defne Sosyal Medya grubunda olamaz. Çünkü bu grupta olsalardı, Elif ile birlikte Sosyal Medya grubunun 3 kişilik kapasitesi dolardı. Bu durumda Alp ve Banu'nun her ikisi de Kampanya Tasarımı grubunda yer almak zorunda kalırdı ve bu da farklı gruplarda olmaları kuralını ihlal ederdi. Dolayısıyla Cenk ve Defne kesinlikle Kampanya Tasarımı grubundadır.
Öncüller arasındaki çelişkileri analiz ederek kesin yerleşimleri belirlemek amacıyla.
3
Alp, Banu ve Fuat'ın konumlarını belirleme
Kampanya Tasarımı grubunda Cenk ve Defne bulunmaktadır. Alp ve Banu'dan biri mutlaka bu gruba gelerek Kampanya Tasarımı grubunun 3 kişilik kontenjanını dolduracaktır. Dolayısıyla bu grupta Fuat'a yer kalmaz ve Fuat kesinlikle Sosyal Medya grubunda yer almalıdır.
Kapasite sınırlamaları doğrultusunda kalan kişileri kesinleştirmek amacıyla.

Anahtar Kavram

Öncüllere dayalı dışlama ve kontenjan analizi yoluyla kesin grupları belirleme

İpuçları

1
Cenk ve Defne'nin Sosyal Medya grubunda olması durumunda Alp ve Banu'nun konumlarının nasıl etkileneceğini düşünün.
2
Eğer Cenk ve Defne Sosyal Medya grubunda olsaydı, Sosyal Medya grubu Elif ile birlikte 3 kişi olurdu. Bu durumda Alp ve Banu'nun ikisi birden Kampanya Tasarımı grubuna gitmek zorunda kalırdı.
3
Cenk ve Defne'nin Kampanya Tasarımı grubunda olduğu kesinleştiğine göre, bu grubun 3 kişilik kontenjanını doldurmak için geriye kalan bir kişilik yere Alp veya Banu'dan hangisinin gelebileceğini belirleyin.

Daha Fazla Pratik

Farklı kontenjan sayıları ve üç grubun bulunduğu benzer gruplandırma sorularını çözerek sözel mantık muhakeme becerilerinizi pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Tablo çizerek tüm olasılıkları yazabilirsiniz. Sütunları Kampanya Tasarımı (K) ve Sosyal Medya (S) olarak belirleyin. Elif'i S sütununa yazın. Cenk ve Defne'yi (C, D) paket halinde önce S grubuna koymayı deneyip çelişkiyi görün, ardından K grubuna yerleştirin. K grubunda son kalan yere Alp/Banu ikilisinden birini yerleştirerek Fuat'ın mecburen S grubuna yazılması gerektiğini bulun.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 184Soru

Okan, Pınar, Rıza ve Sibel adlı şefler; İtalyan, Fransız ve Uzak Doğu mutfaklarından birini seçerek bu mutfağa ait yemekler hazırlamaktadır. Şeflerin mutfak tercihlerine ilişkin bazı bilgiler şu şekildedir:

* Her şef yalnızca bir mutfak seçmiştir.
* Her mutfak en az bir şef tarafından seçilmiştir.
* Fransız mutfağını tercih eden yalnızca bir şef vardır ve bu şef Pınar değildir.
* Rıza ve Sibel aynı mutfağı tercih etmişlerdir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Okan Fransız mutfağını tercih etmiştir.

Cevap

Okan Fransız mutfağını tercih etmiştir.
Verilen bilgilere göre Fransız mutfağını seçen kişi sayısı tam olarak 1'dir. Pınar bu mutfağı seçmemiştir. Rıza ve Sibel ise aynı mutfağı seçtikleri için Fransız mutfağını seçmiş olamazlar (aksi takdirde Fransız mutfağını seçen en az 2 kişi olurdu). Geriye kalan tek şef olan Okan, zorunlu olarak Fransız mutfağını seçmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Kişi ve mutfak değişkenlerini belirleyip başlangıç tablosunu oluşturma.
Şefler: Okan, Pınar, Rıza, Sibel. Mutfaklar: İtalyan, Fransız, Uzak Doğu.
Sorudaki değişkenleri netleştirerek eşleştirme kurgusunu hazırlamak.
2
Fransız mutfağına ait kısıtlamaları inceleme.
Fransız mutfağını seçen kişi sayısı 1'dir. Pınar Fransız mutfağını seçmemiştir.
Fransız mutfağını seçebilecek olası şefleri belirlemek.
3
Rıza ve Sibel'in durumunu analiz etme.
Rıza ve Sibel aynı mutfağı seçtikleri için en az 2 kişi ederler. Bu nedenle Fransız mutfağını (kişi sayısı 1 olduğu için) seçmiş olamazlar.
Rıza ve Sibel'in Fransız mutfağı olasılığını elemek.
4
Fransız mutfağını seçen şefi kesinleştirme.
Pınar, Rıza ve Sibel Fransız mutfağını seçemediğine göre, Fransız mutfağını seçen tek şef Okan'dır.
Okan'ın Fransız mutfağını seçtiği sonucuna kesin olarak ulaşmak.

Anahtar Kavram

Sözel mantık eşleştirme problemlerinde kısıtlar ve gruplamalar üzerinden kesin olan ve olasılık dahilinde olan durumları ayırt etme.
Soru 185Soru

Bir tasarım sergisinde dairesel bir stant alanında saat yönünde 11'den 66'ya kadar numaralandırılmış yan yana altı stant bulunmaktadır. Bu stantlarda Ahmet, Berna, Cihan, Deniz, Emre ve Ferit adlı tasarımcıların ürünleri sergilenecektir. Tasarımcıların stantlarının konumlarıyla ilgili şunlar bilinmektedir:

* Ahmet ve Deniz'in stantları karşı karşıyadır (aralarında ikişer stant bulunmaktadır).
* Berna'nın standı, Cihan'ın standının hemen sağındadır (saat yönünde bir sonraki stanttır).
* Ferit'in standı 22 numaralı stanttır.

**Buna göre, Emre'nin standının 33 numaralı stant olduğu biliniyorsa, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?**

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Berna'nın standı 66 numaralı stanttır.

Cevap

Berna'nın standının 66 numaralı stant olması
Emre'nin standı 33 numaralı stant olarak belirlendiğinde, Ferit'in 22 numaralı stantta bulunmasıyla birlikte 22 ve 33 numaralı stantlar dolmuş olur. Ahmet ve Deniz'in stantları karşı karşıya olduğundan, bu iki isim {1,4}\{1, 4\}, {2,5}\{2, 5\} veya {3,6}\{3, 6\} stant çiftlerinden birinde olmalıdır. Ancak 22 ve 33 numaralı stantlar dolu olduğu için geriye sadece {1,4}\{1, 4\} çifti kalır. Bu durumda Ahmet ve Deniz {1,4}\{1, 4\} numaralı stantlara yerleşir. Geriye kalan boş stantlar 55 ve 66'dır. Berna'nın standı Cihan'ın standının hemen sağında (saat yönünde) yer alacağı için Cihan 55 numaralı stantta, Berna ise 66 numaralı stantta olmalıdır. Bu durum Berna'nın standının kesinlikle 66 numaralı stant olduğunu gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen kesin ve koşullu bilgileri stant şemasına yerleştirmek.
Ferit'in standının 22 numaralı stant olduğu bilinmektedir. Koşul gereği Emre'nin standı da 33 numaralı stant olarak yerleştirilir.
Kurgudaki diğer olasılıkları sınırlandırmak için bilinen sabit konumlar öncelikle belirlenmelidir.
2
Karşı karşıya olan Ahmet ve Deniz'in konum çiftini tespit etmek.
Ahmet ve Deniz {1,4}\{1, 4\} stant çiftine yerleşir.
Dairesel altılı şemada karşı karşıya gelen çiftler {1,4}\{1, 4\}, {2,5}\{2, 5\} ve {3,6}\{3, 6\}'dır. 22 ve 33 numaralı stantlar dolu olduğu için {2,5}\{2, 5\} ve {3,6}\{3, 6\} çiftleri elenir; geriye sadece {1,4}\{1, 4\} çifti kalır.
3
Berna ve Cihan'ın yerleşimini saat yönü komşuluk kuralına göre belirlemek.
Boşta kalan 55 ve 66 numaralı stantlardan 55 numaralı stanta Cihan, 66 numaralı stanta Berna yerleşir.
Berna'nın standının Cihan'ın standının hemen sağında (saat yönünde bir sonraki) olması gerektiğinden, 55'ten sonra gelen stant olan 66 numaralı stant Berna'ya ayrılmalıdır.

