Vitaminler

Uzun süreli malnütrisyon ve kronik alkol kullanımı öyküsü olan $52$ yaşındaki erkek hasta; akut gelişen konfüzyon, vertikal nistagmus ve ataksi ile acil servise getirilmiştir. Hastaya intravenöz glukoz infüzyonu başlandıktan kısa bir süre sonra nörolojik bulguların şiddetlendiği ve belirgin bir laktik asidozun eşlik ettiği saptanmıştır. Bu hastanın beyin dokusunda enerji üretiminin durmasına (ATP yetmezliği) yol açan ve glutamatın Krebs döngüsüne girişini engelleyerek eksitatör nörotoksisiteyi tetikleyen temel Tiamin Pirofosfat (TPP) bağımlı enzimatik defekt aşağıdakilerden hangisidir?

İnsan vücudunda triptofan amino asidinden niasin (Vitamin B3) sentezi basamaklarında kofaktör olarak görev alan ve eksikliği ikincil niasin eksikliğine yol açabilen vitamin aşağıdakilerden hangisidir?

Beslenme yetersizliği şüphesiyle değerlendirilen bir hastada, eritrositlerden izole edilen glutatyon redüktaz enziminin bazal aktivitesinin düşük olduğu, ancak ortama dışarıdan $FAD$ ilave edildiğinde enzim aktivitesinin $\%40$ oranında arttığı (yüksek $EGRAC$ değeri) saptanmıştır. Bu laboratuvar bulgusuyla uyumlu olarak hastada aşağıdaki klinik belirtilerden hangisinin görülmesi en olasıdır?

Kalsitriolün ($1,25(OH)_2D$) hedef hücrelerdeki genomik etkilerini başlatmak üzere Vitamin D Reseptörü ($VDR$) ile girdiği etkileşim ve gen transkripsiyonunun regülasyonu süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Kronik böbrek yetmezliğinde izlenen hiperfosfatemi ve artmış $FGF23$ (Fibroblast Büyüme Faktörü 23) düzeyleri, aktif Vitamin D ($1,25(OH)_2D$) sentezini baskılayarak renal osteodistrofiye zemin hazırlar. Bu durum, böbrek proksimal tübüllerinde yer alan $1\alpha$-hidroksilaz enziminin aşağıdaki moleküllerden hangisi üzerindeki etkisinin inhibe edilmesine bağlıdır?

Kemik ağrısı ve bacaklarda eğilme (genu varum) şikayetleriyle getirilen 6 yaşındaki bir çocukta yapılan incelemelerde; serum fosfat düzeyi düşük ($1.8 mg/dL$), idrar fosfat atılımı yüksek ve serum alkalen fosfataz ($ALP$) aktivitesi artmış olarak saptanmıştır. Hastanın serum kalsiyumunun normal ($9.4 mg/dL$), paratiroid hormon ($PTH$) düzeyinin ise düşük-normal ($12 pg/mL$) olduğu, ayrıca belirgin hiperkalsiürinin eşlik ettiği görülmüştür. Genetik analiz sonucunda proksimal tübül apikal membranındaki sodyum-fosfat kotransportörü ($NaPi-IIc / SLC34A3$) geninde inaktive edici mutasyon saptanarak 'Hiperkalsiüri ile birlikte seyreden herediter hipofosfatemik raşitizm ($HHRH$)' tanısı konulmuştur.

Bu klinik tabloda, X'e bağlı hipofosfatemik raşitizmin ($XLH$) aksine, serum $1,25(OH)_2D_3$ (kalsitriol) düzeyinin belirgin şekilde artmış olmasının temel biyokimyasal nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Niasin (Vitamin $B_3$) ve bu vitaminden türeyen koenzimlerin ($NAD^+$, $NADP^+$) hücresel fonksiyonları ile sentez süreçleri hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi biyokimyasal açıdan doğrudur?

Kronik Crohn hastalığı nedeniyle ince bağırsak rezeksiyonu geçiren ve uzun süredir malabsorpsiyon semptomları gösteren $42$ yaşındaki bir erkek hastada; kognitif yavaşlama, horizontal nistagmus ve yürüme ataksisi gelişiyor. Bu klinik tabloda eksikliği düşünülen vitaminin biyokimyasal tanısını doğrulamak amacıyla, eritrositlerde kofaktör ilavesiyle aktivite artışı ölçülen enzim hangisidir?

Vitamin A (retinoidler) metabolizması, görme döngüsü ve hücresel sinyal iletimi süreçleri dikkate alındığında, bu vitaminin farklı formları ve fonksiyonları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi biyokimyasal açıdan doğrudur?

Vitamin K, pıhtılaşma faktörlerinin sentez sonrası (post-translasyonel) modifikasyonunda kofaktör olarak görev yapar. Bu süreçte pıhtılaşma faktörlerinin yapısındaki glutamat kalıntılarına hangi kimyasal grubun eklenmesi sağlanır?

Beslenme alışkanlıkları ağırlıklı olarak parlatılmış (rafine) pirinçten oluşan bir bireyde, alt ekstremitelerde simetrik uyuşma, kas ağrıları ve derin tendon reflekslerinde kayıp ile karakterize bir klinik tablo gelişmiştir. Yapılan incelemeler sonucu hastaya 'kuru beriberi' tanısı konulmuştur. Bu hastanın dokularında enerji üretiminin kısıtlanmasına yol açan temel biyokimyasal aksaklık aşağıdakilerden hangisidir?

