Examkin

Tüm alıştırma soruları

8734 soru

Tüm türler8,734Çoktan seçmeli4,865Çoklu seçim1Doğru / Yanlış289Sayısal852Eşleştirme1,797Sıralama842Boşluk doldurma63Kısa cevap25
Soru 861Soru →
Tüm elemanları pozitif olan artan bir (an)(a_n) geometrik dizisinde
a4⋅a6=144a_4 \cdot a_6 = 144
a3+a7=51a_3 + a_7 = 51
eşitlikleri sağlanmaktadır.

Buna göre, bu dizinin ortak çarpanı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 2

Cevap

Dizinin ortak çarpanı 2'dir.
Geometrik dizinin an2=an−k⋅an+ka_n^2 = a_{n-k} \cdot a_{n+k} özelliği kullanılarak a5=12a_5 = 12 ve ardından a3⋅a7=144a_3 \cdot a_7 = 144 olarak bulunur. Toplamları 51 ve çarpımları 144 olan pozitif sayılar 3 ve 48'dir. Dizi artan olduğu için a3=3a_3 = 3 ve a7=48a_7 = 48 olmalıdır. a7=a3⋅r4a_7 = a_3 \cdot r^4 eşitliğinden r4=16r^4 = 16 elde edilir ve pozitif terimli dizi şartından dolayı ortak çarpan 2 olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
a4⋅a6=a52a_4 \cdot a_6 = a_5^2 eşitliğini kullanarak a5a_5 terimini hesaplama.
a52=144⇒a5=12a_5^2 = 144 \Rightarrow a_5 = 12 (tüm terimler pozitif olduğu için a5>0a_5 > 0 olmalıdır).
Geometrik dizide ardışık terimlerin çarpımı ortadaki terimin karesine eşittir.
2
a3⋅a7a_3 \cdot a_7 çarpımını a5a_5 cinsinden yazarak değerini bulma.
a3⋅a7=a52=144a_3 \cdot a_7 = a_5^2 = 144
Geometrik dizide indisleri toplamı eşit olan terimlerin çarpımları birbirine eşittir (3+7=5+53+7 = 5+5 olduğundan a3⋅a7=a52a_3 \cdot a_7 = a_5^2 olur).
3
a3+a7=51a_3 + a_7 = 51 ve a3⋅a7=144a_3 \cdot a_7 = 144 bilgilerini kullanarak a3a_3 ve a7a_7 değerlerini belirleme.
t2−51t+144=0⇒(t−48)(t−3)=0t^2 - 51t + 144 = 0 \Rightarrow (t - 48)(t - 3) = 0 denkleminin kökleri 33 ve 4848'dir.
Toplamları ve çarpımları bilinen iki sayıyı bulmak için kökleri bu sayılar olan ikinci dereceden denklem çözülür.
4
Dizinin artan olma koşulunu uygulayarak a3a_3 ve a7a_7 değerlerini atama.
a3=3a_3 = 3 ve a7=48a_7 = 48 olmalıdır.
Dizi artan ve tüm terimleri pozitif olduğundan, indisi daha büyük olan terim daha büyük olmalıdır (a3<a7a_3 < a_7).
5
a7=a3⋅r4a_7 = a_3 \cdot r^4 ilişkisini kullanarak ortak çarpanı (rr) hesaplama.
48=3⋅r4⇒r4=16⇒r=248 = 3 \cdot r^4 \Rightarrow r^4 = 16 \Rightarrow r = 2 (terimler pozitif olduğundan r>0r > 0 olmalıdır).
Geometrik dizinin genel terim tanımından a7=a3⋅r7−3a_7 = a_3 \cdot r^{7-3} yazılır.

