Tüm alıştırma soruları

Sol sütunda Divan edebiyatında etkili olmuş edebî akımlar ve eğilimler, sağ sütunda ise bu akımların temel estetik ilkeleri ve üslup özellikleri verilmiştir. Sol sütundaki akımları sağ sütundaki doğru açıklamalarla eşle��tiriniz.

Aşağıda sol sütunda verilen beyitleri, biçim ve içerik özelliklerine göre sağ sütundaki divan edebiyatı nazım şekilleriyle eşleştiriniz.

Budizm öğretilerini kavramsal düzeyde analiz eden bir araştırmacı, bu inanç sisteminin temel kavramları ile bunların Hinduizm'den ayrılan yönlerini vurgulayan açıklamaları arasında bir eşleştirme yapacaktır. Buna göre, sol sütunda verilen Budizm kavramları ile sağ sütundaki açıklamaların doğru eşleşmesi nasıl olmalıdır?

Hinduizm'de her bireyin içinde bulunduğu kasta ve yaşam evresine uygun olarak yerine getirmekle yükümlü olduğu ahlaki, toplumsal ve dini ödevleri bulunmaktadır. Evrensel düzenin ve toplumsal dengenin korunması bu ödevlerin eksiksiz ifa edilmesine bağlıdır. Bu ödevlerin yerine getirilmesi, ruhun doğum-ölüm döngüsündeki geleceğini belirleyen eylemleri olumlu etkiler. Bu parçada bahsedilen ve Hinduizm'de bireyin uyması gereken ahlaki ve toplumsal sorumluluklar büt��nünü ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

İslamiyet’in kabulünden sonraki ilk büyük eser olan *Kutadgu Bilig*, Türk devlet geleneği ile İslam ahlak düşüncesini sentezleyen alegorik bir yapıttır. Eser, hem bireyin hem de devletin mutluluğa ulaşması için gereken ilkeleri dört temel kavram çerçevesinde ele alır.

Buna göre, *Kutadgu Bilig* ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?

İbadetlerin geçerlilik (fıkhi/sıhhat) şartları ile kabul (manevi/ahlaki) şartları İslam dininde birbirinden farklı değerlendirilir. Fıkıhta bir ibadetin şekilsel kurallara uygun yapılması onun geçerliliği (sahih olması) için yeterli kabul edilirken; Allah katında makbul olması niyet, ihlas ve sünnete uygunluk gibi şartların bir arada bulunmasına ba��lıdır.

Buna göre, ibadetlerin geçerlilik ve kabul şartları ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?

Divan edebiyatının klasik sonrası döneminde eser veren şairlerin kendilerine has üslup özellikleri ve yönelimleri bulunmaktadır.

Aşağıda verilen şairler ile onların edebî kişiliklerini belirleyen açıklamaları doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Sosyoloji, toplumsal yapıda zaman içinde meydana gelen her türlü farklılaşmay�� değer yargılarından bağımsız bir şekilde incelemeyi amaçlar. Örneğin, bir ülkede köyden kente göçün artmasıyla birlikte geniş ailelerin çözülerek çekirdek aileye dönü��mesi, kentlerde yeni iş kolları ve yaşam tarzlarının ortaya çıkması sosyolojik olarak tarafsız bir olgu olarak saptanır. Ancak bu dönüşümlerin toplumu daha mutlu, gelişmiş veya ahlaken daha üstün bir noktaya taşıdığını iddia etmek, sosyolojinin nesnel sınırlarını aşan değer yüklü bir yaklaşımdır. Bu parçada vurgulanan sosyolojinin nesnel yaklaşımı çerçevesinde, bahsi geçen tarafsız olgusal dönüşüm ile değer yüklü değerlendirme sırasıyla aşağıdaki kavramlardan hangisiyle ifade edilmelidir?

Sayılar evreninde ($E$) tanımlanmış olan;
$T(x)$: "$x$ tek sayıdır."
$Ç(x)$: "$x$ çift sayıdır."
$A(x)$: "$x$ asal sayıdır."
yüklemleri verilmiştir.

Buna göre, sol sütundaki Türkçe önermeleri sağ sütundaki sembolik mant��k karşılıklarıyla doğru şekilde eşleştiriniz.

