Antiviral İlaçlar

59 soru

Soru 21Soru →

Allojeneik hematopoetik kök hücre nakli yapılan bir hastada, nakil sonrası gelişen sitomegalovirüs (CMVCMV) retiniti nedeniyle gansiklovir tedavisi başlanmıştır. Tedavinin 3.3. haftasında klinik yanıt alınamaması üzerine yapılan genetik incelemede viral UL97UL97 fosfotransferaz geninde mutasyon saptanmıştır. Bu hastada gansiklovir direnci varlığında kullanılabilen, bir pirofosfat analoğu olan ve etki göstermek için ne viral ne de hücresel kinazlar tarafından aktivasyona (fosforilasyona) ihtiyaç duymayan antiviral ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Foscarnet

Cevap

Foscarnet; çünkü etki göstermek için hiçbir fosforilasyon basamağına ihtiyaç duymayan ve doğrudan viral DNADNA polimerazı inhibe eden bir pirofosfat analoğudur.
Foscarnet, inorganik bir pirofosfat analoğudur. Diğer birçok antiviralden farklı olarak, ne viral kinazlara (UL97UL97) ne de konak hücre kinazlarına ihtiyaç duyar. Viral DNADNA polimerazın pirofosfat ayrılma bölgesine doğrudan bağlanarak nükleotid zincirinin uzamasını engeller. Bu özelliği sayesinde UL97UL97 mutasyonuna bağlı gelişen gansiklovir direnci vakalarında ilk seçeneklerden biridir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tabloyu ve direnç profilini değerlendir.
CMVCMV retiniti olan bir hastada UL97UL97 mutasyonu nedeniyle gansiklovir direnci saptandı.
UL97UL97 mutasyonu, nükleozid analoglarının (gansiklovir) aktivasyonu için gereken ilk fosforilasyon basamağını bozar.
2
Antiviral ilaçların aktivasyon gereksinimlerini karşılaştır.
Gansiklovir viral kinaz (UL97UL97), Sidofovir ise hücresel kinazlarca aktive edilir; Foscarnet ise aktivasyon gerektirmez.
Soruda hem viral hem hücresel kinazlardan bağımsız bir mekanizma sorulmaktadır.
3
Kimyasal yapıyı ve spesifik etki mekanizmasını eşleştir.
Foscarnet, inorganik bir pirofosfat analoğudur ve DNADNA polimerazın pirofosfat bağlanma bölgesini bloke eder.
Bu özellik, ilacın herhangi bir nükleozid/nükleotid öncülü gibi davranmadan doğrudan etki etmesini sağlar.

Anahtar Kavram

Gansiklovir dirençli (UL97UL97 mutasyonlu) CMVCMV enfeksiyonlarında, fosforilasyon gerektirmeyen pirofosfat analoglarının (Foscarnet) kullanımı ve etki mekanizması.

Daha Fazla Pratik

Foscarnet'in yan etki profilini (özellikle nefrotoksisite ve elektrolit bozuklukları: hipokalsemi, hipomagnezemi) gözden geçirmek, klinik sorular için faydalı olacaktır.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 22Soru →

Allojenik hematopoetik kök hücre nakli yapılan CMVCMV seropozitif (R+R+) bir hastada, nakil sonrası CMVCMV reaktivasyonunu önlemek amacıyla profilaktik olarak kullanılan; nükleozid veya nükleotid analoğu olmayan ve viral DNADNA polimerazı inhibe etmeyen yeni kuşak antiviral ajana karşı direnç gelişiminden sorumlu olan mutasyonlar aşağıdaki viral gen bölgelerinin hangisinde saptanır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: UL56UL56

Cevap

Letermovir direnci, ilacın hedef aldığı viral terminaz kompleksinin alt birimini kodlayan UL56UL56 genindeki mutasyonlarla ilişkilidir.
Letermovir, CMVCMV replikasyon döngüsünde 'DNA ambalajlama ve kesme' (packaging and cleavage) aşamasını hedefleyen bir antiviraldir. Viral terminaz kompleksinin (p UL56UL56 ve p UL89UL89) fonksiyonunu bozar. Bu ilaca karşı gelişen direnç mutasyonları, ilacın bağlandığı ana bölge olan UL56UL56 geninde kümelenmiştir. Bu mekanizma DNADNA polimeraz inhibitörleri (gansiklovir, sidofovir, foskarnet) ile çapraz direnç oluşturmaz.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik senaryodaki ilacı tanımla
Hematopoetik kök hücre nakli sonrası CMVCMV profilaksisinde kullanılan, polimeraz hedeflemeyen ilaç Letermovir'dir.
Gansiklovir ve türevleri genellikle profilaksiden ziyade tedavi veya pre-emptif tedavide kullanılır; Letermovir ise profilaksi endikasyonuna sahip nükleozid dışı ajandır.
2
İlacın etki mekanizmasını belirle
Letermovir, viral terminaz kompleksini inhibe eder.
Bu mekanizma, viral DNADNA'nın kapsid içine paketlenmesini ve uygun bölgelerden kesilmesini önleyerek viral replikasyonu durdurur.
3
Direnç mekanizmasını genetik düzeyde eşleştir
Terminaz kompleksinin p UL56UL56 alt birimi, Letermovir direncinin birincil bölgesidir.
İlaç direkt olarak p UL56UL56 ve p UL89UL89'dan oluşan kompleks üzerine etki eder, direnç mutasyonları en sık UL56UL56 geninde saptanır.

Anahtar Kavram

Letermovir'in etki mekanizması (terminaz inhibisyonu) ve UL56UL56 direnç bölgesi.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 23Soru →

Hücre içinde fosforillenerek aktifleşen, inozin monofosfat (IMPIMP) dehidrogenaz enzimini inhibe ederek hücre içi guanozin nükleotid havuzunu azaltan ve klinik kullanımı sırasında en önemli yan etkisi doza bağımlı hemolitik anemi olan antiviral ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ribavirin

Cevap

Ribavirin
Ribavirin, geniş spektrumlu bir antiviraldir. Hücre içinde monofosfat formuna dönüştüğünde inozin monofosfat dehidrogenaz (IMPDHIMPDH) enzimini inhibe ederek IMPIMP'nin XMPXMP'ye dönüşümünü engeller ve hücre içi GTPGTP havuzunu azaltır. Trifosfat formu ise viral RNARNA polimerazı inhibe eder ve mRNAmRNA kepleşmesini (cappingcapping) bozar. En karakteristik ve doz kısıtlayıcı yan etkisi doza bağımlı olarak gelişen hemolitik anemidir.

