Konaklama İşletmeleri Muhasebesi Alıştırma Soruları — KPSS Muhasebe — Sayfa 6

Sedir Palas Otel İşletmesi'nde konaklayan bir misafire sunulan yardımcı hizmetlere ilişkin bilgiler aşağıdadır:

Hizmet Türü	Tutar ( $KDV$ Hariç)
Mini-bar Kullanımı	$500$ TL
Çamaşırhane Hizmeti	$300$ TL

$KDV$ oranının $\%20$ olduğu ve hizmet bedellerinin misafir hesabına (folyosuna) borç kaydedildiği bilindiğine göre, bu işlemin muhasebeleştirilmesinde yapılacak yevmiye kaydının alacaklı tarafında yer alacak hesap ve tutar aşağıdakilerden hangisidir?

600 Yurtiçi Satışlar Hesabı:

800

TL

649 Diğer Olağan Gelir ve Karlar Hesabı:

800

TL

600 Yurtiçi Satışlar Hesabı:

960

TL

602 Diğer Gelirler Hesabı:

800

TL

120 Alıcılar Hesabı:

960

TL

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 600 Yurtiçi Satışlar Hesabı: $800$ TL

Cevap

600 Yurtiçi Satışlar Hesabı:

800

TL

Konaklama işletmeleri için oda satışı dışındaki mini-bar, çamaşırhane, telefon ve otopark gibi hizmetler 'Yardımcı Bölüm' faaliyeti olarak kabul edilir. Tekdüzen Hesap Planı uyarınca, bu bölümlerden elde edilen gelirler işletmenin esas faaliyet hasılatını oluşturduğundan '600 Yurtiçi Satışlar' hesabının alacağına kaydedilir. Tutar ise KDV hariç net bedel olan

800

TL'dir.

Adım Adım Çözüm

1

Net gelir tutarını hesapla

500 + 300 = 800

TL

Yevmiye kaydında satış hesabına yazılacak tutar KDV hariç bedellerin toplamıdır.

2

KDV tutarını hesapla

800 \times 0,20 = 160

TL

Hizmet bedeli üzerinden hesaplanan vergi 391 Hesaplanan KDV hesabında takip edilir.

3

Doğru gelir hesabını belirle

600 Yurtiçi Satışlar

Mini-bar ve çamaşırhane gibi yardımcı departman gelirleri, otel işletmesinin ana faaliyet hasılatı sayılır.

4

Yevmiye kaydının alacak tarafını oluştur

600 Yurtiçi Satışlar (

800

TL) ve 391 Hesaplanan KDV (

160

TL) alacaklı.

Satışlar ve hesaplanan vergiler alacak taraflı çalışan hesaplardır.

Anahtar Kavram

Konaklama işletmelerinde yardımcı bölüm gelirlerinin (telefon, mini-bar, çamaşırhane vb.) ana faaliyet geliri olarak 600 Yurtiçi Satışlar hesabında muhasebeleştirilmesi.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 102Soru →

Turistik bir konaklama işletmesinde konaklayan bir organizasyon grubunun hesaplarının tasfiyesi (check-out) aşamasında aşağıdaki veriler tespit edilmiştir:

- Master Folio (Grup Folyosu): $55.000$ TL (Seyahat acentesi tarafından ödenecek konaklama bedeli, KDV dahil)
- Guest Folio (Münferit Hesaplar): $15.000$ TL (Misafirlerin şahsi harcamaları, KDV dahil)
- Alınan Avanslar: $4.000$ TL (Giriş esnasında misafirlerden nakit olarak alınan depozito)

Sözleşme gereği konaklama bedeli seyahat acentesine fatura edilerek "City Ledger" hesabına devredilecek, şahsi harcamalar ise misafirlerden tahsil edilecektir. İşletme, çıkış işlemleri sırasında daha önce alınan avansı mahsup etmiş ve kalan tutarı nakit olarak tahsil etmiştir.

Buna göre, işletmenin çıkış işlemlerine ilişkin yapması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

120 ALICILAR (Seyahat Acenteleri)

55.000

/ 100 KASA

11.000

/ 340 ALINAN SİPARİŞ AVANSLARI

4.000

[BORÇLU] --- 120 ALICILAR (Konaklayan Müşteriler)

70.000

[ALACAKLI]

120 ALICILAR (Seyahat Acenteleri)

55.000

/ 100 KASA

15.000

[BORÇLU] --- 600 YURTİÇİ SATIŞLAR

63.636,36

/ 391 HESAPLANAN KDV

6.363,64

[ALACAKLI]

120 ALICILAR (Seyahat Acenteleri)

55.000

/ 100 KASA

11.000

[BORÇLU] --- 120 ALICILAR (Konaklayan Müşteriler)

62.000

/ 340 ALINAN SİPARİŞ AVANSLARI

4.000

[ALACAKLI]

100 KASA

66.000

/ 340 ALINAN SİPARİŞ AVANSLARI

4.000

[BORÇLU] --- 120 ALICILAR (Seyahat Acenteleri)

70.000

[ALACAKLI]

120 ALICILAR (Seyahat Acenteleri)

55.000

/ 100 KASA

15.000

/ 340 ALINAN SİPARİŞ AVANSLARI

4.000

[BORÇLU] --- 120 ALICILAR (Konaklayan Müşteriler)

74.000

[ALACAKLI]

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 120 ALICILAR (Seyahat Acenteleri) $55.000$ / 100 KASA $11.000$ / 340 ALINAN SİPARİŞ AVANSLARI $4.000$ [BORÇLU] --- 120 ALICILAR (Konaklayan Müşteriler) $70.000$ [ALACAKLI]

Cevap

Çıkış işlemi sırasında seyahat acentesi

55.000

TL borçlandırılır,

4.000

TL avans mahsup edilir, kalan

11.000

TL nakit tahsil edilir ve toplam

70.000

TL'lik folyo hesabı kapatılır.

Doğru cevap olan kayıt, işletmenin finansal akışını tam olarak yansıtmaktadır. Acenteden olan alacak '120 Seyahat Acenteleri' hesabında borç olarak aktifleştirilirken, misafirin şahsi harcamalarından avans tutarı (

4.000

TL) düşülmüş ve kalan

11.000

TL nakit olarak tahsil edilmiştir. Tüm bu işlemler sonucunda, konaklama süresince alacak olarak takip edilen '120 Konaklayan Müşteriler' (Folyo) hesabı toplam

70.000

TL alacaklandırılarak kapatılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1

Toplam Folyo Bakiyesinin Hesaplanması

55.000

TL (Master) +

15.000

TL (Guest) =

70.000

TL

İşletmenin '120 Alıcılar - Konaklayan Müşteriler' hesabında izlediği toplam alacağı belirlemek için.

2

Acenteye Devredilecek Tutarın (City Ledger) Belirlenmesi

120 ALICILAR (Seyahat Acenteleri) hesabına

55.000

TL borç kaydedilir.

Konaklama bedeli misafirden değil, acenteden tahsil edileceği için alacağın ilgili alt hesaba aktarılması gerekir.

3

Nakit Tahsilat ve Avans Mahsubunun Hesaplanması

15.000

TL (Şahsi harcamalar) -

4.000

TL (Avans) =

11.000

TL nakit giriş.

Misafirin ödeyeceği tutardan daha önce vermiş olduğu depozito düşülür.

4

Yevmiye Kaydının Birleştirilmesi

Borçlu hesaplar: 120 (Acente), 100 (Kasa), 340 (Avans); Alacaklı hesap: 120 (Folyo/Müşteriler).

Aktif ve pasif hesapların çalışma prensiplerine uygun olarak folyo bakiyesinin tasfiyesi tamamlanır.

Anahtar Kavram

Ön büro muhasebesinde check-out işlemi, gelir kaydı değil bir hesap tasfiyesi ve alacak transferi işlemidir.

Daha Fazla Pratik

Konaklama işletmelerinde acente komisyonlarının hasılattan düşülmeden 760 nolu hesapta izlenmesi kuralını inceleyiniz.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 103Soru →

Özdemir Turizm İşletmeleri bünyesinde faaliyet gösteren bir otel işletmesinde, $23$ Mart $2026$ tarihli gün sonu işlemleri kapsamında hazırlanan 'Main Courante' (Müşteri Cetveli) özetine göre; $15.000$ TL konaklama, $1.200$ TL çamaşırhane, $400$ TL telefon ve $900$ TL mini-bar geliri tahakkuk etmiştir (Tutarlar $\%20$ $KDV$ hariçtir). Toplam tutarın $2.500$ TL'lik kısmı daha önce alınan avanslardan mahsup edilmiş, kalan tutar ise müşterilerin folyolarına borç kaydedilmiştir.

Bu bilgilere göre, söz konusu gelirlere ilişkin yapılacak yevmiye kaydının alacak tarafı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

17.500

TL tutarında '600 Yurtiçi Satışlar' hesabı ve

3.500

TL tutarında '391 Hesaplanan KDV' hesabı alacaklandırılır.

15.000

TL '600 Yurtiçi Satışlar',

2.500

TL '649 Diğer Olağan Gelir ve Karlar' ve

3.500

TL '391 Hesaplanan KDV' hesabı alacaklandırılır.

15.000

TL '600 Yurtiçi Satışlar',

2.500

TL '602 Diğer Gelirler' ve

3.500

TL '391 Hesaplanan KDV' hesabı alacaklandırılır.

21.000

TL tutarında '600 Yurtiçi Satışlar' hesabı alacaklandırılır.

15.000

TL '600 Yurtiçi Satışlar',

2.500

TL '679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar' ve

3.500

TL '391 Hesaplanan KDV' hesabı alacaklandırılır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $17.500$ TL tutarında '600 Yurtiçi Satışlar' hesabı ve $3.500$ TL tutarında '391 Hesaplanan KDV' hesabı alacaklandırılır.

Cevap

17.500

TL tutarında '600 Yurtiçi Satışlar' hesabı ve

3.500

TL tutarında '391 Hesaplanan KDV' hesabı alacaklandırılır.

