Tüm alıştırma soruları

Kültür; maddi unsurları, manevi unsurları ve toplumsal yaşamda üstlendiği çeşitli rollerle dinamik bir bütündür. Buna göre, sol tarafta verilen kültür boyutları ve kavramları ile sağ tarafta verilen açıklamaları doğru şekilde eşleştiriniz.

Aşağıda klasik mantıktaki beş tümel kavramı ve gökcisimleri hiyerarşisi temel alınarak hazırlanan bazı mantıksal tanımlamalar verilmiştir. Bu kavramları doğru mantıksal tanımlamalarıyla eşleştiriniz.

Hristiyanlıkta, Hz. İsa'nın çarmıha gerilmeden önceki son akşam yemeğinde havarileriyle yediği ekmeği bedenini, içtiği şarabı ise kanını temsil edecek şekilde anmak amacıyla gerçekleştirilen ritüel aşağıdakilerden hangisidir?

Hz. Peygamber, kendisine dinin ne olduğunu sormak üzere gelen Cebrail ile yaptığı konuşmada (Cibril Hadisi) bir kavramı şöyle tanımlamıştır: 'Allah'ı görüyormuş gibi O'na kulluk etmendir. Sen O'nu görmesen de O seni görmektedir.'

Buna göre, Hz. Peygamber'in bu hadisinde tanımlanan Kur'anî kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Aşağıda güncel inanç meseleleriyle ilgili felsefi akımlar ve bu akımların varlık ile ahlak alanındaki temel iddiaları verilmiştir. Sol sütunda yer alan felsefi akımları, sağ sütundaki uygun açıklamalarla eşleştiriniz.

İslam epistemolojisinde bilginin değeri, kaynağı ve bağlayıcılığı açısından farklı yollar kabul edilmektedir. Sol sütunda verilen bilgi ile ilgili kavramları, sağ sütunda yer alan doğru açıklamalarıyla eşleştiriniz.

Max Weber, 'Protestan Ahlakı ve Kapitalizmin Ruhu' adlı çalışmasında, püriten ahlak anlayışının rasyonel kapitalizmin doğuşunda oynadığı rolü inceler. Kalvinist öğretiye göre insan, Tanrı'nın şanını artırmak için sürekli çalışmalı ancak kazancını lüks ve gösterişe harcamak yerine yeniden yatırıma yönlendirerek dünyevi hazlardan uzak durmalıdır. Çalışmak ve tasarruf etmek dinî bir görev olarak kabul edilmiş, bu durum zamanla kapitalist sermaye birikiminin normatif zeminini oluşturmuştur. Weber'in bu analizi, dinî inanç ve uygulamaların toplumsal eylemi ve kurumları nasıl şekillendirdiğini göstermesi açısından önemlidir. Buna göre parçada ele alınan durum, din kurumunun aşağıdaki işlevlerinden hangisiyle doğrudan ilişkilendirilebilir?

Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî, *Mesnevi*’sinde yer alan bir temsilinde, bahçedeki ağaçların farklı renklerde çiçek açmasını ve rüzgârla farklı yönlere savrulmasını ancak hepsinin görünmeyen tek bir kökten hayat bulduğunu belirtir. Bu bağlamda dervişin, dış dünyadaki bu duyusal çokluğa ve değişkenliğe takılıp kalmayarak özdeki tekil hakikate yönelmesi gerektiğini vurgular.

Buna göre, Mevlânâ’nın bu anlatımıyla tasavvuftaki;

I. Kesret içerisinde vahdeti müşahede etmek,
II. Eşyanın hakikatine dair marifet sahibi olmak,
III. Zühd anlayışını tamamen maddi dünyayı inkâr etmek üzerine kurmak

durumlarından hangilerini doğrudan hedeflediği savunulabilir?

Hz. Muhammed'in (s.a.v.) huzurunda sahabiler tarafından gerçekleştirilen eylemleri veya söylenen sözleri reddetmeyip sessiz kalması ya da tebessüm etmesi yoluyla gösterdiği onaylar sünnetin bir türüdür.

Buna göre, Hz. Muhammed'in (s.a.v.) sahabilerin davranışlarına yönelik bu zımni onaylarını ifade eden sünnet çeşidi aşağıdakilerden hangisidir?

Siyaset sosyolojisinde devletin doğasını, işlevini ve toplumsal gruplarla ilişkisini açıklayan farklı kuramsal yaklaşımlar mevcuttur. Sol sütundaki devlet yaklaşımlarını, sağ sütundaki temel açıklamalarıyla eşleştiriniz.

İslam dininde mükellefin yapıp yapmamakta tamamen özgür bırakıldığı, yapılmasında sevap, yapılmamasında ise günah bulunmayan; yeme, içme, dinlenme ve uyuma gibi gündelik serbest davranı��ları ifade eden fıkhi terim aşağıdakilerden hangisidir?

Farklı kültürel geçmişlere sahip iki topluluğun uzun süreli temas kurması sonucunda, her iki grubun da birbirinden yeni kültürel ögeler alarak değişime uğraması, karşılıklı bir etkileşim sürecini beraberinde getirir. Buna göre, parçada bahsedilen ve iki farklı kültürün etkileşimiyle ortaya çıkan bu süreç aşağıdakilerden hangisidir?

Klasik mantıkta kavramlar arası ilişkiler; eşitlik, ayrıklık, tam girişimlik ve eksik girişimlik olmak üzere dört grupta incelenir. Bu ilişkiler, kavramların kaplam (kapsadığı elemanlar) ve içlem (ortak özellikler) özellikleri üzerinden belirlenir.

Bir mantık analizinde, $K$ ve $L$ kavramları hakkında şu iki önermenin de doğru olduğu saptanmıştır:

I. Bazı $K$’ler $L$ değildir.
II. Hiçbir $L$, $K$ olmayan değildir.

Buna göre, $K$ ve $L$ kavramları arasındaki ilişki ve bu kavramların içlem-kaplam özellikleri hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İslam inanç esaslarının temel nitelikleri ve insan zihni ile fıtratıyla kurduğu ilişki üzerine kelam dersinde bir araştırma sunumu yapan Elif, şu tespitleri hazırlamıştır:

I. İnsanın yaratılışında var olan yüce bir yaratıcıya inanma ve sığınma eğilimi, İslam'ın sunduğu vahiy temelli inanç ilkeleriyle tam bir uyum ve bütünlük gösterir.
II. İslam dininde inanç konuları, insan aklının tamamen devre dışı bırakıldığı, sorgusuz sualsiz kabul edilmesi gereken dogmalardan oluşmaz; aksine insanın akıl yürüterek bilerek ve isteyerek (tahkikî iman ile) inanması teşvik edilir.
III. İslam'ın inanç sistemi bir bütündür ve parçalanamaz; bu nedenle inanç esaslarının bir kısmına inanıp bir kısmını reddetmek, imanın geçersiz olmasına yol açar.

Elif'in hazırladığı bu tespitlerden hangileri, sırasıyla İslam inanç esaslarının 'fıtrata uygun olması' ve 'dogmatik olmaması' özelliklerinin doğrudan birer örneğidir?

Klasik mant��kta basit önermeler tek bir yargı bildiren önermelerdir. Bir önermenin öznesinde veya yükleminde 've' gibi bağlaçların bulunması ya da birden fazla kavram yer alması, o önermeyi her zaman bileşik yapmaz. Eğer önerme tek bir ilişkiyi kuruyor ve tek bir yargı dile getiriyorsa mantıksal olarak basit bir önermedir.

Buna göre, aşağıdaki önermelerden hangisi mantıksal yapısı bakımından basit bir önermedir?

Bir felsefe öğretmeni mantık dersinde tahtaya aşağıdaki doğruluk tablosunu çizmiştir:

Bu doğruluk tablosundan hareketle yapılan denetleme sonucunda aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Klasik mantıkta varlıkların sınıflandırılması ve kavramlar aras�� hiyerarşinin belirlenmesinde 'beş tümel' (cins, tür, ayrım, özgülük, ilinti) temel ölçüt olarak kullanılır. Bu hiyerarşik yapıda kavramlar bulundukları konuma göre birbirleriyle ilişkilendirilir.

Örneğin, 'omurgalı', 'memeli' ve 'köpek' kavramlarının oluşturduğu bir hiyerarşide:
* 'Memeli' kavramı, 'omurgalı' kavramına göre daha özel bir grubu temsil ederken, 'köpek' kavramına göre daha genel bir grubu temsil eder.
* Köpeğin 'havlaması' sadece bu türe ait bir davranış iken, 'solunum yapması' veya 'uyuması' diğer memelilerle paylaştığı bir durumdur.

Bu parçadan hareketle beş tümel ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?

Aşağıda verilen ibadetleri, bu ibadetlerin doğrudan sağladığı temel bireysel veya toplumsal faydalarla eşleştiriniz.

Hz. Muhammed'in (s.a.v.) hayatındaki bazı olaylar ile bu olayların temsil ettiği beşerî (insani) yönleri belirten açıklamaları doğru şekilde eşleştiriniz.

Aşağıdaki metinde boş bırakılan yerleri Kur'an-ı Kerim'in temel kavramları çerçevesinde uygun terimlerle doldurunuz.