Tüm alıştırma soruları

Sol sütundaki âşık edebiyatı temsilcilerini, sağ sütundaki ayırt edici edebi nitelikleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Karacaoğlan -> Sadece hece ölçüsüyle yazdığı lirik güzellemeleriyle tanınan, şiirlerinde din dışı temaları işleyen 17. yüzyıl sanatçısı; Âşık Veysel -> Sazı ve sözüyle toprağa, doğaya bağlılığını anlatan, 20. yüzyılda Ahmet Kutsi Tecer tarafından keşfedilen halk şairi; Seyrani -> Toplumsal aksaklıkları, rüşvet ve haksızlıkları ele aldığı iğneleyici taşlamalarıyla tanınan 19. yüzyıl hiciv ustası

Doğru eşleştirmede; Karacaoğlan lirik güzellemeleriyle bilinen 17. yüzyıl sanatçısı tanımıyla; Âşık Veysel Cumhuriyet Dönemi'nde (20. yüzyıl) Ahmet Kutsi Tecer tarafından tanıtılan sanatçı tanımıyla; Seyrani ise toplumsal eleştirileri ve taşlamalarıyla bilinen 19. yüzyıl şairi tanımıyla eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1

Karacaoğlan'ın yaşadığı yüzyılı ve en belirgin şiir tarzını belirlemek.

Karacaoğlan 17. yüzyıl temsilcisidir ve yalnızca hece ölçüsü kullanarak güzelleme (lirik şiir) türünde eserler vermiştir.

Karacaoğlan'ın divan edebiyatından etkilenmediğini ve aruz ölçüsünü hiç kullanmadığını bilmek doğru eşleştirmeyi bulmayı sağlar.

2

Âşık Veysel'in edebiyat tarihindeki yerini ve tanıtılma sürecini belirlemek.

Âşık Veysel, Cumhuriyet Dönemi (20. yüzyıl) şairidir ve Sivas'ta Ahmet Kutsi Tecer tarafından keşfedilerek edebiyat dünyasına kazandırılmıştır.

Yüzyıl ve keşfedilme bilgisi onu doğrudan diğer temsilcilerden ayırır.

3

Seyrani'nin halk edebiyatındaki temel yönelimini belirlemek.

Seyrani 19. yüzyılda yaşamış, toplumsal aksaklıkları ve adaletsizlikleri eleştiren güçlü taşlamalar yazmıştır.

Hiciv ve taşlama dendiğinde akla gelen ilk âşık edebiyatı sanatçısının Seyrani olduğunu bilmek eşleştirmeyi tamamlar.

Anahtar Kavram

Âşık Edebiyatı Temsilcilerinin Yüzyılları ve Edebi Özellikleri

Soru 782Soru →

Aşağıda, Tanzimat II. Dönem Türk edebiyatı sanatçılarının edebi anlayışları ve Türk edebiyatına getirdikleri yenilikler/eğilimler ile bu eğilimlerin temsilcisi olan sanatçılar verilmiştir. Bu edebi özellikleri ilgili sanatçılarla doğru biçimde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Eşleştirme sonucunda: Güzel olan her şeyin şiire konu olabileceğini savunan görüş Recaizade Mahmut Ekrem ile; tiyatroyu okunmak için yazan anlayış Abdülhak Hamit Tarhan ile; realizme geçişi sağlayan esaret temalı roman Samipaşazade Sezai ile; göz için kafiyeyi savunan anlayış Muallim Naci ile eşleşir.

Tanzimat II. Dönem sanatçılarının edebi özellikleri ve getirdikleri yenilikler, doğru temsilcileriyle eşleştirilmiştir. 'Şiirin konusunu güzellik olarak sınırlandırma' Recaizade Mahmut Ekrem'le, 'okunmak için tiyatro' Abdülhak Hamit Tarhan'la, 'realizme geçiş ve esaret' Samipaşazade Sezai'yle, 'göz için kafiye' Muallim Naci ile eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1

Birinci ifadedeki 'her güzel şeyin şiire konu olabileceği' görüşünü analiz ediniz.

Bu estetik görüş Tanzimat II. Dönem'de Recaizade Mahmut Ekrem tarafından savunulmuştur.

Recaizade Mahmut Ekrem, şiirin sınırlarını genişleterek Servet-i Fünun şiirine de zemin hazırlamıştır.

2

İkinci ifadedeki 'okunmak için tiyatro yazma' ve 'metafizik boyut' özelliklerini değerlendiriniz.

Bu özellikler 'Şair-i Azam' olarak anılan Abdülhak Hamit Tarhan'a aittir.

Abdülhak Hamit Tarhan, sahne tekniğini önemsemeyip tiyatroyu bir edebi okuma metni olarak görmüştür.

3

Üçüncü ifadedeki 'esaret teması' ve 'realizme geçiş' ipuçlarını inceleyiniz.

Bu nitelikler 'Sergüzeşt' romanının yazarı Samipaşazade Sezai ile örtüşür.

Samipaşazade Sezai, Dilber'in esaretini anlattığı Sergüzeşt romanıyla romantik unsurlardan sıyrılarak realizme yönelmiştir.

4

Dördüncü ifadedeki 'göz için kafiye' ve 'eski şiir savunuculuğu' özelliklerini tespit ediniz.

Bu görüşler Muallim Naci ve onun 'Demdeme' adlı eseri etrafında şekillenmiştir.

Muallim Naci, göz için kafiye ilkesini savunarak Recaizade Mahmut Ekrem'in kulak için kafiye anlayışına karşı çıkmıştır.

Anahtar Kavram

Tanzimat II. Dönem Sanatçılarının Sanat Görüşleri ve Edebi Kimlikleri

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 783Soru →

Aşağıda sol sütunda Divân-ı Hikmet ile ilgili bazı kavram ve özellikler, sağ sütunda ise bunlara ait açıklamalar karışık olarak verilmiştir.

Buna göre, sol sütundaki kavram ve özellikleri sağ sütundaki doğru açıklamalarıyla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Hikmet kavramı dinî-tasavvufi şiirleri, Hakaniye Türkçesi Karahanlı dönemi yazı dilini, Yesevilik Ahmed Yesevi'nin öğretilerine dayanan ekolü, hece ölçüsü ve dörtlük ise eserde kullanılan milli biçimsel unsurları ifade eder.

