Parazitoloji

28 yaşında, Amazon havzası seyahat öyküsü olan bir erkek hasta; vücudunun çeşitli yerlerinde, özellikle ekstremiteler ve yüzde yerleşen, ülserleşme göstermeyen çok sayıda ağrısız nodüler lezyon ile başvuruyor. Lezyonlardan alınan biyopsinin yayma preparatında makrofajlar içerisinde çok sayıda amastigot formları (Leishman-Donovan cisimcikleri) izleniyor. Hastaya uygulanan Montenegro (leishmanin) deri testi negatif sonuçlanıyor. Bu klinik tablo ve laboratuvar bulguları temel alındığında, deri testinin negatif olmasının en olası nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Hayvancılığın yaygın olduğu bir kırsal bölgeden gelen $42$ yaşında bir erkek hasta, son aylarda şiddeti artan progresif baş ağrısı ve fokal epileptik nöbetler nedeniyle nöroloji kliniğine başvuruyor. Yapılan kraniyal görüntülemede ve ardından gerçekleştirilen cerrahi eksizyonda; beyin dokusu içinde yerleşmiş, yaklaşık $3,5$ cm çapında, berrak sıvı ile dolu tek bir mesane (kese) saptanıyor. Kesenin iç yüzeyinde, duvara tutunmuş halde milimetrik boyutta, beyaz renkli ve kümeler oluşturan çok sayıda protoskoleks izleniyor. Mikroskobik incelemede bu protoskolekslerin tipik taenoid halkalı çengellere sahip olduğu görülüyor. Bu klinik tabloya ve tanımlanan kistik yapıya neden olan en olası etken aşağıdakilerden hangisidir?

Vajinal akıntı ve kaşıntı şikayetiyle başvuran bir hastanın jinekolojik muayenesinde servikste peteşiyal kanamalar (çilek serviks) saptanmıştır. Bu klinik tabloya neden olan en olası protozoonun biyolojik özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Karaciğer distomatozu (fascioliasis) tanısı alan bir hastanın öyküsünde, dere kenarlarından toplanan su teresi ($Nasturtium$ $officinale$) bitkisini yıkamadan tükettiği öğrenilmiştir. Bu parazitin yaşam döngüsü göz önüne alındığında, bitkiler üzerinde bulunan ve ağız yoluyla alındığında enfeksiyona neden olan yapı aşağıdakilerden hangisidir?

Domuz çiftliği çalışanı olan $45$ yaşında bir erkek hasta, bir haftadır devam eden karın ağrısı ve kanlı-mukuslu ishal şikayetiyle polikliniğe başvuruyor. Yapılan dışkı incelemesinde; yüzeyi sillerle kaplı, böbrek şeklinde karakteristik bir makronukleusa sahip, yaklaşık $70 \mu m$ büyüklüğünde trofozoitler görülüyor. Bu hastada klinik tabloya neden olan en olası etken aşağıdakilerden hangisidir?

$42$ yaşında bir tarım işçisi; son aylarda giderek artan halsizlik, çabuk yorulma ve çarpıntı şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Fizik muayenesinde konjonktivalarda belirgin solukluk saptanırken, laboratuvar tetkiklerinde $Hgb: 8,2\text{ g/dL}$, $MCV: 74\text{ fL}$ ve belirgin eozinofili izleniyor. Hastanın anamnezinde tarlada yalın ayak çalıştığı dönemlerde ayak bileklerinde kendiliğinden gerileyen kaşıntılı papüler döküntüler oluştuğu öğreniliyor. Bu hastadaki klinik tabloya neden olan en olası nematod aşağıdakilerden hangisidir?

$38$ yaşında $HIV$ pozitif ($CD4+$ hücre sayısı: $120/mm^3$) erkek hasta, yaklaşık bir aydır devam eden bol sulu ishal, karın ağrısı ve kilo kaybı şikayetleriyle başvuruyor. Dışkının modifiye asit-fast (Kinyoun) boyamasında $25-30 \mu m$ boyutlarında, elips şeklinde ookistler saptanıyor. Bu hastada ilk seçenek olarak önerilmesi gereken tedavi aşağıdakilerden hangisidir?

Trematodların (yaprak solucanları) yaşam döngüleri ve ara konak enfeksiyon mekanizmaları türler arasında farklılıklar gösterir. Bazı türlerde yumurtalar dış ortama bırakıldıktan sonra suda açılır ve serbest yüzen mirasiyumlar ara konak olan salyangozlara penetre olur. Bazı türlerde ise mirasiyum yumurta içerisinde gelişir ve enfeksiyonun ara konakta başlayabilmesi için yumurtanın salyangoz tarafından yutulması gerekir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi yaşam döngüsünde mirasiyumun açığa çıkması için yumurtanın ara konak salyangoz tarafından yutulmasına ihtiyaç duyan bir trematod türüdür?

$35$ yaşında bir erkek hasta, son bir haftadır her $48$ saatte bir titreme ile yükselen ateş ve yoğun terleme şikayetiyle başvurmuştur. Hastanın fizik muayenesinde belirgin splenomegali saptanmıştır. Periferik kan yaymasının Giemsa boyamasında; enfekte eritrositlerin sağlıklı olanlara göre daha büyük ve soluk olduğu, sitoplazmalarında ameboid görünümlü trofozoitler ile ince pembe noktalanmalar izlenmiştir. Ayrıca bazı eritrositlerin içerisinde $12-24$ adet merozoit içeren olgun şizontlar görülmüştür.

Bu klinik ve morfolojik bulgulara dayanarak en olası etken aşağıdakilerden hangisidir?