Anahtar Kavram

Geometrik dizilerde an2=an−k⋅an+ka_n^2 = a_{n-k} \cdot a_{n+k} özelliği ve genel terim formülü.
Soru 862Soru →

Analitik düzlemde, f(x)=x2−(m+2)x+2mf(x) = x^2 - (m+2)x + 2m fonksiyonunun grafiği olan parabolün koordinat eksenlerini kestiği noktalar AA, BB ve CC'dir. Köşeleri bu noktalar olan ABCABC üçgeninin alanı 2424 birimkare olduğuna göre, mm parametresinin alabileceği pozitif değer kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 6

Cevap

m parametresinin alabileceği pozitif değer 6'dır.
Parabolün eksenleri kestiği noktalar A(2,0)A(2, 0), B(m,0)B(m, 0) ve C(0,2m)C(0, 2m) olarak elde edilir. Bu noktaların oluşturduğu üçgenin alanı 12⋅∣m−2∣⋅∣2m∣=∣m(m−2)∣\frac{1}{2} \cdot |m-2| \cdot |2m| = |m(m-2)| formülüyle hesaplanır. Alanın 24 birimkareye eşitlenmesiyle elde edilen ∣m2−2m∣=24|m^2 - 2m| = 24 denkleminden pozitif gerçel sayı çözümü 66 olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Parabolün eksenleri kestiği noktaları belirlemek.
xx-eksenini kestiği noktalar A(2,0)A(2, 0) ve B(m,0)B(m, 0), yy-eksenini kestiği nokta ise C(0,2m)C(0, 2m) olarak bulunur.
Eksenleri kestiği noktaları bulmak için denklemde y=0y=0 ve x=0x=0 yazılır. x2−(m+2)x+2m=0  ⟹  (x−2)(x−m)=0x^2 - (m+2)x + 2m = 0 \implies (x-2)(x-m) = 0 olduğundan kökler 22 ve mm'dir.
2
Eksenleri kestiği noktalarla oluşan üçgenin alanını mm cinsinden ifade etmek.
Alan(ABC)=∣m2−2m∣=24\text{Alan}(ABC) = |m^2 - 2m| = 24 denklemi elde edilir.
A(2,0)A(2, 0) ve B(m,0)B(m, 0) noktaları arasındaki uzaklık taban (∣m−2∣|m-2|), C(0,2m)C(0, 2m) noktasının xx-eksenine uzaklığı ise yükseklik (∣2m∣|2m|) kabul edilirse; Alan(ABC)=12⋅∣m−2∣⋅∣2m∣=∣m(m−2)∣\text{Alan}(ABC) = \frac{1}{2} \cdot |m-2| \cdot |2m| = |m(m-2)| olur.
3
mm değerini bulmak için mutlak değerli denklemi çözmek.
Pozitif mm değeri 66 olarak bulunur.
∣m2−2m∣=24|m^2 - 2m| = 24 eşitliğinden m2−2m=24  ⟹  m2−2m−24=0  ⟹  (m−6)(m+4)=0m^2 - 2m = 24 \implies m^2 - 2m - 24 = 0 \implies (m-6)(m+4) = 0 olur. Buradan m=6m=6 veya m=−4m=-4 bulunur. Diğer durum olan m2−2m=−24m^2 - 2m = -24 denkleminin gerçel kökü yoktur. Soruda pozitif değer istendiği için m=6m=6 seçilir.

Anahtar Kavram

Parabolün eksenleri kestiği noktaların bulunması ve bu noktalar yardımıyla geometrik alan hesabı yapılması.
Soru 863Soru →
Sürekli bir ff fonksiyonu için
∫13x⋅f(x2+1) dx=40\int_{1}^{3} x \cdot f(x^2 + 1) \, dx = 40
eşitliği veriliyor.
Buna göre,
∫23f(8x−14) dx\int_{2}^{3} f(8x - 14) \, dx
integralinin değeri kaçtır?
Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 10

