Tüm alıştırma soruları

Selçuklu Dönemi kroniklerinde yer alan bir metinde şu ifadeler geçmektedir:

'Sultan Melikşah, devletin gelir ve gider dengesini korumak, üreticiden öşür vergisini hasat zamanında tam ve düzenli tahsil etmek amacıyla Ömer Hayyam başkanlığındaki heyete güneş yılı esaslı yeni bir takvim hazırlatmıştır. Bu takvimin yürürlüğe girmesiyle, sosyal ve dinsel hayatta kullanılan ay yılı esaslı Hicri takvimin mevsimlerle uyuşmamasından kaynaklanan mali aksamalar giderilmiştir. Böylece devlet hazinesinin yıpranması önlenmiş ve hükümdarın tebaası üzerindeki adaleti pekişmiştir.'

Bu metin ve içeriği dikkate alındığında, aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

Hukuk, toplumsal ilişkileri düzenleyen ve devlet gücüyle desteklenen yazılı kurallar bütününü ve bu kuralların biçimsel geçerliliğini ele alır. Sosyoloji ise yasal düzenlemelerin hangi toplumsal ihtiyaçlardan doğduğunu, uygulamada nasıl karşılık bulduğunu ve ne tür toplumsal değişimlere yol açtığını araştırır. Örneğin; yeni yürürlüğe giren bir çevre kanununun maddelerini ve anayasal uygunluğunu incelemek hukukun konusuyken; bu kanunun farklı toplumsal kesimlerdeki çevre duyarlılığına etkisini, sanayi bölgelerindeki toplumsal hareketliliğe yansımalarını ve toplumun adalet algısındaki yerini araştırmak sosyolojinin konusudur.

Buna göre, sosyoloji ile hukuk arasındaki ilişkiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Aşağıda sol sütunda verilen Türk devlet ve topluluklarını, sağ sütunda verilen kendilerine ait en belirgin tarihi özellikleriyle eşleştiriniz.

İslam tarihi araştırmalarında Dört Halife Dönemi, devlet başkanı olacak kişilerin şura meclisinde yapılan istişareler ve toplumun ileri gelenlerinin biatı ile belirlenmesi nedeniyle "Cumhuriyet Devri" olarak da adlandırılmıştır.

Buna göre, bu dönemin "Cumhuriyet Devri" olarak nitelendirilmesinin temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

Aşağıdaki sol sütunda Cumhuriyet Dönemi toplumcu gerçekçi romanlarında ele alınan bazı sosyo-ekonomik çatışma konuları ve olay örgüleri, sağ sütunda ise bu konuların odak noktası olan eserler ve yazarları verilmiştir. Sol sütundaki açıklamalarla sağ sütundaki eser-yazar eşleştirmesini doğru şekilde yapınız.

Osmanlı Devleti'nin klasik döneminde eyalet yönetimi ile tımar sisteminin askeri, mali ve hukuki işleyişine dair bazı kavramlar aşağıda verilmiştir.

Buna göre, sol sütunda yer alan kavramları sağ sütunda verilen doğru açıklamalarıyla eşleştiriniz.

Mezopotamya medeniyetleri, insanlık tarihinin siyasi, hukuki ve kültürel gelişimine yön vermiş birçok önemli aşamadan geçmiştir. Aşağıda bu coğrafyada ve çevresinde gerçekleşen bazı tarihsel gelişmeler verilmiştir. Bu gelişmelerin geçmişten günümüze doğru kronolojik sıralaması nasıl olmalıdır?

Kırım Savaşı öncesinde Rusya'nın olağanüstü elçisi Prens Menşikov aracılığıyla Osmanlı Devleti'ne sunduğu notada; Osmanlı topraklarında yaşayan Ortodoks tebaanın himaye hakkının Rusya'ya verilmesi ve kutsal yerler konusunda Rus kilisesine yeni ayrıcalıklar tanınması talep edilmiştir. Osmanlı hükümeti ise bu talepleri bağımsızlık ve egemenlik haklarına aykırı bularak kesin bir dille reddetmiştir.

Buna göre Rusya'nın, savaş öncesinde Osmanlı Devleti'ne sunduğu bu taleplerle doğrudan aşa��ıdakilerden hangisini amaçladığı savunulabilir?

Aşağıdaki sol sütunda verilen divan edebiyatı nazım şekillerini, sağ sütundaki en belirleyici özellikleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Osmanlı Klasik Dönemi'nde Divan-ı Hümayun üyeleri, yüklendikleri idari ve hukuki sorumluluklar doğrultusunda devlet teşkilatındaki çeşitli resmi kayıtların tutulmasından ve belgelerin tanzim edilmesinden sorumluydu.

