Examkin

Uluslararası Uyuşmazlıkların Barışçıl Çözümü

365 soru

Soru 241Soru →

1899 ve 1907 tarihli Lahey Sözleşmeleri ile kurumsallaşan 'soruşturma' (tahkik) yöntemi ile 'uzlaştırma' (conciliation) yöntemi arasındaki temel farka ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Soruşturma heyetinin görevinin sadece uyuşmazlığa yol açan maddi vakıaların (olayların) tarafsız bir şekilde tespit edilmesiyle sınırlı olması, uzlaştırma heyetinin ise uyuşmazlığın esasına yönelik somut çözüm önerileri sunmasıdır.

Cevap

Soruşturma heyetinin görevinin sadece maddi vakıaların tespitiyle sınırlı olması, uzlaştırma heyetinin ise çözüm önerileri sunmasıdır.
Soruşturma (tahkik) yöntemi, uyuşmazlığın temelinde yatan olayların nasıl gerçekleştiği konusundaki belirsizliği gidermek amacıyla sadece maddi vakıaların tespitine odaklanır. Uzlaştırma ise bu tespitin ötesine geçerek taraflara uyuşmazlığın çözümü için bir uzlaşma zemini sunar ve somut önerilerde bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Soruşturma (tahkik) yönteminin temel amacını belirle.
Maddi olayların (vakıaların) tarafsız bir heyetçe aydınlatılması.
Soruşturma, taraflar arasındaki 'ne oldu?' sorusuna yanıt arar.
2
Uzlaştırma yönteminin soruşturmadan farkını analiz et.
Uzlaştırma, vakıa tespitine ek olarak çözüm önerisi (tavsiye) içerir.
Uzlaştırma daha kapsamlı bir diplomatik çözüm aracıdır.
3
Seçeneklerdeki hukuki nitelikleri karşılaştır.
Her iki yöntemin de raporları (aksi kararlaştırılmadıkça) bağlayıcı değildir.
Bu yöntemler diplomatik çözüm yolları kategorisindedir ve egemen devletlerin rızasına dayanır.

Anahtar Kavram

Soruşturma (Tahkik) yönteminin 'maddi vakıa tespiti' (fact-finding) odaklı olması.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 242Soru →

Aras ve Meriç devletleri arasında, iki ülke arasındaki transit geçiş ücretlerinin hesaplanmasına ilişkin teknik bir uyuşmazlık ortaya çıkmıştır. Taraflar, bu uyuşmazlığı çözmek amacıyla bir tahkim sözleşmesi (kompromi) imzalayarak konuyu bir hakem heyetine götürmeye karar vermişlerdir.

Buna göre, söz konusu tahkim süreci ve sonucunda verilecek karar ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hakem heyeti tarafından verilen karar taraflar için hukuken bağlayıcı ve nihaidir.

Cevap

Hakem heyeti tarafından verilen kararın taraflar için hukuken bağlayıcı ve nihai olduğu ifadesi doğrudur.
Uluslararası tahkim, tarafların uyuşmazlığı kendi seçtikleri hakemler aracılığıyla ve hukuk kurallarına saygı temelinde çözmeyi kabul ettikleri bir yoldur. Tahkimi uzlaştırma veya arabuluculuk gibi yollardan ayıran temel fark, hakem heyetinin verdiği kararın taraflar üzerinde hukuken bağlayıcı bir güç taşıması ve uyuşmazlığı kesin olarak sona erdirmesidir.

Adım Adım Çözüm

1
Uyuşmazlık çözüm yöntemini belirle
Soruda 'tahkim' (hakemlik) yöntemi kullanıldığı belirtilmiştir.
Çözümün temel kurallarını tahkim hukuku çerçevesinde değerlendirmek gerekir.
2
Tahkimin temel özelliklerini analiz et
Tahkim; tarafların rızasıyla kurulan, hakemlerin taraflarca seçildiği ve sonucunda 'bağlayıcı' bir kararın verildiği bir yöntemdir.
Tahkimi diğer diplomatik çözüm yollarından (uzlaştırma, arabuluculuk) ayıran en önemli fark bağlayıcılıktır.
3
Seçenekleri karşılaştır
Kararın bağlayıcı olduğunu belirten seçenek, tahkimin hukuki doğasına tam olarak uymaktadır.
Diplomatik yollar (uzlaştırma gibi) tavsiye niteliğindeyken, hukuki yollar (tahkim ve yargı) bağlayıcıdır.

Anahtar Kavram

Uluslararası tahkim kararlarının bağlayıcı niteliği ve diplomatik çözüm yollarından farkı.

İpuçları

1
Tahkim ve yargı yolları 'hukuki' çözüm yollarıdır; diğerleri ise 'diplomatik' yollardır.
2
Hukuki çözüm yollarının en karakteristik özelliği, sonucun taraflar için ne ifade ettiğidir.
3
Tahkimde hakemler taraflarca seçilir ancak verdikleri karar uzlaştırma raporu gibi isteğe bağlı değildir.

Daha Fazla Pratik

Uluslararası Adalet Divanı'nın yargı yetkisi ile Tahkim arasındaki temel farkları (yargıçların seçimi ve süreklilik) inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 243Soru →

Uluslararası uyuşmazlıkların barışçıl çözüm yollarından biri olan uzlaştırma (conciliation) yöntemi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Uzlaştırma komisyonu hem uyuşmazlığın maddi unsurlarını inceler hem de taraflara hukuken bağlayıcı olmayan çözüm önerileri sunar.

Cevap

Uzlaştırma komisyonunun hem maddi vakıaları incelemesi hem de bağlayıcı olmayan tavsiye niteliğinde çözüm önerileri sunmasıdır.
Doğru seçenek uzlaştırmanın hibrit doğasını tam olarak yansıtmaktadır. Uzlaştırma komisyonu, uyuşmazlığın maddi yönlerini aydınlatmak için soruşturma (fact-finding) yapar ve ardından bu bulgulara dayanarak taraflara uyuşmazlığı nasıl çözebileceklerine dair somut bir öneri sunar. Ancak bu öneri bir mahkeme kararı veya hakem kararı gibi bağlayıcı değil, sadece tarafları uzlaşmaya teşvik eden bir tavsiye metnidir.

Adım Adım Çözüm

1
Uzlaştırma yönteminin kurumsal yapısını tanımlamak.
Uzlaştırmanın genellikle taraflarca atanan bağımsız bir komisyon aracılığıyla yürütüldüğü tespit edilir.
Uzlaştırmayı daha gayriresmî olan arabuluculuktan ayıran temel farklardan biri bu kurumsal komisyon yapısıdır.
2
Uzlaştırma komisyonunun yetki kapsamını belirlemek.
Komisyonun hem uyuşmazlığın arka planını (maddi olayları) araştırdığı hem de bir çözüm taslağı sunduğu görülür.
Bu 'çifte rol', uzlaştırmayı sadece olay araştırması yapan soruşturma yönteminden ayırır.
3
Sürecin sonunda hazırlanan belgenin hukuki gücünü değerlendirmek.
Hazırlanan raporun 'tavsiye' niteliğinde olduğu ve tarafları hukuken zorlamadığı teyit edilir.
Uzlaştırma raporunun bağlayıcı olmaması, bu yöntemi hukuken zorunlu sonuçlar doğuran tahkimden ayırır.

