Juvenil İdiopatik Artrit (JIA)

31 soru

Soru 21Soru →

44 yaşında bir kız çocuk, son 88 haftadır devam eden her iki diz, her iki ayak bileği ve sağ el bileğinde (55 eklem) ağrı ve şişlik şikayetiyle getiriliyor. Sabahları eklemlerini hareket ettirmekte zorlandığı, gün ilerledikçe şikayetlerinin azaldığı ve yürümesinin düzeldiği belirtiliyor. Fizik muayenede etkilenen eklemlerde artrit bulguları saptanan hastanın laboratuvar incelemesinde ANA (antinükleer antikor) pozitif, RF (romatoid faktör) ise negatif bulunuyor. Bu hasta için en olası tanı ve yapılması gereken oftalmolojik izlem planı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Poliartiküler JİA - 33 ayda bir biyomikroskobik (slit-lamp) muayene

Cevap

Poliartiküler JİA tanısı olan ve ANA pozitifliği bulunan bu hastada üveit riski yüksek olduğu için 33 ayda bir biyomikroskobik muayene yapılmalıdır.
Hastada saptanan 55 eklem tutulumu ve 88 haftalık süre, poliartiküler JİA tanısı için yeterlidir. JİA izlem protokollerine göre; ANA pozitifliği, hastalığın 77 yaşından önce başlaması ve hastalık süresinin 44 yıldan kısa olması hastayı üveit açısından 'en yüksek risk' grubuna sokar. Bu gruptaki hastaların her 33 ayda bir yarık lamba (slit-lamp) muayenesi ile taranması gerekmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Eklemleri say ve süreyi kontrol et.
55 eklem (poliartiküler) ve 88 hafta (>6>6 hafta) süre saptandı.
JİA tanısı için artritin 1616 yaşından önce başlaması, en az 66 hafta sürmesi ve eklem sayısına göre sınıflandırılması gerekir.
2
Subtip tayini yap.
Poliartiküler JİA (RF negatif) tanısına ulaşıldı.
Beş veya daha fazla eklem tutulumu poliartiküler olarak tanımlanır.
3
Üveit risk faktörlerini değerlendir.
Başlangıç yaşı <7<7, ANA pozitif ve hastalık süresi <4<4 yıl olduğu için 'Yüksek Risk' grubundadır.
JİA'da üveit sinsi seyreder; genç yaş ve ANA pozitifliği en önemli risk faktörleridir.
4
Tarama sıklığını belirle.
Yüksek risk grubundaki hastalar için 33 ayda bir kontrol önerilir.
Asemptomatik üveitin erken teşhisi kalıcı görme kaybını önlemek için kritiktir.

Anahtar Kavram

JİA alt tiplerinin sınıflandırılması ve ANA pozitifliğine göre üveit tarama protokolü.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 22Soru →

66 yaşında bir kız çocuk, son 1212 haftadır devam eden her iki el bileği, her iki diz, sağ dirsek ve her iki ayak bileğinde (toplam 77 eklem) şişlik ve hareket kısıtlılığı şikayetiyle polikliniğe getiriliyor. Sabahları yaklaşık 11 saat süren bir tutukluk tanımlanan hastanın fizik muayenesinde tutulan eklemlerde ısı artışı ve efüzyon saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde romatoid faktör (RF) negatif, antinükleer antikor (ANA) pozitif (1:1601:160 titrede) ve eritrosit sedimentasyon hızı (ESH) 5252 mm/saat olarak bulunuyor. Bu hasta için en olası tanı ve görme kaybına yol açabilen kronik iridosiklit riski nedeniyle yapılması gereken üveit tarama sıklığı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: RF (-) Poliartiküler JİA - 33 ayda bir