Adım Adım Çözüm

1
Mekanizmayı analiz et
İlacın IMPIMP dehidrogenaz enzimini inhibe ettiği ve nükleotid havuzunu etkilediği belirlendi.
Ribavirin-monofosfat formu, guanin nükleotid sentez yolundaki kritik enzim olan IMPDHIMPDH'yi bloke eder.
2
Klinik yan etkiyi değerlendir
Doza bağımlı hemolitik anemi bulgusu saptandı.
Ribavirin eritrositlerde birikir ve oksidatif strese neden olarak hemolize yol açar; bu durum ilacın en karakteristik yan etkisidir.
3
Tanıyı onayla
Mekanizma ve yan etki uyumu ile doğru seçenek belirlendi.
Hem IMPDHIMPDH inhibisyonu hem de hemolitik anemi özellikleri Ribavirin ilacı ile tam örtüşmektedir.

Anahtar Kavram

Ribavirin'in etki mekanizması (IMPDHIMPDH inhibisyonu) ve spesifik yan etkisi (hemolitik anemi).
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 24Soru →

Guanozin analoğu olan, hem DNADNA hem de RNARNA virüslerine karşı geniş spektrumlu etkinlik gösteren ve özellikle çocuklarda ağır seyreden Respiratuar Sinsityal Virüs (RSVRSV) enfeksiyonlarının tedavisinde aerosol yoluyla kullanılan antiviral ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ribavirin

Cevap

Ribavirin, guanozin analoğu yapısında olup RSV enfeksiyonlarında aerosol şeklinde kullanılan geniş spektrumlu bir antiviraldir.
Ribavirin, guanozin analoğu bir ilaçtır. İnosin monofosfat dehidrogenaz (IMPDHIMPDH) enzimini inhibe ederek hücre içi GTPGTP depolarını azaltır, viral mRNAmRNA kep yapımını bozar ve viral RNARNA bağımlı RNARNA polimerazı inhibe eder. Bu geniş etki mekanizması sayesinde hem DNADNA hem de RNARNA virüslerine etkilidir. Çocuklarda ciddi RSVRSV bronşiyoliti ve pnömonisinde aerosol olarak kullanılması tipik bir TUS bilgisidir.

Adım Adım Çözüm

1
İlacın kimyasal yapısının ve etki spektrumunun değerlendirilmesi
Guanozin analoğu olan ve hem DNA hem de RNA virüslerine etki eden ilaç Ribavirin'dir.
Ribavirin'in pleiotropik etkileri (IMPDH inhibisyonu, RNA polimeraz inhibisyonu vb.) ona geniş spektrum kazandırır.
2
Klinik uygulama yolunun ve hedef patojenin kontrol edilmesi
Çocuklarda RSV tedavisinde aerosol kullanımı Ribavirin için karakteristiktir.
Aerosol uygulama, ilacın doğrudan solunum yollarındaki viral replikasyon bölgelerine ulaşmasını sağlar.

Anahtar Kavram

Ribavirin, geniş spektrumlu (DNA/RNA) bir nükleozid analoğu olup RSV tedavisinde aerosol formunda kullanılır.
Tahmini Süre:45s
Soru 25Soru →

4848 yaşında, daha önce çok sayıda antiretroviral tedavi (ARTART) rejimi kullanmış ve çoklu ilaç direnci gelişmiş olan HIV−1HIV-1 pozitif bir erkek hastada, tedaviye yeni bir ajan eklenmiştir. Bu ajan, viral zarf glikoproteini olan gp41gp41'in "heptad repeat 1" (HR1HR1) bölgesine bağlanarak, virüsün konak hücre zarı ile füzyonu için gerekli olan "altı heliksli demet" (6−helix6-helix bundlebundle) yapısının oluşumunu engellemektedir.

Aşağıdakilerden hangisi, bu mekanizma ile etki gösteren ve klinik kullanımda sadece subkutan yolla uygulanan antiviral ajandır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Enfuvirtid

Cevap

Viral gp41 proteininin HR1 bölgesine bağlanarak füzyonu engelleyen ve subkutan uygulanan ajan Enfuvirtid'dir.
Enfuvirtid, HIV−1HIV-1 replikasyon döngüsünde füzyon aşamasını hedef alan tek ajandır. Viral gp41gp41 proteininin HR1HR1 bölgesine bağlanarak, HR1HR1 ve HR2HR2 etkileşimi sonucu oluşacak olan ve füzyon için kritik öneme sahip 'altı heliksli demet' yapısını bozar. Büyük bir peptid molekülü olduğu için mide asidinde parçalanır ve bu nedenle sadece subkutan yolla uygulanabilir.

Adım Adım Çözüm

1
Vakadaki hedef molekül ve mekanizmayı tanımlamak
Hedef gp41gp41 (HR1HR1 bölgesi), mekanizma ise füzyon inhibisyonudur.
Antiviral ilaçların etki mekanizmalarını ayırt etmek, doğru ilacı belirlemek için ilk adımdır.
2
İlaçların uygulama yollarını karşılaştırmak
Enfuvirtid subkutan, Maravirok ve Fostemsavir oral, İbalizumab ise intravenöz yolla kullanılır.
Uygulama yolu, özellikle giriş inhibitörleri arasında önemli bir klinik ayırt edici özelliktir.
3
Doğru ajanı seçmek
Mekanizma ve uygulama yolu eşleşen seçenek Enfuvirtid'dir.
Enfuvirtid, 3636 amino asitlik sentetik bir peptid olup peptid yapısı gereği sadece enjeksiyon yoluyla uygulanabilir.

Anahtar Kavram

HIV giriş inhibitörleri arasında yer alan Enfuvirtid, gp41'e bağlanarak membran füzyonunu engeller ve peptid yapısı nedeniyle subkutan kullanılır.