Anahtar Kavram

Dairesel yerleşim kurgularında karşılıklı konumların tespiti ve boşluk analizi ile kesinlik çıkarımı.

İpuçları

1
Öncelikle dairesel bir şema çizip 11'den 66'ya kadar saat yönünde numaralandırın ve Ferit (22) ile Emre'yi (33) yerleştirin.
2
Altılı dairede karşı karşıya olan stant çiftlerinin hangileri olduğunu bulun ve dolu stantları eleyerek Ahmet ile Deniz'e hangi çiftin kaldığını görün.
3
Ahmet ve Deniz {1,4}\{1, 4\} stantlarını aldığında geriye sadece 55 ve 66 numaralı stantlar kalır. Berna'nın Cihan'ın hemen sağında (saat yönünde) olması şartını bu iki stant üzerinde deneyin.

Daha Fazla Pratik

Benzer dairesel yerleşim sorularında 'karşı karşıya' ve 'saat yönünde komşu' ifadelerine dikkat edilerek, boş kalan konumların simetrisi üzerinden kesin yargı soruları pratik yapılabilir.

Alternatif Yöntem

Olası tüm durumları gösteren 2 satırlı bir yerleşim tablosu çizilerek elenebilir. Ancak dairesel simetriden yararlanarak karşı karşıya olan stantların doğrusal eşleşmesini (141-4, 252-5, 363-6) doğrudan dışlama yöntemiyle bulmak çok daha hızlı bir çözümdür.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 186Soru

Bir belediye; Akasya, Çınar, Defne, Erguvan, Göknar ve Ihlamur adlı altı parkı sırayla yeniden düzenleyecektir. Düzenleme sırasına ilişkin bilinenler şunlardır:

* Erguvan parkı, Göknar parkından hemen sonra düzenlenmiştir.
* Defne parkı, Akasya parkından daha sonraki bir sırada düzenlenmiştir.
* Çınar ve Ihlamur parklarının düzenlenme sıraları arasında tam iki park düzenlenmiştir.
* Akasya parkı ikinci ya da beşinci sırada düzenlenmiştir.
* Birinci sırada düzenlenen park ne Ihlamur ne de Defne parkıdır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ihlamur parkı dördüncü sırada düzenlenmiştir.

Cevap

Ihlamur parkı dördüncü sırada düzenlenmiştir.
Çözüm adımlarında görüldüğü üzere, Akasya parkının 2. veya 5. sırada olduğu her iki olası senaryoda da Ihlamur parkı her halükarda dördüncü sırada yer almaktadır. Bu nedenle Ihlamur parkının dördüncü sırada düzenlendiği ifadesi kesinlikle doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen öncülleri ve değişkenleri belirleme.
Değişkenler: Akasya (A), Çınar (Ç), Defne (D), Erguvan (E), Göknar (G), Ihlamur (I). Sıralar: 1, 2, 3, 4, 5, 6. Kurallar: G'den hemen sonra E (GE bloğu), A < D, Ç ile I arasında 2 park var, A = 2 veya 5, 1. sırada I veya D olamaz.
Soruyu çözmek için gerekli olan temel elemanları ve kısıtlamaları netleştirmek.
2
Akasya'nın 5. sırada olduğu 1. Durumu inceleme.
A = 5 ise, A < D kuralı gereği D = 6 olur. Kalan yerler: 1, 2, 3, 4. Ç ve I arasında 2 park olduğundan yerleri 1 ve 4 olmalıdır. 1. sırada Ihlamur olamayacağı için Ç = 1 ve I = 4 olur. Boş kalan 2 ve 3. sıralara yan yana olması gereken GE bloğu yerleşir (G = 2, E = 3). Sıralama: Ç, G, E, I, A, D olur.
Akasya'nın olası pozisyonlarından birini deneyerek tüm sıralamayı türetmek.
3
Akasya'nın 2. sırada olduğu 2. Durumu inceleme.
A = 2 ise, Ç ve I'nın yerleşebileceği tek uygun yerler yine 1 ve 4. sıralardır (2 ve 5. sıralar dolu veya bölünmüştür). 1. sırada Ihlamur olamayacağından Ç = 1 ve I = 4 olur. Kalan yerler: 3, 5, 6. G ve E yan yana olacağından G = 5, E = 6 olur. Kalan D ise 3. sıraya yerleşir (A < D şartı sağlanır: 2 < 3). Sıralama: Ç, A, D, I, G, E olur.
Akasya'nın diğer olası pozisyonunu inceleyerek ikinci olası durumu ortaya çıkarmak.
4
Her iki durum için ortak olan kesin bilgiyi tespit etme.
1. Durumda da 2. Durumda da Çınar (Ç) 1. sırada, Ihlamur (I) ise 4. sırada yer almaktadır.
Seçeneklerdeki kesin doğru ifadeyi bulmak.

Anahtar Kavram

Sıralama Problemlerinde Olası Durum Analizi ve Tablo Oluşturma
Soru 187Soru

Bir film festivalinde gösterilecek olan A,B,C,D,E,FA, B, C, D, E, F ve GG adlı yedi film; "Belgesel" ve "Kurmaca" kategorilerinde gruplandırılacaktır. Filmlerin kategorilerine ilişkin bilinenler şunlardır:

* Her bir film yalnızca bir kategoride yer almaktadır.
* Belgesel kategorisindeki film sayısı, kurmaca kategorisindeki film sayısından fazladır.
* AA ve BB filmleri aynı kategoridedir.
* CC ve DD filmleri farklı kategorilerdedir.
* EE ve FF filmlerinden yalnızca biri kurmaca kategorisindedir.
* GG filmi kurmaca kategorisindedir.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: A filmi belgesel kategorisindedir.

Cevap

A filmi belgesel kategorisindedir.
A filminin belgesel kategorisinde olduğu kesin olarak çıkarılabilir. Çünkü kurmaca kategorisinde en az 3 film bulunmak zorundadır (G filmi, E/F ikilisinden biri ve C/D ikilisinden biri). Toplam 7 film olduğundan ve belgesel kategorisindeki film sayısı kurmaca kategorisinden fazla olması gerektiğinden, belgesel kategorisinde 4, kurmaca kategorisinde ise 3 film yer almalıdır. A ve B filmleri aynı kategoride olduğundan ve kurmaca kategorisinde yeni filmler için sadece 1 boş yer kaldığından, A ve B filmleri kesinlikle belgesel kategorisinde yer almalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Kategorilerin asgari film sayılarını belirlemek için kuralları analiz edin.
Kurmaca kategorisinde en az 3 film (G filmi, E/F'den biri, C/D'den biri) yer almalıdır. Belgesel kategorisinde ise en az 2 film (E/F'den diğeri, C/D'den diğeri) yer almalıdır.
Her film bir kategoride olmalı, G kurmacada olmalı, E/F ve C/D çiftlerinin elemanları farklı kategorilerde olmalıdır.
2
Kategorilerdeki toplam film sayısını karşılaştırın.
Belgesel kategorisinde 4 film, kurmaca kategorisinde 3 film yer almalıdır.
Belgesel film sayısı kurmaca film sayısından fazla olmalıdır. Kurmacada en az 3 film olduğu için, kurmaca 3 ve belgesel 4 film olmak zorundadır (toplam 7 film).
3
A ve B filmlerini yerleştirin.
A ve B filmleri belgesel kategorisinde yer almalıdır.
A ve B aynı kategoridedir. Kurmaca kategorisinde sadece 3 kişilik yer olduğundan ve bu yerler dolduğundan, A ve B buraya yerleştirilemez. Bu nedenle belgesel kategorisinde olmak zorundadırlar.