Anahtar Kavram

Uzlaştırma (Conciliation) Raporunun Hukuki Niteliği

İpuçları

1
Uzlaştırmayı, bağlayıcı olan tahkimden ayıran temel özelliği hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Uzlaştırma komisyonu yapısı ile tekli arabuluculuk (mediation) arasındaki farkları inceleyiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 244Soru →

A Devleti, aralarındaki bir sınır uyuşmazlığını Uluslararası Adalet Divanı'na (UAD) taşımak istemektedir. Ancak B Devleti, Divan Statüsü'nün 36/2. maddesindeki Seçimlik Şart bildirisini yapmamıştır ve iki devlet arasında bu konuda bir tahkim anlaşması da bulunmamaktadır. A Devleti buna rağmen tek taraflı bir başvuru ile davayı açar. B Devleti, Divan'ın yetkisiz olduğuna dair bir itirazda bulunmak yerine, Divan'ın tebliğ ettiği dava dilekçesine süresi içinde uyuşmazlığın esasına yönelik hukuki savunmalarını içeren bir cevap dilekçesi sunar.

Buna göre, Divan'ın bu uyuşmazlıkta yargı yetkisini kullanabilmesinin hukuki dayanağı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Forum Prorogatum (Uzatılmış yargı yetkisi) ilkesi

Cevap

Divan'ın yargı yetkisinin dayanağı, davalı devletin yargılama sürecindeki tutumuyla zımnen rıza göstermesi anlamına gelen 'Forum Prorogatum' ilkesidir.
Forum Prorogatum ilkesi uyarınca, Divan'ın önceden bir yetki temeli bulunmayan bir uyuşmazlıkta, davacı devletin tek taraflı başvurusuna davalı devletin sonradan rıza göstermesiyle (genellikle davanın esasına girerek cevap vermesiyle) yargı yetkisi oluşur. Bu durumda B Devleti'nin esasa yönelik savunma yapması, Divan'ın yetkisini zımnen kabul ettiği anlamına gelir.

Adım Adım Çözüm

1
Dava açıldığı andaki yetki durumunu incele
Taraflar arasında önceden yapılmış bir Seçimlik Şart bildirisi veya özel antlaşma bulunmadığı tespit edildi.
UAD'nin yetkisi kural olarak rızaya dayalıdır ve başlangıçta bu rızanın eksik olduğu görülmektedir.
2
Davalı devletin (B Devleti) davanın açılmasına verdiği tepkiyi analiz et
Devletin yetki itirazı yerine davanın esasına girerek savunma yaptığı belirlendi.
Davalı devletin mahkemenin önüne gelip esasa yönelik işlem yapması hukuki bir sonuç doğurur.
3
Uluslararası hukukta bu duruma karşılık gelen kavramı belirle
Bu durumun 'Forum Prorogatum' (Uzatılmış yargı yetkisi) kapsamında zımni rıza teşkil ettiği sonucuna varıldı.
Korfu Kanalı davası gibi örneklerle sabit olan bu ilke, sonradan verilen rızanın da yetki için yeterli olduğunu kabul eder.

Anahtar Kavram

Forum Prorogatum (Zımni/Uzatılmış Yargı Yetkisi)
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 245Soru →

Uluslararası hukukta uyuşmazlıkların çözümünde tarafların diplomatik kanallar veya yetkili temsilciler aracılığıyla bir araya gelerek uyuşmazlığın esası hakkında görüş alışverişinde bulunmalarını ifade eden, hiçbir üçüncü tarafın (devlet, örgüt veya şahıs) müdahalesi olmaksızın yürütülen ve barışçıl çözüm yöntemlerinin en temel basamağı kabul edilen usul aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Müzakere

Cevap

Müzakere yöntemi uyuşmazlığın tarafları arasında doğrudan temasla yürütülen tek diplomatik çözüm yoludur.
Müzakere (görüşme), uluslararası uyuşmazlıkların çözümünde uyuşmazlığın tarafları dışında hiçbir dış aktörün (üçüncü bir devlet, uluslararası örgüt veya bağımsız bir kişi) sürece müdahil olmadığı, çözümün tamamen tarafların kendi iradeleriyle ve doğrudan iletişimiyle şekillendiği diplomatik yöntemdir.

Adım Adım Çözüm

1
Barışçıl çözüm yollarının yapısal özelliklerini analiz etme.
Yöntemler 'üçüncü tarafın varlığı' ve 'kararın bağlayıcılığı' kriterlerine göre ayrılır.
Müzakereyi diğerlerinden ayıran temel farkı tespit etmek için gereklidir.
2
Üçüncü tarafın sürece dahil olmadığı yöntemi belirleme.
Müzakere (Görüşme), tarafların uyuşmazlığı sadece kendi aralarında çözmeye çalıştıkları yöntemdir.
Soru kökündeki 'hiçbir üçüncü tarafın müdahalesi olmaksızın' ifadesi doğrudan bu usule işaret eder.

Anahtar Kavram

Müzakere, uyuşmazlık tarafları arasındaki doğrudan ve müdahalesiz iletişimdir.
Tahmini Süre:45s
Soru 246Soru →

Bir devlet, Uluslararası Adalet Divanı (UAD) Statüsü'nün 36/2. maddesi uyarınca yaptığı bir bildirimle Divan'ın zorunlu yargı yetkisini kabul etmiştir. Ancak bu devlet, başka bir devlet tarafından aleyhine açılan bir dava süreci devam ederken söz konusu 'Seçimlik Şart' bildirimini tek taraflı olarak feshettiğini veya geri çektiğini açıklamıştır.

Buna göre, Divan'ın yargılama yetkisi bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Divan'ın yargı yetkisi uyuşmazlığın Divan'a sunulduğu tarihteki koşullara göre belirlendiğinden, bildirimin sonradan geri çekilmesi Divan'ın yetkisini etkilemez.

Cevap

Divan'ın yargı yetkisi davanın açıldığı tarihteki şartlara göre belirlendiği için beyanın sonradan geri çekilmesi yetkiyi etkilemez.
Uluslararası Adalet Divanı'nın içtihatlarında da kabul edildiği üzere, bir uyuşmazlık Divan'a usulüne uygun olarak sunulduğu sırada Divan yetki sahibi ise, davanın taraflarından birinin yargılama devam ederken yetki beyanını geri çekmesi Divan'ın yargı yetkisini sona erdirmez. Bu durum 'perpetuatio fori' (yargı yetkisinin davanın açıldığı andaki duruma göre sabitlenmesi) ilkesinin bir sonucudur.