Divân-ı Hikmet ile ilgili kavramlar doğru açıklamalarıyla eşleştirilmiştir: Hikmet dinî-tasavvufi şiirleri, Hakaniye Türkçesi eserin yazıldığı Karahanlı lehçesini, Yesevilik Ahmed Yesevi'nin tasavvufi ekolünü, hece ölçüsü ve dörtlük ise eserde kullanılan milli biçimsel ögeleri karşılar.

Adım Adım Çözüm

1

Sol sütundaki kavramların tanımlarını ve eserdeki işlevlerini belirleyin.

Hikmet'in tasavvufi şiirlerin genel adı olduğu, Hakaniye Türkçesinin eserin yazıldığı dönem lehçesi olduğu, Yeseviliğin esere temel oluşturan tasavvufi düşünce sistemi olduğu ve hece ölçüsü ile dörtlüğün milli biçimsel unsurları temsil ettiği saptanır.

Kavramların doğru tanımlarla eşleştirilmesi için temel bilgileri ortaya koymak.

2

Belirlenen özellikleri sağ sütundaki tanımlarla eşleştirerek kontrol edin.

Tüm kavramlar doğru açıklamalarla eşleştirilmiştir.

Eşleştirmenin doğruluğundan emin olmak.

Anahtar Kavram

Divân-ı Hikmet'in yapısal, dilsel ve içeriksel özellikleri

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 784Soru →

Aşağıdaki sol grupta verilen beyitleri, sağ grupta yer alan ait oldukları divan edebiyatı nazım şekilleriyle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Bir eşek var idi... beyti Mesnevi ile; Beni candan usandırdı... beyti Gazel ile; Saçma ey göz... beyti Kaside ile; Erbâb-ı kemâli çekemez... beyti ise Kıta ile eşleşmektedir.

Eşleşmede, olay ve fabl anlatımı içeren beyit mesneviyle; lirik temalı matla beyti gazelle; Peygamber'e yazılan övgü (naat) kasideyle; kendi arasında kafiyeli olmayan felsefi beyit ise kıtayla eşleşir.

Adım Adım Çözüm

1

Beyitlerin kafiye yapılarını analiz etmek.

Birinci beyit (nizâr / zâr), ikinci beyit (usanmaz mı / yanmaz mı) ve üçüncü beyit (su / su) kendi arasında kafiyelidir (aa). Dördüncü beyit ise kendi arasında kafiyeli değildir (hasûdân / bulandır -> ab/xa).

Kafiye şeması, divan şiirinde nazım şekillerini ayırt etmede en temel yapısal veridir.

2

Kafiyeli beyitlerin (aa) içeriklerini inceleyerek Mesnevi, Gazel ve Kaside ayrımını yapmak.

Birinci beyitte bir eşeğin yük taşıma hikayesi (fabl/olay) anlatıldığı için mesnevidir. İkinci beyitte lirik bir aşk acısı ve sitem işlendiği için gazel matlasıdır. Üçüncü beyitte Peygamber'e hitap edilerek 'su' redifiyle naat niteliğinde bir övgü yapıldığı için kaside matlasıdır.

Mesnevi olay anlatımına, gazel aşka ve lirik duygulara, kaside ise övgüye odaklanır.

3

Kafiyeli olmayan beytin nazım şeklini saptamak.

İlk beyti aa yerine ab (xa) şeklinde başlayan ve felsefi bir bilgece düşünceyi aktaran bu beyit kıtaya aittir.

Kıta nazım şekli matla beyti barındırmaz ve genellikle ahlaki, felsefi konularda yazılır.

Anahtar Kavram

Beyitlerle kurulan divan edebiyatı nazım şekillerinin kafiye düzeni ve konu özelliklerine göre ayırt edilmesi.

Soru 785Soru →

Aşağıda sol sütunda 13. ve 14. yüzyıl Divan edebiyatı şairleri, sağ sütunda ise bu şairlerin öne çıkan özellikleri ve eserleri verilmiştir. Sol sütundaki şairleri sağ sütundaki doğru açıklamalarla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî'nin Farsça kaleme aldığı Mesnevî ve Dîvân-ı Kebîr ile; Şeyyad Hamza'nın edebiyatımızdaki ilk Yusuf u Züleyha mesnevisini yazmasıyla; Kadı Burhaneddin'in ise Azeri Türkçesiyle yazdığı tuyuğları ve Sivas'taki hükümdarlığıyla eşleşmesi gerekir.

Şairlerin yaşadıkları yüzyıl, kullandıkları dil ve kaleme aldıkları eserler doğru şekilde eşleştirilmiştir. Mevlânâ Mesnevî ve Dîvân-ı Kebîr ile, Şeyyad Hamza ilk Yusuf u Züleyha mesnevisi ile, Kadı Burhaneddin ise Sivas'ta hükümdarlık yapması ve tuyuğlarıyla tanınmasıyla eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1

Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî'nin edebi kişiliğini ve eserlerini değerlendirmek.

Mevlânâ, 13. yüzyılda yaşamış, eserlerini Farsça yazmış ve en önemli eseri Mesnevî'dir. Bu da bizi doğrudan Farsça yazan ve Mesnevî'yi kaleme alan mutasavvıf tanımına götürür.

Şairin eser dili ve en bilinen eserleri üzerinden eşleştirme yapmak kolaylık sağlar.

2

Şeyyad Hamza'nın Türk edebiyatındaki konumunu belirlemek.

Şeyyad Hamza, 13. yüzyılda yaşamış ve Türk edebiyatındaki ilk Yusuf u Züleyha mesnevisini yazmış olan şairdir. Bu özellik sağ sütundaki ikinci açıklama ile eşleşir.

Yusuf u Züleyha mesnevisinin ilk örneğini veren şairi belirlemek.

3

Kadı Burhaneddin'in edebi özelliklerini ve tarihi kimliğini incelemek.

Kadı Burhaneddin, 14. yüzyılda Sivas'ta kendi devletini kurmuş, tuyuğlarıyla ve Azeri Türkçesiyle yazmasıyla bilinen şair-devlet adamıdır. Bu da sağ sütundaki üçüncü açıklamayla eşleşir.

Tuyuğ nazım biçiminin en önemli kurucusu ve temsilcilerinden birini tespit etmek.

Anahtar Kavram

13. ve 14. Yüzyıl Divan Şairlerinin Eserleri ve Belirgin Nitelikleri

Soru 786Soru →

Divan edebiyatı bünyesinde farklı yüzyıllarda kaleme alınmış önemli nesir (düzyazı) eserleri bulunmaktadır. Buna göre, sol sütunda verilen divan nesri eserlerini sağ sütunda yer alan yazarlarıyla eşleştirdiğinizde doğru eşleşme nasıl olmalıdır?