Cevap

RF (-) Poliartiküler JİA - 33 ayda bir
Hastanın klinik tablosu (7 eklem, 12 hafta süre, RF negatif) RF (-) Poliartiküler JİA ile tam uyumludur. Juvenil idiopatik artritte kronik iridosiklit (üveit) riski özellikle kız çocuklarında, ANA pozitifliğinde ve hastalığın erken yaşta (7 yaş altı) başladığı durumlarda en yüksektir. Bu kriterleri karşılayan hastalar 'Yüksek Risk' grubunda kabul edilir ve her 3 ayda bir yarık lamba (slit-lamp) muayenesi ile taranmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Eklem sayısı ve sürenin değerlendirilmesi
77 eklem tutulumu ve 1212 haftalık süre saptandı.
ILAR kriterlerine göre 6 haftadan uzun süren ve ilk 6 ayda 5 veya daha fazla eklemi tutan tablo poliartiküler JİA olarak tanımlanır.
2
Serolojik belirteçlerin incelenmesi
RF negatif, ANA pozitif olarak saptandı.
RF negatifliği alt tipin belirlenmesini sağlar. ANA pozitifliği ise kronik üveit riskini artıran en önemli faktördür.
3
Üveit risk grubunun belirlenmesi
Hasta 'Yüksek Risk' grubunda yer almaktadır.
AAP ve ILAR önerilerine göre; tanı anında yaşı ≤6\leq 6 olan, ANA pozitifliği saptanan ve hastalık süresi 44 yıldan az olan oligoartiküler veya poliartiküler (RF-) JİA hastaları en yüksek risk grubundadır.
4
Tarama sıklığının saptanması
33 ayda bir oftalmolojik muayene planlanmalıdır.
Yüksek riskli grupta üveit asemptomatik seyredebileceği ve görme kaybına yol açabileceği için sık takip hayati önem taşır.

Anahtar Kavram

JİA Alt Tipleri ve Üveit Tarama Protokolleri
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 23Soru →

Son 1010 haftadır yürürken topallama ve sabahları yataktan kalkarken hareketlerinde belirgin kısıtlılık fark edilen 3,53,5 yaşındaki bir kız çocuk polikliniğe getiriliyor. Fizik muayenesinde sağ diz ve sol ayak bileğinde (toplam 22 eklem) ısı artışı, efüzyon ve hareket kısıtlılığı saptanıyor; ateş, döküntü veya organomegali saptanmıyor. Laboratuvar incelemesinde; ANA 1/3201/320 (pozitif), RF negatif, ESH 3838 mm/saat ve CRP 1212 mg/L (normal <5<5) olarak bulunuyor. Bu hasta için en olası tanı, ayırıcı tanıda öncelikle dışlanması gereken durumlar ve gerekli oftalmolojik izlem stratejisiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tanı oligoartiküler JIA'dır; ayırıcı tanıda septik artrit ve akut romatizmal ateş dışlanmalıdır; ANA pozitifliği ve erken başlangıç yaşı nedeniyle ilk 4 yıl boyunca 3 ayda bir yarık lamba muayenesi yapılmalıdır.

Cevap

Tanı oligoartiküler JIA'dır; septik artrit ve akut romatizmal ateş dışlanmalıdır; ANA pozitifliği ve erken başlangıç yaşı nedeniyle ilk 4 yıl boyunca 3 ayda bir yarık lamba muayenesi yapılmalıdır.
Doğru seçenek, hastanın klinik tablosunu (oligoartiküler tutulum, kronik seyir) doğru tanımlamakta ve TUS'ta sıkça sorgulanan üveit tarama protokolünü (ANA pozitifliği durumunda 3 ayda bir) tam olarak yansıtmaktadır. Ayırıcı tanıda septik artrit ve ARA'nın dışlanması gerekliliği pediatrik romatolojinin temel kuralıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik verileri sınıflandır
3,5 yaş, kız, 10 hafta (>6 hafta), 2 eklem (<5 eklem), ANA (+)
JIA alt tipini belirlemek için ILAR kriterlerini uygulamak gerekir.
2
Ayırıcı tanıları değerlendir
Septik artrit (genellikle akut ve tek eklem), Akut Romatizmal Ateş (gezici poliartrit, nadiren oligoartrit)
JIA tanısı koymadan önce benzer klinik tabloların dışlanması zorunludur.
3
Komplikasyon riskini ve izlemi belirle
ANA (+) ve <7 yaş başlangıçlı oligo JIA -> Yüksek üveit riski -> 3 ayda bir yarık lamba muayenesi
Oligoartiküler JIA'da en korkulan komplikasyon olan körlüğe yol açabilen asemptomatik kronik üveit erken yakalanmalıdır.