Cevap

İntegralin doğru değeri 10'dur.
Değişken değiştirme yöntemi adımları doğru uygulandığında, birinci integralden ∫210f(x) dx=80\int_{2}^{10} f(x) \, dx = 80 elde edilir. İkinci integralde yapılan dönüşüm ve sınır güncellemesiyle aranan değer 18∫210f(t) dt\frac{1}{8} \int_{2}^{10} f(t) \, dt olarak bulunur. Bu değer ise 10 olur.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci integralde değişken değiştirme dönüşümü tanımlanır.
u=x2+1  ⟹  du=2x dx  ⟹  x dx=du2u = x^2 + 1 \implies du = 2x \, dx \implies x \, dx = \frac{du}{2} elde edilir.
İntegral içindeki x⋅f(x2+1)x \cdot f(x^2 + 1) ifadesini sadeleştirmek ve değişkeni değiştirmek amacıyla bu dönüşüm yapılır.
2
Birinci integralin sınırları yeni değişkene göre güncellenir.
x=1  ⟹  u=12+1=2x = 1 \implies u = 1^2 + 1 = 2 ve x=3  ⟹  u=32+1=10x = 3 \implies u = 3^2 + 1 = 10 olur.
Belirli integralde değişken değiştirildiğinde integral sınırlarının da yeni değişkene göre güncellenmesi zorunludur.
3
Birinci integral yeni değişken cinsinden yazılarak değeri hesaplanır.
∫210f(u)⋅du2=40  ⟹  ∫210f(u) du=80\int_{2}^{10} f(u) \cdot \frac{du}{2} = 40 \implies \int_{2}^{10} f(u) \, du = 80 bulunur.
İkinci integralde kullanılabilecek ∫210f(x) dx\int_{2}^{10} f(x) \, dx integralinin değerini elde etmek için bu işlem gerçekleştirilir.
4
İkinci integralde uygun değişken değiştirme dönüşümü tanımlanır.
t=8x−14  ⟹  dt=8 dx  ⟹  dx=dt8t = 8x - 14 \implies dt = 8 \, dx \implies dx = \frac{dt}{8} elde edilir.
İkinci integrali bilinen integral biçimine dönüştürmek amacıyla bu dönüşüm uygulanır.
5
İkinci integralin sınırları yeni değişkene göre güncellenir.
x=2  ⟹  t=8(2)−14=2x = 2 \implies t = 8(2) - 14 = 2 ve x=3  ⟹  t=8(3)−14=10x = 3 \implies t = 8(3) - 14 = 10 olur.
İkinci integralin sınırlarını tt değişkenine göre ayarlamak için sınırlar güncellenir.
6
İkinci integral yeni değişken cinsinden yazılır ve birinci adımdan elde edilen değer yerine konarak sonuç bulunur.
∫23f(8x−14) dx=∫210f(t)⋅dt8=18∫210f(t) dt=808=10\int_{2}^{3} f(8x - 14) \, dx = \int_{2}^{10} f(t) \cdot \frac{dt}{8} = \frac{1}{8} \int_{2}^{10} f(t) \, dt = \frac{80}{8} = 10 bulunur.
İntegralin nihai değerini hesaplamak için bu adımlar tamamlanır.

Anahtar Kavram

Belirli integralde değişken değiştirme yöntemi ve sınırların güncellenmesi
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 864Soru →
aa ve bb birbirinden farklı gerçel sayılar olmak üzere, dik koordinat düzleminde
f(x)=x2−2ax+bf(x) = x^2 - 2ax + b
g(x)=x2−2bx+ag(x) = x^2 - 2bx + a
parabolleri veriliyor.

f(x)f(x) parabolünün tepe noktası T1T_1, g(x)g(x) parabolünün tepe noktası ise T2T_2 dir.
T1T_1 ve T2T_2 noktalarından geçen doğrunun eğimi −5-5 ve bu tepe noktalarının ordinatları toplamı −10-10 dur.

Buna göre, bu iki parabolün simetri eksenleri arasındaki uzaklık kaç birimdir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 232\sqrt{3}