Anahtar Kavram

Öncüllerden hareketle grupların eleman sayılarını ve kesin yerleşimleri belirleme.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 188Soru

Arzu, Bora, Ceyda, Deniz ve Eren adlı çalışanlar; Pazartesi, Salı, Çarşamba, Perşembe ve Cuma günlerinden oluşan hafta içi günlerinde birer gün çalışmaktadır. Bu çalışanların çalışma günlerine ilişkin bilgiler şu şekildedir:

* Bora, Ceyda'dan hemen sonraki gün çalışmaktadır.
* Eren, Pazartesi günü çalışmamaktadır.
* Arzu, Salı günü çalışıyorsa Deniz Cuma günü çalışmaktadır.
* Deniz ve Eren art arda gelen günlerde çalışmaktadır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Arzu Salı günü çalışmaktadır.

Cevap

Arzu'nun Salı günü çalışması ifadesi kesinlikle yanlıştır.
Arzu'nun Salı günü çalışması durumunda, koşul gereği Deniz Cuma günü, ardışıklık kuralı gereği de Eren Perşembe günü çalışmalıdır. Bu durumda geriye yalnızca Pazartesi ve Çarşamba günleri kalır. Ancak Ceyda ve Bora'nın ardışık günlerde çalışması gerektiğinden, bu iki boş güne yerleştirilmeleri mümkün değildir. Dolayısıyla Arzu'nun Salı günü çalışması imkansızdır ve bu ifade kesinlikle yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Bora'nın Ceyda'dan hemen sonraki gün çalışması kuralını (CBC - B bloğu) ve Eren ile Deniz'in art arda çalışması kuralını (DED - E ya da EDE - D bloğu) belirleyin.
Yerleşimi yapılacak iki adet ardışık blok elde edilir: CBC-B ve {D,E}\{D, E\}.
Değişkenleri gruplayarak yerleşim olasılıklarını daraltmak.
2
Arzu'nun Salı günü çalıştığı varsayımı üzerinden koşullu öncülü uygulayın.
Arzu Salı günü çalışırsa, koşul gereği Deniz Cuma günü çalışmalıdır.
İlgili seçeneğin doğruluğunu/yanlışlığını test etmek.
3
Deniz Cuma günü çalışırken Eren'in gününü belirleyin.
Deniz ve Eren ardışık günlerde çalışması gerektiği için Eren Perşembe günü çalışmalıdır (Cuma gününden sonraki gün hafta sonu olduğundan).
Ardışıklık kuralını uygulamak.
4
Kalan günleri belirleyip CBC - B bloğunu yerleştirmeyi deneyin.
Salı (Arzu), Perşembe (Eren) ve Cuma (Deniz) günleri dolu olduğundan geriye yalnızca Pazartesi ve Çarşamba günleri kalır. Bu günler ardışık olmadığı için CBC - B bloğu yerleştirilemez.
Oluşan çelişkiyi göstererek varsayımın imkansız olduğunu kanıtlamak.

Anahtar Kavram

Sözel Mantık Zaman ve Vardiya Problemleri
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 189Soru

Bir site otoparkındaki yan yana sıralanmış ve 11'den 66'ya kadar numaralandırılmış altı park yerine; Aslı, Burak, Ceyda, Deniz, Emre ve Ferhat adlı kişilere ait araçlar park edilmiştir. Bu araçlar ve sahipleriyle ilgili şunlar bilinmektedir:

* Araçlardan ikisi motosiklet, dördü otomobildir.
* Burak ve Deniz'in araçları motosiklet; diğer kişilerin araçları ise otomobildir.
* Motosikletler yan yana park edilmemiştir.
* 11 ve 66 numaralı park yerlerinde otomobiller bulunmaktadır.
* Emre'nin otomobili, 33 numaralı park yerindedir.
* Ceyda'nın otomobili, Aslı'nın otomobilinin hemen sağındaki park yerindedir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ferhat'ın aracı 1 numaralı park yerindedir.

Cevap

Ferhat'ın aracı 1 numaralı park yerindedir.
Yapılan analizler sonucunda [Aslı, Ceyda] bloğunun yerleşebileceği tek uygun yerin 5 ve 6 numaralı park yerleri olduğu görülür. 3 numaralı yerde de Emre bulunduğuna göre, geriye kalan tek otomobil olan Ferhat'ın aracı kesinlikle 1 numaralı park yerine yerleşmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Değişkenleri ve kuralları belirleme
Kişiler: Aslı, Burak, Ceyda, Deniz, Emre, Ferhat. Araç tipleri: Burak ve Deniz (Motosiklet - 2 adet), Aslı, Ceyda, Emre, Ferhat (Otomobil - 4 adet). Park yerleri: 1, 2, 3, 4, 5, 6.
Sorudaki tüm kısıtlamaları net bir şekilde sınıflandırmak ve çözüm tablosunu hazırlamak için gereklidir.
2
Kesin bilgileri tabloya yerleştirme ve yan yana olma kurallarını analiz etme
3 numaralı yerde kesinlikle Emre'nin otomobili vardır. 1 ve 6 numaralı yerler otomobildir. Ceyda'nın aracı Aslı'nın hemen sağındadır, bu yüzden [Aslı, Ceyda] şeklinde ikili bir blok oluştururlar ve her ikisi de otomobildir.
Yerleşim seçeneklerini daraltmak ve olası konumları test etmek için kesin konumlardan başlanır.
3
[Aslı, Ceyda] bloğunun olası konumlarını deneme
Bu blok 1-2, 4-5 veya 5-6 konumlarında olabilir. Ancak 1-2 konumunda olursa, kalan otomobil (Ferhat) 6'da olmalıdır. Bu durumda 4 ve 5 numaralı yerler motosikletlere kalır ki bu da motosikletlerin yan yana gelmeme kuralını bozar. 4-5 konumunda olursa, otomobil sayısı yetersiz kalır (1, 3, 4, 5, 6 otomobil olmak zorunda kalır ki toplamda 5 otomobil gerekir ama elimizde 4 tane var). Dolayısıyla [Aslı, Ceyda] bloğu sadece 5-6 konumunda olabilir.
Yan yana gelme ve otomobil/motosiklet sayı kısıtlamalarını sağlayabilecek tek yerleşimi bulmak amacıyla blok denemesi yapılır.
4
Kalan boşlukları doldurma
5'te Aslı, 6'da Ceyda, 3'te Emre olduğuna göre, geriye kalan tek otomobil olan Ferhat kesinlikle 1 numaralı yere yerleşir. 2 ve 4 numaralı boş yerlere ise motosiklet sahibi Burak ve Deniz gelir (Burak 2'de iken Deniz 4'te veya tam tersi olabilir).
Tablonun tamamını netleştirerek kesin yargılara ulaşmak için son adım tamamlanır.