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Cihannümâ eseri Kâtip Çelebi ile, Heşt Behişt eseri Sehi Bey ile, Fransa Sefâretnâmesi ise Yirmisekiz Çelebi Mehmed ile eşleşmektedir.

Cihannümâ eseri Kâtip Çelebi ile, Heşt Behişt eseri Sehi Bey ile, Fransa Sefâretnâmesi ise Yirmisekiz Çelebi Mehmed ile eşleşmektedir. Bu eşleşme her eserin kendi yazarıyla doğru biçimde ilişkilendirilmesini sağlar.

Adım Adım Çözüm

1

Sol sütundaki ilk eser olan Cihannümâ incelenir.

Bu eserin coğrafya konulu bir başyapıt olduğu ve 17. yüzyılda Kâtip Çelebi tarafından yazıldığı belirlenerek Kâtip Çelebi ile eşleştirilir.

Eser-yazar bilgisini doğrulamak.

2

İkinci eser olan Heşt Behişt incelenir.

Anadolu sahasındaki ilk tezkire örneği olan bu eserin Sehi Bey'e ait olduğu belirlenerek Sehi Bey ile eşleştirilir.

Eser-yazar bilgisini doğrulamak.

3

Üçüncü eser olan Fransa Sefâretnâmesi incelenir.

Osmanlı'nın dış dünyayı tanıma çabalarının bir ürünü olan bu eserin Yirmisekiz Çelebi Mehmed tarafından yazıldığı belirlenerek Yirmisekiz Çelebi Mehmed ile eşleştirilir.

Eser-yazar bilgisini doğrulamak.

Anahtar Kavram

Divan edebiyatı nesir eserlerinin yazarlarıyla eşleştirilmesi

Soru 787Soru →

Aşağıdaki sol sütunda verilen tasavvufi şiir alıntılarını, sağ sütundaki ait oldukları Tekke (dinî-tasavvufî) halk edebiyatı nazım türleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Şiir alıntılarının doğru nazım türleriyle eşleşmesi şu şekildedir: Kıldan köprüyle başlayan dörtlük Şathiye, Cihana gelmedenle başlayan dörtlük Devriye, Güzel aşıkla başlayan dörtlük Nefes, Yalan söylemeyle başlayan dörtlük ise Nutuk ile eşleşir.

Verilen dörtlüklerin içerik, dil, üslup ve tasavvufi temaları incelendiğinde; mizahi üsluba sahip kıldan köprü ile ilgili olan dörtlük şathiye, ruhun devrini anlatan dörtlük devriye, Alevi-Bektashi geleneğindeki rıza ve teslimiyet konulu dörtlük nefes, tarikat adabını öğreten didaktik dörtlük ise nutuk ile tam olarak eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1

İlk dörtlüğün içerik ve üslubunu inceleme

Dörtlükte Tanrı ile şakacı, senli benli bir dille konuşulduğu görülmektedir.

Tasavvuf edebiyatında bu tarz şiirler şathiye olarak adlandırılır. Dolayısıyla ilk dörtlük Şathiye ile eşleşir.

2

İkinci dörtlüğün konusunu belirleme

Dörtlükte ruhun dünyadan önce Hak ile beraber olması ve sonra dünyaya gelmesi (nüzul ve uruc/devir kuramı) işlenmektedir.

Ruhun Allah'tan gelip tekrar Allah'a döneceğini anlatan bu tür şiirlere devriye denir. Dolayısıyla ikinci dörtlük Devriye ile eşleşir.

3

Üçüncü dörtlüğün Alevi-Bektashi geleneğindeki yerini inceleme

Dörtlükte tarikat kuralları, rıza göstermek ve teslimiyet Alevi-Bektashi şairi Pir Sultan Abdal'ın diliyle nefes tarzında söylenmiştir.

Alevi-Bektashi törenlerinde saz eşliğinde söylenen tasavvufi şiirlere nefes denir. Dolayısıyla üçüncü dörtlük Nefes ile eşleşir.

4

Dördüncü dörtlüğün hitap yönünü ve amacını belirleme

Dörtlükte tarikata yeni girenlere ahlak, edep ve yol kuralları öğretilmektedir.

Tarikat adabını öğretmek amacıyla yazılan didaktik tasavvufi şiirlere nutuk denir. Dolayısıyla dördüncü dörtlük Nutuk ile eşleşir.

Anahtar Kavram

Tekke (Dinî-Tasavvufî) Edebiyatı Nazım Türleri

Soru 788Soru →

Aşağıda verilen halk edebiyatı dörtlüklerini, hece ölçüsü ve tema özelliklerini dikkate alarak sağdaki nazım biçimi ve türü eşleştirmeleriyle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Köroğlu'nun yiğitlik temalı 11'li dörtlüğü 'Koşma / Koçaklama' ile, Karacaoğlan'ın aşk temalı 8'li dörtlüğü 'Semai / Güzelleme' ile, Seyrani'nin eleştiri temalı 11'li dörtlüğü ise 'Koşma / Taşlama' ile eşleşir.

Dörtlüklerin hece ölçüsü ve temaları eşleştirildiğinde; Köroğlu'nun yiğitlik konulu ve 11'li hece ölçüsündeki şiiri 'Koşma / Koçaklama' ile; Karacaoğlan'ın aşk konulu ve 8'li hece ölçüsündeki şiiri 'Semai / Güzelleme' ile; Seyrani'nin toplumsal eleştiri konulu ve 11'li hece ölçüsündeki şiiri 'Koşma / Taşlama' ile eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1

Dörtlüklerin hece sayılarını bulmak için ünlü harfleri sayınız.

Birinci dörtlük 11'li, ikinci dörtlük 8'li, üçüncü dörtlük 11'li hece ölçüsüne sahiptir. Bu durum birinci ve üçüncü dörtlüklerin koşma, ikinci dörtlüğün ise semai nazım biçimiyle yazıldığını gösterir.

Âşık edebiyatında koşmalar genellikle 11'li, semailer ise 8'li hece ölçüsüyle yazılır.

2

Dörtlüklerin temalarını belirleyiniz.

