Tüm alıştırma soruları

Türk edebiyatında Batılı anlamda ilk başarılı roman örneklerini veren Halit Ziya Uşaklıgil'den etkilenen ve edebiyatımızın ilk psikolojik romanı kabul edilen Eylül adlı eseri kaleme alan yazar aşağıdakilerden hangisidir?

Şirin sarayın penceresinden baktı ki Ferhat dağın bağrını delmekte, külüngünü her vuruşunda yer gök inlemektedir. Şirin’in yüreği cız etti, dadısını çağırıp: "Git o yiğide benden selam et, canını bu kuru taşa telef etmesin, muradı neyse tez zamanda bildirsin." dedi. Dadı varıp Ferhat’a Şirin’in sözlerini ulaştırınca Ferhat sazını eline alıp şöyle seslendi:

*Dağlar seni delik deşik eylerim,*
*Şirin yârin haberini söylerim.*
*Günde yüz bin külünk vursam bıkmazam,*
*Aşkın ile canı feda eylerim.*

Ferhat ile Şirin hikâyesinden alınan bu parçanın biçim, üslup ve içerik özellikleri dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Servet-i Fünun Dönemi romanı ve yazarlarıyla ilgili aşağıdaki parçada boş bırakılan yerlere sırasıyla hangi eser ve yazar adları getirilmelidir?

Aşağıda 14. yüzyıl Anadolu sahası Türk edebiyatına yön veren iki sanatçının edebi şahsiyetlerine dair bazı özellikler verilmiştir:

* Şiirlerinde din dı��ı konuları, aşkı, şarabı ve yiğitliği coşkulu bir dille işlemiştir. Divan sahibi olan sanatçı, herhangi bir tasavvufi ekole bağlanmamış; kadılık ve hükümdarlık gibi siyasi rollerinin de etkisiyle şiirlerinde cesur, dünyevi ve kendine güvenen bir üslup sergilemiştir. Özellikle Azeri Türkçesiyle yazdığı tuyuğları ile tanınır.
* Tasavvuf felsefesinin radikal bir yorumu olan Hurufilik akımının en önemli temsilcilerindendir. Coşkulu bir lirizmin hâkim olduğu şiirlerinde vahdet-i vücud inancını tavizsiz bir şekilde savunmuş ve inançları nedeniyle Halep'te öldürülmüştür. Hem Türkçe hem Farsça divan sahibi olup hece ölçüsüyle de şiirler yazmıştır.

Buna göre, özellikleri verilen Divan şairleri sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru gösterilmiştir?

Aşağıdaki beyitlerden birincisi Şeyhî’nin *Harnâme* adlı mesnevisinden, ikincisi ise Fuzûlî’nin bir gazelinden alınmıştır:

I. Beyit:
*Bir eşek var idi za'îf ü nizâr*
*Yük elinden katı şikeste vü zâr*

II. Beyit:
*Kamu bîmârına cânân devâ-yı derd eder ihsân*
*Niçün kılmaz bana dermân beni bîmâr sanmaz mı*

Bu beyitlerden hareketle yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?

Divan edebiyatında Türklerin katkısıyla edebiyata kazandırılan, tek dörtlükten oluşan, aruzun sadece tek bir kalıbıyla yazılan ve halk edebiyatındaki maniye benzerliğiyle dikkat çeken nazım şekli aşağıdakilerden hangisidir?

İslamiyet öncesi Türk edebiyatı ve tarihi üzerine araştırma yapan bir grup öğrenci, edindikleri bilgileri aşağıdaki tabloya aktarmıştır:

Bu tabloda numaralanmış yerlere getirilmesi gereken destan, topluluk ve olay/motif eşleştirmesi aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Aşağıdaki sol sütunda verilen şiir parçalar��nı, sağ sütunda yer alan ahenk özellikleri (ölçü, kafiye ve redif) ile doğru şekilde eşleştiriniz.

Uygurlar Dönemi'ne ait Turfan havzasında yapılan arkeolojik kazılarda; toprak kiralama, borç para alma, iş sözleşmeleri, ortaklık kurma ve evlat edinme gibi konuları düzenleyen çok sayıda yazılı belgeye ulaşılmıştır. Söz konusu belgelerin altında sözleşmeye taraf olan kişilerin mühürleri ve şahitlerin imzaları yer almaktadır.

Bu bilgilere göre Uygurlar ile ilgili;

I. Yerleşik yaşama geçilmesiyle birlikte özel mülkiyet ve ticaret hukuku yasal bir zemin kazanmıştır.
II. Yazılı kültür, dinî alanın dışına çıkarak günlük yaşamdaki sosyo-ekonomik ilişkilerde de kullanılmıştır.
III. Siyasi meşruiyetin kaynağı olan kut anlayışı terk edilerek demokratik yönetim yapısına geçilmiştir.

yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

Divan şiirinde geleneksel kalıpların dışına çıkma eğiliminin güçlendiği XVII. ve XVIII. yüzyıllarda şairler, farklı edebi akım ve tarzların etkisiyle eserler vermişlerdir.

