Vitamin E (Tokoferoller)

Eritrosit membran bütünlüğünün korunmasında kritik rol oynayan $\alpha$-tokoferol, serbest radikalleri temizlerken kendisi okside olarak tokoferoksil radikaline dönüşür. Bu radikalin tekrar aktif antioksidan forma dönüştürülmesi (rejenerasyonu) için bir dizi indirgenme basamağının kesintisiz çalışması gerekir. Eritrositlerdeki bu rejenerasyon döngüsü ve bileşenleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Safra atrezisi nedeniyle izlenen $6$ yaşındaki bir çocuk hastada; son dönemde belirginleşen trunkal ataksi, derin tendon reflekslerinde azalma ve vibrasyon duyusu kaybı saptanıyor. Laboratuvar analizlerinde serum $\alpha$-tokoferol düzeyi ileri derecede düşük bulunurken, diğer yağda çözünen vitaminlerin replasman sayesinde normal sınırlarda olduğu görülüyor. Bu hastada gelişen nöromüsküler bozukluğun temelinde yatan biyokimyasal mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Doğum ağırlığı düşük olan ve total parenteral beslenme ($TPB$) alan bir prematüre bebekte, yaşamının ilk ayında ilerleyici bir hemolitik anemi tablosu gelişmiştir. Laboratuvar tetkiklerinde retikülositoz, serum haptoglobinde düşüş ve eritrositlerin hidrojen peroksit ($H_2O_2$) maruziyetine karşı aşırı duyarlılığı ($H_2O_2$ frajilitesi pozitif) saptanmıştır. Bu bebeğin tedavisinde kullanılan vitaminin biyokimyasal rejenerasyon döngüsü ve mikrobesin etkileşimleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Genetik olarak $\alpha$-tokoferol transfer proteini ($\alpha$-TTP) eksikliği saptanan bir hastada, serum $\alpha$-tokoferol düzeylerinin belirgin derecede düşük olduğu görülmüştür. Bu klinik tabloda ortaya çıkan nöromüsküler dejenerasyon ve eritrosit fragilitesi artışının temel nedeni olan biyokimyasal mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Hücre membranlarında bulunan çoklu doymamış yağ asitlerinin (PUFA) serbest radikallere karşı korunmasında birincil rol oynayan ve eksikliğinde prematüre bebeklerde membran hasarına bağlı hemolitik anemi tablosu görülen vitamin aşağıdakilerden hangisidir?

Kırk iki yaşında erkek hasta, son altı aydır devam eden yağlı dışkılama (steatore), kilo kaybı ve karın ağrısı şikayetleriyle başvuruyor. Hastanın anamnezinden uzun süredir kronik pankreatit nedeniyle takip edildiği ve enzim replasman tedavisine uyumunun düşük olduğu öğreniliyor. Nörolojik muayenesinde bilateral ataksi, derin tendon reflekslerinde yaygın azalma ve alt ekstremitelerde vibrasyon duyusu kaybı saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde serum $B_{12}$ düzeyleri normal sınırlarda bulunan bu hastada eksikliği düşünülen vitaminin temel biyokimyasal görevi aşağıdakilerden hangisidir?

Yirmi sekiz haftalık doğan ve respiratuvar distres sendromu nedeniyle yüksek konsantrasyonda oksijen tedavisi alan bir prematüre bebekte, postnatal üçüncü haftada hemoglobin düzeyinde ani düşüş ve belirgin retikülositoz saptanıyor. Periferik yayma incelemesinde akantositler ve fragmante eritrositler izleniyor.

Bu klinik tablonun gelişiminden sorumlu olan temel biyokimyasal süreç aşağıdakilerden hangisidir?