Birinci dörtlükte savaş ve yiğitlik (mertlik, kılıç), ikinci dörtlükte aşk ve güzellik (Elif), üçüncü dörtlükte ise toplumsal eleştiri (adam beğenmeme, kendini vezir-i azam beğenmeme) konuları işlenmiştir.

Nazım türleri işlenen temaya göre belirlenir.

3

Hece ölçüsü ve tema bilgilerini birleştirerek eşleştirmeyi tamamlayınız.

Birinci dörtlük (11'li, yiğitlik) -> Koşma / Koçaklama; ikinci dörtlük (8'li, aşk) -> Semai / Güzelleme; üçüncü dörtlük (11'li, yergi) -> Koşma / Taşlama şeklinde eşleşir.

Hem yapısal (ölçü) hem de tematik (tür) özellikler doğru şekilde bir araya getirilmelidir.

Anahtar Kavram

Âşık Edebiyatı Nazım Biçimleri (Koşma, Semai) ve Nazım Türleri (Güzelleme, Koçaklama, Taşlama)

Soru 789Soru →

Divan edebiyatında beyitler, işledikleri temalara göre farklı nazım türlerine dahil edilir. Buna göre, sol sütundaki şiir parçalarını sağ sütundaki uygun nazım türleriyle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Beyitlerin doğru eşleştirmesi şu şekildedir: Birinci beyit Allah'a yakarışı ifade ettiği için Münacat, ikinci beyit Hz. Muhammed'e duyulan sevgiyi anlattığı için Naat, üçüncü beyit toplumsal/bireysel yergi içerdiği için Hicviye ve dördüncü beyit ölüm konusunu işlediği için Mersiye ile eşleşmelidir.

Doğru eşleştirmede; 'Yâ Rab' yakarışı münacata, Hz. Muhammed'in ayağının tozu olan 'hâk-i pây' naata, Harnâme'den alınan hiciv unsuru olan 'boynuz umdum kulaktan ayrıldım' hicviyeye ve padişahın vefatı üzerine yazılan 'seng-i musallâ' dizesi mersiyeye karşılık gelmektedir.

Adım Adım Çözüm

1

Birinci beyitte geçen 'Yâ Rab', 'lutf' ve 'râh-ı hatâ' (hata yolu) kavramlarını inceleyiniz.

Bu kavramlar Allah'a yönelişi, yakarışı ve doğru yola iletme talebini gösterir. Dolayısıyla bu beyit bir münacat örneğidir.

Münacat, Allah'a yalvarmak ve yakarmak amacıyla yazılan şiirlerdir.

2

İkinci beyitteki 'hâk-i pây' (ayağının tozu) ifadesini ve suyun Peygamber'e ulaşma çabasını simgeleyen edebi sanatı çözümleyiniz.

Klasik edebiyatta 'hâk-i pây' ifadesi sıklıkla Hz. Muhammed için kullanılır. Bu beyit Peygamber'e yazılan bir naat örneğidir.

Naat, Hz. Muhammed'i övmek ve ona duyulan sevgiyi dile getirmek için kaleme alınan nazım türüdür.

3

Üçüncü beyitteki 'boynuz umdum kulaktan ayrıldım' deyimini ve 'bâtıl' sözcüğünü değerlendiriniz.

Bu beyit, hırslı bir eşeğin başına gelenleri mizahi ve eleştirel bir dille anlatmaktadır, yani yergi içermektedir. Bu nedenle hicviye türündedir.

Hicviye, kişilerin veya toplumun aksayan yönlerini eleştirmek amacıyla yazılan yergi şiirleridir.

4

Dördüncü beyitte geçen 'seng-i musallâ' (musalla taşı) ve 'pâdişâh' kelimelerini analiz ediniz.

Beyit, cihan padişahının (Kanuni Sultan Süleyman) vefatından sonra musalla taşında yatan naaşı karşısında duyulan şaşkınlığı ve acıyı anlatmaktadır. Bu yönüyle bir mersiyedir.

Mersiye, ölen bir kişinin ardından duyulan acıyı dile getirmek ve onun erdemlerini övmek amacıyla yazılan şiirlerdir.

Anahtar Kavram

Divan edebiyatında beyitlerin tematik içeriklerine göre nazım türlerini (münacat, naat, hicviye, mersiye) belirleme.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 790Soru →

Sol sütunda Divan edebiyatında etkili olmuş edebî akım ve eğilimler, sağ sütunda ise bu akımların genel özellikleri ile belirgin temsilcileri verilmiştir. Buna göre, sol sütundaki akım ve eğilimleri sağ sütundaki doğru tanımlarıyla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Sebk-i Hindî akımı anlam derinliğini ve Şeyh Galib'i içeren açıklamayla; Mahallileşme Akımı günlük yaşamı ve Nedim'i içeren açıklamayla; Hikemî Tarz bilgece düşünceleri ve Nâbî'yi içeren açıklamayla; Türk-i Basit eğilimi ise yalın Türkçe kullanımını ve Aydınlı Visalî'yi içeren açıklamayla eşleşir.

Sebk-i Hindî soyut imgeleri ve ağır diliyle Şeyh Galib'in temsil ettiği açıklamayla eşleşmektedir. Mahallileşme Akımı, günlük hayatı ve konuşma dilini şiire taşıyan Nedim'in temsil ettiği açıklamayla örtüşmektedir. Hikemî Tarz, didaktik ve bilgece niteliğiyle Nâbî'nin temsil ettiği açıklamayla uyuşmaktadır. Türk-i Basit ise yalın Türkçe kullanımıyla Aydınlı Visalî ve Tatavlalı Mahremî'nin yer aldığı açıklamayla eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1

Sebk-i Hindî akımının temel özelliklerini ve temsilcilerini hatırlamak.

Bu akımın hayal gücüne, soyut ve kapalı anlatıma önem verdiği ve Şeyh Galib'in en önemli temsilcisi olduğu saptanır. Bu özellik dörd��ncü açıklama ile uyuşmaktadır.

Şair-akım ve üslup eşleşmesini doğru yapabilmek.

2

Mahallileşme Akımı'nın niteliklerini gözden geçirmek.

İstanbul hayatını, halk dilindeki deyimleri ve somut dünyayı şiire yansıtan akımın mahallileşme olduğu ve Nedim ile özdeşleştiği belirlenir. Bu özellik üçüncü açıklama ile eşleşmektedir.

Konuşma dilinin ve günlük hayatın şiire girmesini Mahallileşme Akımı ile bağdaştırmak.