Doğru cevapta belirtilen uygulama, konaklama işletmelerinin temel faaliyet döngüsüne uygundur. Çamaşırhane, telefon ve mini-bar gibi hizmetler, otelin sunduğu konaklama paketinin tamamlayıcı unsurlarıdır ve bu hizmetlerden elde edilen sürekli gelirler Tekdüzen Hesap Planı'na göre '600 Yurtiçi Satışlar' hesabının ilgili alt hesaplarında izlenmelidir. Toplam satış tutarı olan

17.500

TL üzerine eklenen

3.500

TL'lik

KDV

ile beraber toplam alacak tarafı

21.000

TL olmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1

Hasılat kalemlerinin sınıflandırılması ve toplam hasılatın belirlenmesi

Hasılat =

15.000

(Oda) +

1.200

(Çamaşırhane) +

400

(Telefon) +

900

(Mini-bar) =

17.500

TL

Konaklama işletmelerinde tüm bu hizmetler ana faaliyet geliri kabul edildiği için '600 Yurtiçi Satışlar' hesabının alt hesaplarında toplanmalıdır.

2

KDV tutarının hesaplanması

KDV =

17.500 \times 0,20 = 3.500

TL

Hizmet bedelleri üzerinden yasal oran olan

\%20

KDV

hesaplanarak '391 Hesaplanan KDV' hesabına alacak kaydedilmelidir.

3

Yevmiye kaydının alacak tarafının oluşturulması

Alacak: 600 Yurtiçi Satışlar (

17.500

TL), 391 Hesaplanan KDV (

3.500

TL)

Tahakkuk eden brüt hasılat ve vergi yükümlülüğü alacak tarafında gösterilir.

Anahtar Kavram

Konaklama işletmelerinde yardımcı bölümlerden elde edilen gelirlerin (telefon, çamaşırhane, mini-bar) '600 Yurtiçi Satışlar' hesabında muhasebeleştirilmesi.

Alternatif Yöntem

Öncelikle brüt tutarı (KDV dahil) hesaplayıp (

21.000

TL), ardından iç yüzde yöntemiyle veya doğrudan matrahları toplayarak 600 ve 391 hesaplarındaki tutarların doğruluğu sağlamlaştırılabilir.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 104Soru →

Gökkuşağı Otel İşletmesi'nde rezervasyon yaptıran bir müşteri, konaklama tarihinde otele gelmemiş (no-show) ve rezervasyonunu da iptal etmemiştir. İşletme, müşterinin kredi kartından bir gecelik oda bedeli olan $7.500$ TL (KDV hariç) tutarındaki bedeli tahsil etmiştir. İşletme bu işlemi konaklama vergisi ve KDV mevzuatına uygun şekilde muhasebeleştireceğine göre, yapılacak yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir? (KDV oranı %20'dir.)

----------------- / ----------
120 ALICILAR 9.000
600 YURTİÇİ SATIŞLAR 7.500
391 HESAPLANAN KDV 1.500
----------------- / ----------

----------------- / ----------
120 ALICILAR 7.500
600 YURTİÇİ SATIŞLAR 7.500
----------------- / ----------

----------------- / ----------
120 ALICILAR 9.000
649 DİĞER OLAĞAN GELİR VE KARLAR 7.500
391 HESAPLANAN KDV 1.500
----------------- / ----------

----------------- / ----------
120 ALICILAR 9.150
600 YURTİÇİ SATIŞLAR 7.500
391 HESAPLANAN KDV 1.500
360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR 150
----------------- / ----------

----------------- / ----------
102 BANKALAR 9.000
340 ALINAN SİPARİŞ AVANSLARI 9.000
----------------- / ----------

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: ----------------- / ----------
120 ALICILAR 9.000
600 YURTİÇİ SATIŞLAR 7.500
391 HESAPLANAN KDV 1.500
----------------- / ----------

Cevap

No-show bedeli üzerinden %20 KDV hesaplanarak 120 Alıcılar borçlandırılmalı, 600 Yurtiçi Satışlar ve 391 Hesaplanan KDV alacaklandırılmalıdır. Konaklama hizmeti gerçekleşmediği için konaklama vergisi hesaplanmaz.

Doğru yanıt, no-show bedelini ana faaliyet geliri olarak 600 Yurtiçi Satışlar hesabında gösteren ve üzerinden sadece %20 KDV hesaplayan kayıttır. Konaklama vergisi, geceleme hizmetinin sunulmadığı bu gibi durumlarda hesaplanmaz.

Adım Adım Çözüm

1

KDV tutarının hesaplanması

7.500 \times 0,20 = 1.500

TL KDV.

Hizmet bedeli üzerinden genel KDV oranının uygulanması gerekir.

2

Konaklama vergisi durumunun analizi

Konaklama vergisi tutarı =

0

.

Konaklama vergisi, geceleme hizmetinin fiilen sunulması durumunda doğar; no-show durumunda hizmet gerçekleşmediği için bu vergi hesaplanmaz.

3

Yevmiye kaydının düzenlenmesi

Borç tarafına 120 ALICILAR

9.000

, alacak tarafına 600 YURTİÇİ SATIŞLAR

7.500

ve 391 HESAPLANAN KDV

1.500

yazılır.

Hasılatın ve vergi yükümlülüğünün muhasebe standartlarına göre kaydedilmesi sağlanır.

Anahtar Kavram

No-show (gelmeyen müşteri) bedellerinin vergi ve hasılat açısından muhasebeleştirilmesi.

İpuçları

1

No-show bedeli işletme için bir hizmet satış geliri niteliğindedir.

2

Konaklama vergisinin doğması için müşterinin fiilen tesiste konaklaması gerekir.

3

Geliri 600 nolu hesapta takip ederken sadece %20 KDV hesaplamalısınız.

Daha Fazla Pratik

Konaklama vergisi beyannamesi verilirken no-show bedellerinin matraha dahil edilip edilmeyeceği konusunu araştırınız.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 105Soru →

Bir konaklama işletmesinin mutfak biriminde üretilen yemeklerin maliyetlerinin izlendiği "740 Hizmet Üretim Maliyeti" hesabının dönem sonundaki toplam borç kalanı $350.000$ TL olarak saptanmıştır. İşletme yönetimi tarafından yapılan detaylı inceleme sonucunda bu tutarın içeriğine dair şu bilgiler elde edilmiştir:

Harcama Türü	Tutar
Personel yemek ihtiyaçları için kullanılan malzeme maliyeti	$45.000$ TL
Pazarlama ve tanıtım amaçlı verilen ücretsiz ikramların maliyeti	$15.000$ TL
Satılmak üzere hazırlanan yemeklerin üretim maliyeti	$290.000$ TL

Bu bilgilere göre, ilgili dönemin sonunda "622 Satılan Hizmet Maliyeti" hesabına devredilmesi gereken net üretim maliyeti tutarı aşağıdakilerden hangisidir?

290.000

305.000

335.000

350.000

410.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $290.000$

Cevap

Dönem sonunda "622 Satılan Hizmet Maliyeti" hesabına aktarılacak tutar

290.000

TL'dir.

Konaklama işletmelerinde yiyecek ve içecek bölümü üretim maliyetleri (740), dönem sonunda analiz edilerek satış amacı dışındaki unsurlardan arındırılmalıdır. Personel yemekleri '770 Genel Yönetim Giderleri' hesabına, tanıtım amaçlı ikramlar ise '760 Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri' hesabına aktarılır. Kalan net tutar olan

290.000

TL, satılan ürünlerin maliyetini temsil ettiği için '622 Satılan Hizmet Maliyeti' hesabına devredilir.

Adım Adım Çözüm

1

Toplam hizmet üretim maliyetinin belirlenmesi

350.000

TL

740 Hizmet Üretim Maliyeti hesabının borç kalanı toplam maliyet havuzunu gösterir.

2

Satış amacı dışındaki maliyet unsurlarının ayrıştırılması

Personel Yemek:

45.000

TL, Tanıtım İkram:

15.000

TL

Personel yemekleri genellikle 770 Genel Yönetim Giderleri, tanıtım ikramları ise 760 Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri hesaplarında izlenmelidir.

3

Net satış maliyetinin hesaplanması

350.000 - 45.000 - 15.000 = 290.000

TL

622 hesabına yalnızca müşterilere satılan hizmetlerin maliyeti aktarılır.

Anahtar Kavram

Hizmet üretim maliyetlerinin (740) dönem sonunda fonksiyonel gider hesaplarına (760, 770) ve satılan hizmet maliyetine (622) dağıtımı.

İpuçları

1

740 hesabındaki tutarın tamamı her zaman 622 hesabına aktarılmaz.

2

İşletme personelinin yemek giderlerini ve tanıtım amaçlı bedelsiz sunumları ilgili gider hesaplarına (770 ve 760) ayırmanız gerekir.

3

Toplam

350.000

TL'den hem

45.000

TL personeli hem de

15.000

TL pazarlamayı çıkararak net üretim maliyetine ulaşabilirsiniz.

Daha Fazla Pratik

740 hesabından 760 ve 770 hesaplarına yapılacak mahsup kaydının yevmiye maddesini yazarak konuyu pekiştirebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 106Soru →

Konaklama işletmelerinde misafirlere sunulan telefon, çamaşırhane, otopark ve kuru temizleme gibi yardımcı bölümlerden elde edilen hizmet gelirleri, Tekdüzen Hesap Planı'na göre aşağıdaki hesaplardan hangisinin alacağına kaydedilmelidir?

600

Yurtiçi Satışlar

649

Diğer Olağan Gelir ve Karlar

602

Diğer Gelirler

679

Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar

622

Satılan Hizmet Maliyeti

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $600$ Yurtiçi Satışlar

Cevap

Konaklama işletmelerinde yardımcı bölümlerden sağlanan hasılat

600

Yurtiçi Satışlar hesabında takip edilir.

