Boyun Travmaları

38 soru

Soru 1Soru

30 yaşında erkek hasta, boyun sağ Zon II bölgesinden delici-kesici alet yaralanması ile acil servise getiriliyor. İlk değerlendirmede kan basıncı 115/75 mmHg115/75 \ mmHg, nabız 88/dk88/dk ve solunum sayısı 16/dk16/dk olarak ölçülüyor. Fizik muayenede yara yerinden aktif bir kanama izlenmiyor; ancak palpasyonda yaralanma trasesi üzerinde trill (titreşim) hissediliyor. Bu hasta için en uygun yönetim aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Acil cerrahi eksplorasyon

Cevap

Vasküler yaralanmaya ait bir kesin bulgu (hard sign) olan trill mevcudiyeti nedeniyle acil cerrahi eksplorasyon yapılmalıdır.
Boyun travmalarında cerrahi yönetimi belirleyen en kritik faktör fizik muayene bulgularıdır. Vasküler yaralanmanın 'kesin bulguları' (hard signs) arasında fışkırır tarzda kanama, genişleyen/pulsatil hematom, üfürüm (bruit) ve trill yer alır. Bu bulgulardan herhangi birinin varlığı, hastanın kan basıncı ve nabzı normal olsa dahi doğrudan cerrahi eksplorasyon gerektirir.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın hemodinamik stabilitesini ve yaralanma bölgesini (Zon II) değerlendirin.
Hasta hemodinamik olarak stabil görünmektedir ancak yaralanma platizmayı geçmiş ve kritik yapılarla komşu bir bölgededir.
Yönetim algoritmasını belirlemek için stabilite ve anatomik bölge eş zamanlı değerlendirilmelidir.
2
Fizik muayenede 'Hard Signs' (Kesin Bulgular) ve 'Soft Signs' (Şüpheli Bulgular) varlığını araştırın.
Trill (titreşim) saptanmıştır; bu bulgu vasküler bir kesin bulgudur.
Kesin bulguların varlığı, ileri tetkik aşamasını atlayarak doğrudan cerrahiye geçilmesini gerektirir.
3
Kesin bulgu varlığında cerrahi kararı verin.
Acil cerrahi eksplorasyon planlanır.
Hard sign varlığında hemodinamik stabilite cerrahi müdahaleyi ertelemez.

Anahtar Kavram

Penetran boyun travmalarında 'Hard Signs' (Kesin Bulgular) varlığı, hemodinamik stabiliteye bakılmaksızın doğrudan cerrahi eksplorasyon endikasyonudur.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 2Soru

3232 yaşında erkek hasta, boyun sol orta kesiminden (Zon II) bıçaklanma sonrası acil servise getiriliyor. İlk değerlendirmede vital bulguları; kan basıncı 135/85135/85 mmHg, nabız 7676/dakika, solunum sayısı 1818/dakika ve SpO2SpO_2 %\% 9898 olarak saptanıyor. Fizik muayenede platizmayı geçmiş penetran yaralanma mevcut olup aktif dış kanama, fışkırır tarzda kanama, pulsatile hematom veya üfürüm saptanmıyor. Ancak hastanın boyun palpasyonunda krepitasyon (cilt altı amfizem) hissediliyor. Bu hastada vasküler yaralanma dışlandıktan sonra, olası bir özofagus yaralanmasını saptamak için izlenmesi gereken en uygun tanısal yaklaşım hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Suda eriyen kontrastlı özofagografi, ardından baryumlu çalışma ve gerekirse özofagoskopi

Cevap

Suda eriyen kontrastlı özofagografi, ardından baryumlu çalışma ve gerekirse özofagoskopi yapılması en uygun yaklaşımdır.
Boyun penetran yaralanmalarında hemodinamisi stabil olan hastalarda, özofagus yaralanmasından şüpheleniliyorsa (cilt altı amfizem, hemoptizi, hematemez vb.), en güvenilir tanısal yaklaşım kombine yöntemdir. Suda eriyen kontrastlı grafiler perforasyonu göstermede yüksek özgüllüğe sahiptir ancak duyarlılıkları sınırlı olabilir. Bu nedenle negatif gelirse baryumlu çalışma eklenir. Her ikisi de negatif olsa bile klinik şüphe yüksekse altın standart olarak özofagoskopi (mümkünse rijit ve esnek kombine) uygulanır.

Adım Adım Çözüm

1
Hemodinamik stabiliteyi ve 'hard sign' varlığını değerlendir.
Hasta stabil ve kesin cerrahi endikasyon (fışkırır kanama, şok, havayolu obstrüksiyonu vb.) yok.
Stabil hastalarda gereksiz cerrahiden kaçınmak için selektif yönetim uygulanır.
2
Fizik muayenedeki 'yumuşak bulguları' (soft signs) tanımla.
Cilt altı amfizem saptandı.
Bu bulgu laringotrakeal veya özofageal bir yaralanmanın işareti olabilir.
3
Özofagus yaralanması için tanısal algoritmayı başlat.
Önce Gastrografin, sonra Baryum, gerekirse Endoskopi.
Suda eriyen kontrast (Gastrografin) mediastinit riskini azaltır; baryum ise küçük sızıntılara karşı daha duyarlıdır.

Anahtar Kavram

Boyun penetran travmalarında selektif yönetim ve özofagus yaralanması tanısal algoritması.
Soru 3Soru

Bir darp vakası sonrası boyun ön-yan kısmından kesici aletle yaralanan 3838 yaşında erkek hasta acil servise getiriliyor. Yapılan muayenede, sol m.sternocleidomastoideusm. sternocleidomastoideus kasının orta kesimi düzeyinde platisma tabakasını geçen 33 cmcm’lik bir kesi saptanıyor. Hastanın vital bulguları stabil olup (Kan basıncı: 120/75120/75 mmHgmmHg, Nabız: 82/dak82/dak), muayenede aktif bir kanama veya genişleyen hematom izlenmiyor. Ancak palpasyonda yara çevresinde belirgin cilt altı amfizem (krepitasyon) tespit ediliyor. Bu klinik tabloda hastaya yaklaşımda bir sonraki en uygun adım hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Çok kesitli bilgisayarlı tomografik anjiyografi

