Onkoloji

Karın ağrısı ve iştahsızlık şikayetiyle başvuran $62$ yaşındaki erkek hastanın yapılan fizik muayenesinde hepatomegali saptanıyor. Abdominal bilgisayarlı tomografide karaciğerde her iki lobda yaygın, hipodens metastatik nodüller izleniyor. Yapılan üst ve alt gastrointestinal sistem endoskopileri ile toraks bilgisayarlı tomografisi normal sonuçlanıyor. Karaciğer iğne biyopsisinde "orta dereceli diferansiye adenokarsinom" saptanıyor. İmmünohistokimyasal (İHK) boyamalarda sitokeratin (CK) 7 negatif (-), CK 20 pozitif (+), CDX2 pozitif (+) ve SATB2 pozitif (+) ekspresyonu izleniyor.

Bu hasta için en uygun sistemik kemoterapi yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Moleküler karsinogenez sürecinde hücre döngüsünün G1 fazından S fazına geçişini kontrol eden ve "hücre döngüsünün valisi" (governor) olarak tanımlanan $RB$ (retinoblastom) yolu, insan kanserlerinin çoğunda disfonksiyoneldir. Bu yolaktaki proteinlerin etkileşimi ve karsinogenezdeki rolleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

$52$ yaşında metastatik kolorektal kanser tanısıyla FOLFIRI (irinotekan, $5$-fluorourasil, lökovorin) protokolü uygulanan erkek hastada, irinotekan infüzyonu sırasında ani başlayan şiddetli abdominal kramplar, sulu diyare, hipersalivasyon, terleme ve miyozis gelişiyor. Bu klinik tablo ve yönetimi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Bilinmeyen primerli tümörler (CUP), standart tanısal incelemelere rağmen primer odağın saptanamadığı heterojen bir hastalık grubudur. Bu hastaların yaklaşık $\%80-85$'i kötü prognoza sahipken, geri kalan grup spesifik tedavilere iyi yanıt veren 'uygun prognozlu' grupta yer alır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi uygun prognozlu bilinmeyen primerli tümör alt gruplarından biridir?

62 yaşında kadın hasta, artan nefes darlığı şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenede sağ akciğer bazalinde solunum seslerinin alınamadığı saptanıyor. Toraks ultrasonografisinde sağda masif plevral efüzyon izleniyor. Yapılan torasentez sonrası sitolojik inceleme 'adenokarsinom metastazı' ile uyumlu geliyor. Hastanın tüm vücut taramasında (PET-CT) plevral tutulum dışında herhangi bir odak saptanmıyor. Meme muayenesi ve güncel mamografisi normal değerlendiriliyor.

Hücre bloğuna uygulanan immünhistokimyasal boyama sonuçları aşağıda verilmiştir:

Buna göre, bu hasta için en olası primer tümör kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?

Kolorektal karsinogenezde en sık görülen moleküler yolak olan 'kromozomal instabilite' (supresör) yolağında, normal kolon epiteli hücrelerinde 'gatekeeper' (kapı bekçisi) fonksiyonu görerek adenom gelişimini başlatan ve sitoplazmik $\beta$-katenin yıkımını kontrol eden gen aşağıdakilerden hangisidir?

61 yaşında erkek hasta, son bir ayda yaklaşık $8$ kg kaybetme ve sağ üst kadran ağrısı şikayetleriyle başvuruyor. Yapılan abdominal bilgisayarlı tomografide karaciğerde yaygın, metastatik görünümlü hipodens kitleler izleniyor. Karaciğerdeki lezyondan yapılan iğne biyopsisi sonucu 'az diferansiye (yüksek dereceli) nöroendokrin karsinom' olarak raporlanıyor. Bu hastada primer odak araştırması ve evreleme için en uygun nükleer tıp görüntüleme yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

$54$ yaşında kadın hasta, sol koltuk altında yaklaşık $2$ aydır fark ettiği ve giderek büyüyen ağrısız bir kitle şikayetiyle polikliniğe başvuruyor. Fizik muayenede sol aksillada $2.5$ cm çapında, sert ve fikse lenfadenopati saptanıyor; diğer sistem muayeneleri ve meme muayenesi normal olarak değerlendiriliyor. Hastaya yapılan bilateral mamografi ve meme ultrasonografisinde şüpheli bir lezyon izlenmiyor. Aksiller lenf nodu biyopsi sonucu "adenokarsinom metastazı" ile uyumlu gelen bu hastada, primer odağı saptamaya yönelik bir sonraki en uygun adım aşağıdakilerden hangisidir?