Yurtiçi Satışlar hesabı, konaklama işletmelerinde sadece oda satışlarını değil, aynı zamanda yiyecek-içecek ve yardımcı bölümlerden (telefon, çamaşırhane vb.) elde edilen tüm ana faaliyet gelirlerini kapsar. Bu gelirler işletmenin süreklilik gösteren satış operasyonlarının sonucudur.

Adım Adım Çözüm

1

Gelirin niteliğini analiz etmek.

Telefon, çamaşırhane ve otopark gelirleri, otelin sunduğu yan hizmetler olsa da işletmenin ana faaliyetinin bir parçasıdır.

Konaklama işletmesi bu hizmetleri ticari amacının bir gereği olarak sunar.

2

Hesap planındaki uygun kategoriyi belirlemek.

Ana faaliyet gelirleri (brüt satışlar) için

600

ile başlayan hesap grubu kullanılmalıdır.

Tekdüzen Hesap Planı (TDHP) gereği, ana faaliyet konusunu oluşturan mal ve hizmet satışları bu grupta toplanır.

3

Doğru hesabı seçmek.

600

Yurtiçi Satışlar hesabı seçilir.

Yardımcı bölümlerin her biri için genellikle ana hesabın altında alt hesaplar (Örn:

600.03

Telefon Gelirleri) açılır.

Anahtar Kavram

Yardımcı Bölüm Gelirlerinin Sınıflandırılması

İpuçları

1

Bu hizmetler otelin misafirlerine sunduğu temel hizmetler arasındadır ve ana faaliyet geliri sayılır.

2

Tekdüzen Hesap Planı'nda ana faaliyet gelirleri

60

nolu grupta toplanır.

3

Otel işletmesinde oda satışı ile çamaşırhane geliri aynı ana hesapta izlenir.

Daha Fazla Pratik

Konaklama işletmelerinde bu gelirlerin KDV oranları ve muhasebe kayıtlarındaki KDV ayrımına yönelik soruları inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 107Soru →

Akik Otel İşletmesi, konaklayan misafirlerine sunduğu telefon ve internet hizmetlerini 'Telefon ve İnternet' yardımcı bölümü altında takip etmektedir. 2026 yılı Mart ayı dönem sonu verileri ve yapılan incelemeler sonucunda aşağıdaki bilgilere ulaşılmıştır:

İşlem Türü	Tutar / Bilgi
Misafir Folyolarına Tahakkuk Ettirilen Toplam Hizmet Bedeli	$21.600$ TL ( $KDV$ Dahil $\%20$ )
Haberleşme Sağlayıcı Firmadan Gelen Hizmet Alım Faturası	$12.000$ TL ( $KDV$ Dahil $\%20$ )
Otel Yönetim Ofislerinin (Genel Yönetim) İnternet Kullanım Payı	$2.500$ TL (Maliyet bedeli üzerinden)
Hatalı Kaydedilen ve Dönem İçinde İptal Edilen Misafir Görüşme Bedeli	$600$ TL ( $KDV$ Dahil $\%20$ )

İşletme, yardımcı bölümlerde oluşan maliyetlerin ana bölümlere dağıtımında 'Doğrudan Dağıtım' yöntemini benimsemekte ve tek düzen hesap planı 7/A seçeneğini uygulamaktadır.

Bu bilgilere göre, Mart ayı sonunda yapılacak muhasebe kayıtlarında '600 Yurtiçi Satışlar' ve '770 Genel Yönetim Giderleri' hesaplarına yansıtılması gereken tutarlar aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

600 Yurtiçi Satışlar hesabı

17.500

TL alacaklandırılmalı; 770 Genel Yönetim Giderleri hesabı

2.500

TL borçlandırılmalıdır.

649 Diğer Olağan Gelir ve Karlar hesabı

17.500

TL alacaklandırılmalı; 770 Genel Yönetim Giderleri hesabı

2.500

TL borçlandırılmalıdır.

600 Yurtiçi Satışlar hesabı

21.000

TL alacaklandırılmalı; 770 Genel Yönetim Giderleri hesabı

3.000

TL borçlandırılmalıdır.

600 Yurtiçi Satışlar hesabı

7.500

TL alacaklandırılmalı; 770 Genel Yönetim Giderleri hesabı için kayıt yapılmamalıdır.

600 Yurtiçi Satışlar hesabı

20.000

TL alacaklandırılmalı; 770 Genel Yönetim Giderleri hesabı için borç kaydı açılmamalıdır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 600 Yurtiçi Satışlar hesabı $17.500$ TL alacaklandırılmalı; 770 Genel Yönetim Giderleri hesabı $2.500$ TL borçlandırılmalıdır.

Cevap

Yardımcı bölümden elde edilen net satış hasılatı olan

17.500

TL '600 Yurtiçi Satışlar' hesabına alacak, otel yönetiminin kullanımına ilişkin

2.500

TL ise '770 Genel Yönetim Giderleri' hesabına borç kaydedilmelidir.

Konaklama işletmelerinde telefon, internet, çamaşırhane gibi yardımcı bölümlerden sağlanan hasılat, işletmenin ana faaliyet konusu içindeki yan hizmetler olduğundan '600 Yurtiçi Satışlar' hesabında izlenir. Soru verilerine göre misafirlerden elde edilen net hasılat (

21.600 - 600

)

21.000

TL brüttür;

\%20

KDV ayrıldığında net hasılat

17.500

TL olarak bulunur. Öte yandan, yardımcı bölümlerin diğer departmanlara sağladığı hizmetler bir satış değil, maliyet transferidir. Bu nedenle otel yönetiminin kullanım payı olan

2.500

TL, yardımcı bölüm maliyetinden çıkarılarak '770 Genel Yönetim Giderleri' hesabına borç kaydedilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1

Dönem içindeki net tahakkuk tutarını hesaplayınız.

21.600 - 600 = 21.000

TL (

KDV

Dahil)

Hatalı kayıtlar ve iptaller brüt tutardan düşülerek net tahakkuka ulaşılır.

2

Net hasılatın KDV hariç tutarını hesaplayınız.

21.000 / 1,20 = 17.500

TL

Muhasebe kayıtlarında hasılat, vergiden arındırılmış net tutar üzerinden 600 nolu hesapta izlenir.

3

Dışarıdan alınan hizmet maliyetini (Haberleşme faturası) belirleyiniz.

12.000 / 1,20 = 10.000

TL

Bu tutar başlangıçta yardımcı bölüm maliyeti olarak 740 Hizmet Üretim Maliyeti hesabında takip edilir.

4

İç kullanım (maliyet transferi) kaydını analiz ediniz.

770 Genel Yönetim Giderleri Borç:

2.500

TL

Otel yönetiminin kendi kullanımı için ödenen veya ayrılan pay, yardımcı bölümden ilgili ana bölüme (yönetim) aktarılmalıdır.

Anahtar Kavram

Konaklama işletmelerinde yardımcı bölümlerin (telefon, çamaşırhane vb.) dışarıya (misafirlere) sunduğu hizmetler ana faaliyet hasılatı (600) sayılırken, kendi iç birimlerine sunduğu hizmetler maliyet transferi (740'tan ilgili 7'li hesaba) olarak muhasebeleştirilir.

İpuçları

1

Öncelikle misafirlerden alınan brüt tutardan iptalleri düşerek net brüt tutarı bulun ve KDV'den arındırın.

2

Yardımcı bölümlerin gelirlerinin 600 nolu hesapta, maliyet transferlerinin ise ilgili 7'li gider hesaplarında izlendiğini unutmayın.

3

Hasılat hesabı için:

(21.600 - 600) / 1,20

işlemini; yönetim gideri transferi için ise verilen maliyet bedelini kullanın.

Daha Fazla Pratik

Konaklama işletmelerinde yardımcı bölümlerin kendi aralarındaki hizmet transferlerinin (örneğin restoranın çamaşırhaneye yemek vermesi) muhasebeleştirilmesi ve 'Kademeli Dağıtım' yönteminin etkilerini inceleyiniz.

Tahmini Süre:3m 0s

Soru 108Soru →

Bir konaklama işletmesinde konaklayan bir misafirin ve bağlı olduğu seyahat acentesinin hesaplarının (folyo) tasfiyesi (check-out) aşamasında aşağıdaki veriler tespit edilmiştir:

İşlem Detayı	Tutar (KDV Dahil)	KDV Oranı
Acente Konaklama Bedeli (Master Folio)	$33.000$ TL	$\%10$
Misafir Şahsi Harcamaları (Guest Folio)	$6.000$ TL	$\%20$
Misafirden Alınan Nakit Avans (Önceki Kayıt)	$2.500$ TL	-
Restoran Harcaması İadesi (Allowance)	$600$ TL	$\%20$

Check-out sırasında şu işlemler yapılmıştır:
1. Misafirin şahsi hesabına bir önceki gün sehven iki kez işlenen restoran harcaması için "Allowance" düzeltmesi yapılmıştır.
2. Misafir, avans mahsubundan sonra kalan şahsi borcunu kredi kartı ile ödemiştir.
3. Acentenin ödeyeceği tutar, daha sonra tahsil edilmek üzere "City Ledger" (Kent Defteri) hesabına devredilmiştir.