Anahtar Kavram

Öncüller arasındaki mantıksal ilişkileri kurarak mekânsal yerleşim tablosu oluşturma
Soru 190Soru

Bir botanik bahçesinde çalışan Eda, Fuat, Gökçe ve Hakan adlı bahçıvanlar; Gül, Lale ve Karanfil çiçeklerinin seralarında görevlendirilmişlerdir. Her bir sera en az bir, en fazla iki bahçıvan tarafından yönetilmektedir. Bahçıvanların görevlendirildikleri seralara ilişkin şunlar bilinmektedir:

* Gökçe ve Hakan farklı seralarda görev yapmaktadır.
* Eda, Karanfil serasında görev yapmamaktadır.
* Gül serasında sadece bir kişi görevlidir ve bu kişi Eda değildir.
* Fuat ile Gökçe aynı serada görev yapmaktadır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Gül serasında Hakan görev yapmaktadır.

Cevap

Gül serasında Hakan'ın görev yaptığı ifadesi kesinlikle doğrudur.
Gül serasında Hakan'ın görev yaptığı ifadesi kesinlikle doğrudur. Yapılan analiz sonucunda Eda'nın Lale serasında, Fuat ve Gökçe'nin Karanfil serasında, Hakan'ın ise Gül serasında tek başına görev yaptığı kesinleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Kapasite dağılımını belirleme
Gül, Lale ve Karanfil olmak üzere 3 sera ve 4 bahçıvan vardır. Her sera en az 1, en fazla 2 kişi alabileceğinden, seralardaki kişi dağılımı 2-1-1 şeklinde olmalıdır.
Seraların kişi sınırlarını ve toplam dağılımı netleştirmek.
2
Fuat ve Gökçe'nin olası seralarını belirleme
Fuat ile Gökçe aynı serada görev yapmaktadır. Gül serasında sadece bir kişi görevli olduğundan, Fuat ve Gökçe Gül serasında olamazlar. Bu ikili ya Lale ya da Karanfil serasındadır.
Birlikte çalışan kişileri uygun seralara yerleştirmek.
3
Eda'nın serasını kesinleştirme
Eda, Karanfil serasında görev yapmamaktadır. Aynı zamanda Gül serasında görev yapan kişinin de Eda olmadığı belirtilmiştir. Bu durumda Eda kesinlikle Lale serasındadır.
Eda'nın çalışamayacağı seraları eleyerek kesin yerini bulmak.
4
Fuat ve Gökçe'nin serasını kesinleştirme
Eda Lale serasındadır. Eğer Fuat ve Gökçe de Lale serasında olsaydı, bu serada 3 kişi çalışmış olurdu ki bu durum 'en fazla iki bahçıvan' kuralını ihlal eder. Dolayısıyla Fuat ve Gökçe kesinlikle Karanfil serasındadır.
Kapasite aşımını önleyerek ikilinin yerini kesinleştirmek.
5
Hakan'ın serasını belirleme ve tabloyu tamamlama
Gökçe Karanfil serasındadır. Gökçe ile Hakan farklı seralarda çalıştığından Hakan Karanfil'de olamaz. Lale serasında da sadece Eda olduğundan ve Gül serası boş kalamayacağından (en az bir kişi kuralı), Hakan kesinlikle Gül serasında görev yapmaktadır.
Kalan son kişiyi uygun seraya yerleştirerek eşleştirmeyi tamamlamak.

Anahtar Kavram

Sözel Mantık Eşleştirme Problemlerinde Kapasite ve Öncül Analizi

İpuçları

1
Seraların kapasitelerini ve bahçıvan sayısını inceleyerek her serada kaçar kişi çalışabileceğini (2-1-1 şeklinde) tespit edin.
2
Fuat ve Gökçe'nin aynı serada çalıştığını ve Gül serasının tek kişilik olduğunu birleştirerek bu ikilinin hangi seralarda olamayacağını bulun.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 191Soru

Ayhan, Berrin, Cihan ve Deniz adlı dört uzman; A, B ve C projeleri kapsamında Ankara, İzmir ve İstanbul şehirlerine iş seyahatine gitmiştir. Bu kişilerin çal��ştıkları projeler ve gittikleri şehirlere ilişkin bilgiler şu şekildedir:

* Her bir uzman sadece bir projede yer almakta ve sadece bir şehre gitmektedir.
* B projesinde iki uzman yer almaktadır; diğer projelerde ise birer uzman yer almaktadır.
* İstanbul'a iki uzman gitmiştir; diğer şehirlere ise birer uzman gitmiştir.
* B projesinde yer alan uzmanların gittikleri şehirler farklıdır.
* C projesinde yer alan uzman İstanbul'a gitmiştir.
* Berrin, A projesinde çalışmaktadır ve İzmir'e gitmiştir.
* Ayhan'ın B projesinde çalıştığı kesin değildir.
* Ayhan ve Cihan farklı projelere ve farklı şehirlere gitmiştir.
* Deniz, B projesinde çalışmaktadır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Deniz, İstanbul'a gitmiştir.

Cevap

Deniz, İstanbul'a gitmiştir.
Deniz'in B projesinde yer aldığı bilinmektedir. Ayhan ve Cihan farklı şehirlere gittiği için (biri Ankara, diğeri İstanbul) ve Berrin İzmir'e gittiği için, İstanbul'a giden ikinci kişinin kesinlikle Deniz olması gerekir. Dolayısıyla Deniz'in İstanbul'a gittiği seçeneği kesinlikle doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Değişkenleri ve kontenjanları belirlemek için tablo taslağı oluşturun.
Uzmanlar: Ayhan, Berrin, Cihan, Deniz (4 kişi). Projeler: A (1 kişi), B (2 kişi), C (1 kişi). Şehirler: Ankara (1 kişi), İzmir (1 kişi), İstanbul (2 kişi).
Sorudaki tüm değişkenleri ve her bir değişkenin sınırlarını netleştirmek doğru eşleştirmeyi yapmanın ilk adımıdır.
2
Net olan bilgileri tabloya yerleştirin.
Berrin A projesindedir ve İzmir'e gitmiştir. Deniz ise B projesindedir.
Net bilgiler yerleştirildiğinde kalan değişkenlerin olasılıkları daralır.
3
Şehir dağılımlarını analiz edin.
Berrin İzmir'e gittiği için kalan şehirler Ankara (1 kişi) ve İstanbul'dur (2 kişi). Ayhan ve Cihan farklı şehirlere gittiğine göre, biri Ankara'ya diğeri ise İstanbul'a gitmiştir. Bu durumda geriye kalan tek kişi olan Deniz, İstanbul'a giden ikinci kişi olmak zorundadır.
Kişi sayısı ile şehir kontenjanları arasındaki ilişkiyi kurarak kesin bir sonuca ulaşmak hedeflenir.
4
Projeler ve şehirler arasındaki ilişkiyi kurarak olasılıkları belirleyin.
C projesindeki uzman İstanbul'a gittiğine göre, Ayhan ve Cihan'dan C projesinde olan kişi İstanbul'a, B projesinde olan kişi ise Ankara'ya gitmiştir. Ayhan'ın veya Cihan'ın hangi projede olduğu kesin değildir, ancak Deniz'in İstanbul'a gittiği kesin bilgidir.
Tüm olasılıkları türeterek seçenekleri kesinlik süzgecinden geçirmek gerekir.

