Tüm alıştırma soruları

Azot döngüsü, atmosferdeki serbest azotun canlılar tarafından kullanılabilir bileşiklere dönüştürülmesi ve ardından tekrar atmosfere geri verilmesi süreçlerini kapsar. Bu döngüde farklı canlı grupları kritik kimyasal dönüşüm süreçlerini gerçekleştirir. Aşağıda azot döngüsünde görev alan bazı organizma grupları ile bu organizmaların gerçekleştirdiği temel işlevler verilmiştir. Bu organizma gruplarını gerçekleştirdikleri doğru işlevlerle eşleştiriniz.

Osmanlı Devleti'nde II. Meşrutiyet Dönemi'nde, 1909 yılında Kanun-i Esasi üzerinde yapılan anayasa değişiklikleriyle padişahın sürgün yetkisi kaldırılmış, hükümetin meclise karşı sorumlu olması ilkesi benimsenmiş ve padişahın meclisi feshetme yetkisi zorlaştırılmıştır.

Buna göre, 1909 anayasa değişikliklerinin sonuçları ve devlet yönetimindeki etkileri dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Aşağıda felsefi düşünmenin temelini oluşturan bazı kavramlar ve bu kavramlara ait açıklamalar verilmiştir. Sol sütundaki felsefi kavramlar, sağ sütunda yer alan açıklamalarla doğru biçimde nasıl eşleştirilmelidir?

TBMM ile Ermenistan arasında 3 Aralık 1920'de imzalanan Gümrü Antlaşması'nın aşağıdaki hükümlerinden hangisi, Ermenistan'ın Doğu Anadolu toprakları üzerindeki iddialarından resmen ve tamamen vazgeçtiğinin doğrudan bir kanıtıdır?

Aşağıda verilen uluslararası örgütleri; etki alanları (küresel/bölgesel), kuruluş amaçları ve Türkiye'nin üyelik durumlarını dikkate alarak en uygun özellikleriyle eşleştiriniz.

Sosyal psikolojide bireyin grup ve otorite karşısındaki davranışlarını açıklayan aşağıdaki tanımdaki boşlukları uygun terimlerle tamamlayınız. Bu boşluklara sırasıyla hangi kavramlar getirilmelidir?

Sofistler yasa (nomos) ile doğa (physis) arasında aşılmaz bir ayrım yaparak devletin ve toplumsal kuralların, insanların kendi çıkarlarını korumak adına sonradan uzlaşarak oluşturdukları yapay sözleşmelere dayandığını savunmuşlardır. Buna karşın Aristoteles, *Politika* adlı eserinde insanın doğası gereği toplumsal bir canlı (zoon politikon) olduğunu ve devletin de bu doğal gelişimin en üst, kendi kendine yeten (autarkeia) aşaması olduğunu ileri sürer. Ona göre aile ve köy gibi küçük topluluklar insanın yalnızca biyolojik ve gündelik ihtiyaçlarını karşılayabilirken, insan ancak devletin adaletle yönetilen ahlaki ortamında tam anlamıyla bir 'insan' olabilir ve iyi yaşama (eudaimonia) ulaşabilir.

Bu parçadan yola çıkılarak Aristoteles’in insan ve devlet anlayışına ilişkin aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Türkiye; Asya, Avrupa ve Afrika kıtalarının birbirine en çok yaklaştığı stratejik bir noktada yer almaktadır. Üç tarafı denizlerle çevrili olan ve İstanbul ile Çanakkale boğazlarına sahip olan Türkiye, aynı zamanda zengin enerji kaynaklarına sahip Orta Doğu ve Hazar Havzası ülkeleri ile bu kaynakların tüketicisi olan Avrupa ülkeleri arasında bir köprü görevi görmektedir. Bu coğrafi konum özellikleri, Türkiye ekonomisini çeşitli sektörler aracılığıyla doğrudan etkilemektedir.

Buna göre, Türkiye'nin sahip olduğu coğrafi konum özellikleri dikkate alındığında, aşağıdaki ekonomik durumlardan hangisi bu durumun doğrudan bir sonucu olarak ortaya çıkmıştır?