Aşağıda verilen Divan-ı Hümayun üyelerini, kendi yetki alanlarında bulunan resmi işlem veya belgelerle doğru şekilde eşleştiriniz.

İlk Çağ Anadolu medeniyetlerinden İyonlar; Efes, Milet, İzmir ve Foça gibi bağımsız şehir devletleri (polis) şeklinde örgütlenmişlerdir. Önceleri krallarla yönetilen bu kentlerde zamanla soyluların ve zengin tüccarların yönetimdeki etkisi artmıştır. Akdeniz ve Karadeniz kıyılarında koloniler kurarak deniz ticaretiyle uğraşan İyonlar; Mezopotamya ve Mısır medeniyetleri ile yakın ilişkiler kurmu��lar, onların matematik ve astronomi alanındaki birikimlerini Batı Anadolu'ya taşımışlardır. Bu ortamda Tales ilk kez doğa olaylarını mitolojik unsurlarla değil, akılsal nedenlerle açıklamaya çalışarak felsefe ve bilimin temellerini atmıştır.

Bu bilgilere göre, İyonya'da özgür düşünce ve bilimsel faaliyetlerin gelişmesinde aşağıdakilerden hangisinin katkısı olduğu savunulamaz?

Aşağıda verilen varlık felsefesi (ontoloji) yaklaşımlarını ve varlığa dair temel kabullerini doğru şekilde eşleştiriniz.

Toplumsal yapıyı oluşturan manevi unsurların başında bireylerin toplum içindeki konumları ve bu konumlara bağlı olarak kendilerinden beklenen davranışlar gelir.

Buna göre, sosyolojide bireyin toplum içerisindeki konumunu ifade eden kavram ile bu konumun gereği olarak sergilemesi gereken davranış kalıplarını tanımlayan kavram sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?

Cumhuriyet Dönemi Türk şiirinde "Milli Edebiyat zevkini ve anlayışını sürdürenler", halk şiiri geleneklerinden faydalanarak Anadolu insanını, yurt sevgisini, millî değerleri ve memleket gerçeklerini sade bir dille ve hece ölçüsüyle işlemişlerdir.

Buna göre, aşağıdaki dizelerden hangisinin "Milli Edebiyat zevkini ve anlayışını sürdüren" şiir anlayışıyla yazıldığı söylenemez?

Osmanlı Devleti'nde XIX. yüzyılda gerçekleştirilen modernleşme hamleleri, devletin merkezî otoritesini taşrada yeniden tesis etmeyi ve idari yapıyı rasyonelleştirmeyi amaçlamıştır. Bu doğrultuda II. Mahmud Dönemi'nde klasik dönem kurumları tasfiye edilerek yerlerine Batı tarzı bürokratik yapılar kurulmuştur.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi II. Mahmud Dönemi'nde merkezî otoriteyi güçlendirmek ve taşradaki denetimi artırmak amacıyla gerçekleştirilen idari ve askeri reformlar arasında gösterilemez?

Milli Mücadele Dönemi Batı Cephesi'nde gerçekleştirilen askerî mücadeleler, gerek ulusal alanda meclisin otoritesinin güçlenmesine gerekse uluslararası alanda diplomatik gelişmelerin yaşanmasına zemin hazırlamıştır.

Aşağıda verilen Batı Cephesi muharebelerini, bu muharebelerin doğrudan sonucu olarak yaşanan gelişmelerle eşleştiriniz.

Osmanlı Devleti'nde anayasal düzene geçiş, parlamenter yönetim tecrübesi ve bu süreçte yaşanan siyasi gelişmeler dikkate alındığında, aşağıda verilen olayların kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru sıralanışı nasıl olmalıdır?

Cumhuriyet Dönemi öğretici metinleri alanında kaleme alınmış eserlerin özelliklerini yansıtan aşağıdaki açıklamaları, karşılarında verilen eser isimleriyle doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Cumhuriyet Dönemi Türk şiirinde Garip Akımı (I. Yeni) temsilcileri ile Garip dışında yeniliği sürdüren şairler, şiir anlayışları ve dil/üslup tercihleriyle birbirinden ayrılırlar. Aşağıda verilen şairleri, şiirlerindeki temel yönelimleri ve biçimsel özellikleri içeren tanımlarla doğru şekilde eşleştiriniz.

Aşağıdaki sol sütunda yer alan edebi alıntı ve ilkeleri, sağ sütunda verilen realizm ve natüralizm akımlarına ait kavramsal karşılıklarıyla nasıl eşleştirirsiniz?