Tıbbi parazitolojide, parazitin yaşam döngüsü içerisinde herhangi bir morfolojik gelişim veya sayısal artış göstermeksizin sadece enfektivitesini koruduğu ve parazitin asıl konakçıya ulaşma ihtimalini artıran "ara depo" niteliğindeki konak tipi aşağıdakilerden hangisidir?

Demans tanısıyla huzurevinde izlenen ve immün yetmezliği bulunan yaşlı bir hastada; el ve ayaklarda yaygın, grimsi-sarı renkli, kalın ve sert kabuklanmalar (krutlar) ile seyreden deri lezyonları dikkati çekiyor. Alınan deri kazıntısının mikroskobik incelemesinde çok sayıda akar izlenmesi üzerine 'kabuklu uyuz' (Norveç uyuzu) teşhisi konuluyor. Bu klinik tablo ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

İlkokul çağındaki bir çocukta saçlı deride şiddetli kaşıntı şikayeti mevcuttur. Yapılan fizik muayenede, saç tellerine çok sıkı bir şekilde tutunmuş, grimsi-beyaz renkli, yaklaşık $1$ mm boyutunda ve oval yapıda yumurtalar (sirke) saptanmıştır. Bu tabloya neden olan ektoparazit aşağıdakilerden hangisidir?

$28$ yaşında bir erkek hasta; iki haftadır devam eden şiddetli baş ağrısı, ense sertliği, fotofobi ve aralıklı kusma şikayetleriyle başvuruyor. Hastanın öyküsünden yakın zamanda Güneydoğu Asya'ya seyahat ettiği ve burada yerel bir festivalde çiğ salyangoz tükettiği öğreniliyor. Fizik muayenede meningeal irritasyon bulguları saptanıyor. Yapılan lomber ponksiyon incelemesinde; BOS basıncı $280$ $mmH_2O$, glukoz normal, protein $95$ $mg/dL$ ve hücre sayımı $450/mm^3$ ($\%50$ eozinofil) olarak bulunuyor. Bu hastada klinik tabloya neden olan en olası nematod aşağıdakilerden hangisidir?

Tıbbi parazitolojide; bir parazitin yaşam döngüsü içerisinde sadece eşeysiz (aseksüel) olarak çoğaldığı veya parazitin yalnızca larva formlarının gelişim gösterdiği canlı organizma aşağıdakilerden hangisidir?

Kişisel hijyenin yetersiz olduğu bir mülteci kampında yaşayan $48$ yaşında bir erkek hasta; ani başlayan yüksek ateş, şiddetli baş ağrısı, kas ağrıları ve gövdesinde peteşiyal döküntüler ile revire başvurmuştur. Hastanın fizik muayenesinde çamaşır dikişlerinde çok sayıda *Pediculus humanus corporis* saptanmıştır. Bu hastadaki klinik tabloya *Borrelia recurrentis*'in neden olduğu belirlenirse, etkenin insana temel bulaşma mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

35 yaşında tarım işçisi olan bir erkek hasta, son aylarda giderek artan halsizlik, nefes darlığı ve çarpıntı şikayetleriyle başvuruyor. Yapılan fizik muayenesinde konjonktivalarda solukluk saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde hemoglobin düzeyi $8.2$ g/dL, ortalama eritrosit hacmi (MCV) $72$ fL ve belirgin eozinofili tespit ediliyor. Dışkının mikroskobik incelemesinde $4$-$8$ hücreli (morula aşamasında), ince kabuklu ve oval yumurtalar görülüyor. Bu klinik tabloya neden olan parazit için insana bulaşta rol oynayan enfektif form aşağıdakilerden hangisidir?

Filipinler'de geçirdiği $6$ aylık saha çalışmasından dönen $45$ yaşındaki bir erkek hasta; yaklaşık $2$ aydır devam eden, günde $10$'dan fazla tekrarlayan sulu ishal, şiddetli karın ağrısı ve bacaklarda gode bırakan ödem şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Fizik muayenede oskültasyonda bağırsak seslerinin oldukça artmış (borborigmi) olduğu saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde serum potasyum seviyesi $2,8 mEq/L$ ve albümin seviyesi $2,1 g/dL$ olarak bulunuyor. Dışkının mikroskobik incelemesinde; yaklaşık $45 \times 20 \mu m$ boyutlarında, yer fıstığına benzer yapıda, her iki ucunda bulunan polar tıkaçların yumurta yüzeyinden dışarı taşmadığı (yassılaştığı) ve kabuğunda çizgilenmeler olan yumurtalar saptanıyor.

Bu klinik ve laboratuvar bulgularına göre, hastada en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Afrika'da bir baraj inşaatında çalışan 32 yaşındaki erkek hasta; halsizlik, karın ağrısı ve splenomegali şikayetleriyle başvuruyor. Yapılan tetkiklerde portal hipertansiyon saptanan hastanın dışkı incelemesinde lateral (yan) dikeni olan büyük yumurtalar görülüyor. Bu parazitin insanlara bulaşından sorumlu olan enfektif formu aşağıdakilerden hangisidir?

Bir parazitin yaşam döngüsünde, parazitin larva formlarını barındıran ve bu canlı içerisinde parazitin morfolojik bir değişim (başkalaşım) veya aseksüel çoğalma sergilediği, ancak seksüel siklusun görülmediği konak tipi aşağıdakilerden hangisidir?

Özellikle geceleri artan şiddetli kaşıntı şikayeti ile başvuran bir hastanın fizik muayenesinde; el parmak araları, el bileğinin iç yüzü ve genital bölgede yerleşmiş, lineer seyirli, yaklaşık $1$ cm uzunluğunda, kirli beyaz renkli tünel yapıları ($sillon$) saptanmıştır.

Bu klinik tabloya neden olan etken ve biyolojik özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?