Anahtar Kavram

Eşleştirme Problemleri
Soru 192Soru

Bir lojistik firması K,L,M,N,P,RK, L, M, N, P, R ve SS harfleriyle kodlanmış yedi adet gönderiyi "Hava Kargo" ve "Kara Kargo" merkezlerine yönlendirecektir. Gönderilerin merkezlere dağılımıyla ilgili aşağıdaki bilgiler verilmiştir:

* Her bir gönderi yalnızca bir kargo merkezine gönderilmiştir.
* Hava Kargo merkezine en az üç gönderi sevk edilmiştir.
* KK ve LL gönderileri farklı kargo merkezlerine gönderilmiştir.
* MM ve NN gönderileri aynı kargo merkezine gönderilmiştir.
* PP gönderisi Kara Kargo merkezine gönderilmiştir.
* RR ve SS gönderilerinden en az biri Hava Kargo merkezine gönderilmiştir.
* KK ve RR gönderileri aynı kargo merkezine gönderilmiştir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: R ve L gönderileri farklı kargo merkezlerine gönderilmiştir.

Cevap

R ve L gönderileri farklı kargo merkezlerine gönderilmiştir.
K ve R gönderileri aynı kargo merkezine gönderilirken K ve L gönderileri farklı kargo merkezlerine gönderilmiştir. Bu durumda, K'nin bulunduğu her grupta R de bulunacak, L ise bu grubun dışında kalacaktır. Dolayısıyla R ve L gönderileri kesinlikle farklı kargo merkezlerine gönderilmiş olur.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen temel kısıtlamaları belirleme ve analiz etme
P gönderisi kesin olarak Kara Kargo (K) grubundadır. K ve L farklı gruplardadır (biri Hava (H), diğeri Kara (K)). K ve R ise aynı gruptadır.
Soruda verilen öncüllerden doğrudan çıkarılabilen kesin konumları belirlemek için bu adım gereklidir.
2
K ve R arasındaki ilişki ile L arasındaki ilişkiyi birleştirme
K ile R aynı grupta olduğuna göre, K hangi gruptaysa R de o gruptadır. K ile L farklı gruplarda olduğuna göre, R de L ile farklı gruplarda olmak zorundadır.
K ve R'nin özdeş grup üyeliği ile K'nin L'den farklı grupta olması bilgisi, doğrudan R ve L'nin farklı gruplarda olmasını gerektirir.
3
Olası tüm durumları doğrulama ve test etme
K Hava Kargo'da ise R Hava Kargo'dadır ve L Kara Kargo'dadır. K Kara Kargo'da ise R Kara Kargo'dadır ve L Hava Kargo'dadır. Her iki durumda da R ve L farklı kargo merkezlerindedir.
Bulunan genel kuralın tüm olası senaryolarda geçerli olduğunu ve çelişki yaratmadığını kontrol etmek için bu adım uygulanır.

Anahtar Kavram

Sözel mantıkta gruplandırma kuralları ve doğrudan çıkarım yapma
Soru 193Soru

Bir diş hekiminin muayenehanesinde gün içinde randevusu olan Kaan, Leyla, Murat, Nalan, Ömer ve Pelin adlı altı hastanın muayene sıralarına ilişkin şunlar bilinmektedir:

* Kaan, muayene olan ilk veya son kişi değildir.
* Leyla, Murat'tan hemen önce muayene olmuştur.
* Ömer ile Pelin arasında tam iki kişi muayene olmuştur.
* Nalan, dördüncü sırada muayene olmuştur.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kaan beşinci sırada muayene olmuştur.

Cevap

Kaan'ın beşinci sırada muayene olduğu bilgisi kesinlikle doğrudur.
Yapılan analizler sonucunda Leyla birinci, Murat ikinci, Nalan dördüncü ve Kaan beşinci sıradadır. Ömer ve Pelin ise üçüncü ve altıncı sırayı paylaşmaktadır. Buna göre Kaan'ın bias beşinci sırada muayene olduğu bilgisi kesinlikle doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Nalan'ın konumunu tabloya yerleştirme.
Nalan dördüncü sırada muayene olmuştur.
Soruda Nalan'ın dördüncü sırada olduğu kesin olarak belirtilmiştir.
2
Leyla ve Murat'ın olası konumlarını belirleme.
Leyla ve Murat sırasıyla birinci ve ikinci sırada yer alır.
Leyla'nın Murat'tan hemen önce muayene olması gerektiği için yan yana iki boş yer aranır. Nalan dördüncü sırada olduğundan yan yana boşluklar sadece 1-2 veya 5-6 olabilir. Eğer Leyla-Murat çifti 5-6. sıralara yerleştirilirse, Ömer ile Pelin arasında tam iki kişi bulunması koşulu kalan boşluklarda (1, 2, 3) sağlanamaz. Bu yüzden Leyla birinci, Murat ikinci sıradadır.
3
Ömer ve Pelin'in konumlarını belirleme.
Ömer ve Pelin üçüncü ve altıncı sıralara yerleşir.
Ömer ile Pelin arasında tam iki kişi olması kuralı, boş kalan yerlerden (3, 5, 6) sadece üçüncü ve altıncı sıraların seçilmesiyle mümkündür (arada dördüncü sıradaki Nalan ve beşinci sıradaki boşluk yer alır).
4
Kaan'ın konumunu belirleme.
Kaan beşinci sırada muayene olur.
Boş kalan tek yer beşinci sıradır. Kaan'ın ilk veya son sırada olmama koşulu da bu şekilde sağlanmış olur.

Anahtar Kavram

Sıralama Problemleri
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 194Soru

Bir müzede sergilenecek olan A, B, C, D, E ve F dönemlerine ait altı farklı antika vazo, kronolojik sıralarına göre soldan sağa doğru 11'den 66'ya kadar numaralandırılmış stantlarda sergilenecektir. Vazoların stantlara yerleştirilme sırasıyla ilgili bilinenler şunlardır:

* B vazosu, E vazosunun hemen sağındaki stanttadır.
* A vazosu ile F vazosu arasında tam olarak iki vazo bulunmaktadır ve F vazosu, A vazosundan daha soldaki bir stanttadır.
* C vazosu, D vazosundan daha sağdaki bir stanttadır.
* 3.3. stantta sergilenen vazo D değildir.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: C vazosu 4. stantta sergilenmektedir.

Cevap

C vazosu 4. stantta sergilenmektedir.
Oluşturulabilecek tüm olası ve geçerli sıralama senaryoları incelendiğinde, C vazosunun 4. stantta yer alabildiği hiçbir durum bulunmamaktadır. Dolayısıyla bu vazo hiçbir koşulda 4. stantta sergilenemez ve bu ifade kesinlikle yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen öncülleri simgeleştirerek olası vazo yerleşim modellerini belirlemek.
B vazosunun E'nin hemen sağında olmasından (EB bloğu), F ile A arasında iki vazo bulunmasından ve F'nin solda olmasından (F _ _ A bloğu) hareketle F'nin alabileceği stant konumları 1, 2 ve 3 olarak belirlenir.
Tüm ihtimalleri eksiksiz görebilmek için vazo çiftlerinin olası başlangıç konumlarını analiz etmek gerekir.
2
F'nin 1, 2 ve 3. stantta olduğu durumlara göre tabloları oluşturup kalan vazoları (EB, D ve C) yerleştirmek.
Her durumda D < C kuralının sağlanması ve D'nin 3. stantta olmaması koşullarıyla 5 farklı olası sıralama tablosu elde edilir.
Kalan değişkenlerin yerleşim kısıtlamalarını uygulayarak geçerli tabloları netleştirmek gerekir.
3
Seçeneklerdeki ifadeleri elde edilen 5 farklı geçerli tabloyla karşılaştırarak hangisinin hiçbir tabloda yer alamayacağını tespit etmek.
C vazosunun 4. stantta yer aldığı hiçbir geçerli sıralama tablosu bulunmadığı için bu ifadenin kesinlikle yanlış olduğu görülür.
Kesinlikle yanlış olan ifadeyi belirlemek için tüm olası durumların elenmesi gerekir.