Cevap

Hemodinamik olarak stabil olan ve sert bulgusu bulunmayan penetran boyun travmalarında tercih edilecek bir sonraki adım çok kesitli bilgisayarlı tomografik anjiyografidir.
Modern cerrahi yaklaşımda, penetran boyun travması olan ve hemodinamik olarak stabil olan hastalarda (Zon fark etmeksizin), 'sert bulgular' (şok, aktif kanama, genişleyen/pulsatil hematom, üfürüm/trill, hava yolu obstrüksiyonu, yara yerinden hava çıkışı, fokal nörolojik defisit) yoksa BT anjiyografi ile değerlendirme yapılması standarttır. Bu vaka örneğinde hastanın stabil olması ve sadece 'yumuşak bulgu' kategorisindeki cilt altı amfizeme sahip olması, onu BT anjiyografi için uygun aday yapar.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın hemodinamik stabilitesini ve platisma perforasyonunu değerlendir.
Hasta stabil ve platisma tabakası geçilmiş; bu durum ileri tetkik gerektirir.
Platisma tabakasını geçmeyen yaralanmalar yüzeysel kabul edilir, ancak geçenlerde hayati organ yaralanması riski vardır.
2
'Sert bulguların' (Hard signs) varlığını kontrol et.
Aktif kanama, üfürüm, fışkırır tarzda kanama veya hava yolu tıkanıklığı gibi sert bulgular saptanmadı.
Sert bulguların varlığı tanısal tetkik aşamasını atlayıp doğrudan ameliyata gidilmesini gerektirir.
3
'Yumuşak bulguların' (Soft signs) varlığını kontrol et.
Cilt altı amfizem (krepitasyon) saptandı.
Cilt altı amfizem, aerodigestif (trakea/özofagus) yaralanma için bir yumuşak bulgudur ve ileri görüntüleme gerektirir.
4
Modern 'Seçici Yönetim' (Selective Management) protokolüne göre tanısal tetkik seç.
Çok kesitli BT anjiyografi (MDCTA) planlanır.
MDCTA, stabil hastalarda hem vasküler yapıları hem de aerodigestif yolu değerlendirmede yüksek sensitiviteye sahip ilk basamak tetkiktir.

Anahtar Kavram

Penetran boyun travmalarında 'Seçici Yönetim' (Selective Management) ve çok kesitli BT anjiyografinin rolü.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 4Soru

3535 yaşında erkek hasta, boyun sol taraftan delici-kesici alet yaralanması sonucu acil servise getiriliyor. İlk değerlendirmede kan basıncı 110/70110/70 mmHgmmHg, nabız 94/dak94/dak, solunum sayısı 20/dak20/dak ve vücut sıcaklığı 36.836.8 C^{\circ}C olarak saptanıyor. Boyun muayenesinde sol ZonZon IIII bölgesinde platizmayı geçen, yaklaşık 22 cmcm'lik bir kesi mevcuttur. Yaralanma bölgesinde dışa aktif kanama saptanmıyor ancak stetoskopla yapılan oskültasyonda yaralanma trasesi üzerinde belirgin bir üfürüm (bruit) duyuluyor. Hastanın nörolojik muayenesi doğal olup, herhangi bir solunum sıkıntısı saptanmıyor.

Bu hastada bir sonraki aşamada yapılması gereken en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hastayı ameliyathaneye alarak acil cerrahi eksplorasyon uygulamak

Cevap

Hastada üfürüm (bruit) saptanması vasküler bir sert bulgu (hard sign) olduğundan, hemodinamik stabilitesine bakılmaksızın acil cerrahi eksplorasyon yapılmalıdır.
Üfürüm (bruit) veya tril (thrill), boyun penetran yaralanmalarında damar yaralanmasını (arteriyovenöz fistül veya psödoanevrizma gibi) kesin olarak gösteren sert bulgulardır. ATLS ve güncel cerrahi protokollerine göre, platizmayı geçen penetran yaralanmalarda sert bulgulardan herhangi birinin varlığı (şok, aktif pulsatil kanama, genişleyen hematom, üfürüm, hava çıkışı), hastanın vital bulguları o an için stabil görünse bile acil cerrahi eksplorasyon gerektirir.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın klinik durumunu ve fizik muayene bulgularını 'sert' ve 'yumuşak' bulgular açısından değerlendir.
Hastanın kan basıncı ve nabzı stabil görünse de, oskültasyonda üfürüm (bruit) saptandı.
Üfürüm, boyun penetran travmalarında vasküler yaralanmayı gösteren 'sert bulgular' (hard signs) listesinde yer alır.
2
Boyun travması yönetim algoritmasını sert bulguların varlığına göre uygula.
Sert bulgu varlığında cerrahi eksplorasyon kararı verilir.
Penetran boyun travmalarında şok, pulsatil kanama, genişleyen hematom, üfürüm/tril, yaradan hava gelmesi gibi bulgular ileri tetkik gerektirmeksizin doğrudan ameliyat endikasyonudur.
3
Zon II yerleşimli yaralanma için uygun cerrahi yaklaşımı belirle.
Acil cerrahi eksplorasyon için hazırlık yap.
Zon II yaralanmaları cerrahi olarak en kolay erişilebilen bölgedir ve sert bulgu varlığında gecikmeden eksplore edilmelidir.

Anahtar Kavram

Penetran Boyun Travmalarında Sert Bulgular (Hard Signs)
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 5Soru

3737 yaşında erkek hasta, boyun sol taraf orta kesiminden (ZonZon IIII) delici alet yaralanması sonrası acil servise getiriliyor. Bilinci açık, vitalleri stabil (125/80125/80 mmHgmmHg, nabız 80/dakika80/dakika) saptanıyor. Hastanın yapılan fizik muayenesinde yaralanma trasesi üzerinde genişlemeyen, pulsatil olmayan küçük bir hematom ve hafif ses kısıklığı saptanıyor; aktif kanama, üfürüm veya hava çıkışı izlenmiyor. Bu hastanın yönetimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Genişlemeyen hematom ve ses kısıklığı "soft sign" (yumuşak bulgu) bulguları olduğundan, hastada bir sonraki basamak olarak Çok Kesitli Bilgisayarlı Tomografi Anjiyografi (MDCTA) planlanmalıdır.

Cevap

Genişlemeyen hematom ve ses kısıklığı yumuşak bulgular (soft signs) kategorisindediz ve stabil hastada ilk etapta MDCTA yapılmalıdır.
Modern penetran boyun travması yönetiminde, hasta hemodinamik olarak stabilse ve fışkırır tarzda kanama, büyüyen hematom, tril/üfürüm, yaradan hava gelmesi gibi 'hard sign'lar yoksa, doğrudan cerrahi yerine görüntüleme tercih edilir. Ses kısıklığı, genişlemeyen hematom, yutma güçlüğü gibi 'soft sign'lar varlığında MDCTA, vasküler ve aerodigestif yaralanmaları dışlamak için en yüksek duyarlılığa sahip ilk basamak tetkiktir.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın hemodinamik stabilitesini ve "Hard Signs" varlığını değerlendir.
Hasta stabil; aktif kanama, şok, üfürüm, tril veya hava çıkışı gibi kesin cerrahi bulgular (Hard Signs) yok.
Hard signs varlığı doğrudan ameliyathane endikasyonudur; yoksa seçici yönetime geçilir.
2
Eşlik eden "Soft Signs" (Yumuşak bulgular) varlığını kontrol et.
Genişlemeyen hematom ve ses kısıklığı (laringotrakeal yaralanma şüphesi) mevcuttur.
Yumuşak bulgular, sessiz seyredebilecek bir yaralanma riskini gösterir.
3
Stabil ve yumuşak bulgusu olan hastada altın standart tetkiki belirle.
Çok Kesitli Bilgisayarlı Tomografi Anjiyografi (MDCTA) planlanır.
MDCTA hem vasküler hem de aerodigestif yapılar hakkında yüksek doğrulukla bilgi verir.