Cevap

Parabollerin simetri eksenleri arasındaki uzaklık 232\sqrt{3} birimdir.
Parabollerin tepe noktaları doğru belirlendikten sonra, eğim ve ordinat ilişkileri kullanılarak a+b=4a+b = 4 ve a2+b2=14a^2+b^2 = 14 denklemleri elde edilir. Simetri eksenleri arasındaki uzaklık ∣a−b∣|a-b| olup, özdeşlik yardımıyla bu değer 232\sqrt{3} olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1
Parabollerin tepe noktalarının koordinatlarını parametreler cinsinden yazalım.
f(x)f(x) parabolünün tepe noktası T1(a,b−a2)T_1(a, b-a^2) ve g(x)g(x) parabolünün tepe noktası T2(b,a−b2)T_2(b, a-b^2) olarak bulunur.
Tepe noktasının apsisi r=−b2ar = -\frac{b}{2a} formülüyle, ordinatı ise fonksiyon değeriyle belirlenir.
2
T1T_1 ve T2T_2 noktalarından geçen doğrunun eğimini bulup verilen eğim değerine eşitleyelim.
Eğim m=(a−b2)−(b−a2)b−a=−(1+a+b)m = \frac{(a-b^2) - (b-a^2)}{b-a} = -(1+a+b) olarak sadeleşir. −5=−(1+a+b)  ⟹  a+b=4-5 = -(1+a+b) \implies a+b = 4 elde edilir.
İki noktası bilinen doğrunun eğimi ordinatlar farkının apsisler farkına oranıdır.
3
Tepe noktalarının ordinatları toplamı ilişkisini kullanalım.
k1+k2=(b−a2)+(a−b2)=(a+b)−(a2+b2)=−10k_1 + k_2 = (b-a^2) + (a-b^2) = (a+b) - (a^2+b^2) = -10 denkleminde a+b=4a+b = 4 yazılırsa a2+b2=14a^2+b^2 = 14 bulunur.
Tepe noktalarının ordinatları toplamının −10-10 olduğu verilmiştir.
4
Simetri eksenleri arasındaki uzaklık olan ∣a−b∣|a-b| değerini hesaplayalım.
(a−b)2=2(a2+b2)−(a+b)2=2(14)−42=12(a-b)^2 = 2(a^2+b^2) - (a+b)^2 = 2(14) - 4^2 = 12 elde edilir. Buradan ∣a−b∣=12=23|a-b| = \sqrt{12} = 2\sqrt{3} bulunur.
Sırasıyla x=ax=a ve x=bx=b simetri eksenleri arasındaki uzaklık ∣a−b∣|a-b| ifadesidir.

Anahtar Kavram

Parabolün tepe noktası ve simetri ekseninin geometrik ve cebirsel özellikleri
Soru 865Soru →

Dik koordinat düzleminde, f(x)=x2−3x+4f(x) = x^2 - 3x + 4 parabolünün grafiğine P(0,1)P(0, 1) noktasından çizilen teğet doğrularının eğimleri çarpımı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: -3

Cevap

Teğet doğrularının eğimleri çarpımı −3-3'tür.
Dışarıdaki noktadan çizilen teğetlerin değme noktaları belirlenerek elde edilen eğimlerin çarpımı −3-3'tür. Değme noktaları x0=±3x_0 = \pm\sqrt{3} olup teğet eğimleri m1=23−3m_1 = 2\sqrt{3}-3 ve m2=−23−3m_2 = -2\sqrt{3}-3 şeklinde hesaplanır. Bu değerlerin çarpımı −3-3 olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Teğet doğrusunun değme noktasını A(x0,y0)A(x_0, y_0) olarak belirleyip, bu noktanın parabol üzerinde olduğunu yazalım.
y0=x02−3x0+4y_0 = x_0^2 - 3x_0 + 4 elde edilir.
Teğet doğrusunun denklemine ulaşmak için değme noktasının koordinatlarını fonksiyon türünden ifade etmeliyiz.
2
Parabolün türevini alarak değme noktasındaki teğetin eğimini (mm) bulalım.
f′(x)=2x−3  ⟹  m=2x0−3f'(x) = 2x - 3 \implies m = 2x_0 - 3 olur.
Bir fonksiyona üzerindeki bir noktadan çizilen teğetin eğimi, fonksiyonun o noktadaki türevine eşittir.
3
A(x0,y0)A(x_0, y_0) noktasından çizilen ve eğimi mm olan, aynı zamanda P(0,1)P(0, 1) noktasından geçen teğet doğrusunun eğim formülünü yazıp x0x_0 değerlerini bulalım.
m=y0−1x0−0  ⟹  2x0−3=x02−3x0+4−1x0  ⟹  2x02−3x0=x02−3x0+3  ⟹  x02=3  ⟹  x0=3m = \frac{y_0 - 1}{x_0 - 0} \implies 2x_0 - 3 = \frac{x_0^2 - 3x_0 + 4 - 1}{x_0} \implies 2x_0^2 - 3x_0 = x_0^2 - 3x_0 + 3 \implies x_0^2 = 3 \implies x_0 = \sqrt{3} veya x0=−3x_0 = -\sqrt{3} bulunur.
İki noktası bilinen doğrunun eğim formülü ile türevden elde edilen eğimi birbirine eşitleyerek teğet noktalarının apsislerini elde ederiz.
4
Bulunan x0x_0 apsis değerlerini teğet eğimi formülünde (m=2x0−3m = 2x_0 - 3) yerine yazarak teğet doğrularının eğimlerini (m1m_1 ve m2m_2) bulalım ve çarpalım.
m1=23−3m_1 = 2\sqrt{3} - 3 ve m2=−23−3m_2 = -2\sqrt{3} - 3 olur. Eğimler çarpımı: m1⋅m2=(23−3)(−23−3)=−(23−3)(23+3)=−((23)2−32)=−(12−9)=−3m_1 \cdot m_2 = (2\sqrt{3} - 3)(-2\sqrt{3} - 3) = -(2\sqrt{3} - 3)(2\sqrt{3} + 3) = -((2\sqrt{3})^2 - 3^2) = -(12 - 9) = -3 olarak bulunur.
Soruda bizden istenen teğet doğrularının eğimleri çarpımını hesaplamak.