Alternatif Yöntem

Giriş inhibitörlerini hedef aldıkları yapıya göre gruplandırabilirsiniz: Viral hedefler (gp120gp120 için Fostemsavir, gp41gp41 için Enfuvirtid) ve Hücresel hedefler (CD4CD4 için İbalizumab, CCR5CCR5 için Maravirok).
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 26Soru →

Kronik Hepatit C (HCVHCV) enfeksiyonu tedavisinde kullanılan; ön ilaç (prodrugprodrug) yapısında olan, konak hücresinde aktif trifosfattrifosfat formuna dönüştükten sonra viral NS5BNS5B RNARNA bağımlı RNARNA polimeraz enzimini bir üridin nükleotid analoğu olarak inhibe eden antiviral ajan aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sofosbuvir

Cevap

Sofosbuvir, HCVHCV tedavisinde kullanılan ve NS5BNS5B polimerazı hedefleyen bir üridin nükleotid analoğudur.
Sofosbuvir, HCVHCV replikasyon döngüsünde kritik öneme sahip olan NS5BNS5B RNARNA bağımlı RNARNA polimeraz enzimini inhibe eden bir üridin nükleotid analoğudur. Hücre içine girdikten sonra aktif trifosfattrifosfat formuna dönüşür ve viral RNARNA zincirine dahil olarak zincir sonlanmasına (chainterminationchain termination) yol açar.

Adım Adım Çözüm

1
Virüs ve hedef enzimin belirlenmesi
Hedef, Hepatit C virüsünün (HCVHCV) NS5BNS5B RNARNA bağımlı RNARNA polimeraz enzimidir.
Soruda belirtilen spesifik mekanizma bu enzimi işaret etmektedir.
2
İlaç sınıfının ayırt edilmesi
Aranan ajan bir üridin nükleotid analoğudur ve ön ilaç formundadır.
Seçenekler arasından polimeraz inhibitörleri ile proteaz veya NS5ANS5A inhibitörlerini ayırmak gerekir.
3
Nükleotid ve non-nükleozid ayrımı
Sofosbuvir nükleotid analoğu iken, Dasabuvir non-nükleozid bir inhibitördür.
Soruda nükleotid analoğu olma özelliği vurgulanmıştır.

Anahtar Kavram

Hepatit C virüsü (HCVHCV) tedavisinde kullanılan nükleozid/nükleotid polimeraz inhibitörleri (DAADAA - Doğrudan Etkili Antiviraller).

Alternatif Yöntem

HCVHCV ilaçlarının eklerine bakarak sınıflandırma yapılabilir: '-previr' (proteaz), '-asvir' (NS5ANS5A), '-buvir' (polimeraz). Polimeraz inhibitörleri içinde 'nükleotid' olan tek ajan Sofosbuvir'dir.
Tahmini Süre:50s
Soru 27Soru →

6060 yaşında kadın hasta, ani başlayan ateş, yaygın kas ağrısı ve kuru öksürük şikayetiyle başvuruyor. Yapılan tetkikler sonucunda hastaya İnfluenza A tanısı konuluyor. Tedavi planında, viral nöraminidaz enzimini inhibe ederek yeni oluşan virüslerin konak hücreden salınımını ve çevreye yayılımını engelleyen bir ilaç seçiliyor. Bu mekanizma ile etki gösteren antiviral ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Oseltamivir

Cevap

Oseltamivir, nöraminidaz enzimini inhibe ederek influenza virüslerinin konak hücreden salınımını önleyen antiviral ilaçtır.
Oseltamivir, influenza A ve B virüslerinin nöraminidaz enzimini seçici olarak inhibe eder. Bu enzim, viral replikasyonun sonunda yeni oluşan virüs partiküllerinin konak hücre membranındaki sialik asit kalıntılarını parçalayarak serbest kalmasını sağlar. İnhibisyon sonucunda virüsler hücre yüzeyinde kümelenmiş halde kalır.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın tanısını ve hedeflenen viral enzim mekanizmasını belirle.
Tanı İnfluenza A, hedef enzim ise nöraminidazdır.
İnfluenza virüslerinin yayılımı için nöraminidaz aktivitesi kritiktir.
2
Seçeneklerdeki ilaçların etki mekanizmalarını karşılaştır.
Oseltamivir'in nöraminidaz inhibitörü olduğu doğrulanır.
Oseltamivir ve zanamivir bu sınıftaki temel ilaçlardır.

Anahtar Kavram

İnfluenza virüslerinde nöraminidaz enzimi, yeni sentezlenen virüslerin hücre yüzeyindeki sialik asit reseptörlerinden ayrılmasını sağlar. Oseltamivir bu enzimi inhibe ederek viral yayılımı durdurur.
Tahmini Süre:45s
Soru 28Soru →

3838 yaşında HIV−1HIV-1 pozitif erkek hastada antiretroviral tedavi (ARTART) başlandıktan üç hafta sonra yaygın kas ağrısı ve halsizlik şikayetleri ortaya çıkmıştır. Yapılan laboratuvar incelemesinde serum kreatin kinaz (CKCK) düzeyi 12001200 U/LU/L (Normal: 2020-200200) olarak saptanmıştır. Bu klinik tabloya neden olan antiviral ilacın etki mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Viral DNA'nın konak hücre genomuna entegrasyonunun (zincir transferi) inhibisyonu

Cevap

Viral DNA'nın konak hücre genomuna entegrasyonunun (zincir transferi) inhibisyonu
Hastada gelişen yaygın miyalji ve belirgin kreatin kinaz (CKCK) yüksekliği, integraz inhibitörleri (özellikle Raltegravir) için karakteristik bir yan etkidir. Bu ilaç grubu, çift iplikli viral DNA'nın konak hücre kromozomuna entegrasyonu için gerekli olan 'strand transfer' (zincir transferi) aşamasını katalizleyen integraz enzimini inhibe ederek etki gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik ipucunu değerlendir
HIV pozitif hastada ART sonrası gelişen miyalji ve yüksek kreatin kinaz (CKCK) düzeyi saptandı.
Bu tablo, antiretroviral ilaçlar arasında integraz inhibitörlerine (INSTI) özgü bir yan etki profiline işaret eder.
2
Şüpheli ilacı ve grubunu belirle
Bu yan etki en sık Raltegravir kullanımı ile ilişkilidir.
Raltegravir, miyopati ve rabdomiyoliz riski taşıyan bir integraz inhibitörüdür.
3
İlacın etki mekanizmasını tanımla
İntegraz enzimi, viral DNA'nın konak genomuna eklemlenmesini (strand transfer/zincir transferi) sağlar.
INSTI grubu ilaçlar bu spesifik adımı bloke ederek viral replikasyonu durdurur.