Anahtar Kavram

Penetran boyun travmalarında seçici cerrahi dışı yönetim (selective non-operative management) ve MDCTA'nın tanısal rolü.

Daha Fazla Pratik

Boyun travmalarında 'Hard Signs' listesini ezberlemek, cerrahi vs. görüntüleme kararını hızlı vermenizi sağlar.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 6Soru

Zon II boyun bölgesinden delici kesici aletle yaralanan bir hastada, fizik muayenede saptanan aşağıdaki bulgulardan hangisi ileri bir radyolojik tetkik beklenmeksizin acil cerrahi eksplorasyon gerektiren bir 'sert bulgu' (hard sign) olarak kabul edilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Genişleyen veya pulsatil hematom

Cevap

Genişleyen veya pulsatil hematom
Boyun travmalarında vasküler yaralanmanın kesin kanıtları olan pulsatil kanama, genişleyen/pulsatil hematom ve üfürüm/tril gibi bulgular 'sert bulgu' olarak kabul edilir ve ileri tetkik beklemeksizin cerrahi eksplorasyon gerektirir.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın klinik bulgularını 'sert' (hard) ve 'yumuşak' (soft) bulgular olarak sınıflandırın.
Genişleyen hematomun vasküler yaralanma için yüksek riskli bir sert bulgu olduğunun belirlenmesi.
Sert bulgular, hayati tehlike arz eden vasküler veya hava yolu yaralanmalarının doğrudan göstergesidir.
2
Yönetim algoritmasını uygulayın.
Sert bulgu varlığında ileri görüntüleme beklemeksizin cerrahi eksplorasyon kararı verilmesi.
Boyun travmalarında selektif yönetim protokolüne göre sert bulgu varlığı doğrudan cerrahi endikasyondur.

Anahtar Kavram

Boyun travmalarında acil cerrahi gerektiren sert bulgular (hard signs).
Soru 7Soru

2828 yaşında erkek hasta, boyun sol supraklaviküler bölgesinden (Zon I) delici-kesici aletle yaralanma sonucu acil servise getiriliyor. Hastanın bilinci açık, kan basıncı 125/80125/80 mmHg, nabız 8484/dakika ve solunum sayısı 1616/dakika olarak saptanıyor. Fizik muayenesinde boyun sol alt kısmında yara üzerinde üfürüm ve tril (thrill) tespit ediliyor. Bu hastada cerrahi stratejiyi (uygun insizyon yerini) belirlemek amacıyla uygulanması gereken en uygun bir sonraki adım hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kontrastlı Bilgisayarlı Tomografik Anjiyografi (BTA)

Cevap

Cerrahi stratejiyi belirlemek için Kontrastlı Bilgisayarlı Tomografik Anjiyografi (BTA) çekilmelidir.
Doğru yaklaşım Kontrastlı Bilgisayarlı Tomografik Anjiyografi'dir. Boyun travmalarında vasküler 'hard sign' (üfürüm, tril, fışkırır tarzda kanama, genişleyen hematom) varlığı acil cerrahi eksplorasyon endikasyonu olsa da, Zon I ve Zon III bölgeleri anatomik olarak cerrahi ulaşımın zor olduğu bölgelerdir. Bu bölgelerde proksimal (Zon I) veya distal (Zon III) damar kontrolü için sternotomi veya kraniotomi gibi ek girişimler gerekebileceğinden, hemodinamik olarak stabil olan hastalarda cerrahi planı netleştirmek amacıyla BTA çekilmesi modern yönetim algoritmalarında ilk sırada yer alır.

Adım Adım Çözüm

1
Anatomik bölgenin değerlendirilmesi
Yaralanma Zon I (klavikula ile krikoid kıkırdak arası) bölgesindedir.
Zon I yaralanmaları proksimal vasküler kontrol için sternotomi gerektirebileceği için cerrahi ulaşımı en zor bölgelerden biridir.
2
Klinik bulguların ('Hard Signs') tespiti
Hastada üfürüm ve tril saptanmıştır.
Üfürüm ve tril, kesin vasküler yaralanma göstergesi olan 'sert bulgular' (hard signs) arasında yer alır.
3
Hemodinamik stabilite ve yönetim kararı
Hastanın kan basıncı ve nabzı stabil seyretmektedir.
Penetran boyun travmalarında 'hard sign' varlığı normalde acil cerrahi endikasyonudur; ancak Zon I ve Zon III gibi cerrahi ulaşımı zor bölgelerde hasta stabilse, insizyon planı (sternotomi ihtiyacı vb.) için ameliyat öncesi görüntüleme (BTA/Anjiyo) yapılması önerilir.

Anahtar Kavram

Zon I ve Zon III penetran boyun travmalarında, hasta hemodinamik olarak stabilse, cerrahi eksplorasyon öncesi vasküler kontrol stratejisini belirlemek için BT Anjiyografi önceliklidir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 8Soru

3232 yaşında erkek hasta, bir kavga sırasında boyun sol tarafına (ZonZon IIII) delici alet yaralanması sonrası acil servise getiriliyor. Hastanın kan basıncı 115/75115/75 mmHgmmHg, nabzı 82/dak82/dak ve solunumu rahattır. Yapılan fizik muayenede platizmayı geçen yaklaşık 33 cmcm'lik bir kesi saptanıyor. Yaralanma bölgesinde aktif fışkırır tarzda kanama veya genişleyen bir hematom izlenmiyor; ancak hastanın sol gözünde miyozis ve hafif pitosis olduğu fark ediliyor. Bu hasta için bir sonraki en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Multidedektörlü Bilgisayarlı Tomografik Anjiyografi (BT Anjiyografi)