Adım Adım Çözüm

1
UAD Statüsü'nün 36/2. maddesinin (Seçimlik Şart) niteliğini belirle.
Bu madde, devletlerin Divan'ın yargı yetkisini önceden ve genel olarak tanımasına olanak sağlar.
Yargı yetkisinin kaynağını anlamak için gereklidir.
2
Dava açıldıktan sonra meydana gelen irade değişikliklerinin etkisini incele.
Perpetuatio fori ilkesi gereği, dava açıldığı andaki yetki korunur.
Yargılamanın sürekliliğini ve hukuk güvenliğini sağlamak amacıyla bu kural uygulanır.

Anahtar Kavram

Perpetuatio Fori (Yargı Yetkisinin Devamlılığı)
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 247Soru →

Birleşmiş Milletler (BMBM) Antlaşması'nın "Uyuşmazlıkların Barışçı Yollarla Çözümü" başlıklı VIVI. Bölümü kapsamında Güvenlik Konseyi'nin yetki ve usullerine dair aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Güvenlik Konseyi'nin uyuşmazlığın barışçıl çözümü için tavsiyelerde bulunması, şartlar oluştuğunda aynı durum için Antlaşma'nın VIIVII. Bölümü altındaki yaptırım mekanizmalarının işletilmesine engel teşkil etmez.

Cevap

Güvenlik Konseyi'nin uyuşmazlıkların barışçıl çözümü (VI. Bölüm) çerçevesinde sunduğu tavsiyeler, ileride aynı uyuşmazlık için zorlayıcı tedbirlerin (VII. Bölüm) alınmasına engel olmaz.
Güvenlik Konseyi, BM Antlaşması'nın VIVI. Bölümü çerçevesinde uyuşmazlık taraflarına çözüm yöntemleri (müzakere, arabuluculuk vb.) veya uyuşmazlığın çözüm şartlarını tavsiye edebilir. Bu tavsiyeler hukuki bir zorunluluk yaratmasa da, uyuşmazlık barışı tehdit eder hale gelirse Konsey'in VIIVII. Bölüm altındaki bağlayıcı karar alma ve yaptırım uygulama yetkisini kullanmasına halel getirmez. Bu iki bölüm birbirini tamamlayıcı niteliktedir.

Adım Adım Çözüm

1
BM Antlaşması'nın VI. ve VII. bölümleri arasındaki ilişkiyi analiz etme.
VI. Bölüm barışçıl çözümü, VII. Bölüm ise barışın tehdidi durumundaki zorlayıcı tedbirleri düzenler.
Konsey'in yetkilerinin niteliğini belirlemek için hangi bölümün hangi hukuki sonuçları doğurduğunu anlamak gerekir.
2
VI. Bölüm kapsamındaki kararların hukuki doğasını değerlendirme.
Bu bölümdeki kararlar (Madde 33, 36, 37) kural olarak tavsiye niteliğindedir.
Konsey'in uyuşmazlığın esasına veya çözüm yöntemine dair sunduğu öneriler devletlerin egemenlik hakları gereği doğrudan bağlayıcı değildir.
3
Barışçıl çözüm sürecinin yaptırım sürecini kısıtlayıp kısıtlamadığını kontrol etme.
Tavsiye aşaması, zorunlu yaptırım aşamasının önünü kapatmaz; aksine barışçıl yolların tüketilmesi yaptırımlar için bir zemin oluşturabilir.
Antlaşma, Konsey'e uluslararası barışın korunması için kademeli bir yetki kullanımı sunar.

Anahtar Kavram

BM Güvenlik Konseyi'nin VI. Bölüm (Tavsiye) ve VII. Bölüm (Bağlayıcı/Zorlayıcı) yetkilerinin ayrımı.

Daha Fazla Pratik

Güvenlik Konseyi'nin Madde 36(3) uyarınca uyuşmazlığı Uluslararası Adalet Divanı'na havale etme tavsiyesinin hukuki sonuçlarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 248Soru →

Uluslararası uyuşmazlıkların barışçıl çözüm yollarından biri olan uzlaştırma (conciliation) yöntemi; bir komisyonun uyuşmazlığın maddi unsurlarını inceleyerek tarafların kabul edebileceği bir çözüm planı sunmasını öngören, soruşturma ve arabuluculuk yöntemlerinin özelliklerini birleştiren özgün bir usuldür. Bu yöntemin yapısal özellikleri ve sonuçlarının hukuki gücü dikkate alındığında, uzlaştırma komisyonlarının işleyişi ve nihai raporlarına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Uzlaştırma süreci, taraflar arasında önceden yapılmış bir antlaşma ile zorunlu kılınmış olsa dahi, komisyon tarafından hazırlanan çözüm önerileri ve nihai rapor, tarafların açık onayı olmaksızın hukuken bağlayıcılık kazanmaz.

Cevap

Uzlaştırma sürecinde, uyuşmazlığın komisyona götürülmesi bir antlaşma gereği zorunlu olsa bile, sürecin sonunda ortaya çıkan rapor ve çözüm önerileri taraflar tarafından kabul edilmedikçe hukuken bağlayıcı değildir.
Doğru cevap, uzlaştırma yönteminin en temel hukuki karakteristiğini vurgulamaktadır. Uluslararası hukukta devletler, bazı antlaşmalarla uyuşmazlık çıktığında uzlaştırma komisyonuna gitmeyi (başvuru aşamasını) zorunlu kılmış olabilirler. Ancak bu zorunluluk, komisyonun hazırlayacağı raporun içeriğini bağlayıcı kılmaz. Rapor her zaman bir 'çözüm planı teklifi' niteliğindedir ve tarafların bu teklifi serbest iradeleriyle kabul etmesi durumunda uyuşmazlık sona erer.

Adım Adım Çözüm

1
Uzlaştırma yönteminin tanımı ve hibrit yapısını analiz etme
Uzlaştırmanın 'soruşturma' (vakıa tespiti) ve 'arabuluculuk' (çözüm önerisi) unsurlarını içeren resmi bir komisyon usulü olduğu saptandı.
Yöntemin diğer barışçıl çözüm yollarından yapısal farkını anlamak için gereklidir.
2
Sonucun hukuki gücünü (bağlayıcılık) değerlendirme
Uzlaştırma raporunun, tahkim (hakem) kararından farklı olarak tavsiye niteliğinde olduğu belirlendi.
Uluslararası hukukta diplomatik ve yargısal çözüm yolları arasındaki temel fark 'bağlayıcılık' kriteridir.
3
Zorunlu başvuru (compulsory recourse) ile bağlayıcı sonuç ayrımını yapma
Bazı uluslararası sözleşmelerde (Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi gibi) uzlaştırmaya gitmenin zorunlu olabileceği ancak bunun raporu bağlayıcı kılmadığı anlaşıldı.
Üst düzey sorularda 'sürecin zorunlu olması' ile 'sonucun bağlayıcı olması' kavramları sıklıkla karıştırılmaktadır.