Anahtar Kavram

Oligoartiküler JIA Tanı Kriterleri ve ANA Pozitifliğinde Üveit İzlemi
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 24Soru →

66 yaşında bir kız çocuk, son 33 aydır sol dizinde ve sağ el bileğinde belirgin şişlik, sabahları yataktan kalkarken zorlanma ve gün içinde hareketle azalan aksama şikayetleriyle getirilmiştir. Ateş öyküsü yoktur. Fizik muayenede her iki eklemde efüzyon ve hareket kısıtlılığı saptanmış; sistemik bir bulguya rastlanmamıştır. Laboratuvar incelemesinde ESR:45mm/saatESR: 45 mm/saat, CRP:12mg/LCRP: 12 mg/L, ANAANA titresi 1:3201:320 (homojen), RFRF negatif bulunmuştur. Bu hastanın klinik yönetimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Üveit gelişimi açısından yüksek riskli grupta yer aldığı için her 33 ayda bir yarık lamba ile tarama muayenesi planlanmalıdır.

Cevap

Küçük yaşta başlangıç gösteren ve ANAANA pozitifliği saptanan oligoartiküler Juvenil İdiopatik Artrit hastalarında, kronik üveit riski nedeniyle her 33 ayda bir yarık lamba taraması yapılmalıdır.
Oligoartiküler JI˙AJİA tanısı alan hastalarda üveit sıklıkla asemptomatik seyreder. ANAANA pozitifliği, hastalığın 77 yaşından önce başlaması ve hastalık süresinin 44 yıldan kısa olması üveit gelişimi için 'yüksek risk' grubunu tanımlar. Bu gruptaki hastaların her 33 ayda bir oftalmoloji tarafından yarık lamba ile muayene edilmesi standart izlem protokolüdür.

Adım Adım Çözüm

1
JİA alt tipinin belirlenmesi
Hasta 66 yaşında, 33 aydır (>6>6 hafta) süren 22 eklem tutulumu (oligoartiküler) ile uyumludur.
Tanı kriterleri için süre ve eklem sayısı kritiktir.
2
Üveit risk faktörlerinin analizi
Başlangıç yaşı <7<7 yaş, hastalık süresi <4<4 yıl ve ANAANA pozitifliği saptandı.
Üveit tarama sıklığı bu üç faktöre göre belirlenir.
3
Tarama sıklığının saptanması
Yüksek risk grubu kriterleri karşılandığı için 33 ayda bir muayene kararı verildi.
JI˙AJİA üveiti asemptomatik seyrettiği için düzenli tarama körlüğü önler.
4
Ayırıcı tanı ve tedavi prensiplerinin gözden geçirilmesi
Gezici olmayan artrit ARAARA'dan uzaklaştırır; immünsüpresif tedavi canlı aşı kontrendikasyonu oluşturur.
Komplikasyon ve tedavi yönetimi için bu bilgiler gereklidir.

Anahtar Kavram

Juvenil İdiopatik Artrit'te Üveit Risk Stratifikasyonu
Soru 25Soru →

1212 yaşında bir kız çocuk, son 1010 haftadır devam eden her iki el bileği, her iki diz, her iki ayak bileği ve her iki el 2.2. metakarpofalangeal (toplam 88) eklemlerinde ağrı, şişlik ve hareket kısıtlılığı şikayeti ile polikliniğe getiriliyor. Hastanın sabahları eklemlerini açmakta zorlandığı ve bu durumun yaklaşık 22 saat sürdüğü ifade ediliyor. Fizik muayenede belirtilen eklemlerde efüzyon ve aktif hareket kısıtlılığı saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde RF pozitif, ANA negatif ve eritrosit sedimentasyon hızı (ESH) 6868 mm/saat bulunuyor.

