Tüm alıştırma soruları

Aşağıda, dünya üzerindeki bazı kültür bölgeleri ile bu bölgelerin oluşumunda ve mekansal yapısında belirleyici olan temel coğrafi özellikler verilmiştir. Kültür bölgelerini, kendilerine ait coğrafi açıklamalarla doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Aşağıdaki sol sütunda verilen dinî-tasavvufî Türk edebiyatı temsilcilerini, sağ sütundaki en belirgin özellikleri ve edebî şahsiyetleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Hinduizm'in inanç sistemi, kutsal metinleri ve toplumsal yapısını oluşturan bazı temel kavramlar ile bu kavramların açıklamalarını doğru şekilde eşleştiriniz.

Klasik Türk şiirinde hikemî (hâkimane) tarzın kurucusu kabul edilen, şiiri toplum aksaklıklarını ve insanı irşad etme aracı olarak gören şair ile aynı dönemde yaşayıp kasidelerindeki fahriye ve hicivleriyle Türk edebiyatında övgü ve yergi türünün en özgün şairi kabul edilen sanatçı, şiir vadisinde birbirine zıt iki farklı kutbu temsil eder.

Bu parçada sözü edilen divan şairleri aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla verilmiştir?

Uzak Doğu'nun köklü dinî geleneklerinden biri, evrensel yasa ile uyum içinde olmayı ahlaki bir olgunluk olarak görürken devlete ve törelere itaati (Li) temel alır. Diğeri ise bu tür yapay kuralların insanı özünden uzaklaştırdığını savunarak doğallığa ve eylemsizliğe (Wu Wei) yönelmeyi öğütler. Bir başka gelenek ise tabiatüstü varlıklara (Kami) ve ata ruhlarına tapınmayı merkeze alarak millî bir aidiyet oluşturur.

Buna göre, yukarıda açıklamaları verilen dinî gelenekler sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Tanzimat Dönemi Türk şiirindeki anlayış farklarını ve estetik dönüşümü somutlaştırmak isteyen bir öğretmen, tahtaya şu iki beyiti yazar:

I. Beyit:
*Vatanın bağrına düşman dayadı hançerini;*
*Yoğimiş kurtaracak bahtı kara mâderini?*

II. Beyit:
*Her hâtıra bir levha-i mahzun u kederdir,*
*Her leyl-i siyeh bir şeb-i târîk-i hederdir.*

Bu beyitlerin temsil ettiği şiir anlayışları ve edebi dönemler hakkında yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?

Aşağıdaki sol sütunda verilen 15. ve 16. yüzyıl Divan edebiyatı şairlerine ait özellikleri, sağ sütundaki şair isimleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Göz gördü gönül sevdi seni ey yüzü mahım
Kurbanın olam var mı benim bunda günahım

Nedim'e ait bu beyitle ilgili olarak aşağ��dakilerden hangisi yanlıştır?

Manzum tiyatro oyunlarında kahramanların replikleri, eserin genel dramatik yapısı içinde farklı şiir türlerinin özelliklerini yansıtabilir.

I. Karakter:
*Kara bir rüzgâr esiyor ötelerden, baksana,*
*Gök çökse de başımıza, boyun eğmeyiz yasağa!*
*Karanlığı yırtacak olan bu kılıcın şim��eğidir,*
*Gövdemiz siper olacak bu mukaddes toprağa!*

II. Karakter:
*Bulutlar dağılır elbet, sabretmesini bilene,*
*Kırma gönül sırçasını, kin besleme gülene.*
*Toprak ol ki üstünde binbir çiçek yeşersin,*
*Gerçek menzil varmaktır nefsini öldürene.*

Bu manzum tiyatro kesitinde konuşan karakterlerin dizelerinde baskın olan şiir türleri aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru verilmiştir?

İbadetler, bireyin ahlaki gelişimine katkı sağladığı gibi toplumsal birlik, dayanışma ve adaletin tesis edilmesinde de önemli roller üstlenir. Aşağıda verilen ayet ve hadis meallerini, ibadetlerin doğrudan işarette bulunduğu ahlaki veya toplumsal kazanımlarla doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Divan edebiyatı nazım şekilleri üzerine çalışan bir araştırmacı, seçtiği bazı beyitleri biçimsel ve içeriksel özellikleri yönüyle incelemektedir.