Anahtar Kavram

Uzlaştırma Raporunun Tavsiye Niteliği ve Hibrit Karakteri

Daha Fazla Pratik

1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'nin ekinde yer alan uzlaştırma usulünü inceleyerek zorunlu uzlaştırma kavramını pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 249Soru →

Uluslararası uyuşmazlıkların barışçıl çözümünde devletlerin egemen eşitliği ilkesini en doğrudan yansıtan yöntem olan müzakere (görüşme) usulü, Birleşmiş Milletler Şartı'nın 33. maddesinde de ilk sırada zikredilmiştir. Uluslararası Adalet Divanı (UAD), özellikle Kuzey Denizi Kıta Sahanlığı (1969) davasındaki içtihadıyla, bir antlaşmada öngörülen 'müzakere yükümlülüğü'nün sadece şekli bir buluşmadan ibaret olmadığını, belirli bir niteliksel standarda tabi olduğunu vurgulamıştır.

Buna göre, uluslararası hukukta bir müzakere sürecinin uyuşmazlığı çözme ödevini hukuken yerine getirmiş sayılabilmesi ve uyuşmazlığın esasına yönelik 'anlamlı' kabul edilebilmesi için sahip olması gereken temel nitelik aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tarafların herhangi bir üçüncü tarafın müdahalesi olmaksızın yürüttükleri süreçte, iyiniyetle (good faith) hareket ederek pozisyonlarında anlamlı değişiklikler yapmaya ve uzlaşmaya açık bir irade sergileyerek gerçek bir çözüm arayışı içinde olmalarıdır.

Cevap

Müzakerenin hukuken geçerli ve 'anlamlı' kabul edilebilmesi için tarafların herhangi bir üçüncü tarafın katılımı olmaksızın, uyuşmazlığı çözmek amacıyla iyiniyetle (good faith) hareket etmeleri ve uzlaşmaya açık bir tutum sergilemeleri gerekir.
Doğru seçenek, müzakerenin hem en temel yapısal özelliği olan 'üçüncü tarafın yokluğunu' içermekte hem de Uluslararası Adalet Divanı'nın içtihatlarında vurgulanan 'iyiniyet' ve 'anlamlı müzakere' (meaningful negotiations) kriterlerini kapsamlı bir şekilde açıklamaktadır. Kuzey Denizi Kıta Sahanlığı davasında Divan, tarafların kendi pozisyonlarında herhangi bir değişiklik yapmayı düşünmeksizin sadece kendi tezlerinde ısrarcı olmalarının müzakere yükümlülüğünü yerine getirdiği anlamına gelmeyeceğini hükme bağlamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Uluslararası hukukta müzakerenin tanımını ve diğer yöntemlerden ayrılan temel farkını hatırla.
Müzakere, tarafların uyuşmazlığı doğrudan, üçüncü bir tarafın müdahalesi olmadan çözmeye çalıştığı en temel diplomatik yoldur.
Soruda müzakerenin hem temel özelliği hem de yargı kararlarındaki niteliksel derinliği sorulmaktadır.
2
Uluslararası Adalet Divanı'nın (UAD) 'anlamlı müzakere' (meaningful negotiations) kriterini analiz et.
UAD, Kuzey Denizi Kıta Sahanlığı davasında tarafların sadece şeklen bir araya gelmesinin yeterli olmadığını; tarafların pozisyonlarında esneklik payı bırakarak iyiniyetle çözüm aramasının zorunlu olduğunu belirtmiştir.
Bu kriter, basit bir görüşme ile hukuken geçerli bir müzakere yükümlülüğü arasındaki farkı belirler.
3
Seçeneklerdeki diğer çözüm yöntemlerine ait tanımları ele.
Üçüncü tarafın çözüm önerisi sunması (arabuluculuk), bağımsız heyet raporu (uzlaştırma) ve kesin sonuç zorunluluğu (pactum de contrahendo) müzakerenin doğasına aykırıdır.
Müzakere, esnekliği ve tarafların doğrudan kontrolünü temel alır.

Anahtar Kavram

Meaningful Negotiations (Anlamlı Müzakereler) ve İyiniyet İlkesi

Daha Fazla Pratik

Uluslararası Adalet Divanı'nın müzakere şartını yargı yetkisi için bir ön koşul olarak kabul ettiği davaları (örneğin Mavrommatis Filistin İmtiyazları Davası) inceleyerek müzakerenin 'prosedürel' önemini pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 250Soru →

İki devlet, aralarındaki sınır ötesi çevre kirliliğinden kaynaklanan tazminat uyuşmazlığını çözmek amacıyla bir 'tahkim sözleşmesi' (compromis) imzalayarak konuyu tarafsız bir hakem heyetine taşımışlardır. Bu süreç sonucunda verilecek olan kararın hukuki niteliği göz önüne alındığında, tahkim usulünü 'uzlaştırma' (conciliation) yönteminden ayıran en temel özellik aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sürecin sonunda ortaya çıkan kararın taraflar üzerinde hukuken kesin ve bağlayıcı bir sonuç doğurması

Cevap

Tahkim sonucunda verilen kararın taraflar için hukuken kesin ve bağlayıcı olması, bu yöntemi tavsiye niteliğinde rapor hazırlanan uzlaştırmadan ayıran temel farktır.
Doğru yanıt olan seçenek, tahkimin yargısal bir çözüm yolu olduğunu ve sonucunda verilen kararın (award) taraflar için hukuken bağlayıcı olduğunu ifade etmektedir. Uzlaştırma (conciliation) ise diplomatik bir çözüm yolu olup, hazırlanan raporlar tarafları hukuken bağlamaz.

Adım Adım Çözüm

1
Uyuşmazlık çözüm yönteminin belirlenmesi
Soruda belirtilen 'tahkim sözleşmesi' ve 'hakem heyeti' ifadeleri yöntemin 'uluslararası tahkim' olduğunu kesinleştirir.
Tahkim, yargısal nitelikte ancak hakimleri taraflarca seçilen bir yoldur.
2
Tahkim ve uzlaştırmanın sonuçlarının karşılaştırılması
Tahkimde 'hakem kararı' (award) bağlayıcıdır; uzlaştırmada ise 'rapor' (report) tavsiye niteliğindedir.
Bu iki yöntem arasındaki en kritik hukuki fark kararın icra edilebilirliği ve bağlayıcılığıdır.