3

Hikemî Tarz'ın amacını ve kurucusunu belirlemek.

Şiir yoluyla ahlaki dersler vermeyi ve bilgece düşünceleri aktarmayı hedefleyen didaktik tarza hikemî tarz denildiği ve en büyük temsilcisinin Nâbî olduğu tespit edilir. Bu özellik ikinci açıklama ile örtüşmektedir.

Hikemî tarzın didaktik ve düşünsel niteliğini Nâbî üzerinden tanımlamak.

4

Türk-i Basit eğiliminin hedefini ve öncülerine bakmak.

Arapça ve Farsça kelimelerden uzak durarak sadece Türkçe kelimeler kullanmayı ilke edinen, Aydınlı Visalî ve Tatavlalı Mahremî'nin temsil ettiği eğilimin Türk-i Basit olduğu saptanır. Bu özellik birinci açıklama ile eşleşmektedir.

Sade Türkçe arayışının ilk örneklerinden olan Türk-i Basit eğilimini ayırt etmek.

Anahtar Kavram

Divan Edebiyatındaki Edebî Akımlar ve Eğilimler

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 791Soru →

Aşağıdaki sol sütunda verilen tasavvufi şiir alıntılarını, sağ sütundaki ait oldukları Tekke (dinî-tasavvufî) halk edebiyatı nazım türleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

İlk dörtlük Şathiye ile, ikinci dörtlük Devriye ile, üçüncü dörtlük Nefes ile, dördüncü dörtlük ise Nutuk ile eşleşmektedir.

Verilen dörtlüklerden birincisinde yaratıcı ile senli benli bir dille tasavvufi düşünceler aktarıldığı için şathiye; ikincisinde ruhun katre halinden insana dönüşme devri anlatıldığı için devriye; üçüncüsünde Alevi-Bektaşi neşvesine uygun teslimiyet dile getirildiği için nefes; dördüncüsünde ise tarikata girenlere adap öğretildiği için nutuk nazım türleriyle eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1

Dörtlüklerin içerik ve üslup özelliklerini belirleyin.

Birinci dörtlükte teklifsiz ve şakacı bir dil; ikinci dörtlükte varoluş ve devir aşamaları; üçüncü dörtlükte Alevi-Bektaşi edebiyatına has nefes söyleyişi; dördüncü dörtlükte ise öğretici ve nasihat edici bir anlatım tespit edilir.

Nazım türlerinin belirlenmesinde dil, üslup ve işlenen tema en önemli ölçüttür.

2

Belirlenen özellikleri nazım türü tanımlarıyla eşleştirin.

Belirlenen özellikler doğrultusunda şakacı üslup şathiye, devir kuramı devriye, teslimiyet teması nefes ve tarikat kuralları öğretisi nutuk ile eşleşir.

Her nazım türü kendine özgü konusal sınırlara ve hitap tarzına sahiptir.

Anahtar Kavram

Tekke (Dinî-Tasavvufî) Edebiyatı Nazım Türleri ve İçerik Özellikleri

Soru 792Soru →

Tanzimat Dönemi'nde gazetecilik faaliyetleri, yeni edebi türlerin halka ulaştırılmasında ve kamuoyu oluşturulmasında önemli bir rol oynamıştır. Aşağıda verilen Tanzimat Dönemi gazetelerini, taşıdıkları tarihi ��zellikler ve yayın durumlarıyla doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Tercüman-ı Ahval ilk özel gazete; Tasvir-i Efkâr Şinasi'nin tek başına çıkardığı ikinci özel gazete; Hürriyet yurt dışında çıkarılan ilk Türk gazetesi; Ceride-i Havadis ise ilk yarı resmi gazete olarak eşleştirilmelidir.

Tercüman-ı Ahval ilk özel gazete; Tasvir-i Efkâr Şinasi'nin tek başına çıkardığı ikinci özel gazete; Hürriyet yurt dışında çıkarılan ilk Türk gazetesi; Ceride-i Havadis ise ilk yarı resmi gazete olarak doğru biçimde eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1

İlk özel gazetenin hangisi olduğunu belirleme.

Tercüman-ı Ahval, Şinasi ve Agâh Efendi ortaklığıyla 1860'ta çıkarılan ilk özel gazetedir. Bu nedenle Tercüman-ı Ahval ilk özel gazete tanımıyla eşleşir.

Tanzimat Dönemi gazeteciliğinin başlangıcı kabul edilen ilk özel gazeteyi doğru tespit etmek.

2

Şinasi'nin tek başına çıkardığı edebi nitelikli gazeteyi belirleme.

Tasvir-i Efkâr, Şinasi'nin tek başına çıkardığı ve edebi yönü ağır basan ikinci özel gazetedir.

Şinasi'nin tek başına yürüttüğü yayıncılık faaliyetini diğer ortaklı gazete girişimlerinden ayırt etmek.

3

Yurt dışında çıkarılan ilk Türk gazetesini belirleme.

Namık Kemal ve Ziya Paşa'nın Londra'da çıkardığı Hürriyet gazetesi, yurt dışındaki ilk Türk gazetesidir.

Sürgün döneminde Avrupa'da yürütülen muhalif gazetecilik faaliyetini tanımak.

4

Yarı resmi nitelikli ilk gazeteyi belirleme.

Ceride-i Havadis, William Churchill tarafından çıkarılan ilk yarı resmi gazetedir.

Yarı resmi gazete statüsündeki ilk yayını doğru tanımlamak.

Anahtar Kavram

Tanzimat Dönemi gazetelerinin yayınlanma amaçları, çıkaran kişileri ve edebi/tarihi ilk olma nitelikleri.

Tahmini Süre:1m 0s

Soru 793Soru →

Aşağıda sol sütunda verilen Divan edebiyatı şairlerini, sağ sütundaki en belirgin edebî özellikleri ve eserleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Şeyhî, Harname'nin yazarı olan 15. yüzyıl şairi; Fuzûlî, Leylâ vü Mecnûn'un yazarı olan 16. yüzyıl şairi; Bâkî ise Şairler Sultanı unvanına sahip ve Kanuni Mersiyesi ile bilinen 16. yüzyıl şairidir.

Şeyhî 15. yüzyılda yaşamış ve hiciv türündeki mesnevisi Harname'yi yazmıştır. Fuzûlî 16. yüzyılda yaşamış, Leylâ vü Mecnûn adlı aşk mesnevisini kaleme almıştır. Bâkî ise 16. yüzyılda yaşamış, 'Sultânü'ş-Şuarâ' unvanıyla anılmış ve ünlü Kanuni Mersiyesi'ni yazmıştır. Bu doğrultuda yapılan eşleştirmeler tamamen doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1

Şeyhî'nin yüzyılı ve eserleri belirlenir.