Kistik fibrozis tanısı ile çocukluktan beri izlenen $20$ yaşındaki bir hastada; son zamanlarda belirginleşen ilerleyici ataksi, derin tendon reflekslerinde kayıp (arefleksi) ve vibrasyon duyusunda bozulma saptanmıştır. Periferik yaymasında akantositoz görülen ve laboratuvar incelemelerinde eritrosit frajilitesi artmış olan bu hastada, söz konusu klinik tabloya yol açan vitamin eksikliğinin temel biyokimyasal mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Anti-aging amacıyla kontrolsüz biçimde uzun süredir günlük $>1000$ $IU$ dozda $\alpha$-tokoferol takviyesi alan $62$ yaşında bir erkek hastada, son zamanlarda diş eti kanamaları ve küçük travmalar sonrası geniş ekimozlar (morarmalar) gelişmiştir. Laboratuvar incelemesinde protrombin zamanı ($PT$) ve $INR$ değerlerinde belirgin uzama saptanmıştır. Bu hastadaki klinik tablonun altında yatan temel biyokimyasal mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Uzun süredir yüksek doz vitamin takviyesi kullanan 65 yaşındaki bir erkek hasta, planlanan elektif cerrahi öncesi yapılan laboratuvar tetkiklerinde protrombin zamanının ($PT$) beklenmedik şekilde uzamış olduğu saptanmıştır. Hastanın tıbbi öyküsünden günlük $1000$ $IU$ üzerinde E vitamini (alfa-tokoferol) aldığı öğrenilmiştir. E vitamininin bu klinik tabloya yol açan temel biyokimyasal mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Kronik kolestaz ve yağ malabsorpsiyonu tanısı ile izlenen $40$ yaşındaki bir kadın hastada; progresif ataksi, derin tendon reflekslerinde azalma ve vibrasyon duyusunda kayıp saptanıyor. Bu klinik tablonun, hücre membranlarındaki çoklu doymamış yağ asitlerini (PUFA) lipid peroksidasyonuna karşı koruyan temel antioksidan vitaminin eksikliğine bağlı olduğu düşünülüyor. Ayrıca bu vitaminin yüksek dozlarının, $K$ vitamininin etkisini antagonize ederek kanama riskini artırabildiği bilinmektedir.

Buna göre, bu hastada eksikliği saptanan vitamin aşağıdakilerden hangisidir?

Uzun süredir tedavi edilmemiş çölyak hastalığı bulunan $45$ yaşındaki bir erkek hastada; dengesiz yürüme, bacaklarda belirgin vibrasyon ve pozisyon duyusu kaybı ile derin tendon reflekslerinde bilateral arefleksi saptanmıştır. Laboratuvar bulgularında hemoglobin değeri $10.5$ $g/dL$ ($N: 13-17$) bulunmuş, periferik yaymada akantositler (diken hücreler) görülmüştür.

Bu hastada eksikliği saptanan vitaminin temel biyokimyasal fonksiyonu aşağıdakilerden hangisidir?

Kronik ishal ve gelişme geriliği nedeniyle tetkik edilen $6$ yaşındaki bir erkek çocuğun laboratuvar incelemelerinde serum kolesterol ve trigliserid düzeyleri anlamlı derecede düşük bulunmuştur. Periferik yaymasında akantositler (dikenli hücreler) izlenen ve nörolojik muayenesinde ilerleyici ataksi ile derin tendon reflekslerinde kayıp saptanan hastanın intestinal biyopsisinde, enterositlerin yoğun lipid damlacıkları ile dolu olduğu görülmüştür. Bu hastada gelişen nöromüsküler bulguların temelinde yatan biyokimyasal mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Vitamin E ($\alpha$-tokoferol), biyolojik membranlardaki poliansatüre yağ asitlerini ($PUFA$) serbest radikal hasarına karşı koruyan temel 'zincir kırıcı' ($chain-breaking$) antioksidandır. Bu vitaminin vücuttaki taşınım süreçleri, moleküler etki mekanizması ve klinik korelasyonları göz önüne alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Vitamin $E$ (tokoferol), biyolojik membranlardaki çoklu doymamış yağ asitlerini serbest radikal hasarına karşı korurken kendisi okside olarak tokoferoksil radikaline dönüşür. Antioksidan kapasitesinin devamlılığı için oksitlenmiş haldeki Vitamin $E$'nin tekrar aktif formuna indirgenmesini sağlayan temel molekül aşağıdakilerden hangisidir?