Anahtar Kavram

Uluslararası Tahkimin Bağlayıcı Niteliği

Daha Fazla Pratik

Tahkim sözleşmesinin (compromis) içeriği ve hakemlerin yetki sınırları konusuna göz atabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 251Soru →

Uluslararası Adalet Divanı (UAD) Statüsü’nün 61. maddesi uyarınca, kesinleşmiş bir hükmün "revizyonu" (yargılamanın yenilenmesi) talebinin Divan tarafından incelenebilmesi ve işlemlerin başlatılabilmesi için aşağıdakilerden hangisi bir zorunluluk değildir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Revizyon usulünün işletilebilmesi için, aleyhine başvuru yapılan devletin bu özel yargılama aşaması için Divan'ın yargı yetkisini ayrıca ve yeniden kabul etmesi

Cevap

Revizyon usulü, asıl davanın bir devamı niteliğinde olduğundan, aleyhine başvuru yapılan devletin bu aşama için ayrıca ve yeniden rıza göstermesi zorunlu değildir.
Uluslararası Adalet Divanı'nın yargı yetkisi kural olarak devletlerin rızasına dayanır. Ancak bir uyuşmazlıkta Divan'ın yargı yetkisi bir kez kurulduktan ve bir hüküm verildikten sonra, bu hükme karşı Statü'nün 61. maddesi uyarınca revizyon (yargılamanın yenilenmesi) yoluna gidilmesi, asıl yargı yetkisinin bir uzantısıdır. Dolayısıyla, karşı tarafın revizyon talebinin incelenmesi için yeni bir rıza beyanında bulunması gerekmez. Bu durum, Statü'nün kabulüyle birlikte zımnen kabul edilmiş bir usuli haktır.

Adım Adım Çözüm

1
UAD Statüsü Madde 61'deki revizyon şartlarını analiz et.
Revizyon için; yeni ve belirleyici bir vakıanın varlığı, bu vakıanın hüküm anında bilinmemesi ve bu cehaletin ihmale dayanmaması şarttır.
Revizyonun maddi hukuk ve usul hukuku şartlarını birbirinden ayırmak gerekir.
2
Zamanaşımı ve hak düşürücü süreleri kontrol et.
Keşiften itibaren 6 ay ve hükümden itibaren 10 yıllık süre sınırları mevcuttur.
Hukuki güvenliğin sağlanması amacıyla revizyon talebi mutlak bir süreyle (10 yıl) sınırlandırılmıştır.
3
Yargı yetkisinin sürekliliği ve rıza ilkesini değerlendir.
Asıl uyuşmazlığın esası için verilen rıza veya kabul edilen zorunluluk bildirimi, o hükme karşı yapılacak revizyon taleplerini de kapsar.
Revizyon bağımsız bir dava değil, kesinleşmiş bir hükme karşı işletilen olağanüstü bir kanun yoludur.

Anahtar Kavram

UAD Revizyon Usulü (Statü Madde 61) ve Yargı Yetkisinin Sürekliliği

Alternatif Yöntem

Hükmün yorumlanması (tavzih - Madde 60) ile revizyonu (Madde 61) karşılaştırarak süre sınırlarını ayırt edebilirsiniz; yorumlamada süre sınırı yokken revizyonda katı süreler vardır.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 252Soru →

Birleşmiş Milletler (BMBM) Antlaşması'nın "Uyuşmazlıkların Barışçı Yollarla Çözümü" başlıklı VIVI. Bölümü çerçevesinde Güvenlik Konseyi'nin yetki ve işleyişine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Güvenlik Konseyi, uyuşmazlığın taraflarından sadece birinin talebi olması durumunda, uyuşmazlığın uluslararası barış ve güvenliği tehlikeye düşürme niteliği taşıyıp taşımadığını saptamadan uyuşmazlığın esasına ilişkin çözüm şartlarını önerebilir.

Cevap

Güvenlik Konseyi'nin taraflardan sadece birinin talebi üzerine barış ve güvenliği tehlikeye düşürme şartı aranmaksızın esasa ilişkin çözüm şartı önerebileceğini ifade eden seçenek yanlıştır.
Doğru yanıt olan seçenek yanlıştır çünkü BM Antlaşması'nın 37. maddesi uyarınca, Güvenlik Konseyi uyuşmazlığın taraflarından birinin başvurusuyla hareket ederken esasa ilişkin çözüm şartları (terms of settlement) önerebilmesi için uyuşmazlığın devamının uluslararası barış ve güvenliğin korunmasını tehlikeye düşürebilecek nitelikte olması şarttır. Barış ve güvenliği tehlikeye düşürme niteliği aranmaksızın tavsiyede bulunma yetkisi sadece 38. madde uyarınca 'tüm tarafların' ortak rızasıyla mümkündür.

Adım Adım Çözüm

1
BM Antlaşması'nın 37. maddesini inceleyin.
Taraflar uyuşmazlığı Konseye sunduğunda, Konseyin esasa ilişkin tavsiyede bulunabilmesi için uyuşmazlığın devamının barış ve güvenliği tehlikeye düşüreceği kanısına varması gerekir.
Konseyin VI. Bölüm kapsamındaki müdahalesi, uluslararası barışın korunması amacıyla sınırlıdır.
2
BM Antlaşması'nın 38. maddesini inceleyin.
Güvenlik Konseyi'nin barış ve güvenliği tehlikeye düşürme şartı aranmaksızın tavsiyede bulunabilmesi için uyuşmazlığın 'tüm taraflarının' (all parties) ortak talebi gereklidir.
Tarafların ortak rızası, Konseyin uyuşmazlık üzerindeki yetkisini genişletir.
3
Yanlış ifadeyi tespit edin.
Sadece bir tarafın talebiyle barış ve güvenliği tehlikeye düşürme niteliğine bakılmaksızın esasa ilişkin çözüm şartı (terms of settlement) önerilemez.
Tek taraflı başvuruda Madde 37'deki barış ve güvenliğin tehlikeye düşmesi şartı (likely to endanger) bir ön koşuldur.

Anahtar Kavram

Güvenlik Konseyi'nin VI. Bölüm (Barışçı Çözüm) kapsamındaki tavsiye yetkisinin sınırları ve usuli şartları.

Daha Fazla Pratik

BM Antlaşması'nın 36. maddesi ile 37. maddesi arasındaki farkı, yöntem tavsiyesi (methods of adjustment) ve esas tavsiyesi (terms of settlement) ayrımı üzerinden tekrar gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 253Soru →

Uluslararası hukukta uyuşmazlıkların barışçıl çözüm yollarından biri olan tahkim (hakemlik) usulünde, tarafların iradelerinin somutlaştığı 'tahkim sözleşmesi' (compromiscompromis) ve bu sürecin hukuki sonuçları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi, tahkimin 'yargısal niteliğini' ve 'irade özerkliği' ilkesini birlikte değerlendiren en kapsamlı ve doğru tespittir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hakem heyeti, taraflar tahkim sözleşmesinde açıkça yetkilendirmedikçe uyuşmazlığı 'ex aequo et bono' (hakkaniyet ve nisfet) temelinde çözemez; ancak bu yetkinin verilmiş olması, sürecin bağlayıcı bir 'yargısal çözüm' olma niteliğini ortadan kaldırmaz.

Cevap

Hakem heyetinin hakkaniyet temelinde karar verme yetkisinin tarafların açık rızasına bağlı olması, ancak bu durumun kararın yargısal ve bağlayıcı niteliğini değiştirmemesi doğru tespittir.
Tahkim, uluslararası hukukta 'yargısal çözüm' (judicial settlement) kategorisindedir. Hakem heyetinin 'hakkaniyet ve nisfet' yetkisini kullanabilmesi için tarafların 'tahkim sözleşmesinde' (compromiscompromis) buna açıkça izin vermesi gerekir. Bu yetki kullanılsa dahi ortaya çıkan sonuç hukuken bağlayıcı bir karardır; bu da tahkimi bağlayıcı olmayan diplomatik yollardan ayıran en temel özelliktir.