Bu bilgilere göre, işletmenin yapması gereken check-out yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

120 ALICILAR (Acenteler)

33.000

(B), 108 DİĞER HAZIR DEĞERLER

2.900

(B), 340 ALINAN SİPARİŞ AVANSLARI

2.500

(B), 611 SATIŞ İSKONTOLARI

500

(B), 191 İNDİRİLECEK KDV

100

(B) / 120 ALICILAR (Müşteri Folyoları)

39.000

(A)

120 ALICILAR (Acenteler)

33.000

(B), 108 DİĞER HAZIR DEĞERLER

2.900

(B), 340 ALINAN SİPARİŞ AVANSLARI

2.500

(B), 611 SATIŞ İSKONTOLARI

545

(B), 191 İNDİRİLECEK KDV

55

(B) / 120 ALICILAR (Müşteri Folyoları)

39.000

(A)

120 ALICILAR (Acenteler)

33.000

(B), 108 DİĞER HAZIR DEĞERLER

5.400

(B), 611 SATIŞ İSKONTOLARI

500

(B), 191 İNDİRİLECEK KDV

100

(B) / 120 ALICILAR (Müşteri Folyoları)

36.500

(A), 340 ALINAN SİPARİŞ AVANSLARI

2.500

(A)

120 ALICILAR (Acenteler)

33.000

(B), 108 DİĞER HAZIR DEĞERLER

3.500

(B), 340 ALINAN SİPARİŞ AVANSLARI

2.500

(B) / 120 ALICILAR (Müşteri Folyoları)

39.000

(A)

120 ALICILAR (Acenteler)

33.000

(B), 127 DİĞER TİCARİ ALACAKLAR

2.900

(B), 340 ALINAN SİPARİŞ AVANSLARI

2.500

(B), 600 YURTİÇİ SATIŞLAR

500

(B), 391 HESAPLANAN KDV

100

(B) / 120 ALICILAR (Müşteri Folyoları)

39.000

(A)

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 120 ALICILAR (Acenteler) $33.000$ (B), 108 DİĞER HAZIR DEĞERLER $2.900$ (B), 340 ALINAN SİPARİŞ AVANSLARI $2.500$ (B), 611 SATIŞ İSKONTOLARI $500$ (B), 191 İNDİRİLECEK KDV $100$ (B) / 120 ALICILAR (Müşteri Folyoları) $39.000$ (A)

Cevap

Check-out kaydında borç tarafında; acente tutarı için 120 Alıcılar (

33.000

), net tahsilat için 108 Diğer Hazır Değerler (

2.900

), avans mahsubu için 340 Alınan Sipariş Avansları (

2.500

), düzeltme matrahı için 611 Satış İskontoları (

500

) ve düzeltme KDV'si için 191 İndirilecek KDV (

100

) yer almalıdır.

Acente borcunun ve kredi kartı tahsilatının borç kaydedilmesi, önceden alınan avansın 340 nolu hesap borçlandırılarak kapatılması ve allowance işleminin 611/191 hesapları aracılığıyla muhasebeleştirilmesi Tek Düzen Hesap Planı'na ve konaklama muhasebesi standartlarına tam uygundur.

Adım Adım Çözüm

1

Misafir şahsi hesabındaki (Guest Folio) net tahsilat tutarını hesapla.

6.000 - 600 (Allowance) - 2.500 (Avans) = 2.900

TL

Misafirin ödeyeceği net tutar, indirimler ve ön ödemeler düşüldükten sonra kalan kısımdır.

2

Allowance (düzeltme) işleminin matrah ve KDV ayrımını yap.

600 / 1,20 = 500

TL (Matrah),

100

TL (KDV)

Restoran harcaması

\%20

KDV'ye tabi olduğundan, düzeltme kaydında da bu oran kullanılmalıdır.

3

Acente hesabını (Master Folio) ticari alacaklara aktar.

33.000

TL -> 120 ALICILAR (Acenteler)

Acentelerden olan alacaklar, folyo aşamasından çıkıp kesinleşmiş ticari alacak niteliğine bürünür.

4

Bütün unsurları içeren yevmiye kaydını kur.

Borç:

33.000 + 2.900 + 2.500 + 500 + 100 = 39.000

TL; Alacak:

39.000

TL

Müşteri Folyoları geçici hesabı kapatılarak tahsilat ve mahsuplar kaydedilir.

Anahtar Kavram

Konaklama İşletmelerinde Folyo Tasfiyesi ve Allowance İşlemleri

Daha Fazla Pratik

Main Courante kayıtlarında KDV oranlarının departman bazlı ayrıştırılmasını içeren soruları inceleyin.

Tahmini Süre:3m 0s

Soru 109Soru →

Konaklama işletmelerinde; hizmetin stoklanamaz (bozulabilir) doğası, kapasitenin sınırlılığı, yüksek sabit maliyetler ve emek-yoğun yapı gibi temel sektörel özelliklerin muhasebe organizasyonu ve maliyet yönetimi üzerindeki etkileriyle ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?

Sabit maliyetlerin toplam maliyetler içindeki payının yüksek olması sebebiyle konaklama işletmeleri yüksek faaliyet kaldıracına sahiptir; bu durum doluluk oranındaki küçük değişimlerin kâr üzerinde şiddetli bir dalgalanma yaratmasına neden olur.

Hizmetin stoklanamazlığı, satılamayan oda kapasitesine ait maliyetlerin bir sonraki döneme maliyet unsuru olarak devredilmesini (stoklanmasını) engeller ve bu kapasite kaybının doğrudan cari dönem gideri olarak muhasebeleştirilmesini zorunlu kılar.

Muhasebe organizasyonu; odalar ve yiyecek-içecek gibi ana departmanların yanı sıra telefon, çamaşırhane ve otopark gibi yardımcı birimlerin gelirlerini de ana faaliyet hasılatı kapsamında '600 Yurtiçi Satışlar' hesabında takip edecek şekilde tasarlanır.

Yardımcı birimlerden (telefon, çamaşırhane, otopark vb.) elde edilen sürekli gelirler, işletmenin esas faaliyet konusu olan konaklama hizmetinin dışında kaldığı varsayımıyla '649 Diğer Olağan Gelir ve Kârlar' hesabına kaydedilerek işletme faaliyet kârı dışında raporlanır.

Hizmetin üretim ve tüketim anının eş zamanlılığı, hasılatın tamlığını kontrol etmek amacıyla 'Main Courante' (günlük müşteri cetveli) verileri ile ön büro kayıtlarının 'Gece Kontrolü' (Night Audit) sürecinde günlük mutabakatını zorunlu kılar.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yardımcı birimlerden (telefon, çamaşırhane, otopark vb.) elde edilen sürekli gelirler, işletmenin esas faaliyet konusu olan konaklama hizmetinin dışında kaldığı varsayımıyla '649 Diğer Olağan Gelir ve Kârlar' hesabına kaydedilerek işletme faaliyet kârı dışında raporlanır.

Cevap

Yardımcı birimlerden elde edilen gelirlerin esas faaliyet dışında sayılarak ana faaliyet kârından ayrıştırılması ifadesi yanlıştır.

Yanlış olan seçenek, yardımcı birimlerden sağlanan gelirlerin işletme faaliyet kârı dışında (649 nolu hesapta) takip edildiğini savunan ifadedir. Konaklama işletmeleri muhasebe organizasyonunda; odalar ve yiyecek-içecek gibi ana departmanların yanı sıra telefon, otopark ve çamaşırhane gibi birimler de 'Diğer Hasılat Merkezleri' (Other Operated Departments) olarak sınıflandırılır. Bu birimlerin sunduğu hizmetlerden elde edilen sürekli gelirler, işletmenin esas faaliyet hasılatı kapsamında değerlendirilir ve Tekdüzen Hesap Planı uyarınca '600 Yurtiçi Satışlar' hesabında takip edilir. Bu gelirlerin ana faaliyet kârı dışında raporlanması, işletme performansının (GOP - Gayrisafi Faaliyet Kârı) yanlış hesaplanmasına neden olur.

Adım Adım Çözüm

1

Konaklama işletmelerinin maliyet yapısını analiz edin.

Yüksek sabit maliyetler (amortisman, personel vb.) yüksek faaliyet kaldıracı yaratır; bu da doluluk oranı artışının kârı hızla yükselteceği anlamına gelir.

Sektörün sermaye ve emek-yoğun yapısı sabit giderlerin ağırlığını artırır.

2

Hizmetin stoklanamazlık özelliğinin muhasebe karşılığını değerlendirin.

Satılmayan kapasite stoklanamaz, atıl kapasite maliyeti doğrudan dönem gideri olur.

Dönemsellik kavramı gereği, karşılığı olmayan maliyetler aktifleştirilemez.

3

Muhasebe organizasyonundaki hasılat merkezlerini sınıflandırın.

Oda, yiyecek-içecek, telefon ve çamaşırhane gibi tüm gelir getiren bölümler 'Hasılat Merkezi'dir.

Bu bölümler işletmenin sürekli faaliyetleri kapsamında hizmet sunarak operasyonel gelir üretirler.

4

Hatalı muhasebe kodlamasını tespit edin.

Yardımcı bölüm gelirleri 649 yerine 600 Yurtiçi Satışlar hesabında takip edilmelidir.

İşletmenin sunduğu her türlü departmanlı hizmet satışı ana faaliyet hasılatıdır.

Anahtar Kavram

Konaklama İşletmelerinde Departmanlı Muhasebe ve Hasılat Sınıflandırması

Daha Fazla Pratik

Konaklama işletmelerinde hasılat merkezleri ile maliyet merkezleri (Yönetim, Pazarlama, Bakım-Onarım) arasındaki ayrımı ve USALI raporlama formatını inceleyiniz.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 110Soru →

Safir Grand Otel’in 24 Mart 2026 tarihli günlük müşteri cetvelinde (Main Courante) yer alan veriler ve gün sonu incelemeleri aşağıda özetlenmiştir:

Açıklama	Tutar (KDV ve Konaklama Vergisi Dâhil)
Main Courante Toplam Tahakkuk Tutarı	$156.800$ TL
- House Use (İşletme İçi Kullanım) Payı	$11.200$ TL
- Complimentary (Bedelsiz/İkram) Payı	$5.600$ TL
Cetvele Henüz Yansımamış No-Show Geliri	$3.360$ TL

İşletme, sunduğu konaklama hizmetlerinde $\%10$ KDV ve $\%2$ Konaklama Vergisi uygulamaktadır (Konaklama vergisi matrahına KDV dâhil edilmez; KDV matrahına da konaklama vergisi dâhil edilmez).