Psikoloji biliminin tanımı, konusu ve temel ölçütleri dikkate alındığında, sol sütunda verilen kavramları sağ sütunda verilen en uygun açıklamalarıyla eşleştiriniz.

Türkiye'de köy altı kır yerleşmeleri; süreklilik durumlarına (kalıcı veya geçici olmalarına), yapıldıkları mesken malzemelerine ve temel ekonomik faaliyet türlerine göre farklılıklar gösterir. Aşağıda verilen kır yerleşmesi türlerini, karşılarında yer alan ayırt edici coğrafi ve fonksiyonel özellikleri ile doğru şekilde eşleştiriniz.

Platon'un Devlet adlı eserinde sunduğu 'Bölünmüş Çizgi Analojisi'ne göre, insan zihni duyulur dünyadan (sanı/doksa) düşünülür dünyaya (bilgi/episteme) doğru yükselirken belirli bilgi aşamalarından geçer. Buna göre, aşağıda karışık olarak verilen bilgi aşamalarını en düşük (gölgeler dünyası) bilgi düzeyinden en yüksek (idealar dünyası) bilgi düzeyine doğru sıralayınız.

Atmosferde bulunan su buharı, karbondioksit ($CO_2$), metan ($CH_4$) ve azot oksit ($N_2O$) gibi gazlar doğal sera etkisini oluşturarak yeryüzünün yaşanabilir bir sıcaklık dengesinde kalmasını sağlar. Ancak Sanayi Devrimi'nden itibaren fosil yakıt tüketiminin artması ve ormansızlaşma gibi beşerî faaliyetler bu gazların atmosferdeki oranını hızla artırmış, bu durum küresel iklim değişimine yol açmıştır.

Buna göre, küresel iklim değişimi ve sera etkisi ile ilgili;

I. Kloroflorokarbon (CFC) gazlarının atmosferde birikerek ozon tabakasını seyreltmesi ve yeryüzüne ulaşan ultraviyole ışınlarının artması, küresel ısınmanın doğrudan temel nedenidir.
II. Fosil yakıt kullanımının artması ve orman tahribatı, karbon döngüsünü olumsuz etkileyerek atmosferdeki sera gazı birikimini ve sera etkisini kuvvetlendirir.
III. Küresel iklim değişiminin bir sonucu olarak kutup ve yüksek dağ buzullarının erimesi, deniz seviyelerinin yükselmesine ve alçak kıyıların sular altında kalmasına neden olur.

yargılarından hangileri doğrudur?

Güneydoğu Anadolu Bölgesi, geniş düzlükleri ve verimli toprakları bulunmasına karşın belirgin bir yaz kuraklığı ve şiddetli buharla��ma nedeniyle tarımsal verimlilikte uzun yıllar iklim koşullarına bağımlı kalmıştır. Bu sorunu aşmak ve bölgeyi çok yönlü kalkındırmak amacıyla yürürlüğe konan Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) sayesinde tarımsal üretim yapısı büyük bir dönüşüm geçirmiştir.

Buna göre, GAP’ın bölgedeki tarımsal faaliyetlere ve sosyo-ekonomik yapıya etkileriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi do��rudur?

Bir gökbilimcinin teleskopla gözlemlediği Andromeda Galaksisi, insan zihninden bağımsız olarak evrende yer kaplayan bir var oluştur. Gökbilimcinin bu galaksiye yönelik ortaya koyduğu 'Andromeda Galaksisi, Samanyolu'na en yakın büyük galaksidir.' ifadesi ise gözlemleriyle uyuştuğu için bilgi düzeyinde bir değer taşır. Ancak aynı gökbilimcinin bir başka çalışmasında 'Samanyolu Galaksisi çevresinde hiçbir büyük galaksi barındırmaz.' tezini savunması, ileri sürdüğü düşünceler arasında bir uyumsuzluk doğurur.

Bu parçada sırasıyla felsefi düşüncenin aşağıdaki hangi kavramları örneklendirilmektedir?