Anahtar Kavram

Sözel Mantık Sıralama Problemleri
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 195Soru

Bir üniversitenin Türk Dili ve Edebiyatı bölümü, "Dilbilim" ve "Edebiyat" olmak üzere iki paralel oturumdan oluşan bir sempozyum düzenlemektedir. Sempozyumda sunum yapacak olan Hakan, Işıl, Jale, Kaan, Lale, Murat ve Nalan adlı yedi araştırmacının oturumlara göre dağılımıyla ilgili şunlar bilinmektedir:

* Her bir araştırmacı sadece bir oturumda sunum yapacaktır.
* Dilbilim oturumunda en az 3, en fazla 4 sunum yapılacaktır.
* Hakan, Edebiyat oturumunda sunum yapacaktır.
* Işıl ve Jale farklı oturumlarda sunum yapacaklardır.
* Kaan Dilbilim oturumunda sunum yaparsa Lale ve Murat Edebiyat oturumunda sunum yapacaktır.
* Murat ve Nalan aynı oturumda sunum yapacaklardır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kaan, Edebiyat oturumunda sunum yapacaktır.

Cevap

Kaan, Edebiyat oturumunda sunum yapacaktır.
Kaan'ın Dilbilim oturumunda olduğu varsayıldığında; Lale, Murat ve Nalan Edebiyat oturumuna yerleşir. Hakan zaten Edebiyat oturumundadır. Ayrıca Işıl ve Jale farklı oturumlarda olmak zorunda olduğundan, bu ikiliden biri de Edebiyat oturumunda yer alır. Bu durumda Edebiyat oturumundaki kişi sayısı 5'e ulaşır ve maksimum 4 olan kontenjan sınırını aşar. Bu çelişki nedeniyle Kaan kesinlikle Edebiyat oturumunda sunum yapmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen temel kısıtları ve grup kontenjanlarını belirleyin.
Oturumlar Dilbilim (D) ve Edebiyat (E). Her iki oturum da 3 ya da 4 araştırmacı alabilir. Hakan kesinlikle Edebiyat oturumundadır (H ∈ E). Işıl ve Jale farklı oturumlardadır, dolayısıyla biri D diğeri E grubundadır.
Tablo kurarken ve olasılıkları elerken kontenjan sınırlarını ve kesin yerleşenleri bilmek gerekir.
2
Kaan'ın Dilbilim oturumunda (D) olması durumunu varsayarak analiz edin.
Eğer Kaan ∈ D olursa, koşul gereği Lale ∈ E ve Murat ∈ E olur. Murat ile Nalan aynı grupta olduğundan Nalan ∈ E olur. Bu durumda Edebiyat (E) oturumunda Hakan, Lale, Murat ve Nalan kesinlikle bulunur (4 kişi). Ayrıca Işıl ve Jale farklı oturumlarda olmak zorunda olduğundan, bu ikiliden biri de E oturumunda bulunmalıdır. Bu durumda Edebiyat oturumu en az 5 kişiye ulaşır.
Koşullu önermenin olası sonuçlarını test etmek ve çelişki aramak.
3
Bulunan sonucu kontenjan sınırıyla karşılaştırıp Kaan'ın durumunu kesinleştirin.
Bir oturum en fazla 4 kişi alabileceğinden, Edebiyat oturumunun 5 kişi olması bir çelişkidir. Dolayısıyla Kaan Dilbilim oturumunda olamaz. Kaan kesinlikle Edebiyat (E) oturumundadır.
Oluşan çelişki sayesinde Kaan'ın konumunu net bir şekilde belirlemek.
4
Seçenekleri kesinlik durumuna göre değerlendirin.
Kaan'ın Edebiyat oturumunda olması kesin bilgidir. Murat ve Nalan kesinlikle Dilbilim'dedir. Lale ve Işıl/Jale ikilisinin yerleri ise kesin değildir.
Doğru seçeneğe ulaşmak.

Anahtar Kavram

Gruplandırma ve Kümeleme
Soru 196Soru

Bir yerel radyo istasyonunda Pazar günü 14.0019.0014.00 - 19.00 saatleri arasında birer saatlik vardiyalar hâlinde program sunacak olan Hakan, Jale, Kaan, Lale ve Murat adlı programcılar��n yayın sıralamasına ilişkin bilinenler şunlardır:

* Her bir yayıncı sadece bir saatlik bir program sunmaktadır.
* Jale'nin programı, Kaan'ın programından hemen sonraki saat dilimindedir.
* Hakan'ın programı, Murat'ın programından daha erken bir saat dilimindedir.
* Lale'nin programı 16.0017.0016.00 - 17.00 saat dilimindedir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Murat'ın programı, Hakan'ın programından hemen sonraki saat dilimindedir.

Cevap

Murat'ın programı, Hakan'ın programından hemen sonraki saat dilimindedir.
Her iki olası yayın sıralamasında da Hakan ve Murat sırasıyla ardışık saatlerde yer almaktadır (ya 4. ve 5. saatlerde ya da 1. ve 2. saatlerde). Bu nedenle Murat'ın programının Hakan'ın programından hemen sonraki saat diliminde olduğu ifadesi kesinlikle doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen bilgilere göre saat dilimleri ve programcılar için bir taslak tablo oluşturulur.
Tabloda 5 saat dilimi belirlenir: 1. dilim (14.0015.0014.00-15.00), 2. dilim (15.0016.0015.00-16.00), 3. dilim (16.0017.0016.00-17.00), 4. dilim (17.0018.0017.00-18.00) ve 5. dilim (18.0019.0018.00-19.00). Lale'nin programının 16.0017.0016.00 - 17.00 arasında olduğu kesin olarak tabloya yerleştirilir (3. dilim).
Kesin verilerden başlayarak tabloyu kurmak çözümü kolaylaştırır.
2
Kaan ve Jale'nin ardışık olması kuralı ile boş kalan yerler analiz edilir.
Lale 3. dilimde olduğundan, geriye kalan 1, 2, 4 ve 5. dilimler {1, 2} ve {4, 5} şeklinde iki ardışık gruba ayrılır. Jale'nin Kaan'dan hemen sonra olması gerektiğinden, bu ikili ya {1, 2} grubunda (Kaan 1, Jale 2) ya da {4, 5} grubunda (Kaan 4, Jale 5) yer almalıd��r.
Ardışıklık kısıtı boş yerlerin gruplandırılmasını zorunlu kılar.
3
Hakan ve Murat'ın olası konumları belirlenir.
Hakan'ın programı Murat'ınkinden erken olduğundan, geriye kalan ardışık grupta Hakan ilk sırada, Murat ise ikinci sırada yer alır. Bu durumda iki olası senaryo ortaya çıkar: 1. Senaryo: Kaan (1), Jale (2), Lale (3), Hakan (4), Murat (5) ya da 2. Senaryo: Hakan (1), Murat (2), Lale (3), Kaan (4), Jale (5).
Tüm olasılıkları belirlemek kesin doğruyu bulmayı sağlar.
4
Olası iki durum karşılaştırılarak kesin doğru ifade tespit edilir.
Her iki senaryoda da Hakan ve Murat'ın programları her zaman sırasıyla ardışık saat dilimlerinde yer alır (1. senaryoda 4 ve 5, 2. senaryoda 1 ve 2). Dolayısıyla Murat'ın programı her durumda Hakan'ın programından hemen sonradır.
Her iki senaryoda da değişmeyen ortak özelliği bulmak sorunun cevabını verir.

Anahtar Kavram

Sözel Mantık Zaman ve Vardiya Problemleri

İpuçları

1
Lale'nin yerinin sabit olduğunu (16.0017.0016.00 - 17.00) kullanarak çözüme başlayın.
2
Geriye kalan saat dilimlerini Lale'nin yayını öncesi ve sonrası olarak iki ayrı blok halinde değerlendirip Kaan ve Jale ikilisini bu bloklara yerleştirin.