Buna göre, işletmenin gün sonu muhasebe kaydında "600 Yurtiçi Satışlar" ve "360 Ödenecek Vergi ve Fonlar (Konaklama Vergisi)" hesaplarına alacak kaydedilmesi gereken tutarlar sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?

128.000

TL ve

2.560

TL

138.000

TL ve

2.760

TL

125.000

TL ve

2.500

TL

133.000

TL ve

2.660

TL

143.360

TL ve

2.867

TL

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $128.000$ TL ve $2.560$ TL

Cevap

İşletmenin 600 Yurtiçi Satışlar hesabına

128.000

TL, 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar hesabına ise

2.560

TL alacak kaydı yapması gerekir.

Doğru çözümde öncelikle Main Courante'daki hatalı/fazla tutarlar (

11.200

TL ve

5.600

TL) toplamdan düşülmüş, ardından cetvele girmemiş gerçek gelir (

3.360

TL) eklenerek toplam vergi dâhil brüt tutar

143.360

TL olarak bulunmuştur. Türkiye'deki güncel uygulamada KDV ve Konaklama Vergisi matrahları birbirine dâhil edilmediğinden, brüt tutar

1,12

(

1 + 0,10 + 0,02

) rakamına bölünerek

128.000

TL net hasılata (600 hesap) ulaşılır. Bu matrah üzerinden

\%2

oranında hesaplanan

2.560

TL ise konaklama vergisi (360 hesap) olarak kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1

Gerçekleşen brüt (vergi dâhil) satış tutarının tespit edilmesi

156.800 - 11.200 - 5.600 + 3.360 = 143.360

TL

Main Courante toplamından hasılat niteliği taşımayan 'House Use' ve 'Complimentary' tutarları çıkarılmalı, henüz yansımamış 'No-Show' geliri eklenmelidir.

2

Net hasılatın (Matrah) hesaplanması

X = 143.360 / 1,12 = 128.000

TL

Brüt Tutar = Matrah + (Matrah x %10 KDV) + (Matrah x %2 Konaklama Vergisi) formülüne göre matrah iç yüzde ile bulunur.

3

Konaklama vergisinin hesaplanması

128.000 \times 0,02 = 2.560

TL

Konaklama vergisi, KDV hariç konaklama bedeli üzerinden %2 oranında hesaplanır.

Anahtar Kavram

Konaklama işletmelerinde hasılatın (600) ve vergilerin (391, 360) brüt Main Courante verilerinden arındırılarak netleştirilmesi.

İpuçları

1

Main Courante'daki her tahakkuk gerçek bir 'satış' (600) olmayabilir; iç kullanımları ayıklayın.

2

No-Show geliri, hizmet sunulmasa da odanın rezerve edilmesi karşılığında elde edildiği için vergiye tabidir ve hasılata eklenmelidir.

3

Brüt Tutar / (1 + KDV Oranı + Konaklama Vergisi Oranı) formülünü kullanarak KDV hariç net tutarı bulun.

Daha Fazla Pratik

Konaklama vergisi matrahına KDV'nin dâhil edilip edilmediği konusundaki yasal düzenlemeleri tekrar gözden geçirin.

Tahmini Süre:3m 30s

Soru 111Soru →

Artemis Antik Otel İşletmesi, $2026$ yılı Nisan ayı içerisinde bir seyahat acentesi aracılığıyla gelen misafirlerine konaklama hizmeti sunmuştur. Ay sonu itibarıyla hazırlanan özet verilere göre aşağıdaki bilgiler tespit edilmiştir:

Açıklama	Tutar
Toplam Oda Bedeli Matrahı	$200.000$ TL
Konaklama Vergisi Oranı	$\%2$
Konaklama Hizmeti KDV Oranı	$\%10$
Acente Komisyon Oranı (Matrah üzerinden)	$\%15$
Komisyon Hizmeti KDV Oranı	$\%20$

İlgili seyahat acentesi, söz konusu satışlar için işletmeye komisyon faturası düzenlemiş ve bu tutar acente ile olan cari hesaptan mahsup edilmiştir. Konaklama vergisinin KDV matrahına dahil edilmediği bilinmektedir.

Buna göre, otel işletmesinin yapması gereken günlük defter (yevmiye) kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

120 ALICILAR

188.000

(B), 740 HİZMET ÜRETİM MALİYETİ

30.000

(B), 191 İNDİRİLECEK KDV

6.000

(B) / 600 YURTİÇİ SATIŞLAR

200.000

(A), 391 HESAPLANAN KDV

20.000

(A), 360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR

4.000

(A)

120 ALICILAR

188.000

(B) / 600 YURTİÇİ SATIŞLAR

170.000

(A), 391 HESAPLANAN KDV

14.000

(A), 360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR

4.000

(A)

120 ALICILAR

188.000

(B), 740 HİZMET ÜRETİM MALİYETİ

30.000

(B), 191 İNDİRİLECEK KDV

6.000

(B) / 600 YURTİÇİ SATIŞLAR

204.000

(A), 391 HESAPLANAN KDV

20.000

(A)

120 ALICILAR

188.000

(B), 740 HİZMET ÜRETİM MALİYETİ

30.000

(B), 191 İNDİRİLECEK KDV

6.000

(B) / 600 YURTİÇİ SATIŞLAR

200.000

(A), 391 HESAPLANAN KDV

20.400

(A), 360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR

3.600

(A)

340 ALINAN SİPARİŞ AVANSLARI

224.000

(B) / 600 YURTİÇİ SATIŞLAR

200.000

(A), 391 HESAPLANAN KDV

20.000

(A), 360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR

4.000

(A)

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 120 ALICILAR $188.000$ (B), 740 HİZMET ÜRETİM MALİYETİ $30.000$ (B), 191 İNDİRİLECEK KDV $6.000$ (B) / 600 YURTİÇİ SATIŞLAR $200.000$ (A), 391 HESAPLANAN KDV $20.000$ (A), 360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR $4.000$ (A)

Cevap

Hasılata ilişkin brüt oda bedelinin, KDV'nin ve konaklama vergisinin ayrı ayrı alacaklandırıldığı; acente komisyonunun ise 740 Hizmet Üretim Maliyeti hesabında borçlandırılarak alacaklı cari hesabıyla netleştirildiği seçenek doğrudur.

Doğru yevmiye kaydında, oda satış matrahı olan

200.000

TL '600 Yurtiçi Satışlar' hesabına, bu matrah üzerinden hesaplanan

\%10

KDV (

20.000

TL) '391 Hesaplanan KDV' hesabına ve

\%2

konaklama vergisi (

4.000

TL) '360 Ödenecek Vergi ve Fonlar' hesabına alacak kaydedilir. Aynı zamanda acente komisyonu olan

30.000

TL '740 Hizmet Üretim Maliyeti'ne ve komisyonun KDV'si olan

6.000

TL '191 İndirilecek KDV' hesabına borç kaydedilir. Mahsuplaşma sonrası acenteden olan net alacak (

188.000

TL) '120 Alıcılar' hesabında takip edilir.

Adım Adım Çözüm

1

Konaklama hizmetine ilişkin vergi ve toplam tahakkuk tutarlarını hesaplayınız.

Oda Matrahı:

200.000

TL, Konaklama Vergisi (

200.000 \times \%2

):

4.000

TL, KDV (

200.000 \times \%10

):

20.000

TL. Toplam tahakkuk:

224.000

TL.

Yasal mevzuat gereği konaklama vergisi KDV matrahına dahil edilmez.

2

Acente komisyonu ve bu komisyona ait KDV tutarını hesaplayınız.

Komisyon Matrahı (

200.000 \times \%15

):

30.000

TL, Komisyon KDV'si (

30.000 \times \%20

):

6.000

TL. Toplam komisyon faturası:

36.000

TL.

Acente hizmetleri genel KDV oranına (

\%20

) tabidir.

3

Acente cari hesabı üzerindeki net etkiyi belirleyiniz.

Net Alacak Tutarı:

224.000 - 36.000 = 188.000

TL.

Komisyon bedeli acente alacağından mahsup edilmiştir.

4

Yevmiye kaydını oluştururken Brüt Hasılat Esasını uygulayınız.

600 nolu hesaba

200.000

TL alacak, 740 nolu hesaba

30.000

TL borç kaydedilir.

Gelir ve giderler birbirine mahsup edilerek (netleştirilerek) kaydedilemez.

Anahtar Kavram

Konaklama işletmelerinde hasılatın brüt değer üzerinden kaydedilmesi ve konaklama vergisinin KDV matrahına dahil edilmeden ayrı bir hesapta (360) izlenmesi.

Daha Fazla Pratik

Konaklama vergisinin beyan ve ödeme sürecini inceleyiniz.

Tahmini Süre:3m 0s

Soru 112Soru →

Gökkuşağı Butik Otel, (M) Seyahat Acentesi aracılığıyla gelen bir turist grubuna $300.000$ TL + $\%10$ KDV tutarında konaklama hizmeti sunmuştur. İşletme ile acente arasındaki sözleşmeye göre, acente konaklama bedeli (KDV hariç) üzerinden $\%15$ oranında komisyon alacaktır. Acente, komisyon faturasını ( $\%20$ KDV hariç) düzenleyerek işletmeye iletmiş ve kalan tutar için işletmeye bir çek ciro etmiştir. Buna göre, konaklama işletmesinin bu işleme ilişkin yapacağı muhasebe kaydıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

600 Yurtiçi Satışlar hesabı

255.000

TL alacaklıdır.

101 Alınan Çekler hesabı

276.000

TL borçludur.

760 Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri hesabı

49.500

TL borçludur.

391 Hesaplanan KDV hesabı

21.000

TL alacaklıdır.

120 Alıcılar hesabı

330.000

TL borçludur.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 101 Alınan Çekler hesabı $276.000$ TL borçludur.

Cevap

Konaklama işletmesinin toplam alacağından (

330.000

TL), acenteye ödenecek toplam komisyon bedeli (

54.000

TL) düşüldükten sonra tahsil edilen net tutarı temsil eden '101 Alınan Çekler hesabı

276.000

TL borçludur' ifadesi doğrudur.