Adım Adım Çözüm

1
Tahkimin hukuki niteliğini belirle.
Tahkim, tıpkı yargısal çözüm (UAD) gibi, uyuşmazlığın 'hukuki' ve 'bağlayıcı' yollarla çözülmesini sağlayan bir yöntemdir.
Diplomatik yolların (arabuluculuk, uzlaştırma) aksine tahkim kararı taraflar için kesin hüküm teşkil eder.
2
Tahkim Sözleşmesi'nin (compromiscompromis) kapsamını analiz et.
Tahkimin yetkisi, usulü ve uygulanacak hukuk tarafların bu sözleşmedeki ortak iradesiyle şekillenir.
Tahkimin esnekliği ve 'irade özerkliği' ilkesi buradan kaynaklanır.
3
Hakkaniyet yetkisinin (ex aequo et bonoex\ aequo\ et\ bono) şartlarını ve etkisini değerlendir.
Bu yetki ancak tarafların açık rızasıyla verilebilir; ancak bu yetki süreci bir dostça girişime çevirmez, karar yine de bir 'yargısal karar' (awardaward) olarak bağlayıcıdır.
Uluslararası hukukta yargısal çözümün temel karakteristiği rıza temelli olması ve sonucun bağlayıcı olmasıdır.

Anahtar Kavram

Tahkimin Yargısal Karakteri ve İrade Özerkliği

Daha Fazla Pratik

Tahkim kararlarının hükümsüzlük (nullity) nedenlerini ve 1958 New York Konvansiyonu'nun devletler arasındaki tahkimle ilişkisini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 254Soru →

Uluslararası Adalet Divanı (UAD) Statüsü uyarınca, Divan'ın 'çekişmeli yargı' (contentious jurisdiction) yetkisini kullanması ve davada taraf olma ehliyeti ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Birleşmiş Milletler organları, aralarındaki yetki uyuşmazlıklarının çözümü için birbirlerine karşı Divan nezdinde dava açarak bağlayıcı bir karar elde edebilirler.

Cevap

Birleşmiş Milletler organlarının birbirlerine karşı dava açarak bağlayıcı karar elde edebileceği yönündeki ifade yanlıştır.
Yanlış olan seçenek, BM organlarının birbirlerine dava açabileceğini savunmaktadır. Oysa Uluslararası Adalet Divanı Statüsü'nün 34. maddesi uyarınca sadece devletler Divan önünde taraf olabilirler. Birleşmiş Milletler organları (Genel Kurul, Güvenlik Konseyi vb.) ve uzmanlık kuruluşları, hukuki konularda sadece 'danışma görüşü' isteyebilirler. Bu süreçte taraflar arasında bağlayıcı bir hüküm kurulmaz; dolayısıyla organların birbirine karşı 'dava açması' hukuken mümkün değildir.

Adım Adım Çözüm

1
UAD Statüsü'nün 34. maddesi kapsamında taraf olma ehliyetini analiz et.
Statü m. 34/1: 'Divan önündeki davalarda sadece devletler taraf olabilir.'
Uluslararası örgütlerin ve organların çekişmeli davalarda (contentious cases) taraf olma yetkisi yoktur.
2
BM organlarının Divan nezdindeki hukuki araçlarını belirle.
BM organları sadece 'danışma görüşü' (advisory opinion) talep edebilirler.
Danışma görüşleri uyuşmazlık çözen bağlayıcı bir 'karar' değil, hukuki mütalaadır.
3
Yargı yetkisinin rızaya dayalı olma özelliğini kontrol et.
Divan yetkisi zorunlu değil ihtiyaridir (m. 36).
BM üyeliği veya Statü'ye taraf olmak, yargı yetkisinin her uyuşmazlıkta otomatik kabulü anlamına gelmez.

Anahtar Kavram

UAD Çekişmeli Yargı Yetkisinin Kişi Bakımından Sınırları (Ratione Personae)
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 255Soru →

Uluslararası hukukta uyuşmazlıkların barışçıl çözüm yöntemlerinden biriyle ilgili olarak;

I. Uyuşmazlığın esasına yönelik çözüm önerileri bizzat uyuşmazlık taraflarınca geliştirilir.
II. Sürece herhangi bir üçüncü devlet, uluslararası örgüt veya bağımsız kurul müdahil olmaz.
III. Diğer çözüm yollarına başvurulmadan önce genellikle bir ön şart veya ilk aşama niteliğindedir.

Yukarıda temel özellikleri belirtilen diplomatik çözüm yolu aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Müzakere (Görüşme)

Cevap

Müzakere (Görüşme)
Müzakere (Görüşme), uluslararası uyuşmazlıkların çözümünde devletlerin egemen eşitliğinin en belirgin yansımasıdır. Bu yöntemde taraflar dışında hiçbir dış aktör sürece dahil olmaz ve çözüm önerileri doğrudan tarafların diplomatik temsilcileri tarafından üretilir. Ayrıca Birleşmiş Milletler Şartı'nın 33. maddesinde sayılan ilk barışçıl çözüm yoludur.

Adım Adım Çözüm

1
Uyuşmazlık çözüm yollarında üçüncü tarafın varlığını kontrol et.
Müzakere dışında kalan arabuluculuk, uzlaştırma, dostça girişim ve tahkim yöntemlerinin tamamında uyuşmazlığa müdahil olan bir üçüncü taraf (devlet, kişi veya kurul) bulunur.
Müzakerenin ayırt edici en temel özelliği, tarafların uyuşmazlığı bizzat ve doğrudan çözmeye çalışmalarıdır.
2
Çözüm önerilerinin kimin tarafından geliştirildiğini analiz et.
Öncülde belirtilen 'çözüm önerilerinin bizzat taraflarca geliştirilmesi' ifadesi, öneri sunan arabuluculuk ve rapor sunan uzlaştırma yöntemlerini eler.
Müzakere sürecinde irade ve içerik kontrolü tamamen tarafların elindedir.

Anahtar Kavram

Müzakere (Görüşme), uyuşmazlık taraflarının herhangi bir dış müdahale veya üçüncü tarafın katılımı olmaksızın, uyuşmazlığın esasına yönelik çözümleri doğrudan diplomatik kanallar aracılığıyla aradıkları, en temel ve esnek barışçıl çözüm yoludur.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 256Soru →

Birleşmiş Milletler (BMBM) Antlaşması'nın "Uyuşmazlıkların Barışçı Yollarla Çözümü" başlıklı VIVI. Bölümü, özellikle de 3636. maddesinin 33. fıkrası uyarınca; Güvenlik Konseyi'nin bir uyuşmazlığın taraflarına uyuşmazlığı Uluslararası Adalet Divanı'na (UADUAD) götürmeleri yönündeki tavsiyesi ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi uluslararası hukuk normları ve Divan içtihatları çerçevesinde doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bu tavsiye taraflar için hukuken bağlayıcı bir yükümlülük doğurmaz ve Divan'ın yargı yetkisinin uyuşmazlık üzerinde kendiliğinden (ipso factoipso \ facto) kurulmasını sağlamaz.

