Antiviral İlaçlar

35 yaşında $HIV-1$ pozitif erkek hastanın tedavi protokolüne, viral replikasyon döngüsünde 'strand transfer' (zincir transferi) basamağını seçici olarak inhibe eden bir ilaç eklenmiştir. Bu ilacın etki mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Antiretroviral tedavi altındaki bir hastada gelişen ilaç direncini aşmak amacıyla, tedavi rejimine viral girişi (entry) hedefleyen bir ajan eklenmesi planlanmaktadır. Tedavi seçimi öncesinde yapılan fenotipik koreseptör tropizm testinde ($Trofile$ testi), virüsün hem $CXCR4$ hem de $CCR5$ reseptörlerini kullanabildiği ($dual/mixed$ tropizm) rapor edilmiştir. Bu laboratuvar bulgusu, aşağıdaki ilaçlardan hangisinin bu hastada beklenen klinik etkinliği gösteremeyeceğini kanıtlar?

$HIV-1$ replikasyon döngüsünde 'giriş' (entry) aşaması; tutunma (attachment), koreseptör etkileşimi ve füzyon basamaklarından oluşur. Standart antiretroviral tedavilere dirençli hastalarda 'kurtarma tedavisi' olarak kullanılan bir ajan; doğrudan viral zarf glikoproteini olan $gp120$'ye bağlanarak virüsün konak $CD4$ hücresine ilk tutunma aşamasını engeller. Etki mekanizması tanımlanan bu antiviral ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

Sitomegalovirüs (CMV) enfeksiyonlarının tedavisinde ve profilaksisinde ilk seçenek olarak kullanılan ganciclovir'in en önemli ve doz kısıtlayıcı yan etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

Kronik Hepatit $B$ ($HBV$) enfeksiyonu tedavisinde kullanılan bir guanozin nükleozid analoğunun; viral $DNA$ polimerazın 'priming' (başlatma) aktivitesini, pre-genomik $mRNA$'dan negatif iplikli $DNA$ sentezini (ters transkripsiyon) ve pozitif iplikli $DNA$ sentezini inhibe ettiği bilinmektedir.

Bu üçlü etki mekanizmasına sahip antiviral ajan aşağıdakilerden hangisidir?

Kronik Hepatit B ($CHB$) tanısı ile takibe alınan ve antiviral tedavi planlanan bir hastada, kullanılacak ilacın $HBV$ $DNA$ polimeraz enzimini; terminal protein aracılı baz hazırlama (priming), pre-genomik $RNA$'dan negatif iplikli $DNA$ sentezi (revers transkripsiyon) ve pozitif iplikli $DNA$ sentezi aşamalarının tamamında inhibe ettiği bilinmektedir. Bu hastada tercih edilen guanozin nükleozid analoğu aşağıdakilerden hangisidir?

$32$ yaşında HIV pozitif erkek hastada, $CD4+$ T hücre sayısı $45$ hücre/$mm^3$ olarak saptanmıştır. Görme kaybı şikayetiyle yapılan oftalmolojik muayenede sitomegalovirüs (CMV) retiniti tanısı alan hastaya gansiklovir başlanmış; ancak $4$ hafta sonra klinik iyileşme gözlenmemiştir. Yapılan moleküler analizlerde viral $UL97$ geninde mutasyon saptanmıştır. Bunun üzerine tedaviye eklenen ve viral DNA polimerazın pirofosfat bağlanma bölgesini kompetitif olarak inhibe eden ajanın kullanımı sırasında, divalent katyonlarla (kalsiyum, magnezyum) şelasyon yapma özelliğine bağlı olarak gelişebilecek en önemli komplikasyon aşağıdakilerden hangisidir?

İnfluenza A virüs replikasyon döngüsünde, viral nükleokapsidin soyulmasını (uncoating) sağlayan M2 iyon kanalını bloke ederek etki gösteren antiviral ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

AIDS tanısıyla izlenen ve sitomegalovirüs ($CMV$) retiniti nedeniyle gansiklovir tedavisi alırken klinik yanıt alınamayan bir hastada, viral $UL97$ fosfotransferaz enzimini kodlayan gende mutasyon saptanmıştır. Bu hastanın tedavisinde kullanılabilecek, aktivasyonu için viral kinazlara gereksinim duymayan ve yapısal olarak bir nükleotid (sitidin) analoğu olan antiviral ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

İnfluenza $A$ ve $B$ virüslerinin replikasyon döngüsünde, viral $mRNA$ sentezinin başlatılabilmesi için konak hücreye ait $mRNA$ moleküllerinin $5'$ uçlarındaki 'cap' (başlık) yapısının kesilip alınması (cap-snatching) gerekmektedir. Bu işlemden sorumlu olan viral polimeraz kompleksinin polimeraz asidik ($PA$) alt biriminin endonükleaz aktivitesini seçici olarak inhibe eden antiviral ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

$HIV$ enfeksiyonu tedavisinde kullanılan aşağıdaki antiretroviral ilaçlardan hangisinin en karakteristik yan etkisi kemik iliği süpresyonuna bağlı gelişen makrositer anemidir?