Anahtar Kavram

İntegraz Strand Transfer İnhibitörleri (INSTI) ve Yan Etkileri
Soru 29Soru →

Allojenik hematopoetik kök hücre nakli yapılan ve CMVCMV seropozitif (R+R+) olan erişkin bir hastada, sitomegalovirüs (CMVCMV) reaktivasyonunu önlemek amacıyla profilaktik olarak kullanılan; viral DNADNA polimeraz aktivitesini doğrudan inhibe etmeyen, bunun yerine yeni sentezlenen viral konkatemerlerin bölünmesini ve kapsid paketlenmesini sağlayan terminaz kompleksini (pUL56pUL56 alt birimi) hedefleyen antiviral ajan aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Letermovir

Cevap

Letermovir
Doğru seçenek olan Letermovir, sitomegalovirüs (CMVCMV) replikasyon döngüsünde özgün bir basamak olan terminaz kompleksini (pUL56pUL56 ve pUL89pUL89 alt birimleri) hedefleyerek etki gösterir. Bu kompleks, yeni sentezlenen uzun viral DNADNA zincirlerinin (konkatemerkonkatemer) uygun boyutta genomik ünitelere kesilmesini ve boş kapsidlerin içerisine paketlenmesini yönetir. Letermovir'in bu kompleksi inhibe etmesi, enfeksiyöz virionların oluşumunu engeller. DNADNA polimeraz üzerinde bir etkisi olmadığı için gansiklovir veya foskarnet gibi ilaçlarla çapraz direnç göstermez ve özellikle allojenik hematopoetik kök hücre nakli sonrası profilakside önemli bir yer tutar.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın klinik durumunu ve tedavi amacını değerlendirin.
Allojenik kök hücre nakli alıcısında CMV profilaksisi gereksinimi belirlendi.
Bu hasta grubunda CMV reaktivasyonu ciddi mortalite riski taşır ve Letermovir bu endikasyonla onaylanmış ilk ajandır.
2
İlacın moleküler hedefini analiz edin.
Hedef, pUL56 alt birimini içeren terminaz kompleksidir.
Geleneksel CMV ilaçları (gansiklovir, foskarnet, sidofovir) DNA sentezini (polimeraz) hedeflerken, Letermovir sentez sonrası paketleme aşamasını hedefler.
3
Etki mekanizmasını diğer antivirallerden ayırt edin.
DNA polimeraz üzerinde etkisi olmayan ve çapraz direnç riski düşük olan ajan seçildi.
Terminaz inhibisyonu, DNA polimeraz mutasyonlarından etkilenmez, bu da Letermovir'i dirençli vakalarda veya polimeraz inhibitörlerinin yan etkilerinden kaçınmak için ideal kılar.

Anahtar Kavram

Letermovir ve Viral Terminaz Kompleksi İnhibisyonu
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 30Soru →

2828 yaşında kadın hasta, 3636 saattir devam eden yüksek ateş, yaygın miyalji ve kuru öksürük şikayetleri ile başvuruyor. Yapılan hızlı antijen testi sonucunda Influenza A pozitif saptanıyor. Hastaya, viral replikasyon döngüsünün erken evrelerinde görev alan, viral mRNAmRNA sentezi için gerekli olan 'cap-snatching' (başlık çalma) mekanizmasını, polimeraz asidik (PAPA) proteininin endonükleaz aktivitesini inhibe ederek bozan bir antiviral ilaç planlanıyor. Bahsedilen bu güncel antiviral ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Baloksavir marboksil

Cevap

Polimeraz asidik (PAPA) proteininin endonükleaz aktivitesini inhibe ederek 'cap-snatching' mekanizmasını bozan ilaç Baloksavir marboksildir.
Baloksavir marboksil, bir ön ilaç olup aktif formuna dönüştüğünde Influenza virüslerinin polimeraz kompleksindeki PAPA (polimeraz asidik) alt biriminin endonükleaz aktivitesini seçici olarak inhibe eder. Bu enzim, konak hücrenin mRNAmRNA moleküllerinden 5′5' başlık (capcap) yapılarını kesip çıkararak viral mRNAmRNA sentezi için primer olarak kullanır ('cap-snatching'). Bu işlemin engellenmesi, virüsün çoğalmasını replikasyonun başlangıç aşamasında durdurur.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tabloyu ve etkeni tanımla.
Hasta Influenza A enfeksiyonu geçirmektedir.
Yüksek ateş, miyalji, öksürük ve pozitif antijen testi Influenza tanısını doğrular.
2
Belirtilen antiviral mekanizmayı analiz et.
'Cap-snatching' (başlık çalma) ve PAPA endonükleaz inhibisyonu hedeflenmektedir.
Bu mekanizma viral mRNAmRNA sentezinin başlatılması için gereklidir.
3
Mekanizmaya uygun ilacı seçeneklerden belirle.
Baloksavir marboksil bu mekanizmaya sahip tek seçenektir.
Oseltamivir salınımı, Rimantadin soyulmayı, Favipiravir polimerazı (RdRp) inhibe eder.

Anahtar Kavram

Baloksavir marboksil, Influenza virüs polimeraz kompleksindeki PAPA ünitesinin endonükleaz aktivitesini inhibe ederek viral mRNAmRNA transkripsiyonunu önler.

Alternatif Yöntem

Klinik bir ipucu olarak: Baloksavir marboksil tek doz olarak uygulanırken, oseltamivir genellikle 55 gün boyunca günde iki kez kullanılır. Ayrıca baloksavir, oseltamivir direncinden bağımsız olarak etki gösterir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 31Soru →

Sitomegalovirüs (CMVCMV) retiniti tanısı alan HIVHIV pozitif bir hastada, başlanan antiviral tedavinin doz kısıtlayıcı nefrotoksisite etkisini azaltmak amacıyla tedavi protokolüne intravenöz hidrasyon ve oral probenesid eklenmiştir.