Cevap

Hemodinamik olarak stabil olan ancak vasküler yaralanmayı düşündüren 'yumuşak bulguları' (Horner sendromu gibi) bulunan hastada Multidedektörlü Bilgisayarlı Tomografik Anjiyografi (BT Anjiyografi) çekilmelidir.
Doğru yanıt olan BT anjiyografi yaklaşımı, hastanın hemodinamik olarak stabil olması ve fizik muayenesinde fışkırır tarzda kanama, tril/üfürüm veya genişleyen hematom gibi 'kesin cerrahi endikasyon' (hard signs) bulunmaması temeline dayanır. Hastada saptanan Horner sendromu (pitosis ve miyozis), sempatik zincir hasarını ve dolayısıyla karotis kılıfına yakın yaralanmayı gösteren bir 'yumuşak bulgudur' (soft sign). Bu durumda invaziv olmayan ancak yüksek duyarlılığa sahip BT anjiyografi ile vasküler yaralanmanın dışlanması en uygun adımdır.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın hemodinamik stabilitesini ve 'Hard Signs' varlığını değerlendir.
Hasta stabil (115/75115/75 mmHgmmHg) ve fışkırır kanama, genişleyen hematom, üfürüm/tril gibi kesin cerrahi bulgular yok.
Hard signs varlığı doğrudan ameliyathane endikasyonudur.
2
Fizik muayenedeki spesifik bulguları (Horner sendromu: miyozis, pitosis) yorumla.
Horner sendromu, karotis kılıfına yakın yaralanmayı ve olası vasküler/sinir hasarını gösteren bir 'Soft Sign' (yumuşak bulgu) olarak sınıflandırılır.
Yumuşak bulgular ileri görüntüleme gerektirir ancak doğrudan cerrahi gerektirmez.
3
Güncel algoritmalara göre en uygun tanısal testi seç.
Stabil penetran boyun travmalarında vasküler ve yapısal yaralanmaları dışlamak için altın standart Multidedektörlü Bilgisayarlı Tomografik Anjiyografi'dir.
Gereksiz cerrahi eksplorasyon oranını azaltır ve yüksek doğruluk sağlar.

Anahtar Kavram

Penetran boyun travmalarında 'Hard Signs' yoksa ve hasta stabilse, platizmayı geçen yaralanmalarda ilk tercih MDCTA (BT Anjiyografi) olmalıdır.

Daha Fazla Pratik

Boyun travmalarında Zon I, II ve III sınırlarını ve her bölge için spesifik riskli yapıları tekrar ediniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 9Soru

3838 yaşında kadın hasta, boyun sağ Zon II bölgesinden penetran cam kesisi yaralanması sonrası acil servise getiriliyor. Platizmanın geçildiği saptanan hastanın yapılan ilk değerlendirmesinde bilinci açık, vital bulguları stabil (TA:115/75TA: 115/75 mmHgmmHg, Nabız:88/dkNabız: 88/dk) ölçülüyor. Aşağıdaki fizik muayene bulgularından hangisinin varlığı, bu hastada BT anjiyografi veya endoskopi gibi ileri bir tetkik yapılmaksızın doğrudan acil cerrahi eksplorasyon endikasyonudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yaralanma bölgesinden dışarı doğru üfürür tarzda hava kabarcıklarının çıkması

Cevap

Yaralanma bölgesinden dışarı doğru üfürür tarzda hava kabarcıklarının çıkması, majör laringotrakeal yaralanmayı gösteren bir 'sert bulgu'dur ve acil cerrahi eksplorasyon gerektirir.
Doğru yanıt olan yaradan hava kabarcığı gelmesi (üfürür tarzda yara), laringotrakeal sistemde majör bir yaralanmanın kesin göstergesidir. Bu durum, vasküler 'hard sign'lar (aktif fışkırır kanama, genişleyen hematom, tril, şok) gibi, stabil hastalarda bile ileri tetkik yapılmaksızın acil ameliyat endikasyonudur.

Adım Adım Çözüm

1
Yaralanma bölgesinin ve hemodinamik stabilitenin değerlendirilmesi.
Hasta Zon II'den yaralanmış ve hemodinamik olarak stabildir (TA:115/75TA: 115/75 mmHgmmHg).
Stabilite, tanısal yaklaşımın (görüntüleme vs. doğrudan cerrahi) belirlenmesinde kritik rol oynar.
2
Fizik muayene bulgularının 'sert' (hard) ve 'yumuşak' (soft) olarak sınıflandırılması.
Üfürür tarzda boyun yarası 'sert'; krepitasyon, disfoni, Horner sendromu ve stabil hematom ise 'yumuşak' bulgulardır.
Sert bulgular doğrudan cerrahi, yumuşak bulgular ise ileri tetkik (BT anjiyografi, endoskopi vb.) endikasyonudur.
3
Uygun yönetim stratejisinin seçilmesi.
Sert bulgu (üfürür tarzda yara) varlığında vakit kaybetmeden cerrahi eksplorasyona geçilir.
Majör havayolu yaralanmaları hayatı tehdit edici olduğundan doğrudan cerrahi onarım gerektirir.

Anahtar Kavram

Penetran boyun travmalarında 'Sert Bulgular' (Hard Signs) varlığında doğrudan cerrahiye gidilir; aksi halde seçici yönetim (BT anjiyografi) uygulanır.
Soru 10Soru

2828 yaşında erkek hasta, boyun ön yüzüne (ZonZon IIII) delici alet yaralanması sonrası acil servise getiriliyor. Yapılan ilk değerlendirmede hastanın hemodinamisi stabil (Kan basıncı: 115/75115/75 mmHgmmHg, Nabız: 88/dk88/dk) olarak saptanıyor. Fizik muayenesinde ses kısıklığı ve boyun bölgesinde palpasyonla krepitasyon (subkutan amfizem) belirlenen hastada platizmanın geçildiği gözleniyor. Bu hasta için en uygun bir sonraki adım aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Çok kesitli bilgisayarlı tomografi anjiyografi (MDCTA)

Cevap

Hemodinamik olarak stabil olan ve fışkırır tarzda kanama gibi kesin cerrahi endikasyonu (hard sign) bulunmayan hastada en uygun yaklaşım çok kesitli bilgisayarlı tomografi anjiyografidir (MDCTA).
Hemodinamik olarak stabil olan ve 'hard sign' (fışkırır tarzda kanama, pulsatif veya büyüyen hematom, hava yolu obstrüksiyonu, yaradan hava çıkışı, büyük hemoptizi/hematemez) bulunmayan penetran boyun travmalarında güncel yaklaşım, çok kesitli bilgisayarlı tomografi anjiyografi (MDCTA) ile tarama yapmaktır. Bu yöntem vasküler yaralanmalar için %99-100 duyarlılığa sahiptir ve aerodigestif yaralanmalar hakkında da önemli ipuçları verir.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın hemodinamik stabilitesini ve cerrahi endikasyonlarını (Hard Signs) değerlendir.
Hasta stabil (115/75115/75 mmHgmmHg) ve fışkırır tarzda kanama, ekspansil hematom gibi 'hard sign' bulguları yok. Ancak ses kısıklığı ve krepitasyon gibi 'soft sign' bulguları mevcut.
Hard sign varlığında doğrudan ameliyata gidilirken, stabil hastalarda tanısal görüntüleme yapılır.
2
Platizma bütünlüğünü kontrol et.
Platizma geçilmiş.
Platizmanın geçilmediği yüzeysel yaralanmalarda ileri tetkike gerek duyulmazken, geçildiği durumlarda derin doku yaralanması riski nedeniyle çalışma gerekir.
3
En uygun tanısal testi seç.
MDCTA seçilir.
Modern travma protokollerinde stabil hastalarda MDCTA, hem vasküler hem de aerodigestif yaralanmaları tarayan yüksek duyarlılıklı ilk basamak testtir.