Bu hasta için en olası tanı ve tedavi planına eklenmesi gereken oftalmolojik tarama sıklığı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: RF pozitif poliartiküler JİA - 66 ayda bir

Cevap

RF pozitif poliartiküler JİA tanısı ile takip edilen bu hastada, üveit taraması 66 ayda bir yapılmalıdır.
Hastada 66 haftadan uzun süren, 88 eklemi tutan simetrik artrit ve RF pozitifliği mevcuttur; bu bulgular RF pozitif poliartiküler JİA tanısını kesinleştirir. Amerikan Romatoloji Koleji (ACR) kılavuzlarına göre, ANA negatif olan ve 77 yaşından sonra başlayan poliartiküler JİA hastalarında üveit taraması 66 ayda bir yapılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguların süresini ve eklem sayısını değerlendir.
Süre 1010 hafta (>6>6 hafta) ve eklem sayısı 88 (≥5≥5).
JİA tanısı için artritin en az 66 hafta sürmesi ve poliartiküler alt tip için ≥5≥5 eklem tutulumu olması şarttır.
2
Laboratuvar belirteçlerini (RF ve ANA) ve yaşı analiz et.
RF pozitif, ANA negatif, başlangıç yaşı 1212.
RF pozitifliği poliartiküler JİA'yı ikiye ayırır (pozitif/negatif); RF pozitifliği genellikle ergenlik dönemindeki kızlarda görülür ve daha agresif seyreder.
3
Üveit riskini belirle ve tarama protokolünü seç.
Orta-düşük risk grubu (ANA negatif, >7>7 yaş başlangıç).
Üveit tarama sıklığı ANA durumu, JİA alt tipi ve başlangıç yaşına göre belirlenir. ANA negatif poliartiküler JİA'da tarama aralığı 66 aydır.

Anahtar Kavram

JİA alt tiplerinde (Poliartiküler/Oligoartiküler) RF durumu ve üveit tarama sıklığının belirlenmesi.

Daha Fazla Pratik

ANA pozitifliği olan ve 7 yaşından küçük başlayan bir oligoartiküler JİA vakasında tarama sıklığının nasıl değişeceğini gözden geçirin.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 26Soru →

44 yaşında bir kız çocuk, 1212 haftadır süren sol diz ve sağ ayak bileğinde şişlik ve sabah tutukluğu ile getiriliyor. Fizik muayenede her iki eklemde efüzyon, ısı artışı ve hareket kısıtlılığı saptanıyor; ancak ateş veya döküntü gözlenmiyor. Laboratuvar incelemesinde ANA: 1:6401:640 pozitif, RF: negatif ve ESHESH: 3232 mm/saat bulunuyor. Hastaya oligoartiküler Juvenil İdiopatik Artrit (JİA) tanısı konularak Metotreksat tedavisi planlanıyor.

Bu hastanın klinik izlemi ve tedavi yönetimi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Üveit riski nedeniyle her 33 ayda bir biyomikroskobik (slit-lamp) göz muayenesi yapılmalı ve Metotreksat tedavisi süresince KKK gibi canlı aşılar uygulanmamalıdır.

Cevap

Oligoartiküler JİA tanısı alan, ANA pozitif ve başlangıç yaşı 66 yaşın altında olan hastalar üveit açısından en yüksek risk grubundadır ve her 33 ayda bir göz muayenesi ile izlenmelidir; ayrıca Metotreksat gibi immünsüpresif tedaviler sırasında canlı aşılar (KKK, suçiçeği vb.) uygulanmamalıdır.
Doğru yaklaşım, üveit gelişimi açısından en riskli grup olan ANA pozitif oligoartiküler JİA hastasını her 33 ayda bir göz muayenesine yönlendirmek ve immünsüpresif bir ajan olan Metotreksat kullanımı sırasında canlı aşı uygulamalarından kaçınmaktır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik ve laboratuvar bulguları ile tanı koymak.
44 yaşındaki hastada 1212 haftadır süren 22 eklem tutulumu (oligoartiküler) ve ANA pozitifliği mevcuttur. Bu bulgularla Oligoartiküler JİA tanısı konur.
JİA tanısı için 1616 yaşından önce başlayan ve en az 66 hafta süren artrit varlığı şarttır.
2
Üveit risk faktörlerini ve tarama sıklığını belirlemek.
Oligoartiküler tip, ANA pozitifliği ve başlangıç yaşının ≤6\leq 6 olması hastayı 'Kategori 1' (en yüksek risk) grubuna sokar.
Bu gruptaki hastalarda asemptomatik kronik iridosiklit riski çok yüksektir ve erken tanı için her 33 ayda bir slit-lamp muayenesi zorunludur.
3
Tedavi protokolü ile bağışıklama ilişkisini değerlendirmek.
Hastalık modifiye edici ilaç (Metotreksat) planlanan hastada canlı aşılar kontrendikedir.
İmmünsüpresif tedavi sırasında uygulanan canlı aşılar ciddi enfeksiyon riskine yol açabilir.