Bu dönem şairleriyle ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Aşağıda sol sütunda âşık edebiyatının önemli temsilcileri, sağ sütunda ise bu temsilcilerin edebî şahsiyetlerine dair belirleyici özellikler verilmiştir. Sol sütunda yer alan şairleri sağ sütundaki doğru özellikleriyle eşleştiriniz.

Aşağıdaki parçada Tanzimat Dönemi Türk şiirine yön veren sanatçılarla ilgili boş bırakılan yerleri uygun isimlerle doldurunuz.

Aşağıda verilen 17. ve 18. yüzyıl Divan edebiyatı şairleri ile bu şairlerin edebî yönelimlerini belirten açıklamaları doğru biçimde eşleştiriniz.

Tanzimat II. Dönem Türk edebiyatı sanatçıları, I. Dönem sanatçılarının aksine toplumsal meselelerden uzaklaşarak bireysel temalara yönelmiş, Batı edebiyat�� akımlarını kuramsal ve pratik düzeyde eserlerine yansıtmışlardır.

Buna göre, aşağıda verilen edebi yönelim ve kuramsal katkı açıklamalarını, bu açıklamaların sahibi olan Tanzimat II. Dönem sanatçılarıyla doğru şekilde eşleştiriniz.

Dede Korkut Hikâyeleri'nin biçim ve anlatım özelliklerinin açıklandığı aşağıdaki parçada boş bırakılan yerlere getirilmesi gereken kavramları yazınız.

Vatanın bağrına düşman dayadı hançerini;
Yoğimiş kurtaracak bahtı kara mâderini?

Namık Kemal'e ait bu dizeler, Tanzimat I. Dönem şiirinin hangi belirgin özelliğini doğrudan yansıtmaktadır?

Öğretici metinlerin her birinin kendine özgü dil, üslup ve anlatım özellikleri bulunmaktadır.

Metin Parçası:
'Şu dünyaya hepimiz kendimize göre bir pencereden bakıyoruz şüphesiz. Ama penceremizin önündeki çiçekleri ne kadar suluyor, gökyüzünün mavisini ne kadar içeriye davet ediyoruz? İşte orası meçhul. Çoğumuz günün telaşı içinde başımızı kaldırıp da bir buluta selam vermeyi unutuyoruz, öyle değil mi? Geçen gün yolda yürürken düşündüm: İnsan, hayatın hızına yetişeyim derken ruhunu geride mi bırakıyor acaba? Siz de bazen kendinizi bu koşturmacanın ortasında kaybolmuş hissetmiyor musunuz? Bence durup soluklanmalı, penceremizin tozunu silmeliyiz.'

Bu parçanın dil, üslup ve içerik özellikleri dikkate alındığında aşağıdaki öğretici metin türlerinin hangisinden alındığı söylenebilir?

Aşağıda Servet-i Fünun Dönemi romanı ile ilgili bir açıklama verilmiştir. Bu açıklamada boş bırakılan yerlere sırasıyla hangi yazar ve eser adları getirilmelidir?

Gitti, gelmez... Ne fena gitti Nijad!
Paralandı yüreğim, bitti Nijad!
O benim zevk ü hayatımdı benim,
O benim ruh-ı revânımdı benim.

Recaizade Mahmut Ekrem’in oğlu Nijad’ın ölümü üzerine yazdığı bu dizelerden hareketle Tanzimat İkinci Dönem şiiriyle ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

Bayındır Han’ın bir boğası var idi, bir de buğrası var idi. O boğa demir zinciri kırar, mermer taşı boynuzu ile un gibi ufatırdı. Yazın ve güzün boğa ile buğrayı savaştırırlardı. Bayındır Han, Oğuz beyleriyle temaşa ederdi, eğlenirdi. Meğer bir gün yine boğayı salıverdiler. Oğuz beylerinin çocukları meydanda a��ık oynarlardı. Dirse Han’ın on beş yaşındaki oğlu da o çocukların arasındaydı. Boğayı salıverince dediler: 'Kaçın!' Dirse Han’ın oğlancığı kaçmadı, ak meydanın ortasında durdu. Boğa da oğlana sürdü, geldi. İstedi ki oğlanı helak etsin. Oğlan, boğanın alnına dik dik bakarak yumruğunu öyle bir vurdu ki boğayı kıçüstü çökertti.

Dede Korkut Hikâyeleri'nden alınan bu parçadan hareketle eserle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?