Muhasebenin temel kavramlarından 'Tam Açıklama' ve 'Brüt Hasılat' ilkesi gereği, konaklama işletmesi sunduğu hizmetin tam bedelini (

300.000

TL) 600 Yurtiçi Satışlar hesabına gelir yazarken, acenteye ödediği komisyonu (

45.000

TL) ise 760 Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri hesabına borç yazmalıdır. Acentenin düzenlediği komisyon faturası ile işletmenin konaklama faturası arasındaki fark tutarı (

276.000

TL), acente tarafından ciro edilen çek ile tahsil edildiği için 101 Alınan Çekler hesabı bu tutar kadar borçlandırılır.

Adım Adım Çözüm

1

Hasılat ve Satış KDV'sini hesapla

Hasılat:

300.000

TL; KDV (%10):

30.000

TL; Toplam Alacak:

330.000

TL

Konaklama hizmetinin brüt bedeli ve yasal KDV tutarının tespiti için gereklidir.

2

Acente komisyon giderini ve KDV'sini hesapla

Komisyon:

300.000 \times 0,15 = 45.000

TL; Komisyon KDV (%20):

9.000

TL; Toplam Komisyon Yükü:

54.000

TL

Acenteye ödenecek hizmet bedelinin ve indirilecek KDV'nin belirlenmesi gerekir.

3

Tahsil edilecek net tutarı (Çek tutarı) belirle

330.000 - 54.000 = 276.000

TL

Acentenin komisyonu mahsup ettikten sonra işletmeye devrettiği net nakit benzeri değeri bulmak için.

Anahtar Kavram

Brüt Hasılat Esası ve Acente Komisyonlarının Muhasebeleştirilmesi

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruyu, acentenin komisyonunu tahsilat sırasında nakit olarak kestiği ve geri kalan tutarın banka hesabına geçtiği bir senaryo ile çözmeyi deneyin.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 113Soru →

Bir konaklama işletmesinin yiyecek ve içecek departmanına bağlı ana mutfak biriminin Ekim $2026$ dönemi faaliyetlerine ilişkin veriler şu şekildedir:

Kalem	Tutar (TL)
Dönem Başı Gıda Stoku	$50.000$
Dönem İçi Gıda Alımları (KDV hariç)	$180.000$
Dönem Sonu Gıda Sayımı	$40.000$
Mutfaktan Bar Birimine Transfer Edilen Malzeme	$10.000$
Personel Yemek Gideri (770 nolu hesapta izlenecek)	$12.000$
Tanıtım ve İkram Amacıyla Sunulan Yemeklerin Maliyeti	$3.000$

Bu verilere göre, işletmenin ilgili dönem sonunda " $622$ Satılan Hizmet Maliyeti" hesabına borç kaydedilmesi gereken tutar kaç TL'dir?

150.000

165.000

177.000

180.000

190.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $165.000$

Cevap

165.000

TL

Satılan hizmet maliyeti hesaplanırken, mutfakta gerçekleşen toplam tüketim tutarından (

190.000

TL), bar departmanına yapılan transferler (

10.000

TL) düşülerek mutfak üretim maliyeti (

180.000

TL) bulunur. Bu üretim maliyetinin içinden de satışa konu olmayan personel yemekleri (

12.000

TL) ve tanıtım/ikram yemekleri (

3.000

TL) çıkarıldığında, doğrudan müşteriye sunulan ve gelir karşılığı olan 'Satılan Hizmet Maliyeti'

165.000

TL olarak tespit edilir.

Adım Adım Çözüm

1

Toplam mutfak tüketimini hesaplayınız.

50.000 + 180.000 - 40.000 = 190.000

TL

Ambar veya mutfaktan çıkan toplam malzeme miktarını bulmak için (Dönem Başı Stok + Alışlar - Dönem Sonu Stok) formülü uygulanır.

2

Mutfak biriminin net üretim maliyetini (740 hesap) bulunuz.

190.000 - 10.000 = 180.000

TL

Başka departmanlara (Bar vb.) üretim sürecine girmeden transfer edilen malzemeler mutfak üretim maliyetinden düşülmelidir.

3

Satılan hizmet maliyetini (622 hesap) hesaplayınız.

180.000 - (12.000 + 3.000) = 165.000

TL

Üretilen yemeklerin bir kısmı personele verilmiş veya ikram edilmiştir; bu tutarlar gelir getirici satış olmadığı için 622 nolu hesap yerine ilgili gider hesaplarına (760/770) aktarılır.

Anahtar Kavram

Yiyecek ve İçecek Maliyetlerinde Satılan Hizmet Maliyetinin Tespiti

Daha Fazla Pratik

Konaklama işletmelerinde personelin yemek yemesi durumunda yapılacak yevmiye kaydında hangi hesapların borçlanıp hangi hesabın alacaklanacağını inceleyiniz.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 114Soru →

Bir konaklama işletmesinde 4 gece konaklayan bir misafirin konaklama bedeli olan $16.000$ TL + $\%10$ KDV tutarındaki harcaması seyahat acentesi tarafından; $4.500$ TL + $\%20$ KDV tutarındaki minibar ve telefon (ekstra) harcamaları ise misafir tarafından karşılanacaktır. Misafir, giriş anında ekstraları için $2.500$ TL avans ödemiştir. Misafir çıkış yaparken borcunun kalan kısmını nakit ödeyerek folyosunu kapatmıştır. Bu verilere göre işletmenin yapması gereken checkout (çıkış) yevmiye kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

120 Alıcılar hesabı

17.600

TL, 340 Alınan Sipariş Avansları hesabı

2.500

TL ve 100 Kasa hesabı

2.900

TL borçlandırılmalıdır.

600 Yurtiçi Satışlar hesabı

20.500

TL alacaklandırılırken, tüm hizmetler için tek bir KDV oranı üzerinden

2.050

TL Hesaplanan KDV kaydı yapılmalıdır.

Giriş anında alınan avans doğrudan hasılat yazıldığı için checkout kaydında 340 Alınan Sipariş Avansları hesabı yerine 600 Yurtiçi Satışlar hesabı borçlandırılmalıdır.

Acentenin ödeyeceği tutar henüz tahsil edilmediği için 120 Alıcılar hesabı yerine 108 Diğer Hazır Değerler hesabı borçlandırılmalıdır.

Misafirin nakit ödeyeceği tutar, toplam matrah olan

20.500

TL'den avansın düşülmesiyle bulunan

18.000

TL olmalıdır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 120 Alıcılar hesabı $17.600$ TL, 340 Alınan Sipariş Avansları hesabı $2.500$ TL ve 100 Kasa hesabı $2.900$ TL borçlandırılmalıdır.

Cevap

120 Alıcılar hesabı

17.600

TL, 340 Alınan Sipariş Avansları hesabı

2.500

TL ve 100 Kasa hesabı

2.900

TL borçlandırılmalıdır.

Doğru yevmiye kaydında, seyahat acentesinin üstlendiği konaklama bedeli (

16.000

TL matrah +

1.600

TL KDV) 120 Alıcılar hesabına; giriş esnasında alınan avans (

2.500

TL) 340 Alınan Sipariş Avansları hesabının kapatılması için borca; misafirin ekstra borcundan kalan tutar (

5.400

TL -

2.500

TL =

2.900

TL) ise 100 Kasa hesabına borç kaydedilir. Alacak tarafında ise toplam matrah (

20.500

TL) 600 Yurtiçi Satışlar hesabına, toplam KDV (

2.500

TL) ise 391 Hesaplanan KDV hesabına yazılır.

Adım Adım Çözüm

1

Acente tarafından karşılanacak (Master Folio) tutarı hesapla

16.000 + (16.000 \times 0,10) = 17.600

TL

Konaklama bedeli seyahat acentesine fatura edileceği için 120 Alıcılar hesabına borç kaydedilir.

2

Misafir tarafından karşılanacak (Guest Folio) toplam tutarı hesapla

4.500 + (4.500 \times 0,20) = 5.400

TL

Ekstra harcamaların KDV dahil toplam tutarı belirlenerek tahsilat aşamasına geçilir.

3

Misafirin ödeyeceği nakit farkını hesapla

5.400 - 2.500

(Avans)

= 2.900

TL

Önceden alınan

2.500

TL avans mahsup edildikten sonra kalan tutar 100 Kasa hesabına borç kaydedilir.

4

Gelir ve KDV hesaplarını alacaklandır

600:

20.500

TL, 391:

1.600 + 900 = 2.500

TL

Toplam hizmet bedeli hasılat, hesaplanan vergiler ise KDV hesabına alacak kaydedilir.

Anahtar Kavram

Konaklama işletmelerinde folyo tasfiyesi (checkout) sırasında farklı KDV oranlarının ayrıştırılması ve alınan avansların mahsubu.

Daha Fazla Pratik

Konaklama işletmelerinde seyahat acenteleriyle yapılan komisyon netleştirme (agency commission) işlemlerini inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 115Soru →

Bir konaklama işletmesinin ana mutfak birimine ilişkin Ağustos $2026$ ayı faaliyet verileri aşağıda sunulmuştur:

Veri Türü	Tutar
Ay Başı Mutfak Mevcudu	$25.000$ TL
Ay İçinde Ambardan Mutfağa Transferler	$180.000$ TL
Ay Sonu Mutfak Mevcudu	$20.000$ TL
Personel Yemek Maliyeti	$10.000$ TL
Mutfaktan Bar Bölümüne Transfer Edilen Malzeme Maliyeti	$4.000$ TL

Bu bilgilere göre, işletmenin Ağustos $2026$ dönemi 'Satılan Yiyecek Maliyeti' tutarı kaç TL'dir?

185.000

TL

175.000

TL

171.000

TL

181.000

TL

199.000

TL

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $171.000$ TL

Cevap

İşletmenin Ağustos 2026 dönemi satılan yiyecek maliyeti 171.000 TL'dir.