Anahtar Kavram

Penetran boyun travmalarında 'Hard Signs' (Ameliyat) ve 'Soft Signs' (Görüntüleme) ayrımı ve MDCTA'nın yeri.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 11Soru

Boyun bölgesine penetran (platizmayı geçen) yaralanma alan bir hastada, ilk değerlendirme sırasında saptanan aşağıdaki klinik bulgulardan hangisi vakit kaybetmeden acil cerrahi eksplorasyon (ameliyat) yapılmasını gerektiren kesin bir endikasyondur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Aktif, pulsatil (fışkırır tarzda) kanama

Cevap

Aktif, pulsatil (fışkırır tarzda) kanama bulgusu, penetran boyun travmalarında vasküler bir majör hasarı gösterir ve hastanın doğrudan ameliyata alınmasını gerektirir.
Doğru seçenek olan 'Aktif, pulsatil (fışkırır tarzda) kanama', penetran boyun travmalarında vasküler yaralanmanın kesin ve majör (hard) bir belirtisidir. Majör bulgular (pulsatil kanama, fışkırır tarzda kanama, şok tablosu, genişleyen hematom, tril/üfürüm, hava yolu tıkanıklığı) varlığında hasta stabilizasyonu sağlanır sağlanmaz tetkik için zaman kaybedilmeden ameliyathaneye alınmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın penetran travma sonrası klinik bulgularını sınıflandır.
Bulgular 'Majör (Hard)' ve 'Minör (Soft)' olarak ikiye ayrılır.
Yönetim algoritması bu iki grubun ayrımına dayanır.
2
Seçeneklerdeki bulguları majör/minör ayrımına göre değerlendir.
Aktif pulsatil kanama majördür; cilt altı amfizem, disfoni, disfaji ve stabil hematom minördür.
Majör bulgular hayati risk taşıyan vasküler veya havayolu hasarını kesinleştirir.
3
Majör bulgu varlığında uygun yönetim basamağını seç.
Acil cerrahi eksplorasyon kararı verilir.
Majör bulgu varlığında tetkiklerle zaman kaybetmek mortaliteyi artırır.

Anahtar Kavram

Penetran boyun travmalarında 'Hard Signs' (Majör Bulgular) varlığı, ileri görüntüleme yapılmaksızın doğrudan ameliyata gidiş endikasyonudur.

İpuçları

1
Boyun travmalarında bulguları 'Majör (Hard)' ve 'Minör (Soft)' olarak ayırmayı deneyin.
2
Majör bulgular vasküler veya solunum sisteminde acil müdahale gerektiren ağır hasarı işaret eder.
3
Hangi bulgu bir arterden aktif ve basınçlı bir kanama olduğunu gösterir?
Tahmini Süre:45s
Soru 12Soru

2929 yaşında erkek hasta, boyun bölgesine delici alet yaralanması sonrası acil servise getiriliyor. Bilinci açık, hemodinamik parametreleri stabil (120/80120/80 mmHgmmHg, 8282/dakika) olan bu hastada, aşağıdakilerden hangisinin varlığı tanısal bir görüntüleme tetkiki yapılmadan doğrudan acil cerrahi eksplorasyon gerektiren 'sert bulgulardan' (hard signs) biri değildir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Fizik muayenede odinofaji (yutkunma sırasında ağrı) saptanması

Cevap

Fizik muayenede odinofaji (yutkunma sırasında ağrı) saptanması
Yutkunma sırasında ağrı (odinofaji) veya yutma güçlüğü (disfaji), özofagus yaralanması açısından şüphe uyandıran ancak 'yumuşak bulgu' (soft sign) kategorisinde yer alan bir bulgudur. Bu bulgunun varlığı, hastada ileri tetkik (MDCTA, özofagografi veya özofagoskopi) yapılmasını gerektirir, ancak doğrudan cerrahi eksplorasyona gitmeyi zorunlu kılmaz.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın hemodinamik stabilitesini ve havayolu güvenliğini kontrol et.
Hasta stabil, acil resüsitasyon gerekmiyor.
Müdahale önceliğini belirlemek için ATLS protokolü uygulanmalıdır.
2
Boyun bölgesindeki yaralanmanın platisma kasını geçip geçmediğini değerlendir.
Platisma geçilmişse ileri değerlendirme (eksplorasyon veya tetkik) gereklidir.
Platismayı geçmeyen yaralanmalar yüzeysel kabul edilir.
3
Sert bulguları (Hard Signs) tara.
Üfürüm, trill, hava kabarcığı, genişleyen hematom, masif kanama, nörolojik defisit ve havayolu tıkanıklığı sert bulgulardır.
Sert bulgu varlığında stabil hastalarda bile ek tetkik yapılmadan doğrudan ameliyata gidilir.
4
Yumuşak bulguları (Soft Signs) değerlendir.
Odinofaji, ses kısıklığı, hafif hemoptizi ve stabil hematom yumuşak bulgulardır.
Yumuşak bulgu varlığında veya stabil penetran yaralanmalarda Çok Kesitli BT Anjiyografi (MDCTA) ilk tercih edilecek tetkiktir.

Anahtar Kavram

Boyun penetran yaralanmalarında 'sert bulgu' varlığı acil cerrahi eksplorasyon endikasyonudur.

Daha Fazla Pratik

Boyun travmalarında anatomik bölgeler (Zon I, II, III) ve her zon için tercih edilen cerrahi yaklaşımları gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 13Soru

3535 yaşında erkek hasta, boyun orta kesiminden (ZonZon IIII) delici alet yaralanması sonrası acil servise getiriliyor. Yapılan ilk değerlendirmede bilinci açık, kan basıncı 120/80120/80 mmHgmmHg ve nabzı 76/dakika76/dakika saptanıyor. Fizik muayenede yara yerinde aktif kanama, üfürüm, tril veya hava çıkışı gözlenmiyor; ancak hastanın yutkunma sırasında boğazında ağrı olduğu belirleniyor. Çekilen boyun Bilgisayarlı Tomografi Anjiyografisinde (BTABTA) majör vasküler bir patoloji saptanmıyor; ancak retrofaringeal ve prevertebral doku planları arasında serbest hava kabarcıkları izleniyor. Bu hastada şüphelenilen özofagus yaralanması tanısını kesinleştirmek için en uygun tanısal yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Önce suda eriyen kontrastlı madde (GastrografinGastrografin) ile özofagografi yapılması, negatif ise baryumlu çalışma ve ardından gerekirse özofagoskopi eklenmesi