Anahtar Kavram

JİA'da üveit tarama stratejisi ve immünsüpresif tedavi altında aşılama ilkeleri.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 27Soru →

44 yaşında bir kız çocuk, 1414 haftadır devam eden sol diz ve sağ ayak bileğinde ağrılı şişlik nedeniyle polikliniğe getiriliyor. Öyküsünden son 33 haftadır bu şikayetlerine sağ el 2.,3.2., 3. ve 4.4. metakarpofalangeal (MKP) eklemleri ile sol el bileğinin de eklendiği öğreniliyor. Ateş veya döküntü öyküsü saptanmıyor. Fizik muayenede toplam 66 eklemde aktif artrit (şişlik, ısı artışı ve hareket kısıtlılığı) saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde; sedimentasyon hızı: 5858 mm/saat, CRP: 4,24,2 mg/dL, ANA (+) 1/6401/640 homojen patern ve romatoid faktör (RF) negatif olarak bulunuyor.

Bu hasta için en olası tanı ve kronik üveit gelişimi açısından önerilen oftalmoloji kontrol sıklığı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Poliartiküler JİA (RF negatif) - 33 ayda bir

Cevap

En olası tanı Poliartiküler JİA (RF negatif) olup, hastanın yaş ve ANA durumu nedeniyle üveit taraması 33 ayda bir yapılmalıdır.
Poliartiküler JİA (RF negatif) tanısı, hastalığın ilk 66 ayında 55 veya daha fazla eklemin tutulmasıyla konur. Bu vakada 14.14. haftada (yaklaşık 3,53,5 ay) 66 eklem tutulumu olduğu için tanı doğrudur. Üveit taramasında ise ANA pozitifliği, hastalığın erken yaşta (<7<7 yaş) başlaması ve süresinin kısa olması (<4<4 yıl) hastayı en yüksek risk grubuna sokar; bu grupta standart takip sıklığı 33 aydır.

Adım Adım Çözüm

1
Artrit süresini ve eklem sayısını değerlendir.
Süre 1414 hafta (>6>6 hafta) olduğu için kroniktir. Toplam tutulan eklem sayısı 66 (≥5≥5 eklem) olarak saptanmıştır.
JİA tanısı için artritin en az 66 hafta sürmesi ve sınıflama için ilk 66 aydaki eklem sayısı kritiktir.
2
ILAR kriterlerine göre sınıflama yap.
Hastalığın ilk 66 ayı içerisinde eklem sayısı 55 ve üzerine çıktığı için 'Poliartiküler JİA' tanısı konur.
Oligoartiküler ve poliartiküler ayrımı ilk 66 aydaki eklem sayısı üzerinden yapılır.
3
Üveit risk grubunu belirle.
Hasta ANA pozitif, başlangıç yaşı <7<7 yıl ve hastalık süresi <4<4 yıl olduğu için 'Yüksek Risk' grubundadır.
JİA'da üveit riski; ANA pozitifliği, erken başlangıç yaşı ve hastalık süresine göre belirlenir.
4
Risk grubuna uygun izlem sıklığını seç.
Yüksek riskli hastalarda ilk 44 yıl boyunca 33 ayda bir slit-lamp muayenesi önerilir.
Asemptomatik kronik üveit, kalıcı görme kaybını önlemek için sık takip gerektirir.

