Tüm alıştırma soruları

17. yüzyıl filozofu René Descartes, zihin ve bedeni iki ayrı töz olarak ele almış ve zihnin (ruh) doğrudan gözlemlenemeyen, yer kaplamayan düşünen bir varlık olduğunu savunmuştur. Modern psikolojinin bağımsız bir bilim dalı olarak tarih sahnesine çıkışı ise bu Kartezyen düalizmin ötesine geçilerek, zihinsel süreçlerin fiziksel organizmanın çevreyle etkileşimi çerçevesinde ele alınmasıyla mümkün olmuştur. Bugün modern bir psikolog, Descartes'ın felsefi bir zeminde tartıştığı 'istek', 'düşünce' veya 'duygu' gibi durumları incelerken, bunları yalnızca soyut birer zihinsel kavram olarak bırakmaz; bu durumların bireyin davranışlarına, fizyolojik tepkilerine (örneğin kalp ritmi, göz bebeği büyümesi) veya bilişsel performans ölçümlerine yansımalarını kaydeder.

Buna göre, felsefenin zihne yönelik spekülatif yaklaşımı ile kar��ılaştırıldığında, bir konunun psikoloji biliminin inceleme alanına girebilmesi aşağıdakilerden hangisine bağlıdır?

Atmosferin korunması ve küresel iklim değişikliğiyle mücadele amacıyla hazırlanan aşağıdaki uluslararası çevre politikası adımlarını, kabul ediliş yıllarına göre en eskiden en yeniye doğru sıralayınız.

İkinci Dünya Savaşı sürecinde, müttefik liderlerin Türkiye'yi kendi yanlarında savaşa sokma baskılarına karşı Ankara hükümeti aktif bir tarafsızlık siyaseti izlemiştir. Bu doğrultuda 1943 yılında gerçekleştirilen Adana ve I. Kahire konferanslarında savaşa katılma taleplerine ilkesel olarak olumlu yanıt verilmiş, ancak fiili katılım sürekli ertelenmiştir.

Buna göre, Türkiye'nin savaşa fiilen katılmayı ertelemek amacıyla müttefiklere öne sürdüğü temel gerekçe aşağıdakilerden hangisidir?

Aşağıdaki tabloda, Güneydoğu Anadolu Projesi'nin (GAP) sulama yatırımlarının büyük ölçüde hayata geçirilmesinden önce ve sonra bölgedeki bazı tarım ürünlerinin ekili alanlar içerisindeki paylar�� (%) verilmiştir:

Tablodaki veriler ve GAP'ın hedefleri dikkate alındığında, bu tarımsal değişimin bölgede yol açtığı sonuçlarla ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?

Osmanlı Devleti'nde anayasal düzene geçiş ve demokratikleşme sürecinde yaşanan aşağıdaki gelişmeleri, gerçekleştikleri dönemleri dikkate alarak kronolojik olarak en eskiden en yeniye doğru sıralayınız.

Uluslararası çevre sorunlarının önlenmesinde ve doğal kaynakların sürdürülebilir yönetiminde küresel ve bölgesel düzeyde imzalanan sözleşmeler büyük bir öneme sahiptir.

Aşağıda verilen uluslararası çevre sözleşmelerini, bu sözleşmelerin temel hedefleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Bir eğitim psikoloğu, düzenli fiziksel egzersiz yapmanın öğrencilerin odaklanma süreleri üzerindeki etkisini araştırmak amacıyla bir çalışma yürütmektedir. Bu doğrultuda, benzer özelliklere sahip öğrencilerden iki grup oluşturmuş; birinci gruba haftada üç gün düzenli egzersiz yaptırırken, ikinci gruba herhangi bir egzersiz programı uygulamamıştır. Araştırma sonunda her iki grubun odaklanma süreleri ölçülmüştür.