Anahtar Kavram

Bir eğriye dışındaki bir noktadan çizilen teğet doğrularının denklemlerini ve eğimlerini türev yardımıyla bulma.
Soru 866Soru →
1'den farklı xx ve yy pozitif gerçel sayıları için,
log⁡x(x⋅y)+log⁡y(xy)=3\log_x(x \cdot y) + \log_y\left(\frac{x}{y}\right) = 3
eşitliği sağlanmaktadır. Buna göre,
log⁡x2y+log⁡y2x\log_x^2 y + \log_y^2 x
ifadesinin değeri kaçtır?
Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 77

Cevap

İfadenin değeri 7'dir.
Verilen denklemde logaritmanın çarpım ve bölüm özellikleri kullanıldığında 11 ve −1-1 terimleri birbirini yok eder ve log⁡xy+log⁡yx=3\log_x y + \log_y x = 3 eşitliği elde edilir. Bu eşitliğin her iki tarafının karesi alındığında ve taban değiştirme kuralı gereği log⁡xy⋅log⁡yx=1\log_x y \cdot \log_y x = 1 olduğu göz önüne alındığında, aranan kareler toplamının değeri 7 olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1
Logaritmanın çarpım ve bölüm özelliklerini uygulayarak terimleri açın.
log⁡x(x⋅y)=log⁡xx+log⁡xy=1+log⁡xy\log_x(x \cdot y) = \log_x x + \log_x y = 1 + \log_x y
ve
log⁡y(xy)=log⁡yx−log⁡yy=log⁡yx−1\log_y\left(\frac{x}{y}\right) = \log_y x - \log_y y = \log_y x - 1
Çarpım durumundaki ifadeleri toplama, bölüm durumundaki ifadeleri ise farka dönüştürmek için.
2
Elde edilen ifadeleri verilen ana denklemde yerine yazarak sadeleştirin.
(1+log⁡xy)+(log⁡yx−1)=3⇒log⁡xy+log⁡yx=3(1 + \log_x y) + (\log_y x - 1) = 3 \Rightarrow \log_x y + \log_y x = 3
11 ve −1-1 terimleri birbirini sadeleştirerek toplam ifadesini yalnız bırakır.
3
Karesel toplamı elde etmek amacıyla her iki tarafın karesini alın.
(log⁡xy+log⁡yx)2=32(\log_x y + \log_y x)^2 = 3^2
log⁡x2y+2log⁡xy⋅log⁡yx+log⁡y2x=9\log_x^2 y + 2\log_x y \cdot \log_y x + \log_y^2 x = 9
İstenen kareler toplamına ulaşabilmek için tam kare açılımı yapılması gerekir.
4
Taban değiştirme kuralı yardımıyla çarpım teriminin değerini belirleyip sonucu hesaplayın.
log⁡xy⋅log⁡yx=1\log_x y \cdot \log_y x = 1
olduğundan,
log⁡x2y+2(1)+log⁡y2x=9⇒log⁡x2y+log⁡y2x=7\log_x^2 y + 2(1) + \log_y^2 x = 9 \Rightarrow \log_x^2 y + \log_y^2 x = 7
log⁡ab⋅log⁡ba=1\log_a b \cdot \log_b a = 1 özelliği gereğince çarpım teriminin değeri 11'dir.