Anahtar Kavram

JİA sınıflamasında ilk 66 ay kuralı ve ANA pozitifliğine göre üveit tarama protokolü.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 28Soru →

3 yaşında bir kız çocuk, sağ diz ve sol ayak bileğinde yaklaşık 8 haftadır devam eden şişlik ve hareket kısıtlılığı şikayetleri ile polikliniğe getiriliyor. Ailesi, sabahları çocuğun eklemlerini hareket ettirmekte zorlandığını ancak gün içinde hareketlerinin biraz daha rahatladığını ifade ediyor. Fizik muayenede her iki eklemde efüzyon ve ısı artışı saptanırken; ateş, döküntü veya lenfadenopati izlenmiyor. Laboratuvar incelemesinde sedimentasyon hızı 45 mm/saat45\text{ mm/saat} ve ANA pozitif (1/3201/320, granüler patern) olarak bulunuyor. Bu hasta için en olası tanı ve asemptomatik seyreden üveit riski nedeniyle yapılması gereken en uygun oftalmolojik tarama sıklığı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Oligoartiküler Juvenil İdiopatik Artrit — 3 ayda bir yarık lamba muayenesi

Cevap

En olası tanı Oligoartiküler Juvenil İdiopatik Artrit olup, ANA pozitifliği ve küçük yaş başlangıcı nedeniyle 3 ayda bir yarık lamba ile üveit taraması yapılmalıdır.
Doğru seçenek olan Oligoartiküler JIA ve 3 ayda bir tarama yanıtı hastanın klinik tablosuyla tam uyumludur. JIA tanısı için artritin 16 yaşından önce başlaması, 6 haftadan uzun sürmesi ve diğer nedenlerin dışlanması gerekir. İlk 6 ayda 4 veya daha az eklem tutulumu olması 'oligoartiküler' tipi tanımlar. Bu grupta, özellikle ANA pozitifliği olan ve küçük yaşta ( < 7 yaş) başlayan kız çocuklarında kronik iridosiklit (üveit) riski %20-30'lara kadar çıkar. Üveit genellikle sessiz seyrettiği için bu hastaların semptom vermesini beklemeden 3 ayda bir yarık lamba ile taranması körlük riskini önlemek için hayati önem taşır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları (eklem sayısı ve süresi) değerlendir
8 hafta süren ( > 6 hafta) ve 2 eklem tutulumu ( < 5 eklem) olan tablo 'Oligoartiküler JIA' olarak tanımlanır.
JIA sınıflandırması için semptomların 6 haftadan uzun sürmesi ve ilk 6 aydaki eklem sayısı kritiktir.
2
Üveit risk faktörlerini belirle
Hasta ANA pozitif, kız çocuk ve hastalık başlangıç yaşı 3 (7 yaş altı).
Bu üç faktör (ANA+, kız cinsiyet, küçük yaş başlangıcı) oligoartiküler JIA'da kronik asemptomatik üveit riskini en üst düzeye çıkarır.
3
İzlem protokolünü kararlaştır
Yüksek riskli grupta oldukları için ilk birkaç yıl boyunca 3 ayda bir yarık lamba muayenesi önerilir.
Üveit sıklıkla asemptomatiktir ve zamanında saptanmazsa körlüğe (bant keratopati, katarakt, glokom) yol açabilir.

Anahtar Kavram

Oligoartiküler JIA'da ANA pozitifliği ve erken başlangıç yaşı kronik üveit için en güçlü risk faktörleridir ve sık (3 ayda bir) oftalmolojik tarama gerektirir.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 29Soru →