Aşağıdaki numaralanmış Âşık edebiyatı dörtlüklerini; hece ölçüsü, üslup ve tema özelliklerini dikkate alarak sağda karışık olarak verilen nazım biçimi ve türü eşleştirmeleriyle eşleştiriniz.

Kutadgu Bilig'de insanı hem bu dünyada hem de ahirette mutluluğa ulaştıracak yolları göstermek amacıyla dört temel kavram alegorik şahsiyetler üzerinden somutlaştırılmıştır. Aşağıdaki tabloda yer alan alegorik şahsiyetler ile temsil ettikleri soyut kavramları doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Aşağıdaki sol sütunda verilen 13. ve 14. yüzyıl Divan edebiyatı şairleri ile sağ sütunda verilen edebi özellikleri ve eserleri eşleştiriniz.

Günlük dilde kullanılan bazı önermelerin dil bilgisel yapısı ile klasik mantıktaki niceliksel ve niteliksel formu her zaman birebir örtüşmeyebilir. Mantıkta önermelerin niceliği (tümel, tikel, tekil) belirlenirken cümlenin bütününde ifade edilen anlamın kapsamına bakılır. Buna göre, 'Her filozof sistemli düşünmez.' önermesinin klasik mantıktaki nicelik ve nitelik yönünden doğru sınıflandırılması aşağıdakilerden hangisidir?

Aşağıda sol sütunda Divan edebiyatı beyitlerle kurulan nazım şekillerinden alınan örnekler, sağ sütunda ise bu örneklerin ait olduğu nazım şekilleri karışık olarak verilmiştir. Sol sütundaki örnekleri sağ sütundaki uygun nazım şekilleriyle eşleştiriniz.

Aşağıdaki beyitler Şinasi’nin Münacat adlı şiirinden alınmıştır:

*Varlığın bilmeğe tek akıl senedir*
*Cihanda kibriyana delil can u tendir*

Buna göre, bu beyitlerin Tanzimat Dönemi Türk şiirindeki yenileşme hareketleri açısından taşıdığı önem aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak açıklanmıştır?

Bir edebiyat araştırmacısı, Türk edebiyatındaki nesir türlerini ve üsluplarını incelemek amacıyla üç farklı metin grubu oluşturmuş ve bu metinlere dair şu çalışma notlarını almıştır:

Buna göre araştırmacının incelediği bu metin gruplarının ait olduğu eserler ve yazarları aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

Hz. Muhammed'in (s.a.v.) hayatından bazı kesitler ve bu kesitlerin doğrudan ilişkili olduğu ahlaki kavramlar aşağıda verilmiştir. Sol sütundaki olayları, sağ sütundaki kavramlarla temsil ettikleri temel ahlaki ilke açısından eşleştiriniz.

Bir din kültürü öğretmeni derste şu açıklamayı yapmıştır:

"İbadetlerin geçerli olması için şekil şartlarının yerine getirilmesi gerekli olsa da, bu ibadetlerin Allah katında değer bulması manevi bir öze bağlıdır. Kul, ibadetlerini yaparken hem niyetini sadece ve sadece Allah’ın rızasına has kılmalı hem de yaşam boyu ilahi buyruklara bağlı kalarak günahlardan ve O'nun hoşnut olmadığı davranışlardan sakınmalıdır."

Öğretmenin bu açıklamasında vurguladığı manevi özü oluşturan iki temel kavram sırasıyla aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Yusuf Has Hacib tarafından kaleme alınan Kutadgu Bilig, Türk edebiyatının ilk alegorik eseri olarak kabul edilir. Eserde dört temel şahsiyet, insanı dünyada ve ahirette mutluluğa ulaştıracak kavramları temsil etmektedir. Sol tarafta verilen alegorik şahsiyetleri, sağ tarafta temsil ettikleri kavramlar ve üstlendikleri rollerle doğru şekilde eşleştiriniz.

Aşağıda Bâkî’ye ait bir beyit verilmiştir:

*Fermân-ı aşka cân ile var inkıyâdımız*
*Hükm-i kazâya zerre kadar yok inâdımız*

Buna göre, bu beyitle ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?