Niasin ($B_3$ vitamini) eksikliğinde gelişen pellegra tablosunun klinik yönetiminde hem nikotinik asit hem de nikotinamid takviyesi küratif özellik gösterirken; dislipidemi tedavisinde nikotinamidin aksine sadece nikotinik asidin terapötik yanıt oluşturabilmesinin temel biyokimyasal gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

42 yaşında bir erkek hasta, yaygın kemik ağrısı ve proksimal kas güçsüzlüğü şikayetleriyle başvuruyor. Yapılan laboratuvar incelemelerinde serum kalsiyumu $9.2 \text{ mg/dL}$ (normal: $8.5-10.5$), serum fosforu $1.8 \text{ mg/dL}$ (normal: $2.5-4.5$), alkalen fosfataz ($ALP$) düzeyi ise belirgin yüksek saptanıyor. İdrar analizinde belirgin fosfat kaybı (fosfatüri) izleniyor. Hastanın serum $25(OH)D_3$ düzeyi normal sınırlardayken, serum $1,25(OH)_2D_3$ düzeyinin belirgin derecede düşük olduğu görülüyor. İleri incelemelerde fibroblast büyüme faktörü-23 ($FGF23$) düzeyinin patolojik olarak yüksek olduğu saptanıyor.

Buna göre, bu hastadaki Vitamin D metabolizması bozukluğunun altında yatan temel moleküler mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Niasin ($B_3$ vitamini) metabolizması, triptofandan endojen sentez süreçleri ve koenzim fonksiyonları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Laboratuvar incelemelerinde serum kalsiyum ve fosfor düzeyleri düşük saptanan, fizik muayenesinde ise göğüs duvarında "raşitik rozary" (rachitic rosary) ve uzun kemiklerde eğrilme gibi bulguları olan bir çocukta D vitamini metabolizması değerlendirilmektedir. Bu hastada aktif D vitamini ($1,25(OH)_2D_3$) sentezinde görev alan böbrekteki $1\alpha$-hidroksilaz enziminin aktivitesini negatif yönde etkileyen (baskılayan) faktör aşağıdakilerden hangisidir?

Vitaminlerin vücutta aktif koenzim formlarına dönüşerek metabolik reaksiyonlara katılması, biyokimyasal dengenin korunması için temel bir süreçtir. Buna göre, riboflavinden ($Vitamin B_2$) sentezlenen ve birçok oksidoredüksiyon reaksiyonunda elektron taşıyıcısı olarak görev yapan koenzim aşağıdakilerden hangisidir?

Raşitizm bulguları (genişlemiş el bilekleri, bacaklarda eğilme, büyüme geriliği) nedeniyle getirilen 14 aylık bir çocukta yapılan biyokimyasal analizlerde; hipokalsemi, hipofosfatemi ve belirgin düzeyde artmış serum $PTH$ seviyesi saptanmıştır. Hastanın serum $25-hidroksivitamin D_3$ ($25(OH)D_3$) düzeyi normal sınırlarda bulunmasına rağmen, aktif form olan $1,25-dihidroksivitamin D_3$ ($1,25(OH)_2D_3$) seviyesinin oldukça düşük olduğu görülmüştür. Bu klinik tabloya yol açan temel moleküler kusur aşağıdakilerden hangisidir?

Vitamin $B_3$ (niasin), hem besinsel kaynaklarla vücuda alınan hem de triptofan amino asidinden endojen olarak sentezlenebilen, hücresel enerji metabolizmasında ve biyosentez süreçlerinde kritik rollere sahip bir vitamindir. Bu vitaminin metabolizması ve koenzim formlarının fonksiyonları dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bacaklarda 'O' şeklinde eğilme, yürüme güçlüğü ve büyüme geriliği şikayetleriyle getirilen 6 yaşındaki bir erkek çocuğun laboratuvar bulguları aşağıda verilmiştir:

- Serum Kalsiyum ($Ca^{2+}$): $8.5$ mg/dL (N: $8.8-10.8$)
- Serum Fosfat ($P_i$): $2.1$ mg/dL (N: $4.5-5.5$)
- Serum Alkalen Fosfataz (ALP): $1150$ U/L (N: $150-400$)
- İdrar Fosfat Ekskresyonu: Belirgin artış (Fosfatüri pozitif)
- Serum $25(OH)D_3$ (Kalsidiol): $38$ ng/mL (N: $30-100$)
- Serum $1,25(OH)_2D_3$ (Kalsitriol): $18$ pg/mL (N: $20-60$)

Hastanın serum $1,25(OH)_2D_3$ düzeyinin, mevcut hipofosfatemi ve düşük kalsiyum düzeyine rağmen paradoksal olarak düşük/normal sınırlarda kalmasına neden olan temel moleküler mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Kistik fibrozis gibi yağ emiliminin bozulduğu klinik tablolarda, Vitamin K eksikliğine bağlı olarak pıhtılaşma faktörlerinin biyolojik aktivitesinin azalmasının temel nedeni, pıhtılaşma faktörlerinin sentezi sırasında aşağıdaki amino asit kalıntılarından hangisinin gama-karboksillenememesidir?