İnfluenza (grip) virüsünün enfekte ettiği konak hücreden yeni virionların salınımını (release), nöraminidaz enzimini inhibe ederek engelleyen antiviral ajan aşağıdakilerden hangisidir?

$48$ yaşında kronik Hepatit $C$ ($HCV$) tanılı erkek hastaya başlanan tedavi rejiminin $4$. haftasında halsizlik ve çarpıntı şikayetleri gelişmiştir. Laboratuvar incelemesinde hemoglobin değeri $9$ $g/dL$ (bazal: $14$ $g/dL$), indirekt bilirubin ve laktat dehidrogenaz ($LDH$) düzeylerinde artış saptanmıştır. Bu tabloya, kullanılan ilacın eritrositler içerisinde trifosfat formunda birikerek oksidatif hasara yol açmasının neden olduğu düşünülmektedir. Bu yan etkiye en sık yol açan antiviral ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

Herpes simpleks virüs ($HSV$) ve Varisella zoster virüs ($VZV$) enfeksiyonlarının tedavisinde kullanılan asiklovir ($acyclovir$), enfekte hücrelerde sağlıklı hücrelere göre yaklaşık $3000$ kat daha fazla antiviral etkinlik gösterir.

Bu ilacın enfekte hücrelerde seçici olarak birikmesini ve aktifleşmesini sağlayan temel mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Kronik Hepatit B ($HBV$) ve Hepatit D ($HDV$) ko-enfeksiyonu olan, nükleoz(t)id analog tedavisi altında $HBV$ $DNA$ düzeyi saptanamaz seviyede olmasına rağmen $HDV$ $RNA$ düzeyi yüksek seyreden ve kompanse sirozu bulunan 45 yaşında bir erkek hastada, tedaviye yeni nesil bir antiviral olan bulevirtid eklenmesi planlanmaktadır. Bu ilacın antiviral etkinlik gösterdiği temel mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Sitomegalovirüs ($CMV$) retiniti tanısıyla takip edilen ve $UL97$ gen mutasyonu nedeniyle gansiklovire dirençli olduğu saptanmış bir hastada, tedaviye foskarnet eklenmiştir. Bu ilacın etki mekanizması ve klinik özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$34$ yaşında $HIV$ pozitif bir erkek hastada antiretroviral tedavi ($ART$) planlanmaktadır. Tedavi rejiminde yer alan nükleozid revers transkriptaz inhibitörleri ($NRTI$), genel olarak konak hücre kinazları tarafından üç basamakta fosforillenerek aktif trifosfat formlarına dönüşürler. Ancak bu gruptaki bir ilaç, diğerlerinden farklı olarak nükleozid değil "nükleotid" yapısında olduğu için ilk fosforilasyon basamağına gereksinim duymaz. Bu özelliklere sahip olan ve $HIV$ tedavisinde yaygın olarak kullanılan antiviral ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

AIDS tanısıyla izlenen ve $CD4^+$ T lenfosit düzeyi $50/mm^3$’ün altında olan bir hastada, görme kaybı şikayetiyle başvurusu üzerine sitomegalovirüs ($CMV$) retiniti tanısı konulmuştur. Tedavi amacıyla başlanan ve viral $DNA$ polimeraz enzimini, pirofosfat bağlanma bölgesine doğrudan bağlanarak (viral kinazlarca aktivasyon gerektirmeden) inhibe eden antiviral ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

$52$ yaşında kronik Hepatit C ($HCV$) tanısı ile takip edilen bir hastanın tedavi planına, viral replikasyon döngüsünde $NS5B$ $RNA$ bağımlı $RNA$ polimeraz enzimini nükleotid analoğu olarak kompetitif şekilde inhibe eden bir ajan eklenmiştir. Bu hastada kullanılan antiviral ilaç aşağıdakilerden hangisidir?