I. Beyit:
*Bir eşek var idi zaîf ü nizâr*
*Yük elinden katı şikeste vü zâr*

II. Beyit:
*Beni candan usandırdı cefâdan yâr usanmaz mı*
*Felekler yandı âhımdan murâdım şem'i yanmaz mı*

III. Beyit:
*Fuzûlî rind-i şeydâdır hemîşe halka rüsvâdır*
*Sorun kim bu ne sevdâdır bu sevdâdan usanmaz mı*

Bu araştırmacının incelediği yukarıdaki beyitlerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Aşağıdaki beyit, Divan edebiyatında atasözlerini ve Türkçe deyimleri gazellerine başarıyla yerleştirerek mahallîleşme eğiliminin 15. yüzyıldaki en önemli temsilcisi kabul edilen şaire aittir:

*Atasözüdür âlemde ulu sözü dinleyen*
*Yolda kalmaz erer menziline âhır-ı kâr*

Buna göre, sözü edilen şair ve yaşadığı dönemdeki edebî ortamla ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Anadolu sahasında din dış�� konularda yazılan şiirlerin ilk temsilcilerinden biri olan, Türkçe divan sahibi olmasının yanı sıra özellikle büyük boyutlu mesnevileriyle tanınan 14. yüzyıl şairidir. Büyük İskender'in hayatını, fetihlerini ve dönemin bilimsel birikimini (tıp, astronomi, felsefe) içine alan ansiklopedik nitelikteki mesnevisiyle edebiyat tarihinde önemli bir yer edinmiştir.

Bu parçada söz edilen Divan edebiyatı ��airi aşağıdakilerden hangisidir?

Klasik mantıkta önermeler; yapıları bakımından basit ve bileşik, nicelikleri bakımından tümel, tikel ve tekil, nitelikleri bakımından ise olumlu ve olumsuz olarak sınıflandırılır. Bir önermenin mantıksal yapısı belirlenirken günlük dildeki bağlaçların varlığ��ndan ziyade önermenin bildirdiği yargı sayısı esas alınır.

Buna göre, 'Hiçbir filozof dogmatik düşünceye sahip değildir.' önermesiyle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

Aşağıda sol sütunda verilen toplumsal değişme türlerini, sağ sütunda yer alan sosyolojik senaryolarla doğru şekilde eşleştiriniz.

Bitkiler evreninde ($E$) tanımlanmış olan;
$Ç(x)$: "$x$ çiçeklidir."
$Y(x)$: "$x$ yeşil yapraklıdır."
$S(x)$: "$x$ sıcak iklimde yetişir."
yüklemleri verilmiştir.

Buna göre, "Her çiçekli bitki yeşil yapraklıdır fakat bazı yeşil yapraklı bitkiler sıcak iklimde yetişmez." önermesinin yüklemler mantığındaki sembolik karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?

Divan edebiyatında şairler, yaşadıkları yüzyılın edebî eğilimleri doğrultusunda kendilerine has üslup özellikleri geliştirmiş ve önemli eserler vermişlerdir. Aşağıda verilen şairler ile bu şairlerin özelliklerini ve eserlerini içeren açıklamaları doğru şekilde eşleştiriniz.

Kutadgu Bilig’de toplumsal düzenin sağlanması için devlet hizmetinde bulunmanın gerekliliğini savunan Ögdülmiş ile bireysel kurtuluşun ancak dünyevi hırslardan arınarak inzivaya çekilmekle mümkün olduğunu ileri süren karakter arasındaki görüşmeler, eserin ahlaki ve felsefi özünü ortaya koyar.

Bu parçada bahsedilen ve dünyadan elini eteğini çekerek ahiret hayatını ve akıbeti temsil eden Kutadgu Bilig şahsiyeti aşağıdakilerden hangisidir?

I. 18. yüzyılda yaşamış, hem tasavvufi düşüncede hem de astronomi, tıp ve fizik gibi fen bilimlerinde derinleşmiş çok yönlü bir mutasavvıftır.
II. Şiirlerini hem hece hem de aruz ölçüsüyle kaleme almış; teslimiyet anlayışını işleyen ve halk arasında çok sevilen "Tefvizname" manzumesiyle tanınmıştır.
III. Tasavvufi konuların yanı sıra döneminin astronomi, coğrafya ve anatomi bilgilerini de içeren ansiklopedik eseri *Marifetname* ile geniş kitlelere ulaşmıştır.

Yukarıda özellikleri ve eseri verilen dinî-tasavvufî halk edebiyatı temsilcisi aşağıdakilerden hangisidir?

İslam ahlakında sırat-ı müstakim (dosdoğru yol); her türlü aşırılıktan uzak, dengeli bir yaşam sürmeyi ifade eder. Bu denge durumu ve bu dengeden sapma biçimleri bazı temel kavramlarla açıklanmaktadır.

Buna göre, sırat-ı müstakim kavramıyla doğrudan ilişkili olan aşağıdaki kavramları dinî ve ahlaki hayattaki karşılıklarıyla eşleştiriniz.