Cevap

En uygun yaklaşım, önce Gastrografinli özofagografi yapılması, negatifse baryumlu grafi ile devam edilmesi ve şüphe sürerse özofagoskopi uygulanmasıdır.
Doğru yaklaşım, suda eriyen kontrastlı madde ile başlayıp gerekirse baryum ve endoskopi ile devam eden basamaklı algoritmadır. Bu yöntem, hem güvenliği (mediastinit riskini önleme) hem de tanısal duyarlılığı (küçük kaçakları yakalama) maksimize eder.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın hemodinamik stabilitesini ve cerrahi endikasyonlarını değerlendir.
Hasta stabil ve sert bulgular (fışkırır kanama, üfürüm, masif hava çıkışı) yok; bu nedenle selektif yönetim uygundur.
Stabil hastalarda gereksiz cerrahi eksplorasyon oranını düşürmek için görüntüleme odaklı ilerlenir.
2
BTA bulgularını ve semptomları yorumla.
Retrofaringeal hava ve odinfaji (ağrılı yutkunma) özofagus yaralanması için 'yumuşak bulgu' ve radyolojik şüphe oluşturur.
Retrofaringeal aralıktaki hava, aksi ispatlanana kadar aerodigestive trakt yaralanması olarak kabul edilir.
3
Tanısal algoritmayı uygula.
Önce Gastrografin (suda eriyen), ardından Baryum, son olarak Endoskopi.
Gastrografin olası kaçaklarda kimyasal mediastinit yapmaz ancak duyarlılığı düşüktür; baryum daha duyarlıdır ancak doku irritasyonu riski nedeniyle ikinci sırada kullanılır.

Anahtar Kavram

Penetran boyun travmalarında özofagus yaralanması şüphesine (retrofaringeal hava, odinfaji) yaklaşım algoritması.

Daha Fazla Pratik

Laringotrakeal yaralanmaların (stridor, masif hava çıkışı) yönetimini ve Zone I/III vasküler kontrol stratejilerini inceleyin.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 14Soru

4242 yaşında erkek hasta, yüksek hızlı bir motorlu araç kazası sonrası acil servise getiriliyor. İlk bakısında hemodinamisi stabil olan hastanın boyun sağ tarafında belirgin bir emniyet kemeri ekimozu saptanıyor. İlk nörolojik değerlendirmesi normal olan hastada, acil servisteki takibinin 4.4. saatinde sol taraflı hafif hemiparezinin eşlik ettiği sağda pitozis ve miyozis geliştiği fark ediliyor. Hemodinamik stabilitesi devam eden bu hastada kesin tanı için öncelikle yapılması gereken aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kontrastlı bilgisayarlı tomografi anjiyografi

Cevap

Hemodinamisi stabil olan ve künt travma sonrası gecikmiş nörolojik defisiti gelişen bu hastada en uygun tanı yöntemi kontrastlı bilgisayarlı tomografi anjiyografidir.
Vakada tanımlanan tablo (emniyet kemeri izi, Horner sendromu ve gecikmiş hemiparezi), klasik bir künt karotis arter diseksiyonu (BCVI) sunumudur. Hemodinamisi stabil olan bu grup hastada, damar lümenini ve duvar yapısını değerlendiren kontrastlı bilgisayarlı tomografi anjiyografi, Denver kriterleri doğrultusunda ilk basamak tanısal yöntemdir.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın klinik tablosunun ve mekanizmasının değerlendirilmesi
Emniyet kemeri izi ve yüksek enerjili travma, künt serebrovasküler yaralanma (BCVI) için yüksek risk faktörüdür.
BCVI sıklıkla 'lucid' bir periyot sonrası gecikmiş nörolojik bulgularla (hemiparezi, Horner sendromu) ortaya çıkar.
2
Hemodinamik durumun kontrolü
Hastanın hemodinamik olarak stabil olduğu belirlenmiştir.
Stabil hastalarda girişimsel olmayan görüntüleme yöntemleri (BT anjiyografi) cerrahi eksplorasyondan önce gelir.
3
Tanısal tetkik seçimi
BT anjiyografi veya konvansiyonel anjiyografi planlanır.
Denver kriterlerine göre BCVI şüphesinde damar duvarındaki diseksiyon, flep veya psödoanevrizmayı saptamak için anjiyografik çalışma şarttır.

Anahtar Kavram

Künt Serebrovasküler Yaralanma (BCVI) ve Denver Kriterleri

İpuçları

1
Hastadaki Horner sendromu (pitozis, miyozis) ve karşı taraf hemiparezisi hangi vasküler yapıyı düşündürür?
2
Künt boyun travmalarında damar yaralanması için 'altın standart' görüntülemeyi düşünün.

Daha Fazla Pratik

BCVI için kullanılan Denver Gradeleme sistemini ve tedavi seçeneklerini (heparin vs. stent) gözden geçirin.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 15Soru

Boyun bölgesine penetran yaralanma ile başvuran bir hastada, aşağıdakilerden hangisi ileri bir görüntüleme tetkiki planlamadan doğrudan acil cerrahi eksplorasyon yapılmasını gerektiren 'hard sign' (kesin bulgu) olarak kabul edilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Genişleyen veya pulsatil karakterde hematom

Cevap

Genişleyen veya pulsatil karakterde hematom
Genişleyen veya pulsatil hematom, aktif arteriyel kanamanın veya psödoanevrizmanın klinik bir göstergesidir. Boyun travmalarında 'hard sign' olarak tanımlanan bu durum, hastanın stabilizasyonu sağlandıktan sonra (veya stabilizasyonun bir parçası olarak) ileri tetkik yapılmaksızın acil ameliyathaneye alınmasını gerektirir.

Adım Adım Çözüm

1
Penetran boyun travmasında bulguları sınıflandır.
Bulgular 'Hard Signs' (Kesin Bulgular) ve 'Soft Signs' (Yumuşak Bulgular) olarak ikiye ayrılır.
Cerrahi önceliği belirlemek için bu ayrım kritiktir.
2
'Hard Sign' varlığını kontrol et.
Aktif fışkırır tarzda kanama, genişleyen hematom, üfürüm/tril, yaradan hava çıkışı gibi bulgular saptanır.
Bu bulgular hayati organ yaralanmasının kesin kanıtıdır.
3
Tedavi kararını ver.
Hard sign varlığında tetkiklerle vakit kaybetmeden acil cerrahi eksplorasyona geçilir.
Gecikme mortaliteyi artırır.

Anahtar Kavram

Boyun travmalarında 'Hard Signs' (Kesin Bulgular) doğrudan cerrahi eksplorasyon endikasyonudur.

İpuçları

1
Boyun travmalarında hangi bulguların 'hemen ameliyat' dediğini hatırlayın.
2
Arteriyel yaralanmayı düşündüren nabız yokluğu, üfürüm veya aktif fışkırır tarzda kanama 'kesin bulgu'dur.