Anahtar Kavram

Logaritma özelliklerinin uygulanması ve taban değiştirme kuralı
Soru 867Soru →

Yarıçapı 99 birim olan bir kürenin içine yerleştirilebilecek en büyük hacimli dik dairesel koninin yüksekliği kaç birimdir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 12

Cevap

En büyük hacimli dik dairesel koninin yüksekliği 12 birimdir.
Kürenin merkezinden koninin tabanına olan dik uzaklık ∣h−9∣|h-9| birimdir. Küre yüzeyindeki bir nokta ile merkez ve taban merkezi arasında oluşturulan dik üçgende Pisagor bağıntısı yazıldığında r2+(h−9)2=81  ⟹  r2=18h−h2r^2 + (h-9)^2 = 81 \implies r^2 = 18h - h^2 elde edilir. Koninin hacmi V(h)=13πr2h=π3(18h2−h3)V(h) = \frac{1}{3}\pi r^2 h = \frac{\pi}{3}(18h^2 - h^3) olarak bulunur. Maksimum hacim için türev alındığında V′(h)=πh(12−h)=0V'(h) = \pi h(12-h) = 0 denklemi elde edilir. h>0h > 0 koşulunu sağlayan kök h=12h = 12 birim olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Geometrik modelin kurulması ve değişkenlerin belirlenmesi
Kürenin yarıçapı R=9R = 9 birim, koninin yüksekliği hh ve taban yarıçapı rr olsun.
Koninin hacmini maksimum yapabilmek için boyutları arasındaki ilişkiyi veren bir denklem kurmamız gerekir.
2
Küre içindeki dik üçgen yardımıyla bağıntı oluşturulması
r2+(h−9)2=92  ⟹  r2=18h−h2r^2 + (h - 9)^2 = 9^2 \implies r^2 = 18h - h^2
Kürenin merkezi OO, koninin tepe noktası AA ve tabanının merkezi MM olsun. Koni tabanının çemberi üzerindeki bir BB noktası için OB=9OB = 9 (yarıçap) ve OM=∣h−9∣OM = |h - 9| olur. OMBOMB dik üçgeninde Pisagor teoremi uygulanır.
3
Hacim formülünün tek değişkene bağlı yazılması
V(h)=13πr2h=π3(18h−h2)h=π3(18h2−h3)V(h) = \frac{1}{3}\pi r^2 h = \frac{\pi}{3}(18h - h^2)h = \frac{\pi}{3}(18h^2 - h^3)
Türev alarak ekstremum noktayı bulabilmek için fonksiyonun tek değişken (hh) cinsinden ifade edilmesi gerekir.
4
Hacim fonksiyonunun türevinin sıfıra eşitlenmesi
V′(h)=π3(36h−3h2)=πh(12−h)=0  ⟹  h=12V'(h) = \frac{\pi}{3}(36h - 3h^2) = \pi h(12 - h) = 0 \implies h = 12 birim
Bir fonksiyonun maksimum değerini aldığı noktada birinci türevi sıfırdır. 0<h<180 < h < 18 aralığında türevi sıfır yapan tek değer h=12h = 12 olup, bu değer hacmi maksimum yapar.

Anahtar Kavram

Maksimum-minimum problemlerinde, optimize edilecek büyüklük (hacim, alan vb.) tek bir değişkene bağlı fonksiyon olarak ifade edilir. Bu fonksiyonun birinci türevinin işaret değiştirdiği (özellikle pozitiften negatife geçtiği) yerel maksimum noktası aranır.
Soru 868Soru →

Türkiye'nin sınır komşuları ile olan ulaşım bağlantıları ve sınır kapılarının özellikleri dikkate alındığında, haritada gösterilen konumlar doğrultusunda aşağıdaki paragrafta boş bırakılan yerlere sırasıyla hangi sınır kapıları getirilmelidir?