Daha Fazla Pratik

Benzer ardışıklık kuralları içeren diğer sözel mantık sorularını çözerek gruplama ve yerleştirme mantığını pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 197Soru

Fatih, Gizem, Hakan ve Irmak adlı oyuncular; Beşiktaş, Kadıköy ve Üsküdar tiyatrolarında sahne almaktadır. Bu oyuncular dram veya komedi türündeki oyunlarda rol almaktadır. Oyuncuların sahne aldıkları tiyatrolara ve oyun türlerine ilişkin kimi bilgiler şu şekildedir:

* Her bir oyuncu yalnızca bir tiyatroda sahne almakta ve yalnızca bir türde rol almaktadır.
* Her tiyatroda en az bir oyuncu sahne almaktadır.
* Kadıköy'deki tiyatroda sahne alan tek bir oyuncu vardır ve bu oyuncu dram türünde rol almaktadır.
* Fatih ve Gizem aynı tiyatroda sahne almaktadır.
* Irmak, dram türünde rol almaktadır ve sahne aldığı tiyatro Üsküdar değildir.
* Komedi türünde rol alan toplam iki oyuncu vardır.

Buna göre, Hakan'ın komedi türündeki bir oyunda rol aldığı biliniyorsa aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Irmak, Kadıköy'deki tiyatroda sahne almaktadır.

Cevap

Irmak'ın Kadıköy'deki tiyatroda sahne aldığını belirten seçenek kesinlikle doğrudur.
Hakan'ın komedi türünde oynadığı durumda, Kadıköy'deki tek kişilik dram rolünü üstlenebilecek tek oyuncu Irmak'tır. Çünkü Fatih ve Gizem en az iki kişilik bir tiyatroda birlikte sahne almaktadır ve Hakan komedi oynadığı için Kadıköy'deki dram koşuluna uymamaktadır. Bu nedenle Irmak'ın Kadıköy'deki tiyatroda sahne aldığı bilgi kesinlikle doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Tiyatrolardaki oyuncu dağılım sayısını belirleme.
Toplam 4 oyuncu ve 3 tiyatro bulunmaktadır. Her tiyatroda en az bir oyuncu sahne aldığına göre tiyatrolardaki oyuncu sayıları 2, 1, 1 şeklinde dağılmalıdır.
Değişkenlerin tiyatrolara nasıl dağılacağını tespit etmek için bu adım gereklidir.
2
Oyuncuların tiyatro gruplarını oluşturma.
Fatih ve Gizem aynı tiyatroda sahne aldığına göre 2 kişilik grubu oluştururlar. Kadıköy'de ise yalnızca 1 kişi sahne almaktadır. Dolayısıyla Fatih ve Gizem Kadıköy'de olamaz, Beşiktaş veya Üsküdar'dadır. Kadıköy ve geriye kalan tiyatroda ise 1'er kişi (Hakan ve Irmak) bulunur.
Fatih ve Gizem'in birlikteliği ile Kadıköy'ün tek kişilik kontenjanını bağdaştırarak olasılıkları daraltmak.
3
Hakan'ın oyun türü bilgisini kullanarak Kadıköy'deki oyuncuyu belirleme.
Kadıköy'deki oyuncunun dram türünde rol aldığı belirtilmiştir. Soruda Hakan'ın komedi türünde oynadığı varsayılmıştır. Dolayısıyla Hakan Kadıköy'de olamaz. Fatih ve Gizem de iki kişilik grupta olduklarından Kadıköy'de olamazlar. Geriye kalan tek oyuncu olan Irmak, kesinlikle Kadıköy'deki tiyatroda sahne almaktadır.
Hakan'ın oyun türü üzerinden Kadıköy'deki oyuncunun kim olduğunu kesinleştirmek.

Anahtar Kavram

Eşleştirme problemlerinde kısıtlamaları kullanarak olasılıkları eleme ve kesin yargıya ulaşma.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 198Soru

Bir havaalanına Antalya, Bursa, Çanakkale, Denizli, Erzurum ve Kars şehirlerinden gelen altı uçak, ardı ardına iniş yapmıştır. Uçakların iniş sıralarına ilişkin bilinenler şunlardır:

* Erzurum uçağı 4. sırada inmiştir.
* Antalya uçağı, Kars uçağından hemen sonra inmiştir.
* Çanakkale uçağı, Bursa uçağından daha önceki bir sırada inmiştir.
* Denizli uçağı ile Kars uçağının iniş sıraları arasında tam iki uçak inmiştir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Çanakkale uçağı birinci sırada inmiştir.

Cevap

Çanakkale uçağı birinci sırada inmiştir.
Çanakkale uçağı, oluşturulabilen her iki geçerli senaryoda da kesin olarak 1. sırada yer almaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Kesin bilgileri ve temel kısıtlamaları belirleyin.
Erzurum uçağının 4. sırada olduğu kesindir. Kars ve Antalya uçakları ardışık olarak (Kars - Antalya) şeklinde inmiştir.
Soruda Erzurum uçağının konumu doğrudan 4. sıra olarak belirtilmiştir ve Antalya uçağının Kars'tan hemen sonra indiği açıklanmıştır.
2
Denizli ve Kars uçakları arasındaki ilişkiyi analiz edin.
Denizli ve Kars uçaklarının arasında tam iki uçak bulunmalıdır. Bu durum sıralarının (x, x+3) şeklinde olmasını gerektirir. Olası çiftler 1-4, 2-5 ve 3-6'dır.
İki uçak arasındaki farkın tam iki olması, sıralarının arasındaki matematiksel farkın 3 olmasını gerektirir.
3
Olası yerleşim çiftlerini eleyin.
1-4 çifti elenir çünkü 4. sırada Erzurum uçağı vardır. 3-6 çifti elenir çünkü Kars uçağı 3. sırada olursa Antalya 4. sırada olmalıdır (Erzurum ile çelişir); Kars 6. sırada olursa Antalya 7. sırada olmalıdır (toplam 6 uçak sınırı ile çelişir). Geriye sadece 2-5 çifti kalır. Kars ve Denizli uçakları 2. ve 5. sıralardadır.
Mevcut kısıtlamalar ve Erzurum uçağının konumu diğer tüm olasılıkları imkansız kılmaktadır.
4
Kalan olasılıklara göre senaryoları oluşturun.
Senaryo 1: Kars uçağı 2., Antalya 3., Denizli 5. sıradadır. Kalan 1. ve 6. sıralara Çanakkale ve Bursa uçakları Çanakkale < Bursa kuralına göre yerleşir: Çanakkale 1., Bursa 6. olur. Sıralama: Çanakkale - Kars - Antalya - Erzurum - Denizli - Bursa.
Senaryo 2: Denizli uçağı 2., Kars 5., Antalya 6. sıradadır. Kalan 1. ve 3. sıralara Çanakkale ve Bursa yerleşir: Çanakkale 1., Bursa 3. olur. Sıralama: Çanakkale - Denizli - Bursa - Erzurum - Kars - Antalya.
Kars ve Denizli uçaklarının yer değişimi iki farklı geçerli durum oluşturur. Çanakkale'nin Bursa'dan önce inmesi kuralı her iki senaryoda da Çanakkale'yi 1. sıraya yerleştirir.
5
Seçenekleri değerlendirin.
Her iki senaryoda da Çanakkale uçağı kesin olarak 1. sırada inmiştir. Diğer uçakların konumları kesin değildir.
Kesinlikle doğru olan seçeneğe ulaşmak için her iki tabloda da değişmeyen ortak noktayı belirlemek gerekir.