Şeyhî'nin 15. yüzyıl şairi olduğu ve ünlü eseri Harname'yi yazdığı belirlenerek birinci sağ ögeyle eşleştirilir.

Şeyhî, Türk edebiyatında fabl ve hiciv türünün ilk önemli örneklerinden birini vermiştir.

2

Fuzûlî'nin tasavvufi aşk anlayışı ve en önemli eseri belirlenir.

Fuzûlî'nin 16. yüzyılda yaşadığı, aşk acısını ve ızdırabı işlediği, Leylâ vü Mecnûn adlı mesnevinin yazarı olduğu tespit edilerek ikinci sağ ögeyle eşleştirilir.

Fuzûlî divan şiirinde aşk derdini en derin şekilde işleyen şairdir.

3

Bâkî'nin unvanı ve en bilinen eseri tespit edilir.

Bâkî'nin 16. yüzyılda 'Şairler Sultanı' unvanını aldığı ve Kanuni Mersiyesi'ni yazdığı belirlenerek üçüncü sağ ögeyle eşleştirilir.

Bâkî, tasavvuftan uzak, din dışı konularda ve rindane tarzda yazdığı şiirlerle tanınır.

Anahtar Kavram

15. ve 16. Yüzyıl Divan Edebiyatı Şairlerinin Edebi Özellikleri ve Eserleri

Soru 794Soru →

Âşık edebiyatı geleneğine ait üç farklı şiirden alınan bentlerin nazım biçimlerini ve türlerini doğru tespit etmek isteyen bir öğrencinin incelediği aşağıdaki dörtlükleri, karşılarındaki uygun biçim ve tür açıklamalarıyla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Birinci dörtlük varsağı nazım biçimiyle, ikinci dörtlük semai nazım biçimiyle, üçüncü dörtlük ise koşma nazım biçiminin koçaklama türüyle eşleşir.

Dörtlüklerdeki hece sayıları, 'bre' gibi ayırt edici ünlemler ve tematik yönelimler doğrudan doğruya ilgili nazım biçimleri ve türleri olan varsağı, semai ve koçaklama ile örtüşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1

İlk dörtlükte yer alan ünlemleri ve hece ölçüsünü analiz etme.

Dörtlükte 'bre' ünleminin kullanılması ve 8'li hece ölçüsüne sahip olması, onun varsağı olduğunu gösterir.

Varsağı nazım biçimi, yiğitçe söyleyişi ve özel ünlemleriyle ayırt edilir.

2

İkinci dörtlükteki hece ölçüsünü ve temayı inceleme.

Şiir 8'li hece ölçüsüyle yazılmıştır ve lirik bir aşk konusunu işler, bu sebeple semai nazım biçimiyle eşleşir.

Semailerin en belirgin yapısal özelliği 8'li hece ölçüsü ve lirik (aşk, doğa) temasıdır.

3

Üçüncü dörtlükteki hece ölçüsünü, üslubu ve temayı belirleme.

Şiir 11'li hece ölçüsüyle yazılmıştır ve yiğitlik/kavga konusunu ele aldığından koşmanın koçaklama türüne girer.

Koşmalar 11'li hece ölçüsüyle söylenir; yiğitlik ve kahramanlık işleyenler ise koçaklama nazım türünü oluşturur.

Anahtar Kavram

Âşık edebiyatı nazım biçimleri (koşma, semai, varsağı) ve nazım türleri (koçaklama) arasındaki hece ölçüsü, üslup ve tema farkları.

Soru 795Soru →

Divan edebiyatında şairlerin ele aldığı temalar, şiirlerin nazım türünü doğrudan belirleyen en önemli ölçüttür. Aşağıda verilen beyitler ile bu beyitlerin ait olduğu nazım türlerini doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Beyitlerin doğru eşleştirmesi şu şekildedir: Allah'ın büyüklüğünü anlatan ilk beyit tevhit ile; Kanuni Sultan Süleyman'ın ölümünü konu edinen ikinci beyit mersiye ile; Hz. Muhammed'e ��vgü içeren üçüncü beyit naat ile; Tahir Efendi'ye yönelik yergi barındıran dördüncü beyit ise hicviye ile eşleşmelidir.

Beyitler, içerdikleri anahtar kavramlar doğrultusunda çözümlendiğinde konularına göre tam olarak eşleşmektedir. Allah'ın yüceliğini ele alan beyit tevhit; ölüm acısını işleyen beyit mersiye; Hz. Muhammed'e övgü içeren beyit naat; yergi içeren beyit ise hicviye ile eşleşir.

Adım Adım Çözüm

1

İlk beyitte geçen 'kibriyâ-yı zât' ve 'yâ İlâh' ifadelerini inceleyiniz.

Bu kelimelerin Allah'a sesleniş ve O'nun yüceliğine vurgu içerdiği tespit edilir.

Şiirin konusunun Allah'ın varlığı ve birliği olduğunu belirlemek için bu kavramların anlamlandırılması gerekir.

2

İkinci beyitteki 'şâh-ı âlem' ve 'uyanmaz mı hâbdan' ibarelerini değerlendiriniz.

Cihan padişahının ebedi uykusuna (ölümüne) telmihte bulunulduğu görülür.

Önemli bir kişinin ölümünden sonra yazılan taziye ve yas şiirlerini belirlemek için mersiye türüyle ilişkilendirilmelidir.

3

Üçüncü beyitte yer alan 'sultân-ı rusül' (peygamberlerin sultanı) tamlamasını analiz ediniz.

Burada övülen kişinin Hz. Muhammed olduğu anlaşılır.

Hz. Muhammed'e yazılan övgü şiirlerinin naat nazım türü altında toplandığı bilgisi kullanılır.

4

Dördüncü beyitte geçen 'kelp' (köpek) ve 'iltifat' kelimeleri arasındaki tezatlı yergi ilişkisini yorumlayınız.

Şairin kendisine hakaret eden birine karşı iğneleyici ve alaycı bir üslup (hiciv) kullandığı görülür.

Edebi eleştiri ve yergi içeren şiirlerin hicviye başlığında değerlendirildiğini bilmek doğru eşleştirmeyi sağlar.