Daha Fazla Pratik

Boyun zonlarını (Zon I, II, III) ve her zon için cerrahi yaklaşım farklarını gözden geçirin.
Tahmini Süre:45s
Soru 16Soru

3434 yaşında erkek hasta, boyun sol tarafına aldığı delici alet yaralanması sonrası acil servise getiriliyor. Fizik muayenede krikoid kartilaj ile mandibula köşesi arasında (Zon II) platizmayı geçen bir yaralanma saptanıyor. Yaralanma trasesinde palpasyonla trill alınan, oskültasyonda üfürüm duyulan ve giderek belirginleşen bir hematom izleniyor. Hastanın kan basıncı 115/75115/75 mmHgmmHg, nabzı 92/dk92/dk ve solunumu stabildir.

Bu hastanın yönetimi ile ilgili en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hiçbir ek tetkik yapılmadan hastanın doğrudan ameliyathaneye alınarak eksplore edilmesi

Cevap

Hiçbir ek tetkik yapılmadan hastanın doğrudan ameliyathaneye alınarak eksplore edilmesi
Boyun bölgesindeki penetran yaralanmalarda (özellikle Zon II'de) hızla büyüyen hematom, üfürüm duyulması (bruit) veya trill alınması gibi bulgular vasküler bir 'sert bulgu'dur. Bu bulgular mevcut olduğunda, hasta hemodinamik olarak stabil görünse bile daha fazla radyolojik tetkik yapılmadan doğrudan cerrahi eksplorasyona alınmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik muayene bulgularının değerlendirilmesi
Zon II'de penetran yaralanma ve vasküler sert bulgular (trill, üfürüm, büyüyen hematom) saptandı.
Boyun travmalarında yönetim algoritması 'sert bulgular' (hard signs) ve 'yumuşak bulgular' (soft signs) ayrımına dayanır.
2
Endikasyonun belirlenmesi
Hastada cerrahi eksplorasyon için mutlak endikasyon mevcuttur.
Zon II yaralanmalarında sert bulgu varlığı, görüntüleme tetkiklerine ihtiyaç duyulmadan doğrudan ameliyathane endikasyonudur.
3
Müdahale kararı
Ameliyathanede cerrahi eksplorasyon.
Vakit kaybı ciddi kanama ve hava yolu basısı riskini artırır.

Anahtar Kavram

Penetran boyun travmalarında sert bulgular (hard signs) varlığı, ek tetkik gerektirmeksizin doğrudan cerrahi eksplorasyon endikasyonudur.

Daha Fazla Pratik

Zon I ve Zon III yaralanmalarında cerrahi eksplorasyonun teknik zorlukları ve hibrid (endovasküler + açık cerrahi) yaklaşımların rolünü gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 17Soru

2424 yaşında erkek hasta, bir kavga sırasında boyun ön-yan bölgesinden delici alet yaralanması sonrası acil servise getiriliyor. Yapılan fizik muayenede kan basıncı 120/80120/80 mmHg, nabız 8080/dk ve solunum sayısı 1818/dk olarak ölçülüyor. Yara yerinden aktif bir kanama saptanmıyor ancak hastanın ekspiryumu sırasında yara ağzından hava kabarcıkları çıktığı (air bubbling) gözleniyor. Bu hasta için bir sonraki aşamada en uygun yaklaşım hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Acil cerrahi eksplorasyon

Cevap

Delici boyun travmasında kesin (hard) bulgular arasında yer alan 'yaradan hava gelmesi' varlığında, hasta hemodinamik olarak stabil olsa bile vakit kaybetmeden acil cerrahi eksplorasyona alınmalıdır.
Doğru yanıt olan acil cerrahi eksplorasyon yaklaşımı, boyun travmalarındaki temel algoritmadan kaynaklanır. Yaradan hava gelmesi (air bubbling), trakeobronşiyal ağaçta bir açıklık olduğunu kanıtlar ve bu durum, tıpkı fışkırır tarzda kanama veya şok gibi, hastayı doğrudan ameliyata götüren bir 'kesin bulgu'dur.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın platizma bütünlüğünü ve hemodinamik durumunu değerlendir.
Platizma geçilmiş, hemodinamik stabil (120/80120/80 mmHg).
Müdahale önceliğini belirlemek için ilk adım klinik durumdur.
2
Kesin (Hard) ve Yumuşak (Soft) bulguların varlığını araştır.
Yaradan hava kabarcıkları çıkması (air bubbling) saptandı.
Air bubbling, laringotrakeal bir yaralanmanın kesin göstergesidir.
3
Kesin bulgu varlığına göre yönetim planını seç.
Acil cerrahi eksplorasyon kararı verilir.
Kesin bulgular ileri tetkik gerektirmeksizin ameliyat endikasyonudur.

Anahtar Kavram

Penetran boyun travmalarında 'Kesin (Hard) Bulgular' (şok, fışkırır kanama, genişleyen hematom, üfleyim/trill, yaradan hava gelmesi, nörolojik defisit) varlığında doğrudan cerrahi eksplorasyon endikedir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 18Soru

3131 yaşında erkek hasta, boyun ön-orta bölgesinden (ZonZon IIII) delici alet yaralanması sonrası acil servise getiriliyor. Yapılan ilk değerlendirmede platizmanın geçildiği saptanıyor. Hastanın kan basıncı 120/80120/80 mmHgmmHg, nabzı 8585/dakika olup aktif dış kanaması, tril/üfürüm veya genişleyen hematomu yoktur. Ancak hastaya takılan nazogastrik sondadan taze kan geldiği görülüyor. Bu aşamada hasta için en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Acil cerrahi eksplorasyon

Cevap

Aerodigestif yaralanmanın kesin (hard) bulgusu olan hematemez varlığı nedeniyle acil cerrahi eksplorasyon yapılmalıdır.
Doğru yaklaşım acil cerrahi eksplorasyondur; çünkü delici alet yaralanması sonrası nazogastrik sondadan taze kan gelmesi (hematemez), aerodigestif sistemin (özellikle özofagus veya farenks) yaralandığını gösteren 'kesin (hard)' bir bulgudur. ATLS ve cerrahi yönetim algoritmalarına göre kesin bulgu veren penetran boyun travmalarında vakit kaybetmeden cerrahi müdahale yapılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Yaralanma zonu ve derinliğinin belirlenmesi
Zon II'de platizmayı geçen penetran bir yaralanma saptanmıştır.
Platizmayı geçen yaralanmalar derin yapıların yaralanma riski nedeniyle ileri değerlendirme gerektirir.
2
Klinik bulguların 'Kesin (Hard)' ve 'Şüpheli (Soft)' olarak sınıflandırılması
Hastada hematemez (nazogastrikten kan gelmesi) bir 'kesin' bulgudur.
Kesin bulgular organ veya damar bütünlüğünün ağır hasar gördüğünü ve acil müdahale gerektiğini gösterir.
3
Hemodinamik stabilite ve cerrahi endikasyon korelasyonu
Hasta stabil olsa dahi kesin bulgu varlığı cerrahi eksplorasyon gerektirir.
Penetran boyun travmalarında stabilite, cerrahiyi dışlamaz; sadece stabil ve kesin bulgusu olmayan hastalarda görüntüleme tetkiklerine vakit ayrılabilir.
4
Tedavi planının kesinleştirilmesi
Acil ameliyathaneye geçiş ve cerrahi eksplorasyon.
Aerodigestif trakt yaralanmalarında (özofagus vb.) tanı ve tedavideki gecikmeler mediastinit gibi mortalitesi yüksek komplikasyonlara yol açar.