Doğru sonuç, mutfakta gerçekleşen toplam malzeme kullanımından (brüt maliyet), satılan yemekler dışında kalan ve farklı hesaplarda takip edilmesi gereken personel yemeği ve departmanlar arası transfer maliyetlerinin arındırılmasıyla elde edilir. Yapılan hesaplamada (

25.000 + 180.000 - 20.000) - 10.000 - 4.000 = 171.000

TL sonucuna ulaşılmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1

Mutfak brüt tüketim tutarının hesaplanması

185.000

TL

Dönem başı mevcudu ile ambardan girişlerin toplamından (

25.000 + 180.000 = 205.000

TL) dönem sonu mevcudu (

20.000

TL) çıkarılarak mutfakta kullanılan toplam malzeme tutarı bulunur.

2

Satılan yiyecek maliyetinin (net maliyet) hesaplanması

171.000

TL

Mutfakta tüketilen toplam tutardan (

185.000

TL), satış geliriyle doğrudan ilişkili olmayan personel yemekleri (

10.000

TL) ve diğer departmanlara (Bar) yapılan transferler (

4.000

TL) düşülerek net satış maliyetine ulaşılır.

Anahtar Kavram

Konaklama İşletmelerinde Net Yiyecek Maliyeti Hesaplaması

İpuçları

1

Satılan yiyecek maliyetini bulmak için önce mutfaktaki toplam (brüt) tüketimi hesaplayın.

2

Hesapladığınız brüt tüketimden, personel için ayrılan yemekleri ve bara transfer edilen malzemeleri çıkarmayı unutmayın.

3

Brüt tüketim olan

185.000

TL'den toplam

14.000

TL tutarındaki düzeltmeyi düştüğünüzde net maliyete ulaşacaksınız.

Daha Fazla Pratik

Bu maliyetin muhasebe kaydında 740 Hizmet Üretim Maliyeti hesabından 622 Satılan Hizmet Maliyeti hesabına nasıl aktarıldığını inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Önce mutfak giriş-çıkış farkını (

185.000

) bulup, ardından düzeltme kalemlerini (

10.000 + 4.000 = 14.000

) tek seferde düşebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 116Soru →

Zümrüt Termal Otel’in $25$ Mart $2026$ tarihli günlük müşteri cetveli (Main Courante) özetine göre; o gün $50$ odanın dolu olduğu ve oda başı günlük konaklama bedelinin (vergiler hariç) $3.000$ TL olduğu belirlenmiştir. İşletme, konaklama hizmetleri üzerinden $\%2$ konaklama vergisi ve $\%10$ KDV hesaplamaktadır. Tespit edilen toplam tutarın yarısı nakit, kalan yarısı ise kredi kartı ile tahsil edilmiştir.

Buna göre, söz konusu oda gelirlerinin muhasebeleştirilmesiyle ilgili yapılacak yevmiye kaydında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

600 Yurtiçi Satışlar hesabına

150.000

TL alacak, 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar hesabına

3.000

TL alacak kaydedilir.

391 Hesaplanan KDV hesabına

15.300

TL alacak kaydedilir.

600 Yurtiçi Satışlar hesabına

168.000

TL alacak kaydedilir.

108 Diğer Hazır Değerler hesabına

75.000

TL borç kaydedilir.

360 Ödenecek Vergi ve Fonlar hesabına

18.000

TL alacak kaydedilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 600 Yurtiçi Satışlar hesabına $150.000$ TL alacak, 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar hesabına $3.000$ TL alacak kaydedilir.

Cevap

Net oda geliri olan

150.000

TL'nin 600 Yurtiçi Satışlar hesabına, hesaplanan

\%2

konaklama vergisi olan

3.000

TL'nin ise 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar hesabına alacak kaydedilmesi doğrudur.

Doğru cevap, net hasılatın (

150.000

TL) gelir hesabına ve konaklama vergisinin (

3.000

TL) ilgili borç hesabına alacak kaydedilmesini ifade eden seçenektir. Bu işlem, dönemsellik ve tam açıklama kavramlarına uygun olarak gelirin ve vergi yükümlülüğünün ayrıştırılmasını sağlar.

Adım Adım Çözüm

1

Net oda hasılatını hesaplayınız.

50 \text{ oda} \times 3.000 \text{ TL} = 150.000 \text{ TL}

Konaklama gelirinin matrahını bulmak için dolu oda sayısı ile birim fiyat çarpılır.

2

Konaklama vergisini hesaplayınız.

150.000 \text{ TL} \times \%2 = 3.000 \text{ TL}

Konaklama vergisi, net hizmet bedeli üzerinden hesaplanır.

3

Hesaplanan KDV tutarını bulunuz.

150.000 \text{ TL} \times \%10 = 15.000 \text{ TL}

KDV matrahına konaklama vergisi dahil edilmez; net tutar üzerinden hesaplanır.

4

Toplam tahsilat ve yevmiye kaydını belirleyiniz.

150.000 + 3.000 + 15.000 = 168.000 \text{ TL}

. Yarısı (

84.000 \text{ TL}

) Kasa, yarısı (

84.000 \text{ TL}

) Kredi Kartı.

Varlık hesapları (Kasa ve Diğer Hazır Değerler) borçlandırılırken toplam tutar dikkate alınır.

Anahtar Kavram

Konaklama işletmelerinde oda gelirleri muhasebeleştirilirken hasılat net tutar üzerinden kaydedilir. Konaklama vergisi ve KDV matrahları aynı olup birbirleri üzerinden hesaplanmazlar.

İpuçları

1

Öncelikle

50

odanın toplam net hasılatını hesaplayarak işe başlayınız.

2

Konaklama vergisi ve KDV tutarlarını birbirinden bağımsız olarak, net hasılat üzerinden hesaplamanız gerektiğini unutmayınız.

3

Kasaya ve kredi kartına giren tutar, net bedel ile her iki verginin toplamıdır; bu toplamın yarısını alarak varlık hesaplarını kontrol ediniz.

Daha Fazla Pratik

Konaklama vergisi beyannamesinin hangi dönemlerde verildiğini ve hangi durumlarda istisna uygulandığını inceleyerek konuyu pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Önce toplam tahsilat tutarını (

168.000

TL) bulup, iç yüzde yöntemi yerine doğrudan verilen oranlarla parçalara ayırarak (150.000 hasılat, 15.000 KDV, 3.000 Kon. Ver.) sağlamasını yapabilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 117Soru →

Mavi Deniz Otel İşletmesi, (S) Seyahat Acentesi aracılığıyla gelen bir turist grubuna $200.000$ TL + $\%10$ KDV tutarında konaklama hizmeti sunmuş ve faturayı düzenlemiştir. Otel ile acente arasındaki anlaşmaya göre acenteye konaklama bedeli üzerinden $\%15$ oranında komisyon ödenecektir. Acente, hak ettiği komisyon ve bu komisyona ait $\%20$ KDV tutarı için komisyon faturası düzenleyerek otele göndermiş; komisyon tutarını konaklama bedelinden mahsup ettikten sonra kalan tutarı işletmeye nakit olarak ödemiştir.

Buna göre, Mavi Deniz Otel İşletmesi'nin bu işlemlere ilişkin yapacağı muhasebe kayıtlarında "760 Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri" hesabına borç ve "100 Kasa" hesabına borç kaydedilecek tutarlar aşağıdakilerden hangisidir?

30.000

TL ve

184.000

TL

33.000

TL ve

180.400

TL

30.000

TL ve

190.000

TL

36.000

TL ve

184.000

TL

30.000

TL ve

187.000

TL

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $30.000$ TL ve $184.000$ TL

Cevap

Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri hesabına

30.000

TL borç, Kasa hesabına ise

184.000

TL borç kaydedilmelidir.

Tek Düzen Hesap Planı ve ihtisas muhasebesi ilkelerine göre, otel işletmesi sunduğu hizmetin tamamını (

200.000

TL) hasılat kaydeder. Acenteye ödenen komisyon ise bir satış gideridir ve ana hizmet bedeli üzerinden hesaplanır (

30.000

TL). Acente, alacağından kendi komisyonunu ve vergisini (

36.000

TL) düştükten sonra kalan tutarı (

184.000

TL) nakit ödediği için bu tutar Kasa hesabına borç kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1

Konaklama hizmet bedeli ve KDV tutarının hesaplanması

Hizmet Bedeli:

200.000

TL, KDV (%10):

20.000

TL, Toplam Alacak:

220.000

TL

Otel işletmesinin acenteden olan toplam alacağını belirlemek için.

2

Acente komisyonu ve komisyon KDV tutarının hesaplanması

Komisyon:

200.000 \times 0,15 = 30.000

TL, KDV (%20):

30.000 \times 0,20 = 6.000

TL

İşletmenin katlandığı satış giderini ve acenteye olan borcunu belirlemek için.

3

Mahsup edilecek toplam tutarın ve net tahsilatın belirlenmesi

Toplam Mahsup:

30.000 + 6.000 = 36.000

TL, Net Nakit:

220.000 - 36.000 = 184.000

TL

Acentenin komisyonunu kestikten sonra otele ödeyeceği nakit tutarı bulmak için.

Anahtar Kavram

Brüt esas ilkesi ve acente komisyonlarının net nakit akışı üzerindeki etkisi

İpuçları

1

Komisyonun hangi tutar (net mi brüt mü) üzerinden hesaplanacağına dikkat edin.

2

Acentenin düzenlediği komisyon faturasındaki KDV'nin otele ödenecek nakit tutarı azaltacağını unutmayın.

3

Toplam alacak tutarından (hizmet + KDV), toplam komisyon borcunu (komisyon + KDV) çıkararak nakit tutara ulaşın.