Bu araştırmadaki bağımsız değişken aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye'de yer şekillerinin engebeli olması, yükselti farklarının belirginliği ve dağ kuşaklarının uzanış doğrultusu gibi fiziki coğrafya faktörleri; tarım, sanayi, ulaşım ve ticaret gibi birçok ekonomik faaliyetin gelişimini ve mekânsal dağılışını doğrudan etkilemektedir.

Buna göre, coğrafi faktörlerin Türkiye ekonomisine etkileri göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Sokrates, ahlak felsefesinin merkezine bilgiyi koyarak 'Kendini bil' sözüyle insanın kendi üzerine düşünmesini ve neyi bilip neyi bilmediğinin farkına varmasını amaçlar. Ona göre ahlaki eylemin amacı mutluluktur ve bu mutluluğa ancak erdemli bir yaşamla ulaşılabilir. Erdem ise özü itibarıyla bilgidir; doğru bilgiye sahip olan insan kötülük yapmaz, çünkü kötülük sadece bilgisizlikten (cehaletten) kaynaklanır.

Buna göre Sokrates'in ahlak görüşüyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Uykunun belirli bir evresinde hızlı göz hareketleri gözlenir, beyin dalgaları uyanıklık durumuna benzer bir hareketlilik gösterir ve rüyaların büyük bir kısmı bu evrede görülür.

Buna göre, özellikleri belirtilen bu farklı bilinç durumu aşağıdakilerden hangisidir?

Bir sosyal psikolog, sosyal medya kullanım süresinin gençlerin yüz yüze iletişim becerileri üzerindeki etkisini araştırmaktadır. Bu amaçla benzer özelliklere sahip gençlerden iki grup oluşturulmuştur. Birinci grubun günde 1 saat, ikinci grubun ise günde 5 saat sosyal medya kullanması sağlanmıştır. Araştırma sonunda gençlerin yüz yüze gerçekleştirdikleri iletişimlerdeki sosyal beceri düzeyleri gözlemlenerek puanlanmıştır.

Bu araştırmada etkisi incelenen ve araştırmacının doğrudan değiştirdiği 'sosyal medya kullanım süresi' aşağıdaki kavramlardan hangisiyle ifade edilir?

Siyaset felsefesiyle ilgilenen bir düşünür yazısında şu ifadelere yer verir: 'Bir devletin idaresi, açık denizlerde seyreden büyük bir yolcu gemisinin yönetimine benzer. Geminin fırtınalı dalgalarla baş edebilmesi, yolcuların emniyetle limana ulaşması, yalnızca dümendeki kaptanın bilgi ve tecrübesine dayalı tek elden yönetimle mümkündür; eğer yolcular kendi aralarında kararlar alıp rotayı çizmeye kalkarsa felaket kaçınılmaz olur. Tıpkı bunun gibi, bir toplumun da kriz ve kaos dönemlerinden başarıyla çıkabilmesi, ancak devlet yönetiminde yetkinliği olan güçlü ve tek bir otoritenin kararlarına tam olarak uyulmasıyla gerçekleşebilir.'

Bu metinde kullanılan akıl yürütme yöntemi ve bu yöntemin mantıksal yapısına ilişkin aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

Doğal afetler, oluştukları ortam ve kökenlerine göre jeolojik, jeomorfolojik, klimatolojik, hidrolojik ve biyolojik olarak s��nıflandırılmaktadır. Bazı afetlerin gelişiminde ise birden fazla kökenin etkisi bulunur.

Buna göre, doğal afetlerin kökenleri ve özellikleri ile ilgili;

I. Heyelan; eğimli yamaçlarda yer çekimi, aşırı yağışlar ve killi tabakaların suya doygun hale gelmesiyle toprağın kütle halinde aniden aşağı kaymasıdır ve jeolojik-jeomorfolojik kökenlidir.
II. Erozyon; rüzgâr ve akarsuların etkisiyle toprağın üst tabakasının yavaş yavaş süpürülmesidir ve heyelanla aynı kökene sahip ani bir kütle hareketidir.
III. Tsunami; şiddetli fırtınalar, kasırgalar ve aşırı yağışlar gibi atmosferik olayların deniz sularını harekete geçirmesiyle oluşan klimatolojik kökenli bir afettir.
IV. Çığ; aşırı kar yağışı gibi meteorolojik faktörlerin yanı sıra eğim ve bitki örtüsünün cılız olması gibi jeomorfolojik faktörlerin etkileşimiyle gerçekleşen karmaşık kökenli bir afettir.

açıklamalarından hangileri doğrudur?