Hodgkin lenfoma tanısıyla ABVD (doksorubisin, bleomisin, vinblastin, dakarbazin) kemoterapi protokolü başlanan 35 yaşındaki erkek hasta, tedavinin 4. küründen sonra polikliniğe ilerleyici nefes darlığı ve kuru öksürük şikayetleri ile başvuruyor. Fizik muayenede akciğer oskültasyonunda her iki bazalde inspiratuar raller (velcro ralleri) duyuluyor. Çekilen toraks bilgisayarlı tomografisinde bilateral interstisyel infiltrasyonlar ve fibrozis ile uyumlu görünümler izleniyor. Ekokardiyografide ejeksiyon fraksiyonu normal (%65) olarak ölçülüyor.

Bu klinik tablodan sorumlu olması en muhtemel kemoterapötik ajan aşağıdakilerden hangisidir?

19 yaşında erkek hasta, hızlı büyüyen abdominal kitle ve nefes darlığı şikayetleriyle başvuruyor. Yapılan tetkikler sonucunda Burkitt lenfoma tanısı konuluyor. Laboratuvar bulgularında; LDH: $3400\ U/L$ ($N < 250$), Ürik asit: $10.2\ mg/dL$, Kreatinin: $1.2\ mg/dL$ ve Potasyum: $4.6\ mEq/L$ saptanıyor. Hastanın özgeçmişinde çocukluk çağında bakla tüketimi sonrası hemoliz atağı geçirdiği biliniyor. Bu hastada tümör lizis sendromunu (TLS) önlemek amacıyla planlanan tedavide en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

$55$ yaşında erkek hasta, son $10$ gündür giderek artan nefes darlığı, yüzünde ve boynunda şişlik, ses kısıklığı şikayetleri ile başvuruyor. Fizik muayenesinde her iki kolda ödem, boyun venlerinde dolgunluk ve göğüs ön duvarında genişlemiş kollateral venöz yapılar saptanıyor. Çekilen toraks bilgisayarlı tomografisinde (BT) mediastende, vena kava superiora bası yapan ve sağ akciğer üst lobdan köken alan $5$ $cm$ çapında kitle izleniyor. Hastada stridor veya mental durum değişikliği saptanmadığına göre, kesin tedaviye başlanmadan önce yapılması gereken en uygun bir sonraki adım aşağıdakilerden hangisidir?

Kanser immünoterapisinde yaygın olarak kullanılan immün kontrol noktası inhibitörlerinin etki mekanizmaları ve klinik uygulama prensipleri değerlendirildiğinde, $CTLA-4$ blokajı (örn. ipilimumab) ile $PD-1/PD-L1$ blokajı (örn. nivolumab, pembrolizumab) arasındaki temel farklara ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$40$ paket-yıl sigara öyküsü bulunan $52$ yaşında erkek hasta; son $2$ aydır ilerleyen öksürük, iştahsızlık ve $5$ kg kilo kaybı nedeniyle başvuruyor. Fizik muayenesinde el parmaklarında belirgin çomaklaşma (clubbing) saptanırken; el bilekleri ve ayak bileklerinde bilateral, simetrik hassasiyet ve şişlik izleniyor. Çekilen uzun kemik grafilerinde distal tibia ve radiusta periost reaksiyonu (periostit) görülüyor. Akciğer tomografisinde sağ üst lobda periferal yerleşimli $3$ cm çapında kitle saptanan bu hastada, mevcut klinik tabloya en sık neden olan akciğer kanseri histopatolojik tipi aşağıdakilerden hangisidir?