Cevap

Güvenlik Konseyi'nin uyuşmazlığı Divan'a sevk tavsiyesinin taraflar için bağlayıcı olmadığı ve Divan'ın yargı yetkisini kendiliğinden tesis etmediği yönündeki ifade doğrudur.
BM Antlaşması'nın VIVI. Bölümü'nde yer alan madde 36/336/3, Güvenlik Konseyi'ne bir tavsiye yetkisi vermektedir. Uluslararası hukukta 'tavsiye' terimi, taraflar üzerinde hukuki bir zorunluluk yaratmaz. Ayrıca, Uluslararası Adalet Divanı'nın yargı yetkisi egemen devletlerin rızasına dayanır (Corfu ChannelCorfu \ Channel davasında Divan yargıçlarının çoğunluğu bu görüşü benimsemiştir). Dolayısıyla Konsey'in sevki, rızanın yerini tutmaz.

Adım Adım Çözüm

1
Güvenlik Konseyi'nin yetki türünü belirle.
BM Antlaşması'nın VIVI. Bölümü (Madde 3333-3838) uyarınca Konsey uyuşmazlıkların çözümü için 'tavsiyelerde' bulunur.
Konsey'in bağlayıcı kararları kural olarak VIIVII. Bölüm (barışın tehdidi, bozulması ve saldırı) kapsamında alınır.
2
Madde 36/336/3 hükmünü analiz et.
Bu fıkra, Konsey'in tavsiyede bulunurken hukuk uyuşmazlıklarının taraflarca UADUAD'ye götürülmesi gerektiğini göz önünde bulundurması gerektiğini belirtir.
Hukuki uyuşmazlıkların çözüm yerinin yargısal organlar olması ilkesi gözetilmektedir.
3
UADUAD yargı yetkisi ile Konsey yetkisi arasındaki ilişkiyi kur.
Divan Statüsü uyarınca yargı yetkisi ancak tarafların rızasıyla (tahkimnametahkimname, zorunlu yargı yetkisi beyanızorunlu \ yargı \ yetkisi \ beyanı vb.) kurulabilir.
Uluslararası hukukta devletlerin yargı yetkisine tabi olması egemenlik ilkesi gereği rızaya dayalıdır.
4
İçtihatları değerlendir (Corfu ChannelCorfu \ Channel davası).
Divan, Konsey'in uyuşmazlığı Divan'a götürme yönündeki tavsiyesinin, karşı tarafın rızası yerine geçmediğine hükmetmiştir.
Tavsiye (recommendation) kelimesinin hukuki anlamı bağlayıcılık içermez.

Anahtar Kavram

Güvenlik Konseyi Tavsiyelerinin Hukuki Niteliği ve UAD Yargı Yetkisinin Rızai Temeli
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 257Soru →

Devletler arası bir uyuşmazlığın çözümünde 'tahkim' (hakemlik) yoluna başvurulması durumunda, sürecin işleyişi ve sonuçlarına dair aşağıdaki ifadelerden hangisi uluslararası hukuk kuralları bakımından hatalıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tahkim süreci sonucunda verilen karar, uzlaştırma komisyonlarının hazırladığı raporlarda olduğu gibi, taraflar için bağlayıcı olmayan ve uyuşmazlığın çözümü için sunulan bir tavsiye niteliğindedir.

Cevap

Tahkim sonucunda verilen kararın uzlaştırma gibi bağlayıcı olmayan bir tavsiye niteliğinde olduğunu belirten ifade hatalıdır; zira tahkim kararları hukuken bağlayıcı ve nihaidir.
Uluslararası tahkim, yargısal bir çözüm yolu olup verilen kararlar taraflar için hukuken bağlayıcı, kesin ve nihaidir. Uzlaştırma (conciliation) ise diplomatik bir çözüm yolu olup hazırlanan raporlar taraflar için sadece tavsiye niteliği taşır. Bu iki yöntemin sonuçlarının hukuki gücü birbirine karıştırılmamalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Uyuşmazlık çözüm yöntemlerinin hukuki niteliğini analiz etme.
Tahkim ve yargısal çözüm (UAD) 'bağlayıcı' yollardır; arabuluculuk ve uzlaştırma ise 'diplomatik/siyasi' ve 'bağlayıcı olmayan' yollardır.
Yöntemlerin sonuçlarının hukuki gücünü ayırt etmek, doğru nitelendirme için ilk adımdır.
2
Tahkimin yetki kaynağını değerlendirme.
Tahkim heyetinin yetkisi 'Tahkim Sözleşmesi' (Compromis) ile kurulur ve bu sözleşme yetki sınırlarını çizer.
Hakemlerin yetkisinin rızai ve sözleşmeye dayalı olduğunu teyit etmek gerekir.
3
Hakkaniyet ve nisfet kuralının uygulanma şartını kontrol etme.
Hakkaniyet (ex aequo et bono) uygulanabilmesi için tarafların bu yönde açıkça anlaşmış olması gerekir.
Hukukun genel ilkeleri ile tarafların özel rızası gereken hakkaniyet arasındaki farkı belirlemek.

Anahtar Kavram

Tahkim Kararının Bağlayıcılığı ve Uzlaştırmadan Farkı

Daha Fazla Pratik

Uluslararası Adalet Divanı'nın (UAD) yargı yetkisinin rızai olması ile Tahkim Sözleşmesi'nin işlevi arasındaki benzerlikleri çalışınız.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 258Soru →

Alara ve Belkıs devletleri, aralarındaki deniz sınırı uyuşmazlığını çözmek amacıyla bir tahkim heyeti oluşturmaya karar vermiş ve bu doğrultuda bir tahkim sözleşmesi (compromis) imzalamışlardır. Buna göre, uluslararası tahkim (hakemlik) usulü ve süreci ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hakem heyeti tarafından verilen karar uyuşmazlığın tarafları için hukuken bağlayıcıdır ve kural olarak nihaidir.

Cevap

Hakem heyeti tarafından verilen kararın uyuşmazlığın tarafları için hukuken bağlayıcı ve kural olarak nihai olduğu ifadesi doğrudur.
Uluslararası tahkim (hakemlik), uyuşmazlığın taraflarınca seçilen kişi veya kurullar tarafından, hukuka uygun ve bağlayıcı bir kararla (hakem kararı) çözülmesidir. Bu yönüyle tahkim, verilen kararın taraflar için kesin ve bağlayıcı olması bakımından siyasi çözüm yollarından ayrılan yargısal bir niteliğe sahiptir.