Bir teknoloji şirketi, yeni geliştirdiği yapay zekâ asistanının kullanıcılar üzerinde yarattığı güven duygusunu araştırmaktadır. Araştırmacılar, kullanıcıların bu öznel hislerini sadece içsel beyanlarına dayanarak değil; sistemle etkileşime girerken verdikleri tepki süreleri, göz bebeklerinin büyüme miktarı ve kalp atış hızı gibi doğrudan izlenebilen ve kaydedilebilen fizyolojik tepkiler üzerinden analiz etmeyi tercih etmişlerdir. Bu sayede "güven" gibi soyut bir kavramı somut verilerle ilişkilendirmişlerdir.

Araştırmacıların bu yöntemi tercih etmesi, psikoloji biliminin aşağıdaki ölçütlerinden veya özelliklerinden hangisini doğrudan karşılamaktadır?

Daha önce otomobil kullanmayı öğrenmiş bir kişinin, kamyon kullanmayı öğrenirken eski deneyimlerinden faydalanması ve bu sayede kamyonu daha kısa sürede ve kolayca sürmeyi öğrenmesi, öğrenmeyi etkileyen faktörlerden hangisiyle açıklanır?

Küresel iklim değişiminde rol oynayan ve sıcaklık artışını daha da tetikleyen pozitif geri besleme (albedo geri beslemesi) mekanizmasının gerçekleşme aşamalarını, ilk basamaktan son basamağa doğru neden-sonuç ilişkisine uygun şekilde sıralayınız.

Aristoteles’in *Metafizik* adlı eserinin girişinde ele aldığı, insanda bilginin ve bilmenin ortaya çıkışındaki bilişsel aşamalar aşağıda karışık olarak verilmiştir.

Buna göre, duyusal algıdan başlayıp ilk nedenlerin kuramsal bilgisine (bilgeliğe) uzanan bu bilişsel süreçleri basitten karmaşığa (en alt basamaktan en üst basamağa) doğru sıralayınız.

Bir yerleşmenin Sakin Şehir (Cittaslow) birliğine üye olabilmesi için çevre politikaları, altyapı, kentsel yaşam kalitesi, yerel üretimin desteklenmesi ve misafirperverlik gibi alanlarda belirlenen kriterleri karşılaması gerekmektedir.

Buna göre, Türkiye'de Cittaslow ağına katılmak isteyen bir ilçede yürütülen aşağıdaki çalışmalardan hangisi, birliğin temel felsefesi ve üyelik kriterleriyle uyuşmaz?

Bilgi felsefesinde (epistemoloji), bir bilginin 'doğru' olarak nitelendirilebilmesi için çeşitli doğruluk ölçütleri öne sürülmüştür. Bu ölçütler sadece teorik tanımlarla sınırlı kalmayıp günlük yaşamdaki veya bilimsel alanlardaki doğrulama süreçlerinde de karşımıza çıkar.

Buna göre, sol sütunda verilen doğruluk ölçütlerini sağ sütundaki örnek senaryolarla doğru biçimde eşleştiriniz.

Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP), Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nin sahip olduğu su ve toprak kaynaklarını entegre bir şekilde geliştirerek bölge halkının gelir düzeyini ve yaşam kalitesini yükseltmeyi amaçlayan çok sektörlü, sürdürülebilir bir bölgesel kalkınma projesidir.

Aşağıda verilen Güneydoğu Anadolu Projesi'nin (GAP) kalkınma boyutları ile bu boyutlar kapsamında gerçekleştirilen uygulama ve sonuçları doğru şekilde eşleştiriniz.