44 yaşında bir erkek çocuk, yaklaşık 88 haftadır devam eden sol dizinde şişlik, ağrı ve sabahları yataktan kalkarken belirginleşen topallama şikayetiyle polikliniğe getiriliyor. Öyküsünden şikayetlerinin aralıksız sürdüğü ve herhangi bir travma öyküsü olmadığı öğreniliyor. Fizik muayenede sol diz ekleminde efüzyon, hafif ısı artışı ve hareket kısıtlılığı saptanıyor; diğer tüm eklem muayeneleri normal sınırlarda bulunuyor. Laboratuvar tetkiklerinde; lökosit: 9.200/mm39.200/mm^3, CRP:14mg/LCRP: 14 mg/L (N: <5), ESR:26mm/saatESR: 26 mm/saat ve ANAANA pozitifliği (1/1601/160 titrasyonda) saptanıyor. Buna göre, bu hasta için en olası tanı ve eşlik edebilecek asemptomatik üveit gelişimi açısından yapılması gereken yarık lamba muayenesi sıklığı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Oligoartiküler juvenil idiopatik artrit — 33 ayda bir

Cevap

Oligoartiküler juvenil idiopatik artrit tanısı konulmalı ve üveit riski nedeniyle 33 ayda bir yarık lamba muayenesi yapılmalıdır.
Hastanın yaşı (<16<16), semptom süresi (>6>6 hafta) ve tutulan eklem sayısı (11 adet) JİA tanısı için tipiktir. 1−41-4 eklem tutulumu 'Oligoartiküler JİA' olarak tanımlanır. Bu alt tipte, özellikle ANA pozitifliği olan ve başlangıç yaşı küçük olan çocuklarda asemptomatik üveit riski en yüksek düzeydedir. Bu nedenle, ilk birkaç yıl boyunca her 33 ayda bir yarık lamba muayenesi ile üveit taraması yapılması hayati önem taşır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tabloyu değerlendir
44 yaşında, 88 haftadır süren ( >6>6 hafta) tek eklem (sol diz) tutulumu.
JİA tanısı için semptomların en az 6 hafta sürmesi ve 16 yaşından önce başlaması gerekir.
2
JİA alt tipini belirle
Oligoartiküler JİA (1−41-4 eklem tutulumu).
Hastada sadece sol diz tutulumu olduğu için oligoartiküler sınıflamasına girer.
3
Risk faktörlerini ve tarama sıklığını analiz et
ANA (+) ve yaş <7<7 olduğu için yüksek risk grubu; 33 ayda bir üveit taraması.
Oligoartiküler JİA'da ANA pozitifliği, asemptomatik kronik iridosiklit (üveit) riskini anlamlı derecede artırır.

Anahtar Kavram

Juvenil İdiopatik Artrit (JİA) sınıflamasında eklem sayısı ve üveit risk yönetimi.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 30Soru →

44 yaşında bir kız çocuk, son 1010 haftadır devam eden sağ diz ve sol ayak bileğinde ağrısız şişlik, hareket kısıtlılığı ve özellikle sabahları belirginleşen topallama şikayeti ile polikliniğe getiriliyor. Fizik muayenede saptanan artrit bulguları dışında sistemik muayenesi normaldir. Laboratuvar tetkiklerinde sedimentasyon hızı ve CRP hafif yüksek, ANA (antinükleer antikor) pozitif, RF (romatoid faktör) ise negatif saptanıyor. Bu hasta için en olası tanı ve yapılması gereken üveit tarama sıklığı aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Oligoartiküler JİA - 33 ayda bir oftalmolojik tarama