Adım Adım Çözüm

1
Tahkim yönteminin hukuki niteliğini belirle.
Tahkim, uyuşmazlığın taraflarca seçilen hakemler aracılığıyla bağlayıcı bir kararla çözüldüğü yargısal (adjudicatory) bir yoldur.
Yargısal çözüm yolları (Tahkim ve UAD), siyasi çözüm yollarından (arabuluculuk, uzlaştırma) bağlayıcılık yönüyle ayrılır.
2
Tahkim sözleşmesinin (Compromis) işlevini analiz et.
Bu sözleşme, uyuşmazlığın konusunu ve heyetin yetki sınırlarını çizer.
Tahkim iradi bir yoldur; taraflar rızalarını bu sözleşme ile somutlaştırır.
3
Hakkaniyet (Ex aequo et bono) ve bağlayıcılık farklarını kontrol et.
Hakkaniyetle çözüm için özel rıza gerekirken, tahkim kararının kendisi her durumda bağlayıcıdır.
Bağlayıcılık tahkimin doğasında varken, hakkaniyete göre çözüm tarafların ek yetkilendirmesine tabidir.

Anahtar Kavram

Uluslararası tahkimin yargısal niteliği ve kararların bağlayıcılığı.
Soru 259Soru →

Komşu iki devlet olan X ve Y devletleri, sınır bölgelerinde kullanılan radyo frekanslarının karşılıklı girişime (parazit) yol açması ve bu durumun kamu güvenliğini tehdit etmesi nedeniyle bir uyuşmazlık yaşamaktadır. Tarafların talebi üzerine üçüncü bir taraf olan Z devleti, uyuşmazlığın çözümü için yardımcı olmayı kabul etmiştir. Z devleti, tarafları ortak bir müzakere masasında buluşturmanın yanı sıra görüşmelere bizzat iştirak etmiş ve uyuşmazlığın teknik boyutlarını da içerecek şekilde kapsamlı bir 'Frekans Koordinasyon Planı' hazırlayarak taraflara kabul etmeleri için bir çözüm önerisi sunmuştur.

Buna göre, Z devletinin yürüttüğü bu faaliyet uluslararası hukuktaki uyuşmazlıkların barışçıl çözüm yollarından hangisinin tipik bir örneğidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Arabuluculuk

Cevap

Z devletinin tarafları bir araya getirmesinin yanı sıra somut bir çözüm planı sunması, bu yöntemin 'Arabuluculuk' olduğunu gösterir.
Arabuluculuk yönteminde, uyuşmazlığa müdahil olan üçüncü taraf (devlet, kişi veya örgüt) tarafları bir araya getirmekle kalmaz, aynı zamanda müzakerelere aktif olarak katılır ve uyuşmazlığın çözümü için bağlayıcı olmayan somut planlar veya öneriler sunar. Soruda Z devletinin 'Frekans Koordinasyon Planı' sunması bu yöntemin belirleyici özelliğidir.

Adım Adım Çözüm

1
Üçüncü tarafın rolünü analiz etme
Z devletinin tarafları masaya oturttuğu ve görüşmelere aktif katıldığı görülmektedir.
Yöntemi dostça girişimden ayıran temel unsur müdahalenin derinliğidir.
2
Çözüm önerisi unsurunu değerlendirme
Z devletinin bir 'Frekans Koordinasyon Planı' hazırlayıp sunması, uyuşmazlığın esasına yönelik bir öneri teşkil eder.
Arabuluculuğun dostça girişimden en net farkı, üçüncü tarafın çözüm önerisi sunabilmesidir.
3
Bağlayıcılık ve formalite kontrolü
Süreç diplomatik bir nitelik taşımaktadır ve bir komisyon raporuna veya bağlayıcı hakem kararına dayanmamaktadır.
Bu durum yöntemi uzlaştırma ve tahkimden ayırır.

Anahtar Kavram

Arabuluculukta üçüncü tarafın uyuşmazlığın esasına yönelik somut çözüm önerileri sunma yetkisi

Daha Fazla Pratik

Uluslararası uyuşmazlıkların barışçıl çözümünde 'bağlayıcı' olan yöntemler (Tahkim, Yargısal Çözüm) ile 'bağlayıcı olmayan' yöntemler arasındaki farkları gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 260Soru →

A ve B devletleri arasında imzalanan 'Sınır Ötesi Ekonomik İşbirliği Anlaşması'nın yorumlanmasından kaynaklanan bir uyuşmazlıkta, taraflar uyuşmazlığın çözümü için C devletinden yardım talep etmiştir. C devleti, tarafları ortak bir toplantıya davet etmiş; toplantı sırasında tarafların iddialarını dinledikten sonra uyuşmazlığın esasına yönelik teknik ve hukuki değerlendirmelerini içeren bir taslak çözüm planı hazırlayarak taraflara sunmuştur. C devletinin bu süreçteki rolü ve yürüttüğü faaliyet, uluslararası hukukta aşağıdaki barışçıl çözüm yollarından hangisinin kapsamında yer almaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Arabuluculuk

Cevap

Arabuluculuk
Uluslararası hukukta arabuluculuk (mediation), uyuşmazlığın tarafları dışında bir üçüncü tarafın (devlet, örgüt veya kişi) müzakerelere aktif olarak katıldığı ve tarafları uzlaştırmak amacıyla somut çözüm önerileri sunduğu diplomatik bir yöntemdir. Soruda belirtilen C devletinin 'taslak çözüm planı sunması', bu faaliyetin arabuluculuk olduğunu kesinleştirir.

Adım Adım Çözüm

1
Üçüncü tarafın (C devleti) müdahale düzeyini belirleyin.
C devleti tarafları sadece bir araya getirmekle kalmamış, aynı zamanda uyuşmazlığın esasına girmiştir.
Uyuşmazlık çözüm yöntemlerini birbirinden ayıran en temel kriter, üçüncü tarafın çözüm sürecine katılım derecesidir.
2
Üçüncü tarafın 'çözüm önerisi' sunup sunmadığını kontrol edin.
C devleti 'taslak çözüm planı' sunarak müzakerelere aktif olarak yön vermiştir.
Arabuluculuk ile dostça girişim arasındaki en belirgin fark, arabulucunun somut çözüm planları önerebilme yetkisidir.
3
Yöntemin kurumsal yapısını ve bağlayıcılığını değerlendirin.
Süreç bir devlet tarafından yürütülmekte olup, sunulan plan bağlayıcı bir hüküm değil bir öneridir.
Bu durum yöntemi, bağlayıcı karar veren tahkimden ve komisyon bazlı çalışan uzlaştırmadan ayırır.

Anahtar Kavram

Arabuluculukta üçüncü tarafın aktif rolü ve çözüm önerisi sunma yetkisi.

Daha Fazla Pratik

Arabulucunun sunduğu çözüm önerilerinin taraflar için hukuken bağlayıcı olmadığını, ancak kabul edilirse yeni bir antlaşma hükmü kazanabileceğini unutmayın.
Tahmini Süre:1m 15s
ÖncekiSayfa 13 / 19Sonraki