Anahtar Kavram

Penetran boyun travmalarında kesin (hard) bulgu varlığı (kanama, tril, üfürüm, hava çıkışı, hematemez), hastanın hemodinamik durumundan bağımsız olarak acil cerrahi eksplorasyon endikasyonudur.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 19Soru

32 yaşında erkek hasta, boyun bölgesine delici bir cisim isabet etmesi sonucu acil servise getiriliyor. Hastanın yapılan ilk muayenesinde hemodinamik parametreleri stabil (KB:125/80KB: 125/80 mmHgmmHg, Nabız:84/dkNabız: 84/dk) olarak saptanıyor. Bu hastada saptanan aşağıdaki klinik bulgulardan hangisi, acil cerrahi eksplorasyondan ziyade öncelikle bilgisayarlı tomografi anjiyografi (BTABTA) ve ardından gerekirse endoskopik yöntemlerle değerlendirilmesi gereken bir "yumuşak bulgu" (soft sign) örneğidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ses kısıklığı (disfoni) gelişmesi

Cevap

Ses kısıklığı (disfoni) gelişmesi, boyun penetran travmalarında ileri tetkik gerektiren ancak tek başına doğrudan cerrahi endikasyonu olmayan bir 'yumuşak bulgu'dur.
Ses kısıklığı (disfoni), boyun penetran yaralanmalarında havayolu veya laringeal sinir hasarını düşündüren bir 'yumuşak bulgu'dur. Hemodinamik olarak stabil bir hastada yumuşak bulgu varlığı, ameliyathaneye gitmeden önce bilgisayarlı tomografi anjiyografi (BTABTA), bronkoskopi veya özofagoskopi gibi yöntemlerle yaralanmanın yerini ve şiddetini belirlemeyi gerektirir.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın hemodinamik stabilitesini ve hava yolu güvenliğini değerlendir.
Hasta stabil (125/80125/80 mmHgmmHg, nabız 84/dk84/dk).
Stabil olmayan hastalarda tanısal süreç yerine resüsitasyon ve acil cerrahi önceliklidir.
2
Boyun travması yönetiminde kullanılan 'Sert Bulguları' (Hard Signs) kontrol et.
Aktif kanama, genişleyen hematom, üfürüm, thrill, yaradan hava çıkışı ve masif hemoptizi/hematemez yok.
Bu bulgular varsa hasta tanısal görüntüleme ile vakit kaybetmeden ameliyathaneye alınmalıdır.
3
'Yumuşak Bulguları' (Soft Signs) değerlendir ve ileri tetkik planla.
Disfoni (ses kısıklığı) saptandı.
Disfoni, cilt altı amfizemi, disfaji ve stabil hematom gibi bulgular aerodigestif veya vasküler yaralanma şüphesi uyandırır; stabil hastada BTABTA ve endoskopi ile değerlendirilmelidir.

Anahtar Kavram

Boyun penetran yaralanmalarında 'Sert Bulgular' varlığında acil cerrahi eksplorasyon, 'Yumuşak Bulgular' varlığında ise stabil hastada ileri görüntüleme (BTABTA, bronkoskopi, özofagoskopi) endikedir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 20Soru

4444 yaşında kadın hasta, intihar girişimi amacıyla boyun sol supraklaviküler bölgesinden (ZonZon II) delici aletle yaralanma sonrası acil servise getiriliyor. İlk değerlendirmede kan basıncı 115/75115/75 mmHgmmHg, nabız 88/dk88/dk ve SpO2SpO_2 %\% 9797 ölçülüyor. Fizik muayenede yaralanma traktı üzerinde genişlemeyen, pulsatil karakterde olmayan yaklaşık 22 cmcm çaplı bir hematom saptanıyor. Üfürüm, subkutan amfizem veya aktif dış kanama izlenmiyor. Sol radial nabız, sağ tarafa göre daha zayıf palpe ediliyor. Bu klinik tabloda, tanısal yönetimde bir sonraki en uygun adım hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Çok kesitli bilgisayarlı tomografik anjiyografi (MDCTAMDCTA)

Cevap

Hemodinamik olarak stabil olan ve radial nabız zayıflığı (yumuşak bulgu) saptanan hastada en uygun bir sonraki adım çok kesitli bilgisayarlı tomografik anjiyografidir (MDCTAMDCTA).
Hemodinamik olarak stabil olan penetran boyun travmalı hastalarda, fizik muayenede saptanan nabız zayıflığı, genişlemeyen hematom veya subkutan amfizem gibi 'yumuşak bulgular' varlığında en uygun tanısal yaklaşım çok kesitli bilgisayarlı tomografik anjiyografidir (MDCTAMDCTA). MDCTA, vasküler ve aerodijestif yaralanmaları dışlamada yüksek duyarlılığa (>%95>\%95) sahiptir ve stabil hastalarda cerrahi planlama için yol göstericidir.

Adım Adım Çözüm

1
Anatomik bölgeyi tayin et.
Yaralanma klavikula üzerinde, krikoid kıkırdağın altında olduğu için ZonZon II olarak sınıflandırılır.
ZonZon II ve ZonZon IIIIII bölgelerine cerrahi erişim zor olduğu için stabil hastalarda görüntüleme önceliklidir.
2
Hemodinamik stabiliteyi ve sert/yumuşak bulguları değerlendir.
Hasta hemodinamik olarak stabil; aktif kanama veya fışkırma (sert bulgu) yok, ancak nabız zayıflığı (yumuşak bulgu) mevcut.
Sert bulgu varlığı doğrudan ameliyathaneye gidiş endikasyonudur; stabil hastalarda ise selektif yaklaşım uygulanır.
3
En uygun tanısal yöntemi seç.
Stabil hastada damarsal ve aerodigestive traktı hızla tarayabilen çok kesitli bilgisayarlı tomografik anjiyografi (MDCTAMDCTA) tercih edilir.
MDCTA günümüzde penetran boyun travmalarında invaziv anjiyografinin yerini almış altın standart ilk basamak tetkiktir.

Anahtar Kavram

Penetran boyun travmalarında selektif yönetim protokolüne göre; hemodinamik olarak stabil olan ancak fizik muayenede şüpheli 'yumuşak bulgu' (asemptomatik hastalar dahil) saptanan hastalarda ilk tetkik MDCTA olmalıdır.
Tahmini Süre:1m 30s
Sayfa 1 / 2Sonraki
Boyun Travmaları Alıştırma Soruları — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı | Examkin