Daha Fazla Pratik

Acente komisyonlarının 600 Yurtiçi Satışlar hesabından doğrudan indirilmesinin hangi muhasebe temel kavramına aykırı olduğunu araştırınız.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 118Soru →

Bir konaklama işletmesi, kurumsal bir müşteri için gerçekleştirdiği konaklama hizmeti karşılığında $10.000$ TL (KDV ve Konaklama Vergisi hariç) tutarında fatura düzenlemiştir. Söz konusu hizmet için müşteriden daha önce $3.000$ TL avans alınmıştır. Konaklama vergisi oranı $\%2$ , KDV oranı $\%10$ olup, kalan tutar için müşteri borçlandırılmıştır. Bu bilgilere göre, işletmenin yapması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

120 ALICILAR

8.200

(B), 340 ALINAN SİPARİŞ AVANSLARI

3.000

(B) / 600 YURTİÇİ SATIŞLAR

10.000

(A), 391 HESAPLANAN KDV

1.000

(A), 391 HESAPLANAN KONAKLAMA VERGİSİ

200

(A)

120 ALICILAR

8.200

(B), 340 ALINAN SİPARİŞ AVANSLARI

3.000

(B) / 600 YURTİÇİ SATIŞLAR

10.200

(A), 391 HESAPLANAN KDV

1.000

(A)

120 ALICILAR

8.220

(B), 340 ALINAN SİPARİŞ AVANSLARI

3.000

(B) / 600 YURTİÇİ SATIŞLAR

10.000

(A), 391 HESAPLANAN KDV

1.020

(A), 391 HESAPLANAN KONAKLAMA VERGİSİ

200

(A)

120 ALICILAR

8.200

(B), 380 GELECEK AYLARA AİT GELİRLER

3.000

(B) / 600 YURTİÇİ SATIŞLAR

10.000

(A), 391 HESAPLANAN KDV

1.000

(A), 391 HESAPLANAN KONAKLAMA VERGİSİ

200

(A)

120 ALICILAR

8.200

(B) / 600 YURTİÇİ SATIŞLAR

7.000

(A), 391 HESAPLANAN KDV

1.000

(A), 391 HESAPLANAN KONAKLAMA VERGİSİ

200

(A)

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 120 ALICILAR $8.200$ (B), 340 ALINAN SİPARİŞ AVANSLARI $3.000$ (B) / 600 YURTİÇİ SATIŞLAR $10.000$ (A), 391 HESAPLANAN KDV $1.000$ (A), 391 HESAPLANAN KONAKLAMA VERGİSİ $200$ (A)

Cevap

120 Alıcılar

8.200

(B), 340 Alınan Sipariş Avansları

3.000

(B) / 600 Yurtiçi Satışlar

10.000

(A), 391 Hesaplanan KDV

1.000

(A), 391 Hesaplanan Konaklama Vergisi

200

(A) şeklinde yapılan kayıt doğrudur.

Doğru kayıt, işletmenin elde ettiği brüt hasılatı (

10.000

TL) 600 numaralı hesaba, devlet adına tahsil edilen vergileri (KDV ve Konaklama Vergisi) 391 numaralı hesaplara alacak kaydederken; daha önce alınan avansı (

3.000

TL) 340 numaralı hesaptan mahsup edip kalan tutarı (

8.200

TL) 120 Alıcılar hesabına borç yazarak dengeler.

Adım Adım Çözüm

1

Net hasılat üzerinden Konaklama Vergisi hesaplanır.

10.000 \times \%2 = 200

TL

Konaklama vergisi, geceleme hizmeti bedeli üzerinden hesaplanır.

2

Net hasılat üzerinden KDV hesaplanır.

10.000 \times \%10 = 1.000

TL

KDV ve Konaklama Vergisi birbirinin matrahına dahil edilmez.

3

Toplam fatura tutarı ve mahsup edilecek avans sonrası kalan borç bulunur.

Toplam:

11.200

TL; Kalan:

11.200 - 3.000 = 8.200

TL

Önceden alınan avans, toplam borçtan mahsup edilerek alıcılar hesabı netleştirilir.

Anahtar Kavram

Konaklama işletmelerinde hasılatın brüt tutar üzerinden kaydedilmesi, vergilerin ayrıştırılması ve alınan avansların mahsubu.

Soru 119Soru →

Ilgaz Dağ Oteli'nde konaklayan bir misafirin, otelin çamaşırhane bölümünden aldığı hizmet karşılığında $600$ TL $+\%20$ KDV tutarındaki bedel oda hesabına (folyosuna) kaydedilmiştir. Bu hizmet satışının muhasebeleştirilmesiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

600

Yurtiçi Satışlar hesabı

600

TL alacaklandırılır.

649

Diğer Olağan Gelir ve Karlar hesabı

600

TL alacaklandırılır.

600

Yurtiçi Satışlar hesabı

720

TL alacaklandırılır.

120

Alıcılar hesabı

600

TL borçlandırılır.

602

Diğer Gelirler hesabı

600

TL alacaklandırılır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $600$ Yurtiçi Satışlar hesabı $600$ TL alacaklandırılır.

Cevap

Yardımcı bölüm gelirleri (çamaşırhane, telefon vb.) işletmenin ana faaliyet konusu olduğu için KDV hariç tutar üzerinden Yurtiçi Satışlar hesabına alacak kaydedilmelidir.

Doğru seçenek olan 'Yurtiçi Satışlar hesabının alacaklandırılması', Tekdüzen Hesap Planı'ndaki satışların kapsamına uygundur. Konaklama işletmelerinde sadece oda satışı değil, misafirlere sunulan telefon, çamaşırhane, otopark, SPA ve mini-bar gibi hizmetler de ana faaliyet geliridir ve

600

nolu hesap altında departman bazlı alt hesaplarda takip edilir.

Adım Adım Çözüm

1

Hizmet bedeli üzerinden hesaplanacak KDV tutarını belirleyiniz.

600 \times 0,20 = 120

TL KDV.

Satış işlemlerinde vergi hariç bedel üzerinden Katma Değer Vergisi hesaplanması zorunludur.

2

Gelirin niteliğine göre ilgili alacaklı hesabı belirleyiniz.

600

Yurtiçi Satışlar hesabı

600

TL alacaklandırılır.

Konaklama işletmelerinde çamaşırhane gibi yardımcı bölümlerden elde edilen gelirler ana faaliyet geliri kabul edilir.

3

Müşteri folyosuna işlenecek toplam borç tutarını hesaplayınız.

600 + 120 = 720

TL tutarı

120

Alıcılar (veya ilgili alt hesap) hesabına borç yazılır.

Müşteri, hizmet bedeli ile birlikte vergi tutarının tamamından sorumlu olduğundan toplam tutar borç kaydedilir.

Anahtar Kavram

Konaklama işletmelerinde yardımcı bölüm gelirlerinin (telefon, çamaşırhane, otopark vb.) ana faaliyet geliri olarak sınıflandırılması ve Tekdüzen Hesap Planı'na uygun kaydı.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 120Soru →

Konaklama işletmelerinde hizmetin stoklanamaz (bozulabilir) olması ve kapasite kullanılmasa dahi katlanılan yüksek sabit maliyetler, muhasebe organizasyonunun departman bazlı bir yapı sergilemesini ve her birimin kârlılık performansının ayrı izlenmesini zorunlu kılar. Bu doğrultuda bölümler; sundukları hizmetin doğrudan gelir yaratma potansiyeline göre 'Hasılat Merkezleri' (Ana Bölümler) ve 'Destek Bölümleri' (Hasılat Getirmeyen Bölümler) şeklinde sınıflandırılır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi konaklama işletmeleri muhasebe sisteminde 'Hasılat Getirmeyen (Destek) Bölüm' olarak sınıflandırılan departmanlar arasında yer alır?

Odalar Bölümü

Yiyecek ve İçecek Bölümü

Teknik Servis ve Bakım Bölümü

Telefon ve Haberleşme Bölümü

SPA ve Sağlık Merkezi Bölümü

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Teknik Servis ve Bakım Bölümü

Cevap

Teknik Servis ve Bakım Bölümü, konuklara doğrudan fatura edilen bir hizmet satışı gerçekleştirmediği için hasılat getirmeyen (destek) bir bölümdir.

Teknik Servis ve Bakım Bölümü, işletmenin fiziksel varlıklarını koruyan, arızaları gideren ve ana hizmet bölümlerinin faaliyetlerini sürdürebilmesi için teknik altyapıyı sağlayan bir birimdir. Bu bölüm konuklara doğrudan bir ürün veya hizmet satışı gerçekleştirmediği ve fatura düzenlemediği için muhasebe organizasyonunda 'Hasılat Getirmeyen (Destek) Departman' veya 'Dağıtılamayan İşletme Giderleri' grubunda takip edilir.

Adım Adım Çözüm

1

Konaklama işletmelerindeki departman sınıflandırmasının belirlenmesi

Departmanlar; Hasılat Merkezleri (Revenue Centers) ve Destek Merkezleri (Support Centers) olarak ikiye ayrılır.

USALI standartları gereği maliyet ve gelir kontrolü için bu ayrım temeldir.

2

Seçeneklerdeki departmanların gelir yaratma potansiyellerinin analizi

Odalar, Yiyecek-İçecek, Telefon ve SPA departmanları dış müşteriye (konuk) doğrudan hizmet satar ve fatura keser.

Bu bölümler doğrudan satış geliri elde ettikleri için hasılat merkezidir.

3

Teknik Servis ve Bakım bölümünün fonksiyonunun değerlendirilmesi

Bu bölüm, işletmenin tesisat, elektrik ve genel bakım işlerini yürütür; konuğa doğrudan fatura kesilecek bir hizmet satmaz.

Sadece maliyet yaratan ve ana faaliyetlere destek olan birimler destek merkezi olarak kabul edilir.

Anahtar Kavram

Hasılat ve Destek Departmanları Ayrımı

Daha Fazla Pratik

Yardımcı departmanların giderlerinin ana hasılat merkezlerine dağıtımı (kademeli veya doğrudan dağıtım) konusunu inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 15s

Konaklama İşletmeleri Muhasebesi

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları