Tüm alıştırma soruları

Hristiyan felsefesi tarihi boyunca 'inanç' ile 'akıl' arasındaki ilişki farklı şekillerde kurgulanmıştır. Erken dönem Kilise Babaları, felsefeyi inancın savunulması (apoloji) için bir araç olarak görürken; daha sonraki yüzyıllarda manastır ve ��niversitelerin kurulmasıyla birlikte inanç esaslarının mantıksal olarak açıklanması, kanıtlanması ve öğretilmesi öncelik kazanmıştır.

Bu parçada sözü edilen iki tarihsel dönemin (Patristik ve Skolastik) özellikleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Uluslararası turizm faaliyetleri; gerçekleştirildiği bölgelerde ekonomik, ekolojik, sosyo-kültürel ve politik alanlarda olumlu ya da olumsuz çeşitli etkilere yol açmaktadır.

Buna göre, sol sütunda verilen turizm uygulaması örneklerini sağ sütundaki en uygun küresel etki boyutu ile eşleştiriniz.

Hristiyan düşünür Anselmus, Tanrı'yı "kendisinden daha yücesi tasarlanamayan bir varlık" olarak tanımlar ve bu tanımdan hareketle O'nun hem zihinde hem de zihnin dışındaki gerçeklikte var olması gerektiğini savunur. Çağdaşı keşiş Gaunilo ise bu akıl yürütmeye "Kayıp Ada" örneğiyle karşı çıkar: Zihnimizde her açıdan kusursuz, "kendisinden daha mükemmeli düşünülemeyen bir ada" hayal edebiliriz. Anselmus’un mantığını izlersek, bu adanın sadece zihnimizde kalmayıp dış dünyada da var olması gerekir; çünkü var olmasaydı, gerçekte var olan herhangi bir ada ondan daha mükemmel olurdu. Gaunilo’ya göre bu sonuç saçmadır ve zihinsel bir tasarımdan nesnel bir varoluş çıkarılamaz.

Buna göre Gaunilo'nun eleştirisi, Anselmus'un Tanrı'nın varlığına yönelik argümanının öncelikle hangi yönünü hedef almaktadır?

Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı'nda açtığı taarruz cepheleri olan Kafkas ve Kanal cephelerinin hedefleri arasında;

I. kaybedilen toprakları geri kazanma düşüncesi,
II. İngiltere'nin sömürge bağlantılarını koparma amacı,
III. sınır dışındaki müttefiklere askeri yardım ulaştırma isteği

durumlarından hangileri ortak bir amaçtır?

Modern ulaşım sistemlerindeki gelişmeler, özellikle soğutma tertibatlı araçların (frigorifik taşımacılık) yaygınlaşması, bozulabilir gıda maddelerinin uzak mesafelere bozulmadan taşınabilmesini sağlamıştır. Bu durum, üretim, dağıtım ve tüketim süreçleri arasındaki etkileşimin en belirgin örneklerinden biridir.

Buna göre, dağıtım koşullarında yaşanan bu gelişmenin üretim ve tüketim üzerindeki doğrudan etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

Yeryüzünde biyoçeşitliliğin dağılışı; fiziki faktörler, paleocoğrafya ve beşerî faktörler tarafından şekillendirilmektedir.

Buna göre, sol sütunda verilen biyoçeşitliliği etkileyen örnek durumlar ile sağ sütunda verilen coğrafi faktörleri doğru şekilde eşleştiriniz.

Soğuk Savaş Dönemi'nde kurulan Doğu ve Batı bloklarının örgütsel yapıları ile Türkiye'nin bu süreçte dış politikada dahil olduğu veya öncülük ettiği bölgesel güvenlik ittifaklarının özellikleri tarihsel süreç içinde büyük bir önem taşımaktadır.

Buna göre, sol sütunda verilen uluslararası oluşum/belgeler ile sağ sütundaki açıklamaları doğru şekilde eşleştiriniz.

Aşağıda biyoçeşitliliğin yeryüzündeki dağılışını etkileyen bazı ekolojik durumlar ve bu durumların ortaya çıkmasında rol oynayan temel faktörler verilmiştir.

Buna göre, sol sütundaki durumlar ile sağ sütundaki temel faktörleri doğru şekilde eşleştiriniz.

Aşağıdaki tabloda, Türkiye'nin $1960$ ve $2025$ yıllarındaki nüfus yaş gruplarının toplam nüfus içindeki oranları verilmiştir:

Bu verilere göre, Türkiye'nin demografik yapısında meydana gelen değişim ve bu değişimin nüfus politikalarına etkisiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Karbon döngüsü sürecinde, karbon elementinin farklı doğal ve beşerî süreçlerle doğadaki küreler (litosfer, atmosfer, hidrosfer ve biyosfer) arasında yer değiştirmesi veya depolanması gerçekleşir. Aşağıda verilen karbon döngüsü süreçlerini, bu süreçlerin karbon dengesi üzerindeki temel etkileriyle eşleştiriniz.

Türkiye'de yürütülen hayvancılık faaliyetlerinin coğrafi koşulları, uygulanış yöntemleri ve dağılış özelliklerine göre aşağıdaki tanımları ilgili oldukları hayvancılık türleri/yöntemleri ile eşleştiriniz.

Türkiye'de maden yataklarının işletilmesinde ve ekonomik değerinin belirlenmesinde çeşitli coğrafi kavramlar kullanılmaktadır. Bir maden şirketinin laboratuvarında çalışan bir uzman, ocaktan çıkarılan taş ve toprakla karışık ham maden içerisindeki temiz (saf) metal oranını belirlemek için ölçümler yapmaktadır. Buna göre, uzmanın belirlemek için ölçüm yaptığı bu saf metal oranını ifade eden coğrafi kavram aşağıdakilerden hangisidir?

I. Dünya Savaşı'nın en kritik safhalarından biri olan Çanakkale Cephesi'nde gerçekleştirilen askeri harekatlar ile bu harekatların temel özellikleri ve stratejik sonuçları aşağıda karışık olarak verilmiştir.

Buna göre, sol tarafta verilen askeri gelişmeleri, sağ tarafta yer alan doğru tarihi açıklamalarıyla eşleştiriniz.

Bir bölgede iğne yapraklı ağaçlardan oluşan ormanların yaygın olduğu, podzol toprakların görüldüğü; samur, vizon, vaşak ve sığın gibi hayvanların yaşadığı gözlemlenmiştir. Bu bölge ile benzer soğuk iklim koşullarına sahip enlemlerde yer almasına rağmen, toprak yapısının yılın büyük bölümünde donmuş halde bulunduğu (permafrost) ve ağaçsı bitkilerin yetişemediği karasal biyom aşağıdakilerden hangisidir?

Aşağıda Türkiye'de çıkarılan bazı madenler ile bu madenlerin coğrafi özellikleri ve kullanım alanlarına dair açıklamalar verilmiştir. Sol sütundaki madenleri, sağ sütundaki uygun açıklamalarla eşleştiriniz.

İbn Rüşd'e göre, dinî hükümler (şeriat) ile felsefi sorgulama (hikmet) arasında özsel bir karşıtlık bulunması imkânsızdır. Zira felsefe, var olanları akli yöntemlerle inceleyip onların arkasındaki sanatı ve Yaratıcı’yı kavramayı amaçlar. Şeriat ise insanları varlıklar üzerinde düşünmeye ve ibret almaya davet eder. Bu bakımdan din ile felsefe, aynı gerçeğe yönelen iki ayrı kulvardır. Eğer kutsal metnin zahiri (görünür/lafzi) manası, aklın kesin kanıtlarla ulaştığı sonuçlarla çelişir gibi görünürse, burada yapılması gereken şey, metnin dil kuralları çerçevesinde akla uygun bir şekilde tevil (yorum) edilmesidir. Çünkü hakikat, hakikate aykırı olamaz; aksine onunla uyuşur ve ona tanıklık eder.

Bu parçadan hareketle İbn Rüşd'ün akıl-inanç ilişkisine dair yaklaşımıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi ileri sürülebilir?

Psikoloji tarihinde insan zihninin ve davranışlarının yapısı incelenirken felsefi kökenlerden sıklıkla faydalanılmıştır. Örneğin; John Locke'un zihni doğuştan boş bir levhaya (tabula rasa) benzeten ve her türlü bilginin çevreyle etkileşim sonucu deneyimle kazanıldığını öne süren görüşü bir psikoloji ekolünün temelini oluştururken; Immanuel Kant’ın zihnin dış dünyadan gelen verileri aktif bir şekilde işleyen, algılayan, hatırlayan ve anlamlandıran seçici bir yapıya sahip olduğunu savunan görüşü ise bilginin zihinsel süreçler aracılığıyla kazanıldığını öne süren diğer yaklaşımın gelişimini etkilemiştir.

Bu parçada felsefi temelleri ve insanı ele alış biçimleri verilen psikoloji yaklaşımları aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru olarak belirtilmiştir?

Aşağıda verilen üretim, dağıtım ve tüketim etkileşimine dair örnek durumlar ile bu durumları açıklayan coğrafi ifadeleri doğru şekilde eşleştiriniz.

Türkiye'nin jeopolitik konumu; küresel enerji koridorları, uluslararası ticari örgütler ve stratejik su yolları üzerinde belirleyici bir role sahiptir. Aşağıda verilen jeopolitik konum unsurlarını, bu unsurların bölgesel ve küresel ölçekteki doğru karşılıklarıyla eşleştiriniz.

Varlık felsefesinde (ontoloji) varlığın var olup olmadığı ve neyden oluştuğuna dair farklı felsefi akımlar bulunmaktadır. Aşağıdaki felsefi akımları, savundukları temel açıklamalarla eşleştiriniz.