Cevap

Oligoartiküler JİA tanısı alan, ANA pozitifliği olan ve başlangıç yaşı 77'den küçük olan çocuklarda üveit riski en yüksek seviyededir ve bu hastalar her 33 ayda bir yarık lamba muayenesi ile taranmalıdır.
Hastada 1616 yaş öncesi başlayan ve 66 haftadan uzun süren artrit mevcuttur. İlk 66 ayda tutulan eklem sayısı 44 veya daha az olduğu için 'Oligoartiküler JİA' tanısı konur. ANA pozitifliği olan ve başlangıç yaşı 77 yaşından küçük olan kız çocukları, asemptomatik üveit açısından en yüksek risk grubundadır. Bu gruptaki hastaların ilk birkaç yıl boyunca her 33 ayda bir oftalmolojik (yarık lamba) muayene ile taranması gerekmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Artrit süresini ve başlangıç yaşını değerlendir
Süre 1010 hafta (>6>6 hafta) ve yaş 44 (<16<16), JİA kriterleri karşılanıyor.
JİA tanısı için semptomların 1616 yaşından önce başlaması ve en az 66 hafta sürmesi gerekir.
2
Tutulan eklem sayısını belirle
Diz ve ayak bileği olmak üzere toplam 22 eklem tutulumu var (Oligoartiküler tip).
İlk 66 ayda 44 veya daha az eklem tutulumu oligoartiküler, 55 veya daha fazla tutulum poliartiküler JİA olarak sınıflandırılır.
3
Üveit risk faktörlerini analiz et
Hasta ANA pozitif ve başlangıç yaşı 44 (yüksek riskli grup).
Oligoartiküler tutulum, ANA pozitifliği ve kadın cinsiyet kronik asemptomatik üveit için en önemli risk faktörleridir.
4
Tarama protokolünü belirle
En yüksek riskli grupta tarama sıklığı 33 aydır.
Üveit genellikle asemptomatik seyredip görme kaybına yol açabildiği için düzenli takip hayatidir.

Anahtar Kavram

Juvenil İdiopatik Artrit (JİA) sınıflaması ve üveit riskine göre tarama sıklığı belirlenmesi.
Soru 31Soru →

33 yaşında bir kız çocuk, son 88 haftadır her iki el bileğinde, her iki dizinde ve her iki ayak bileğinde saptanan şişlik, ağrı ve sabahları belirginleşen hareket kısıtlılığı şikayetiyle polikliniğe getiriliyor. Yapılan fizik muayenede toplam 66 eklemde aktif artrit bulguları saptanıyor. Laboratuvar incelemelerinde romatoid faktör (RFRF) negatif, antinükleer antikor (ANAANA) pozitif olarak bulunuyor. Bu hastadaki en olası tanı ve komplikasyon izlemi için önerilen oftalmolojik tarama sıklığı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Poliartiküler JIAJIA (RFRF negatif) — 33 ayda bir yarık lamba muayenesi

Cevap

Poliartiküler JIAJIA (RFRF negatif) tanısı konulmalı ve ANAANA pozitifliği nedeniyle 33 ayda bir yarık lamba ile üveit taraması yapılmalıdır.
Hastada 66 eklemde tutulum olması ve şikayetlerin 66 haftadan uzun sürmesi poliartiküler JIAJIA tanısını doğrular. RFRF negatifliği bu alt tipin özelliğidir. ANAANA pozitifliği olan ve küçük yaşta (7 yaş altı) tanı alan hastalarda kronik üveit riski en yüksek düzeydedir; bu nedenle literatürde bu hastalar için her 33 ayda bir yarık lamba ile göz muayenesi yapılması önerilmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Eklem sayısı ve süresini değerlendir.
66 eklemde artrit mevcut ve süre 66 haftadan uzun (88 hafta).
44 eklemden fazla tutulum olması poliartiküler JIAJIA tanısını destekler.
2
RFRF ve ANAANA sonucunu yorumla.
RFRF negatifliği alt tipi belirler, ANAANA pozitifliği komplikasyon riskini belirler.
ANAANA pozitifliği olan erken başlangıçlı JIAJIA olgularında asemptomatik kronik üveit riski çok yüksektir.
3
Oftalmolojik izlem sıklığını belirle.
Poliartiküler veya oligoartiküler tipte, ANAANA pozitif ve başlangıç yaşı ≤6\leq 6 olanlarda 33 ayda bir tarama önerilir.
Üveit sıklıkla sessiz seyrettiği için yarık lamba ile düzenli tarama görme kaybını önlemek için kritiktir.

Anahtar Kavram

Juvenil İdiopatik Artrit alt tiplerinin eklem sayısına göre ayrımı ve ANAANA pozitifliği varlığında üveit tarama protokolü.
Tahmini Süre:1m 30s
ÖncekiSayfa 2 / 2
Juvenil İdiopatik Artrit (JIA) Alıştırma Soruları — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı — Sayfa 2 | Examkin