Kanser epidemiyolojisi ve karsinogenez mekanizmaları ile ilgili klinik ve biyolojik bilgiler göz önüne alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$22$ yaşında erkek hasta, yeni tanı 'Burkitt Lenfoma' nedeniyle yatırılarak kemoterapiye alınmıştır. Tedavi öncesi laboratuvarında ürik asit $14$ $mg/dL$, potasyum $5.8$ $mEq/L$ ve fosfor $6.2$ $mg/dL$ saptanması üzerine 'Tümör Lizis Sendromu' ($TLS$) tanısıyla agresif hidrasyon ve rasburicase tedavisi başlanmıştır. Rasburicase infüzyonundan $4$ saat sonra kontrol amacıyla alınan kan örneğinde ürik asit düzeyi $0.2$ $mg/dL$ olarak raporlanmıştır.

Bu laboratuvar sonucuyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

62 yaşında erkek hasta, son 3 aydır giderek artan bacaklarda güçsüzlük, ağız kuruluğu ve kabızlık şikayetleri ile başvuruyor. Nörolojik muayenede, alt ekstremite proksimal kaslarında güç kaybı ve derin tendon reflekslerinde azalma (hipoaktivite) saptanıyor. Tekrarlayan izometrik kasılmalar sonrasında hastanın kas gücünde ve refleks yanıtlarında geçici bir düzelme olduğu (fasilitasyon) gözleniyor. Toraks bilgisayarlı tomografisinde sağ akciğer santral yerleşimli bir kitle izleniyor.

Bu hastadaki klinik tabloya en sık eşlik eden malignite aşağıdakilerden hangisidir?

$58$ yaşında erkek hasta, bilinen metastatik renal hücreli karsinom tanısı ile izlenmektedir. Son $24$ saattir gelişen şiddetli sırt ağrısı, her iki bacakta giderek artan güçsüzlük ve idrar yapamama şikayeti ile acil servise başvuruyor. Fizik muayenesinde alt ekstremitelerde kas gücü $3/5$, $T_{10}$ vertebra seviyesinde duyu kusuru ve derin tendon reflekslerinde artış saptanıyor. Çekilen spinal $MRG$'de $T_{10}$ vertebra seviyesinde tek seviyeli kord basısı ve spinal kanala bası yapan kemik fragmanları izleniyor. Hastanın performans statüsü iyi ($ECOG$ $1$) olarak değerlendirilmiştir. Bu hasta için fonksiyonel sağkalımı ve mobiliteyi korumada en üstün olduğu kanıtlanmış tedavi yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

$52$ yaşında kadın hasta, son iki haftadır giderek artan nefes darlığı, yüzünde ve boynunda şişlik şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenesinde yüzde pletore, her iki juguler venöz dolgunluk ve göğüs ön duvarında kollateral venöz yapılar saptanıyor. Toraks BT'de superior vena kava'ya (SVK) dıştan bası yapan $5\text{ cm}$'lik mediastinal kitle izleniyor. Hastanın vital bulguları stabil olup belirgin stridor veya bilinç değişikliği saptanmıyor. Bu aşamada hastaya yaklaşımda bir sonraki en uygun adım hangisidir?

$52$ yaşında erkek hasta, genel sağlık kontrolü amacıyla polikliniğe başvuruyor. Hastanın özgeçmişinde $25$ paket-yıl sigara öyküsü mevcut olup halen günde bir paket sigara içmeye devam etmektedir. Herhangi bir solunumsal şikayeti olmayan hastanın fizik muayenesi ve akciğer grafisi normal saptanmıştır. Bu hasta için güncel kılavuzlar (USPSTF/ASCO) doğrultusunda akciğer kanseri taraması için en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Evre 4 Hodgkin Lenfoma tanısı ile takip edilen 34 yaşındaki erkek hasta, kemoterapi öncesi değerlendirmede şiddetli halsizlik, bulantı, kusma ve konstipasyon şikayetleri ile başvuruyor. Fizik muayenede dehidratasyon bulguları saptanıyor. Hastanın laboratuvar tetkikleri aşağıdaki gibidir:

Buna göre, hastadaki hiperkalseminin en olası patofizyolojik nedeni aşağıdakilerden hangisidir?