Anahtar Kavram

Divan edebiyatında şiirlerin işledikleri temalara göre tevhit, münacat, naat, methiye, hicviye, mersiye gibi farklı nazım türlerine ayrılması.

Soru 796Soru →

Aşağıda Tanzimat Dönemi'nin ikinci kuşağında yer alan bazı sanatçılar ve bu sanatçıların edebiyat tarihimizdeki öncü rollerine dair açıklamalar verilmiştir. Bu sanatçıları kendilerine ait açıklayıcı bilgilerle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Abdülhak Hamit Tarhan, okunmak için yazdığı tiyatrolarla; Samipaşazade Sezai, realizme geçişi sağlayan Sergüzeşt romanıyla; Nabizade Nazım, ilk köy romanı Karabibik ile; Muallim Naci ise ilk köy şiiri olan Köylü Kızların Şarkısı ile eşleşmektedir.

Tanzimat II. Dönem sanatçılarının edebi özellikleri ve eserleri doğru bir şekilde eşleştirilmiştir. Abdülhak Hamit Tarhan tiyatroyu okunmak için yazmış; Samipaşazade Sezai Sergüzeşt ile realizme geçişi sağlamış; Nabizade Nazım ilk köy eseri Karabibik'i yazmış; Muallim Naci ise ilk köy şiiri olan Köylü Kızların Şarkısı'nı yazmıştır.

Adım Adım Çözüm

1

Tanzimat II. Dönem sanatçılarının eserlerini ve edebiyat dünyasındaki yenilikçi duruşlarını analiz edin.

Sanatçıların ve eserlerin temel özellikleri tespit edilir. Abdülhak Hamit Tarhan'ın metafizik şiir ve okunmak için yazdığı tiyatrolar, Samipaşazade Sezai'nin realizme geçiş romanı Sergüzeşt, Nabizade Nazım'ın realist-natüralist köy romanı Karabibik, Muallim Naci'nin eski edebiyat savunuculuğu yanında yazdığı ilk köy şiiri bilinmektedir.

Soruda yer alan bilgilerin hangi sanatçılara ait olduğunu belirlemek için bu ön bilgiler gereklidir.

2

Sol sütundaki her bir sanatçıyı, sağ sütundaki kendisiyle özdeşleşen öncü rolle eşleştirin.

Tiyatroyu okunmak için yazan sanatçı Abdülhak Hamit Tarhan; kölelik konusunu realist tarzda işleyen Samipaşazade Sezai; ilk köy romanını yazan Nabizade Nazım; ilk köy şiirini yazan Muallim Naci olarak eşleştirilir.

Her sanatçının edebi kimliği ve Türk edebiyatına kazandırdığı yenilikler açıklamalardaki ifadelerle birebir uyuşmaktadır.

Anahtar Kavram

Tanzimat II. Dönem Sanatçıları ve Eserlerinin Ayırt Edici Özellikleri

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 797Soru →

Tiyatro oyunlarında ve sahne arkasında kullanılan kavramları doğru tanımlarıyla eşleştirmek amacıyla aşağıdaki terimleri ilgili açıklamalarla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Mizansen terimi yönetmenin oyuncuların hareketlerini ve sahne düzenini belirlemesiyle; Aksesuar oyuncuların taşıdığı küçük eşyalarla; Fuaye izleyicilerin oyun aralarında dinlendiği salonla; Figüran ise konuşması olmayan yardımcı oyuncularla eşleşir.

Terimlerin tanımları incelendiğinde; mizansenin yönetmenin sahne üzerindeki düzenlemesi olduğu, aksesuarın oyuncuların sahnede kullandığı taşınabilir nesneler olduğu, fuayenin izleyicilerin oyun arasında dinlendiği yer olduğu ve figüranın konuşması olmayan yardımcı oyuncuları temsil ettiği görülmektedir.

Adım Adım Çözüm

1

Tiyatro terimlerinin anlamlarını analiz etme

Mizansen, aksesuar, fuaye ve figüran terimlerinin sahne sanatlarındaki işlevleri ve tanımları belirlenir.

Kavramların doğru tanımlarla eşleştirilebilmesi için her bir terimin edebiyat ve tiyatro literatüründeki karşılığını bilmek gerekir.

2

Terimleri tanımlarıyla eşleştirme

Mizansen yönetmenin sahne düzenlemesiyle, aksesuar taşınabilir küçük eşyalarla, fuaye seyircilerin dinlenme alanıyla ve figüran konuşmayan yardımcı oyuncularla eşleştirilir.

Her terimin açıklaması, tiyatro bilimindeki sözlük tanımlarıyla doğrudan örtüşmektedir.

Anahtar Kavram

Tiyatro terimlerinin tanımları ve işlevleri

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 798Soru →

Aşağıda edebi akımların kuramsal temellerini ve sanatsal ilkelerini yansıtan bazı açıklamalar ile bu açıklamaların ait olduğu edebi akımlar verilmiştir. Sol sütunda yer alan açıklamaları, sağ sütunda verilen doğru edebi akımlarla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Birinci açıklama Nat��ralizm ile, ikinci açıklama Sembolizm ile, üçüncü açıklama Sürrealizm ile ve dördüncü açıklama Fütürizm ile eşleşmektedir.

Verilen açıklamalar, temsil ettikleri akımların belirleyici niteliklerini içermektedir. Bilimsel gözlem, soyaçekim ve deneyselcilik natüralizmle; müzikalite ve anlam kapalılığı sembolizmle; bilinçaltı ve akıl dışılık sürrealizmle; hız ve makineleşme ise fütürizmle eşleşmelidir.

Adım Adım Çözüm

1

Birinci açıklamada yer alan 'soyaçekim', 'deneysel titizlik' ve 'bilim insanı' gibi anahtar kelimeleri analiz ediniz.

Bu kavramlar edebiyata deneysel yöntemi ve soyaçekimi uyarlayan Emile Zola liderliğindeki Natüralizm akımına aittir. Dolayısıyla birinci açıklama Natüralizm ile eşleşir.

Natüralizm, sanatı doğanın bilimsel bir laboratuvar kopyası olarak görür.

2

İkinci açıklamada geçen 'müzikal titreşimler', 'anlam kapalılığı' ve 'telkin gücü' ifadelerini inceleyiniz.

Şiirde müziği, kapalılığı ve telkini esas alan akım Sembolizm'dir. Bu yüzden ikinci açıklama Sembolizm ile eşleşir.