Buna göre, bu hastada kullanılan antiviral ilacın etki mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Konak hücre kinazları tarafından aktif difosfat formuna dönüştürülen bir nükleotid analoğu olarak DNADNA polimerazı inhibe etme

Cevap

İlacın etki mekanizması, konak hücre kinazları tarafından aktif difosfat formuna dönüştürülen bir nükleotid (sitozin monofosfat) analoğu olarak viral DNADNA polimerazı inhibe etmesidir.
Vaka sorusunda tanımlanan ilaç Sidofovir'dir. Sidofovir, bir sitidin monofosfat (nükleotid) analoğudur. Diğer birçok antiviralin aksine, aktif hale gelmek için viral kinazlara (örneğin CMVCMV'nin UL97UL97 kinazı) ihtiyaç duymaz; doğrudan konak hücre kinazları tarafından difosfat formuna (fonksiyonel olarak nükleozid trifosfat dengi) dönüştürülür. Ciddi nefrotoksisite riski nedeniyle, böbrek tübüllerinden sekresyonunu azaltmak için probenesid ile birlikte verilmesi karakteristiktir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik ipuçlarını değerlendir.
CMVCMV retiniti tedavisinde kullanılan ve nefrotoksisiteyi önlemek için probenesid gerektiren ilacın Sidofovir olduğu saptandı.
Sidofovir, proksimal tübüllerden organic anion transporter-1 (OAT−1OAT-1) ile salınır; probenesid bu taşıyıcıyı bloke ederek ilacın böbrek hücrelerinde birikmesini ve toksisitesini engeller.
2
İlacın biyokimyasal sınıfını belirle.
Sidofovir bir nükleotiddir (asiklovir ve gansiklovir gibi nükleozid değildir).
Yapısında halihazırda bir fosfat grubu (sitozin monofosfat analoğu) bulundurur.
3
Aktivasyon mekanizmasını analiz et.
Sidofovir, viral kinazlara (UL97UL97 gibi) ihtiyaç duymaz; sadece konak hücre kinazları tarafından fosforile edilir.
Nükleotid yapısında olması, viral kinaz gerektiren ilk fosforilasyon basamağını baypas etmesini sağlar.
4
Nihai etkiyi belirle.
Aktif difosfat formu, viral DNADNA polimerazı yarışmalı olarak inhibe eder ve DNADNA zincirine katılarak sentezi durdurur.
Antiviral etkinin temel mekanizması nükleik asit sentezinin durdurulmasıdır.

Anahtar Kavram

Sidofovir'in nükleotid yapısı sayesinde viral kinazdan bağımsız aktivasyonu ve probenesid ile yönetilen nefrotoksisitesi.

Alternatif Yöntem

Eğer soruda 'probenesid' anahtar kelimesi geçiyorsa, TUS farmakoloji ve mikrobiyoloji sorularında akla gelmesi gereken ilk antiviral Sidofovir'dir. Sidofovir ile ilgili en kritik bilgi ise 'nükleotid' olması ve viral kinaza ihtiyaç duymamasıdır.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 32Soru →

3434 yaşında AIDS tanılı erkek hasta, görme keskinliğinde azalma şikayetiyle başvuruyor. Oftalmolojik muayenede her iki retinada yaygın eksuda ve hemoraji ("pizza peyniri ve ketçap" görünümü) saptanıyor. Hastaya başlanan gansiklovir tedavisine 33 hafta sonunda klinik yanıt alınamıyor ve yapılan direnç testlerinde viral UL97UL97 protein kinaz geninde mutasyon olduğu doğrulanıyor. Bu hastada gansiklovir direncinin üstesinden gelmek amacıyla kullanılabilecek olan sidofovir (cidofovir) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi, bu ilacın dirençli suşa karşı etkili olmasını sağlayan temel mekanizmadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bir nükleotid (fosfonat) analoğu olması ve yapısındaki fosfat benzeri grup sayesinde aktivasyon için viral bir enzime gereksinim duymaması

Cevap

Sidofovir bir nükleotid (fosfonat) analoğu olması ve yapısındaki fosfat benzeri grup sayesinde aktivasyon için viral bir enzime (UL97) gereksinim duymaması nedeniyle dirençli suşa karşı etkilidir.
Sidofovir, kimyasal yapısı gereği bir nükleotid (fosfonat) analoğudur. Gansiklovir gibi nükleozid analogları, aktif formlarına dönüşmek için ilk fosforilasyon basamağında viral bir enzime (CMV için UL97UL97 kinaz) ihtiyaç duyarlar. Ancak sidofovir yapısında zaten fosfat benzeri bir grup (fosfonat) taşıdığı için viral kinaz basamağını atlar ve doğrudan konak hücre kinazları tarafından aktive edilir. Bu nedenle UL97UL97 mutasyonu nedeniyle gelişen gansiklovir direncinde etkili bir seçenektir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tabloyu ve direnç durumunu tanımlayın.
Hasta CMV retiniti olup, gansiklovire dirençli (UL97UL97 mutasyonu) bir suşla enfektedir.
Gansiklovirin aktive olabilmesi için ilk fosforilasyonu viral UL97UL97 kinaz tarafından yapılmalıdır; bu gendeki mutasyon direnç oluşturur.
2
Alternatif ilaçların (sidofovir ve foskarnet) biyokimyasal özelliklerini karşılaştırın.
Foskarnet bir pirofosfat analoğudur ve aktivasyon gerektirmez. Sidofovir ise bir nükleotid (fosfonat) analoğudur.
İlaçların etki mekanizmalarını bilmek, neden dirençli suşlarda etkili olduklarını anlamayı sağlar.
3
Sidofovirin aktivasyon yolunu belirleyin.
Sidofovir, yapısında fosfonat grubu içerdiği için viral kinaza (UL97UL97) ihtiyaç duymaz; sadece hücresel kinazlarla aktifleşir.
Bu özellik, UL97UL97 mutasyonu olan gansiklovire dirençli CMV suşlarına karşı sidofovirin etkili olmasını sağlar.

Anahtar Kavram

Sidofovir (Cidofovir), bir sitozin nükleotid (fosfonat) analoğudur. Diğer nükleozid analoglarından (asiklovir, gansiklovir) farklı olarak, aktivasyon için gereken ilk fosforilasyon basamağı için viral enzimlere (Viral TK veya UL97) ihtiyaç duymaz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 33Soru →

Allojenik hematopoetik kök hücre nakli yapılan ve sitomegalovirüs (CMV) seropozitif (R+R+) olan erişkin bir hastada, CMV reaktivasyonunu önlemek amacıyla profilaktik olarak kullanılan; viral terminaz kompleksinin pUL56pUL56 alt birimine bağlanarak viral DNA'nın işlenmesini ve paketlenmesini inhibe eden antiviral ajan aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Letermovir

Cevap

Letermovir, CMV DNA'sının paketlenmesini sağlayan terminaz kompleksinin pUL56 ünitesini inhibe ederek etki gösterir.
Letermovir, CMV'ye özgü terminaz kompleksinin pUL56pUL56 alt birimini hedef alarak viral DNA'nın bölünmesini ve kapsid içine paketlenmesini engeller. Bu mekanizma insan hücrelerinde bulunmadığı için toksisitesi düşüktür ve çapraz direnç riski azdır.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın klinik durumu ve profilaksi ihtiyacı değerlendirilir.
Allojenik kök hücre nakli alıcısı ve CMV seropozitif hastada profilaksi endikasyonu vardır.
Bu grup hastalar CMV reaktivasyonu açısından yüksek risk altındadır.
2
Soruda belirtilen spesifik etki mekanizması incelenir.
Viral terminaz kompleksi (pUL56pUL56 alt birimi) hedeflenmektedir.
Bu mekanizma, klasik DNA polimeraz inhibitörlerinden farklı bir aşamayı (DNA paketleme) hedefler.
3
Antiviral ilaçlar etki mekanizmalarına göre elenir.
Gansiklovir, Foskarnet ve Sidofovir DNA polimerazı hedefler; Maribavir ise UL97UL97 kinazı hedefler.
Terminaz inhibisyonu Letermovir'e özgü bir mekanizmadır.
4
Doğru ilaç seçilir.
Letermovir.
Letermovir, belirtilen mekanizma ile CMV profilaksisinde onaylı tek ajandır.

Anahtar Kavram

Letermovir, CMV replikasyon döngüsünde DNA polimeraz aşamasından sonraki basamak olan terminaz (DNA paketleme) kompleksini inhibe eden özgün bir antiviraldir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 34Soru →

3232 yaşında HIV−1HIV-1 pozitif bir erkek hastada antiretroviral tedavi rejimine eklenmesi planlanan bir ilaç, viral zarf proteini ile konak hücre koreseptörü arasındaki etkileşimi bozarak viral girişi (entryentry) engellemektedir. Bu ilacın etkili olabilmesi için virüsün yalnızca CCR5CCR5 koreseptörünü kullanıyor olması (R5R5 tropizmi) gerekmektedir.

Bu etki mekanizmasına sahip olan ve tedavi öncesi "tropizm testi" yapılması gereken antiviral ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Maravirok

Cevap

Maravirok, konak hücre yüzeyindeki CCR5CCR5 koreseptörüne bağlanarak HIVHIV'in bağlanmasını ve girişini engelleyen antiviral ilaçtır.
Maravirok, konak hücresindeki kemokin reseptörü CCR5CCR5'i bloke ederek HIVHIV gp120gp120 proteininin bu reseptöre bağlanmasını engeller. Bu durum virüsün hücreye girişini (entryentry) durdurur. İlacın etkili olabilmesi için hastadaki baskın virüs popülasyonunun CCR5CCR5 kullanıyor olması şarttır, bu nedenle tedavi öncesi tropizm testi yapılır.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın klinik tablosunu ve hedeflenen basamağı analiz edin.
HIV−1HIV-1 girişi (entryentry) engellenmek istenmekte ve CCR5CCR5 etkileşimi vurgulanmaktadır.
Antiviral ilaçlar virüs replikasyon döngüsünün farklı basamaklarına etki eder; giriş inhibitörleri reseptör bağlamayı hedefler.
2
Belirtilen spesifik koreseptör ve test gerekliliğini değerlendirin.
CCR5CCR5 tropizminin belirlenmesi (tropizm testi) yalnızca Maravirok kullanımı için bir ön koşuldur.
Bazı HIVHIV suşları CXCR4CXCR4 reseptörünü (X4X4 tropizmi) veya her ikisini (dualdual tropizm) kullanabilir; Maravirok sadece R5R5 suşlarına karşı etkilidir.

Anahtar Kavram

Maravirok, CCR5CCR5 antagonistidir ve kullanımı öncesinde viral tropizm testi yapılması zorunludur.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 35Soru →

Kronik Hepatit C tanısıyla takip edilen 5252 yaşındaki erkek hastanın tedavi protokolüne, nükleotid analoğu olan Sofosbuvir eklenmiştir. Bu ilacın etki mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Viral NS5B RNA-bağımlı RNA polimeraz enziminin inhibisyonu

Cevap

Sofosbuvir'in mekanizması, viral NS5B RNA-bağımlı RNA polimeraz enziminin inhibe edilmesidir.
Doğru seçenek olan mekanizma, Sofosbuvir'in temel etki yolunu açıklar. Sofosbuvir bir uridine nükleotid analoğu ön ilacıdır (prodrug). Hücre içinde aktif trifosfat formuna dönüşür ve HCV NS5B RNA-bağımlı RNA polimerazı tarafından substrat olarak kullanılır. RNA zincirine dahil olduğunda zincir sonlanmasına yol açarak viral replikasyonu durdurur.

Adım Adım Çözüm

1
İlacın sınıflandırılması
Sofosbuvir, Hepatit C (HCV) tedavisinde kullanılan bir doğrudan etkili antiviral (DAA) ajandır.
Tedavi protokolündeki ilacın hangi virüse ve hangi sınıfa ait olduğunu belirlemek doğru hedefi bulmak için gereklidir.
2
Moleküler hedefin belirlenmesi
Sofosbuvir bir nükleotid analoğudur ve NS5B RNA-bağımlı RNA polimerazı hedef alır.
HCV replikasyonunda RNA sentezinden sorumlu ana enzim NS5B'dir.
3
Etki şeklinin açıklanması
Aktif formuna dönüştükten sonra RNA zincirine katılarak zincir sonlanmasına (chain termination) neden olur.
Nükleotid analoglarının temel çalışma prensibi budur.

Anahtar Kavram

HCV DAAs (Doğrudan Etkili Antiviraller) sınıfları ve hedefleri: NS3/4A (Proteaz), NS5A (Replikasyon kompleksi), NS5B (Polimeraz).
Tahmini Süre:50s
Soru 36Soru →

Allojenik hematopoetik kök hücre nakli sonrası gelişen sitomegalovirüs (CMVCMV) enfeksiyonu nedeniyle gansiklovir tedavisi başlanan bir hastada, klinik yanıt alınamaması üzerine yapılan genetik incelemede viral UL97UL97 fosfotransferaz geninde mutasyon saptanmıştır. Bu hastada gansiklovir direncini aşmak amacıyla kullanılabilecek, etki mekanizması için viral bir kinaz tarafından fosforilasyona ihtiyaç duymayan pirofosfat analoğu aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Foskarnet

Cevap

Foskarnet; çünkü pirofosfat analoğu olup viral fosfotransferaz (UL97UL97) aktivitesine ihtiyaç duymadan doğrudan viral DNADNA polimerazı inhibe eder.
Foskarnet, viral DNADNA polimerazın pirofosfat bağlama bölgesine doğrudan bağlanarak reversibl non-kompetitif inhibisyon yapan bir pirofosfat analoğudur. Diğer birçok antivirallerin (asiklovir, gansiklovir vb.) aksine, hücre içinde aktif hale gelmesi için viral kinazlar (örneğin CMVCMV için UL97UL97 fosfotransferaz veya HSVHSV için timidin kinaz) tarafından fosforillenmesine gerek yoktur. Bu özelliği sayesinde viral kinaz mutasyonlarına bağlı gelişen direnç vakalarında (gansiklovire dirençli CMVCMV gibi) etkinliğini korur.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tabloyu ve direnç mekanizmasını analiz et.
CMVCMV tedavisinde gansiklovir direncinin en yaygın sebebi UL97UL97 gen mutasyonudur.
Gansiklovirin aktifleşmesi (monofosforilasyon) için viral UL97UL97 fosfotransferaz enzimi şarttır.
2
İlaç sınıflarını ve aktivasyon gereksinimlerini karşılaştır.
Foskarnet bir pirofosfat analoğudur; gansiklovir ve sidofovir ise nükleozid/nükleotid analoglarıdır.
Pirofosfat analogları yapısal olarak aktif olduklarından viral kinazlara bağımlı değildirler.
3
Soru kökündeki spesifik tanıma uyan ilacı seç.
Hem pirofosfat analoğu olan hem de UL97UL97 bağımsız etki gösteren ilaç foskarnettir.
Sidofovir de UL97UL97 bağımsızdır ancak nükleotid analoğudur, pirofosfat analoğu değildir.

Anahtar Kavram

Antiviral ilaçların aktivasyon basamakları ve direnç mekanizmaları arasındaki farklar.
Soru 37Soru →

Kronik Hepatit BB (HBVHBV) tanısıyla pegile-interferon-alfa (PEG−IFN−αPEG-IFN-\alpha) tedavisi başlanan bir hastada, bu ilaç konak hücrede bir dizi antiviral proteinin sentezini indükleyerek etki gösterir. Bu proteinler arasında yer alan ve çift sarmallı RNA (dsRNAdsRNA) tarafından aktiflenen **protein kinaz R (PKRPKR)**, viral replikasyonu engellemek amacıyla aşağıdaki faktörlerden hangisini fosforilleyerek viral protein sentezini (translasyonu) durdurur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ökaryotik başlangıç faktörü 2 (eIF−2eIF-2)

Cevap

İnterferon-alfa tarafından indüklenen protein kinaz R (PKR), ökaryotik başlangıç faktörü 2'yi (eIF-2) fosforilleyerek translasyonu inhibe eder.
İnterferon-alfa tedavisi sırasında konak hücrede indüklenen protein kinaz R (PKR), viral replikasyonun bir yan ürünü olan çift sarmallı RNA (dsRNA) ile karşılaştığında aktifleşir. Aktifleşen PKR, ökaryotik başlangıç faktörü 2'nin (eIF-2) alfa alt birimini fosforilleyerek inaktive eder. Bu durum, protein sentezinin başlama kompleksinin oluşumunu engelleyerek viral protein üretimini durdurur.

Adım Adım Çözüm

1
İlacın (PEG-IFN-alfa) temel etki mekanizmasını tanımla.
İnterferonlar, konak hücrede antiviral bir durum (antiviral state) oluşturmak için PKR ve 2',5'-oligoadenilat sentetaz gibi proteinlerin sentezini indükler.
İnterferonlar doğrudan antiviral etki göstermek yerine, hücreyi virüs replikasyonuna karşı dirençli hale getiren genleri aktive ederler.
2
PKR'nin (Protein Kinaz R) aktivasyon ve etki yolunu analiz et.
PKR, viral replikasyon sırasında oluşan çift sarmallı RNA (dsRNA) varlığında aktifleşir.
dsRNA, virüs enfeksiyonunun bir göstergesidir ve PKR'nin konformasyonel değişikliğe uğrayarak aktifleşmesini sağlar.
3
Aktifleşen PKR'nin spesifik hücresel hedefini belirle.
Aktif PKR, ökaryotik başlangıç faktörü 2'nin (eIF-2) alfa alt birimini fosforiller.
Bu fosforilasyon, eIF-2'nin geri dönüşümünü engelleyerek translasyonun başlama aşamasında durmasına neden olur.

Anahtar Kavram

İnterferonlar, PKR aracılığıyla eIF-2'yi fosforilleyerek translasyonu, 2',5'-oligoadenilat sentetaz ve RNase L aracılığıyla ise mRNA degradasyonunu sağlayarak viral replikasyonu inhibe ederler.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 38Soru →

Allojenik hematopoetik kök hücre nakli yapılmış bir hastada, nakil sonrası 4. ayda gansiklovire dirençli (viral DNADNA polimeraz enziminde mutasyon içermeyen) CMVCMV reaktivasyonu saptanmıştır. Bu hastanın tedavisinde kullanılan, viral UL97UL97 protein kinaz enzimini doğrudan inhibe ederek viral nükleer çıkışı (nuclearnuclear egressegress) bozan, ancak gansiklovirin aktivasyonu için gerekli olan ilk fosforilasyon basamağını engellediği için gansiklovir ile kombine edilmesi önerilmeyen ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Maribavir

Cevap

Maribavir, UL97UL97 protein kinaz enzimini doğrudan inhibe ederek gansiklovirin aktivasyonunu engellediği için gansiklovir ile birlikte kullanılmamalıdır.
Maribavir, CMVCMV'nin UL97UL97 protein kinaz enzimini doğrudan hedef alan yeni sınıf bir antiviraldir. Gansiklovir ise aktifleşmek için mutlaka bu viral UL97UL97 enzimine ihtiyaç duyar. Maribavir'in bu enzimi inhibe etmesi, eş zamanlı kullanılan gansiklovirin aktif formuna dönüşmesini engeller ve bu iki ilaç arasında belirgin bir antagonizmaya neden olur. Bu nedenle klinik pratikte kombine edilmeleri önerilmez.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik senaryoyu ve direnç paternini değerlendirin.
Gansiklovire dirençli CMVCMV enfeksiyonunda UL97UL97 kinaz veya UL54UL54 DNADNA polimeraz mutasyonu olabilir. Soruda DNADNA polimerazda mutasyon olmadığı belirtilmiştir.
Bu durum direncin UL97UL97 kinaz mutasyonuna bağlı olduğunu düşündürür.
2
Gansiklovirin aktivasyon mekanizmasını hatırlayın.
Gansiklovir, viral UL97UL97 kinaz enzimi tarafından ilk fosforilasyon basamağından geçirilerek aktifleştirilir.
İlacın antivirallik kazanması için bu viral enzime bağımlılığı vardır.
3
Maribavirin etki mekanizmasını analiz edin.
Maribavir, viral UL97UL97 protein kinaz enzimini doğrudan ve kompetitif olmayan bir şekilde inhibe eder.
Bu etki nükleer çıkışı bozarak viral replikasyonu engeller.
4
İki ilacın kombine kullanımının sonucunu sentezleyin.
Maribavir UL97UL97 kinazını inhibe ettiği için, aynı ortamda bulunan gansiklovirin ilk fosforilasyon basamağı gerçekleşemez.
Bu durum farmakolojik bir antagonizmaya yol açar ve gansikloviri etkisiz kılar.

Anahtar Kavram

Antiviral ilaçlar arasındaki farmakodinamik antagonizma (UL97UL97 kinaz seviyesinde).
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 39Soru →

24 yaşında kadın hasta, dudak kenarında ağrılı ve veziküler karakterde lezyonlar şikayetiyle başvuruyor. Yapılan fizik muayene ve laboratuvar tetkikleri sonucunda Herpes simplex virüs (HSV−1HSV-1) enfeksiyonu tanısı konulan hastaya asiklovir tedavisi planlanıyor. Bu ilacın antiviral etkinliğini gösterebilmesi için enfekte konak hücresinde gerçekleşmesi gereken ilk kritik aktivasyon basamağı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Viral timidin kinaz enzimi aracılığıyla monofosfat formuna dönüştürülmesi

Cevap

Asiklovir'in antiviral etkinlik kazanması için gereken ilk basamak, viral timidin kinaz enzimi tarafından monofosfat formuna dönüştürülmesidir.
Asiklovir, herpes virüsleri tarafından kodlanan timidin kinaz enzimi için yüksek afiniteye sahiptir. Bu enzim, asikloviri asiklovir-monofosfata dönüştürür. Daha sonra konak hücreye ait kinazlar bu molekülü aktif trifosfat formuna taşır. Bu mekanizma ilacın sadece virüsle enfekte hücrelerde yoğunlaşmasını sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
İlacın aktivasyon gereksinimini belirle
Asiklovir bir ön ilaçtır (prodrug) ve aktifleşmesi için fosforillenmelidir.
Asiklovir doğal haliyle DNA polimerazı inhibe edemez.
2
İlk fosforilasyon basamağını sorgula
İlk fosforilasyon (monofosfat oluşumu) sadece virüsle enfekte hücrelerde bulunan viral timidin kinaz (TK) ile gerçekleşir.
İlacın seçici toksisitesinin ve sadece enfekte hücrelerde çalışmasının temel nedeni budur.
3
Sonraki basamakları ve nihai etkiyi analiz et
Monofosfat formu, konak hücre kinazları tarafından di- ve trifosfat formuna dönüştürülür ve viral DNA polimerazı inhibe eder.
Trifosfat formu dGTP ile yarışarak DNA zincirine girer ve zincir uzamasını (chain termination) durdurur.

Anahtar Kavram

Asiklovir seçiciliği, ilk aktivasyon basamağının viral timidin kinaz enzimine bağımlı olmasından kaynaklanır.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 40Soru →

Herpes simpleks virüs (HSV) ve Varisella zoster virüs (VZV) enfeksiyonlarının tedavisinde ilk seçenek olarak kullanılan asiklovir, bir pürin nükleozid analoğudur. Bu ilacın antiviral etkinlik gösterebilmesi için enfekte hücre içerisinde aktif trifosfat formuna dönüşmesi gerekmektedir. Asiklovir'in aktivasyonundaki ilk basamak olan monofosfat formuna dönüşümünü gerçekleştiren virüse özgü enzim aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Timidin kinaz

Cevap

Asiklovir'in aktivasyonundaki ilk fosforilasyon basamağını viral timidin kinaz enzimi gerçekleştirir.
Asiklovir bir nükleozid analoğudur ve antiviral aktivite kazanabilmesi için monofosfat, difosfat ve son olarak trifosfat formuna dönüşmelidir. İlk fosforilasyon basamağı (monofosfat oluşumu), Herpes simpleks ve Varisella zoster virüsleri tarafından kodlanan 'timidin kinaz' enzimi tarafından gerçekleştirilir. Konak hücre kinazları asikloviri monofosfat formuna dönüştüremediği için ilaç sadece virüsle enfekte hücrelerde aktif hale gelir. Bu durum ilacın düşük toksisite ve yüksek seçicilik göstermesinin temel nedenidir.

Adım Adım Çözüm

1
İlacın ön ilaç (prodrug) özelliğini değerlendir.
Asiklovir hücreye girdikten sonra aktifleşmek için üç aşamalı fosforilasyona ihtiyaç duyar.
Nükleozid analogları ancak nükleotid (trifosfat) formuna dönüştüklerinde DNA sentezini durdurabilirler.
2
İlk ve en kritik aktivasyon basamağını tanımla.
Asiklovir → Asiklovir monofosfat dönüşümü.
Bu basamak virüse özgü timidin kinaz enzimi tarafından gerçekleştirilir ve ilacın sadece enfekte hücrelerde çalışmasını sağlar.
3
Sonraki basamakları ve nihai hedefi belirle.
Hücresel kinazlar ilacı trifosfat formuna getirir ve bu form viral DNA polimerazı inhibe eder.
İlacın etki mekanizması zincir sonlandırılması (chain termination) prensibine dayanır.

Anahtar Kavram

Asiklovir aktivasyonu için viral timidin kinaz zorunludur; bu enzim aracılığıyla gerçekleşen ilk fosforilasyon ilacın seçiciliğini belirler.
Tahmini Süre:45s
ÖncekiSayfa 2 / 3Sonraki
Antiviral İlaçlar Alıştırma Soruları — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı — Sayfa 2 | Examkin