Tarım arazilerinde aşırı sulama yapılması veya drenaj kanallarının yetersiz olması, toprak gözeneklerinin tamamen suyla dolmasına ve toprağın oksijensiz kalmasına (anaerobik koşullar) neden olur. Bu durum, azot döngüsünde önemli rolleri olan mikroorganizmaların faaliyetlerini doğrudan etkiler. Oksijensiz kalan bu topraklarda belirli bakteri gruplarının aktivitesi artarken, bitkilerin alabileceği azot tuzlarının miktarı hızla azalır ve toprak azot yönünden fakirleşir.

Buna göre, oksijensiz kalan tar��m topraklarında verimliliğin azalmasına yol açan ve topraktaki azotu gaz halinde atmosfere geri gönderen süreç aşağıdakilerden hangisidir?

Kanun-i Esasi ve I. Meşrutiyet Dönemi'ne ait aşağıdaki kurum ve grupları, bu yapıların tarihsel işlev ve özellikleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Bir araştırmacı grubu, insanların karar verme süreçlerinde 'özgür irade' kavramının rolünü incelemek istemektedir. İlk olarak 'İnsan eylemlerinde gerçekten özgür müdür?' sorusunu sormuş, ancak bu sorunun doğrudan sınanamayacağını fark etmişlerdir. Bunun üzerine araştırmayı yeniden yapılandırarak, 'Bireylerin kendilerini özgür hissettikleri durumlardaki beyin aktiviteleri ile dışarıdan gözlenebilen motor seçimleri arasındaki ilişki nedir?' sorusuna odaklanmışlar; katılımcıların karar anındaki EEG kayıtları ile düğmeye basma sürelerini milisaniye cinsinden kaydetmişlerdir.

Buna göre araştırmacıların soru ve yöntemde yaptığı bu değişiklik, ele alınan konunun psikoloji biliminin inceleme alanına dahil edilmesi için aşağıdaki temel ölçütlerden hangisinin karşılanması gerektiğini göstermektedir?

Dış dünyadaki bir nesneyi algıladığımızda, zihnimizde o nesneye dair birtakım tasarımlar oluşur. Örneğin, önümüzdeki masayı algılarken edindiğimiz renk, şekil ve sertlik gibi duyusal veriler zihnimizin içindeki idelerdir. Zihnimiz dışındaki fiziksel masanın kendisine doğrudan ulaşma imkânımız olmadığına göre, zihnimizdeki tasarımların dış dünyadaki gerçek nesnelerle tam bir uyum içinde olduğunu nasıl garanti edebiliriz? Bu durum, bilginin sınırlarını zihnimize yansıyan 'görünüşler' ile sınırlandırırken, nesnelerin kendi başlarına ne olduklarını bilmenin önünde aşılmaz bir engel oluşturur.

Bu parçada dile getirilen epistemolojik açmaz, bilgi felsefesinin aşağ��daki kavram çiftlerinden hangisi arasındaki ayrıma ve sınır problemine işaret etmektedir?

Bir araştırmacı, oda sıcaklığının öğrencilerin problem çözme süreleri üzerindeki etkisini incelemek amacıyla deneysel bir çalışma yürütmektedir.

Bu araştırmada etkisi incelenen ve araştırmacı tarafından doğrudan değiştirilen 'oda sıcaklığı', deneysel yöntemin aşağıdaki kavramlarından hangisiyle ifade edilir?

İkinci Dünya Savaşı sürerken İngiltere Başbakanı Winston Churchill, Türkiye'yi kendi saflarında savaşa dahil etmek amacıyla 30-31 Ocak 1943 tarihlerinde Adana'da Cumhurbaşkanı İsmet İnönü ile bir araya gelmiştir. Yapılan görüşmede Türkiye, savaşa katılma talebini ilkesel olarak kabul etmesine rağmen fiilen savaşa girmeyi ileri bir tarihe ertelemiştir. Buna göre Türkiye'nin savaşa fiilen katılmayı erteleme kararı almasındaki temel gerekçe aşağıdakilerden hangisidir?