Sembolistler şiirin açıklanmak için değil, hissedilmek için yazıldığına inanırlar.

3

Üçüncü açıklamada vurgulanan 'bilinçaltı', 'akıl ve mantığın denetiminin saf dışı bırakılması' ve 'rüyalar' kavramlarını değerlendiriniz.

Freud'un psikanaliz yöntemini edebiyata uygulayan ve aklın denetimini reddeden akım Sürrealizm'dir. Üçüncü açıklama Sürrealizm ile eşleşir.

Sürrealizm, bilinçaltındaki bastırılmış duyguların sanata doğrudan yansımasını amaçlar.

4

Dördüncü açıklamada geçen 'hız', 'makine', 'endüstriyel dinamizm' ve 'antik heykellerin reddi' ögelerini inceleyiniz.

Hayatı ve sanatı hız, makine ve teknolojiyle açıklayan Marinetti öncülüğündeki akım Fütürizm'dir. Dördüncü açıklama Fütürizm ile eşleşir.

Fütürizm (gelecekçilik), modern endüstriyel dünyayı ve hızı yücelten bir sanat akımıdır.

Anahtar Kavram

Edebi akımların beyannameleri, felsefi temelleri ve ayırt edici sanatsal ilkeleri.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 799Soru →

Aşağıda verilen 17. ve 18. yüzyıl Divan edebiyatı sanatçılarını, edebî kişiliklerini yansıtan en belirgin yönelimleri, akımları veya eserleriyle doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Nâbî ile Hikemî Tarz, Nef'î ile Kaside ve Hiciv (Siham-ı Kaza), Nedîm ile Mahallileşme Akımı ve Şarkı, Şeyh Gâlip ile Sebk-i Hindi ve Hüsn ü Aşk eşleştirmeleri doğrudur.

Doğru eşleştirmeler, şairlerin divan edebiyatındaki belirgin tarzları, akımları ve eserleri göz önünde bulundurularak yapılmıştır. Nâbî hikemî tarzla, Nef'î kaside ve hicivle (Siham-ı Kaza), Nedîm mahallîleşme ve şarkı türüyle, Şeyh Gâlip ise Sebk-i Hindi ve tasavvufi mesnevisiyle eşleşir.

Adım Adım Çözüm

1

Nâbî'nin edebî kişiliğini ve tarzını incelemek.

Nâbî, hikemî (didaktik) şiir tarzının öncüsüdür.

Şiirlerinde toplumsal aksaklıkları ve ahlaki öğütleri ön plana çıkardığı için hikemî tarz açıklamasıyla eşleşir.

2

Nef'î'nin divan edebiyatındaki yerini ve eserini belirlemek.

Nef'î, kaside türünün en büyük ustası olup hicivlerini Siham-ı Kaza'da toplamıştır.

Övgü ve yergilerindeki aşırılık ve hiciv eseri bilgisi onunla doğrudan örtüşmektedir.

3

Nedîm'in sanat anlayışını ve yönelimini analiz etmek.

Nedîm, Lale Devri şairi olup mahallîleşme akımının ve şarkı türünün temsilcisidir.

İstanbul hayatını, halk söyleyişlerini ve şarkı nazım şeklini divan edebiyatına kazandıran temel isimdir.

4

Şeyh Gâlip'in edebî kimliğini ve eserini değerlendirmek.

Şeyh Gâlip, Sebk-i Hindi akımının en büyük temsilcisi olup Hüsn ü Aşk mesnevisini yazmıştır.

Ağır sembolik dili, soyut anlatımı ve tasavvufi aşkı işleyen meşhur mesnevisiyle bu eşleşme tamamlanır.

Anahtar Kavram

17. ve 18. Yüzyıl Divan Edebiyatı Şairleri, Akımları ve Eserleri

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 800Soru →

Aşağıdaki sol sütunda verilen klasik Türk edebiyatı ve Türk halk edebiyatı şiir par��alarını, sağ sütunda yer alan doğru nazım biçimi ve nazım türü eşleştirmeleriyle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

İlk parça Gazel (Âşıkane), ikinci parça Semai (Güzelleme), üçüncü parça Koşma (Koçaklama) ve dördüncü parça Semai (İlahi) şeklinde eşleşir.

Doğru eşleştirme şiirlerin hem yapısal (nazım biçimi) hem de konusal (nazım türü) özelliklerinin saptanmasıyla bulunur. Birinci parça aruzlu bir gazel (âşıkane), ikinci parça 8'li heceyle güzelleme (semai), üçüncü parça 11'li heceyle koçaklama (koşma), dördüncü parça ise 8'li heceyle ilahi (semai) olarak eşleşir.

Adım Adım Çözüm

1

Şiir parçalarının ölçü (aruz veya hece sayısı) ve kafiye şeması gibi yapısal özelliklerini inceleyerek nazım biçimlerini belirleyin.

Birinci parça aruz ölçüsüyle gazel; ikinci parça 8'li heceyle semai; üçüncü parça 11'li heceyle koşma; dördüncü parça 8'li heceyle semaidir.

Nazım biçimi, şiirin hece sayısı, ölçüsü ve uyak örgüsü gibi biçimsel/dış özelliklerine göre saptanır.

2

Şiir parçalarının işledikleri temaları (aşk, kahramanlık, güzellik, dini konular) saptayarak nazım türlerini belirleyin.

Birinci parça sevgili ve aşk acısı (âşıkane); ikinci parça sevgiliye övgü (güzelleme); üçüncü parça savaş ve yiğitlik (koçaklama); dördüncü parça dini/tasavvufi öz (ilahi) temalıdır.

Nazım türü, şiirin konusuna ve temasına göre belirlenen içeriksel sınıflandırmadır.

3

Saptanan nazım biçimi ve nazım türü özelliklerini bir araya getirerek doğru eşleştirmeleri yapın.

Birinci parça birinci seçenekle, ikinci parça ikinci seçenekle, üçüncü parça üçüncü seçenekle ve dördüncü parça dördüncü seçenekle eşleşir.

Elde edilen yapısal ve tematik veriler, doğru nazım biçimi-türü eşleşmelerini tam olarak doğrular.

Anahtar Kavram

Şiirin biçimsel özelliklerine göre 'nazım biçimi' (gazel, koşma, semai vb.), konusuna göre ise 'nazım türü' (güzelleme, koçaklama, ilahi, methiye vb.) olarak sınıflandırılması.

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram