Tüm alıştırma soruları

Aşağıda Hristiyanlık tarihi boyunca yaşanan bazı kurumsallaşma ve mezhepsel bölünme süreçleri karışık olarak verilmiştir. Bu olayların kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru sıralanışı nasıl olmalıdır?

Sembolik mantıkta bir önermenin geçerliliğini çözümleyici çizelge yöntemiyle denetlemek isteyen bir öğrenci, $p \rightarrow p$ önermesini ele almaktadır.

Buna göre, bu önermenin geçerlilik denetiminin başlangıç adımı, uygulanan kural ve elde edilen sonuç aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Aşağıda Hz. Muhammed'in (s.a.v.) hayatından verilen olayları, temsil ettikleri temel ahlaki kavramlarla doğru şekilde eşleştiriniz.

Sembolik mantıkta iki bileşenli önermelerin tutarlılık, geçerlilik ve birlikte tutarlılık gibi özellikleri doğruluk tablosu yardımıyla denetlenebilmektedir.

Aşağıdaki doğruluk tablosunda $\sim(p \leftrightarrow q)$, $\sim(\sim p \wedge \sim q)$ ve $\sim(p \wedge q)$ önermelerinin doğruluk değerleri verilmiştir:

Buna göre, doğruluk tablosundan hareketle yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

Klasik mantıkta önermeler nicelikleri (öznenin kapsamı) bakımından tümel, tikel ve tekil olmak üzere üç gruba ayrılır. Eğer yüklem öznenin bütününü kapsıyorsa tümel, bir kısmını kapsıyorsa tikel, yalnızca bir tek ferdini kapsıyorsa tekil önerme söz konusu olur.

Buna göre, "Bazı öğrenciler kütüphanede ders çalışmaktadır." önermesinin nicelik bakımından türü aşağıdakilerden hangisidir?

Sekülerizm, dinî kurum ve değerlerin toplumsal hayat, hukuk, eğitim ve siyaset üzerindeki belirleyici gücünün zayıflamasını ve bu alanların rasyonel, dünyevi ilkelerle düzenlenmesini savunan bir akımdır. Bu yönüyle sekülerizm, din karşıtlığından ziyade dinin ve dinî değerlerin kurumsal düzeyde kamusal alandan çekilerek bireysel vicdan alanına sınırlandırılmasını hedefler.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi sekülerizmin temel savları ile doğrudan uyuşan bir yargıdır?

Aşağıdaki paragrafta boş bırakılan yerleri sosyolojideki kültürel süreçleri ifade eden uygun kavramlarla doldurunuz.

Bir toplulukta fiziksel zorlama ya da bask�� yoluyla başkalarının davranışlarını yönlendirme ve kendi iradesini kabul ettirme gücü bulunabilir. Ancak bu güç, yönetilenler tarafından haklı bir temele oturtulmadığı sürece toplumsal bir düzen sağlayamaz. Ne zaman ki bu gücü kullananların emirleri, yönetilenler tarafından yasal ve ahlaki açıdan meşru kabul edilip gönüllü bir itaate dönüşürse, o zaman güç ilişkisi yetkeye (otoriteye) dönüşmüş olur.

Bu parçadan hareketle iktidar ile otorite (yetke) arasındaki farkı açıklayan aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

İslam medeniyetinin manevi ve ahlaki boyutunu temsil eden tasavvufi ekoller; kendilerine özgü zikir yöntemleri, seyr-i süluk ilkeleri ve ritüelleriyle birbirinden ayrışmaktadır.

Aşağıda verilen tasavvufi ekollerin ayırt edici özelliklerini, ilişkili oldukları tasavvufi yollarla doğru şekilde eşleştiriniz.

Hz. Muhammed’in peygamberlik görevlerine dair bazı örnekler aşağıda verilmiştir:

I. Kur'an'daki 'namazı kılın' emrinin vakitlerini, rükû ve secde gibi rükünlerinin nasıl yerine getirileceğini uygulamalı olarak göstermesi
II. Müşriklerin her türlü baskı, tehdit ve cazip tekliflerine rağmen kendisine indirilen vahiyleri insanlara aynen ulaştırması
III. Bakara suresindeki '...beyaz iplik siyah iplikten ayırt edilinceye kadar yiyin, için...' ayetinde geçen 'iplik' ifadesi ile gündüz ve gecenin kastedildiğini belirtmesi

Bu örneklerin Hz. Muhammed'in 'tebliğ' ve 'tebyin' görevleriyle ilişkisi bakımından doğru gruplandırılması aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?

Hacı Bektaş Veli’ye ait olan;

*Hararet nardadır, sacda değildir,*
*Keramet baştadır, tacda değildir.*
*Her ne arar isen, kendinde ara,*
*Kudüs'te, Mekke'de, Hac'da değildir.*

dizelerinde insanın dışsal unsurların ve şekilsel boyutun ötesine geçerek kendi özüne, kalbine yönelmesi ve bu yolla yaratıcısını doğrudan tanıması gerektiği vurgulanmaktadır.

Buna göre sözü edilen dizeler, tasavvufta kulun akıl yürütmenin ötesinde kalbi bir tecrübe, sezgi ve keşif yoluyla Allah'ı doğrudan tanıması ve bilmesi anlamına gelen aşağıdaki kavramlardan hangisiyle doğrudan ilişkilidir?

Cihat kavramının sadece silahlı savaştan ibaret olduğunu düşünen bir öğrenciye öğretmeni, bu terimin geniş kapsamlı olduğunu ve hayatın farklı alanlarında Allah rızası için harcanan her türlü çabayı ifade ettiğini söylemiştir.

Buna göre öğretmen, öğrencinin bu yanılgısını düzeltmek için cihat kapsamında değerlendirilen aşağıdaki davranışlardan hangisini örnek gösteremez?

Klasik mantıkta kavramların birbirleriyle olan ilişkilerini ve taşıdıkları nitelikleri sınıflandırmak amacıyla Porphyrios tarafından ortaya konan beş tümel (cins, tür, ayrım, özgülük, ilinti) sistemi kullanılır. Buna göre, sol sütunda verilen beş tümel kavramını sağ sütunda çiçekli bitkiler hiyerarşisi üzerinden verilen örnek ifadelerle doğru şekilde eşleştiriniz.

Aşağıda sol sütunda sembolik mantık dilinde verilen önermeleri ve önerme çiftlerini, sağ sütunda doğruluk tablosu ile denetleme sonucunda elde edilen özellikleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Hinduizm inancına göre insan; yaptığı eylemlerin sonucuna bağlı olarak ölümünden sonra yeni bir bedende (samsara) tekrar dünyaya gelir. Kişinin bu doğum-ölüm-yeniden doğum döngüsünden kurtularak nihai özgürlüğe ulaşması ve mutlak olanla birleşmesi durumunu ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Bedir Savaşı sırasında Hz. Peygamber’in ordunun konuşlanacağı yeri belirlemesi üzerine sahabeden Hubâb b. Münzir, "Ey Allah’ın Resulü! Bu konakladığımız yeri Allah mı sana emretti -ki öyleyse bizim bu konuda bir değişiklik yapma hakkımız yoktur- yoksa bu bir savaş taktiği, şahsi görüş ve bir tedbir midir?" diye sormuştur. Hz. Peygamber'in "Hayır, bu şahsi bir görüş ve savaş taktiğidir." cevabı üzerine Hubâb, ordunun susuzluk çekmemesi için düşmana en yakın su kuyusunun yanında konuşlanılmasını önermiş ve bu öneri uygulamaya konmuştur.

Bu tarihi olaydan hareketle Hz. Muhammed'in şahsiyeti ve dindeki konumu ile ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

Canlılar evreninde ($E$); $I(x)$: "$x$ insandır." ve $C(x)$: "$x$ canlıdır." yüklemleri tanımlanmıştır. Buna göre "Her insan canlıdır." önermesinin yüklemler mantığındaki sembolik kar��ılığı aşağıdakilerden hangisidir?

İslam dünyasında ortaya çıkan tasavvufi ekoller; kendilerine özgü zikir yöntemleri, manevi eğitim metotları ve ritüelleriyle birbirlerinden ayrışırlar.

Bir araştırmacı, bu ekollerin pratiklerini karşılaştırdığı çalışmasında şu tespitlere yer vermiştir:

I. Nakşibendiyye ekolünde, toplu veya bireysel olarak yapılan zikirlerde çoğunlukla sesin yükseltilmemesi (hafi zikir) ilkesi benimsenmiş ve dilde başlayıp kalpte yoğunlaşan bir tefekkür yöntemi izlenmiştir.

II. Kadiriyye ekolünde, cehri (sesli) zikir ön plandadır ve bu ekolün seyr-i süluk sürecinde nefs-i emmareden başlayarak yedi nefis mertebesinin tezkiyesi hedeflenir.

III. Yeseviyye ekolünde zikir esnasında hançereden çıkarılan ve testere sesine benzeyen 'zikr-i erre' (testere zikri) yöntemi uygulanırken, Mevleviyye ekolünde ise musiki ve dualar eşliğinde yapılan 'semah' ritüeli manevi yükselişin sembolü olarak kabul edilmiştir.

Bu tespitlerden hangileri doğrudur?

Aşağıdaki sol sütunda din kurumunun toplumsal hayattaki farklı işlevlerine dair örnek olaylar, sağ sütunda ise bu işlevlerin sosyolojik kavramsal karşılıkları verilmiştir. Bu örnek olayları ilgili sosyolojik kavramlarla eşleştiriniz.

Âl-i İmrân suresi 159. ayetinde şöyle buyrulmaktadır: "...İşler hakkında onlarla istişare et. Karar verdiğin zaman da artık Allah’a dayanıp güven. Çünkü Allah, kendisine dayanıp güvenenleri sever."

Buna göre ayette Hz. Muhammed'in (s.a.v.) karar alma ve uygulama sürecinde takip etmesi istenen iki temel aşama aşağıdakilerden hangisinde sırasıyla verilmiştir?