Anahtar Kavram

Sözel Mantık Sıralama Problemleri
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 199Soru

Bir arkeolojik kazı alanında çıkarılan K,L,M,N,P,RK, L, M, N, P, R ve SS adlı 7 buluntu; Tunç Çağı, Demir Çağı ve Roma Dönemi olmak üzere üç farklı döneme ait olarak sınıflandırılacaktır. Bu buluntuların dönemlere göre dağılımıyla ilgili şunlar bilinmektedir:

* Her dönemden en az birer buluntu sergilenmektedir.
* Demir Çağı'na ait olduğu belirlenen 3 buluntu vardır.
* Demir Çağı'ndaki buluntu sayısı, Tunç Çağı'ndaki buluntu sayısından fazladır.
* KK buluntusu Roma Dönemi'ndedir.
* LL ve MM buluntuları aynı döneme aittir.
* NN ve PP buluntuları farklı dönemlere aittir.
* RR buluntusu Tunç Çağı'ndaysa SS buluntusu Roma Dönemi'ndedir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: L buluntusu Roma Dönemi'ndeyse S buluntusu Demir Çağı'ndadır.

Cevap

L buluntusu Roma Dönemi'ndeyse S buluntusu Demir Çağı'ndadır.
L buluntusunun Roma Dönemi'nde olması durumunda, M de aynı dönemde yer alır ve K ile birlikte Roma Dönemi'nin kontenjanı dolar. Bu durumda Tunç Çağı'nın kontenjanı bire düşer ve N ile P'den biri buraya yerleşir. Geriye kalan R ve S buluntuları ise zorunlu olarak Demir Çağı'nda yer alır. Bu nedenle 'L buluntusu Roma Dönemi'ndeyse S buluntusu Demir Çağı'ndadır' ifadesi kesinlikle doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Toplam buluntu ve grup sayıları arasındaki sayısal ilişkileri çözümleme.
Demir Çağı'nda 3 buluntu olduğu belirtilmiştir. Toplam 7 buluntu olduğundan, Tunç Çağı ve Roma Dönemi'ndeki toplam buluntu sayısı 73=47 - 3 = 4 olur. Demir Çağı (3) > Tunç Çağı kuralı nedeniyle Tunç Çağı'nda en fazla 2 buluntu yer alabilir. Her grupta en az bir buluntu olacağından Tunç Çağı'ndaki buluntu sayısı ya 1 ya da 2'dir. Buradan yola çıkarak Roma Dönemi'ndeki buluntu sayısı da sırasıyla 3 ya da 2 olmak zorundadır.
Kategorilerin alabileceği sınır değerleri belirlemek, olasılıkları doğru şekilde filtrelememizi sağlar.
2
Koşullu önermeyi (L'nin Roma Dönemi'nde olması durumu) kısıtlamalarla birleştirme.
L buluntusu Roma Dönemi'ndeyse, L ve M aynı dönemde olduğundan M de Roma Dönemi'ndedir. K buluntusu da kesin olarak Roma Dönemi'nde olduğundan, Roma Dönemi'nde en az 3 buluntu (K, L, M) yer alır. Birinci adımda elde ettiğimiz olasılıklardan sadece (Tunç = 1, Roma = 3) seçeneği bu durumla uyumludur. Dolayısıyla Tunç Çağı'nın kontenjanı 1, Roma Dönemi'ninki 3, Demir Çağı'nınki ise 3'tür.
Koşullu durumun getirdiği eleman sayılarını grupların kapasiteleriyle karşılaştırıp net dağılımı belirlemek gerekir.
3
Kalan değişkenleri (N, P, R, S) kontenjanlara yerleştirme.
Roma Dönemi kontenjanı tamamen dolmuştur (K, L, M). N ve P farklı dönemlerde yer almak zorundadır. Roma Dönemi dolu olduğuna göre, biri Tunç Çağı'na diğeri ise Demir Çağı'na gitmelidir. Tunç Çağı'nın kontenjanı 1 olduğundan, N veya P'den birinin yerleşmesiyle Tunç Çağı da tamamen dolmuş olur. Geriye kalan R ve S buluntuları ise Tunç ve Roma dönemlerinde yer kalmadığı için zorunlu olarak Demir Çağı'na yerleştirilir.
Kalan boşlukların ve zorunlu kuralların (N ve P'nin farklı yerde olması) analiziyle diğer elemanların yerini netleştirmek gerekir.

Anahtar Kavram

Sözel Mantıkta Çoklu Gruplandırma ve Eleman Sayısı Analizi
Soru 200Soru

Kerem, Lale, Murat ve Nihan adlı d��rt arkadaş; Berlin, Londra ve Paris şehirlerine iş seyahati düzenlemiştir. Bu seyahatte ulaşım aracı olarak uçak veya tren kullanılmıştır. Kişilerin gittikleri şehirler ve seyahatte kullandıkları ulaşım araçlarına ilişkin kimi bilgiler şu şekildedir:

* Her bir kişi yalnızca bir şehre gitmiş ve tek bir ulaşım aracı kullanmıştır.
* Her şehre en az bir kişi gitmiştir.
* Seyahatte uçak ve tren kullanan kişi sayıları eşittir.
* Berlin'e giden kişi trenle seyahat etmiştir.
* Paris'e giden iki kişi vardır; bunlardan biri uçak, diğeri tren kullanmıştır.
* Kerem, Paris'e uçakla gitmiştir.
* Lale, Londra'ya gitmiştir.
* Murat ve Nihan aynı ulaşım aracını kullanmıştır.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Lale, seyahatinde uçak kullanmıştır.

Cevap

Lale, seyahatinde uçak kullanmıştır.
Seyahatte uçak ve tren kullananların sayısı eşit olup ikişer kişidir. Kerem uçak kullandığına ve tren kullanan iki kişi Murat ile Nihan olduğuna göre, geriye kalan Lale'nin kesinlikle uçak kullandığı sonucuna ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Değişkenleri belirleme ve tablo taslağı hazırlama
Kişiler (Kerem, Lale, Murat, Nihan), Şehirler (Berlin, Londra, Paris) ve Araçlar (Uçak, Tren) şeklinde üç grup değişken belirlendi.
Verileri doğru gruplandırmak ve yerleştirmek için.
2
Kişi ve araç sayılarının dağılımını hesaplama
4 kişi ve 3 şehir olduğundan, her şehre en az bir kişi gitmesi kuralıyla şehirlerdeki kişi dağılımı Paris: 2, Berlin: 1, Londra: 1 şeklindedir. Toplam 4 kişi olduğundan araç dağılımı 2 Uçak ve 2 Tren olarak eşitlenir.
Kişilerin şehirlere ve araçlara nasıl dağılacağını bulmak için.
3
Kesin bilgileri tabloya yerleştirme
Kerem -> Paris (Uçak) ve Lale -> Londra olarak yerleştirildi. Geriye Berlin (Tren) ve Paris (Tren) konumları kaldı.
Kesin verilerden yola çıkarak olası durumları daraltmak için.
4
Kalan kişilerin araç ve konum eşleştirmesini yapma
Murat ve Nihan aynı aracı kullandığına göre her ikisi de Tren kullanmalıdır. Bu durumda Murat ve Nihan, Berlin (Tren) ve Paris (Tren) konumlarını paylaşır. Geriye kalan Lale ise kesinlikle Uçak kullanır.
Tüm eşleşmeleri tamamlayıp kesin ve olası sonuçları ayırt etmek için.

Anahtar Kavram

Sözel mantık eşleştirme problemlerinde değişken gruplarını belirleyerek olasılıkları eleme ve kesin yargılara ulaşma.
ÖncekiSayfa 10 / 11Sonraki
Sözel Mantık Alıştırma Soruları — ALES — Sayfa 10 | Examkin