Aşağıdaki boşlukları doldurun

Türkiye'den Gürcistan'a geçişte haritada I numarayla gösterilen, Doğu Karadeniz kıyısındaki en işlek kara yolu bağlantısını sağlayan sınır kapısı iken; haritada II numarayla gösterilen, Türkiye ile İran arasındaki tek demir yolu bağlantısının kurulduğu Van sınırlarındaki sınır kapısı sınır kapısıdır.
Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Metindeki ilk boşluğa Türkiye ile Gürcistan arasındaki en işlek kara yolu kapısı olan 'Sarp', ikinci boşluğa ise Türkiye ile İran arasındaki tek demir yolu bağlantısına sahip olan 'Kapıköy' sınır kapısı yazılmalıdır.
İlk boşluğa Karadeniz kıyısındaki Gürcistan bağlantısını sağlayan Sarp Sınır Kapısı, ikinci boşluğa ise İran ile demir yolu bağlantısını kuran Kapıköy Sınır Kapısı yazılmalıdır. Bu eşleştirmeler, haritadaki I ve II numaralı alanların coğrafi konumlarıyla tam uyumludur.

Adım Adım Çözüm

1
Haritada I numara ile gösterilen sınır kapısının tespit edilmesi
I numaralı yer Gürcistan sınırında, Doğu Karadeniz kıyısında (Artvin) bulunan en işlek sınır kapısı olan Sarp Sınır Kapısı'dır.
Sarp, Kafkasya ve Orta Asya'ya açılan kara yolu taşımacılığında en yüksek hacme sahip kapıdır.
2
Haritada II numara ile gösterilen sınır kapısının tespit edilmesi
II numaralı yer İran sınırında, Van ilinde bulunan ve demir yolu bağlantısı içeren Kapıköy Sınır Kapısı'dır.
Kapıköy Sınır Kapısı, Türkiye'nin İran ile olan tek aktif demir yolu geçiş noktasıdır.

Anahtar Kavram

Türkiye'nin sınır komşuları ile olan bağlantılarında sınır kapılarının coğrafi dağılışı ve ulaşım modları.
Soru 869Soru →

Bir ormandaki bülbülün ötüşü, doğanın kendi yasaları içinde kendiliğinden gerçekleşen fiziksel bir olaydır. İnsan bu sesi dinlerken estetik bir haz duyabilir; fakat bülbülün sesi, bir bestecinin insan ruhundaki fırtınaları dışa vurmak amacıyla yazdı��ı bir sonat gibi bilinçli bir kurgu veya sanatsal bir kaygı taşımaz. Estetik felsefesinde bu durum, doğada var olan güzellik ile insan yaratıcılığının ürünü olan güzellik arasındaki temel sınırı çizer.

Buna göre, doğa güzelliği ile sanat güzelliğinin ayrımına ilişkin aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sanat güzelliği insan bilincinin ve estetik bir tasarımın ürünü iken doğa güzelliği insan müdahalesi olmaksızın ortaya çıkar.

Cevap

Sanat güzelliği insan bilincinin ve estetik bir tasarımın ürünü iken doğa güzelliği insan müdahalesi olmaksızın ortaya çıkar.
Doğru yanıt olan seçenek, sanat güzelliğinin bilinçli bir insan eylemi ve estetik tasarım sonucu ortaya çıkarken, doğadaki güzelliğin herhangi bir insan müdahalesi veya bilinçli tasarım olmaksızın kendiliğinden var olduğunu doğru şekilde ifade etmektedir. Paragrafta bülbülün ötüşü ile bir bestecinin sonatı karşılaştırılarak bu bilinçli kurgu farkı vurgulanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Metni analiz etmek
Bülbül ötüşü (doğal) ile sonat (sanatsal) arasındaki yaratım farkının tespit edilmesi
Sorunun estetik felsefesindeki hangi temel ayrıma dayandığını belirlemek için
2
Doğa güzelliği ile sanat güzelliği kavramlarını tanımlamak
Doğa güzelliğinin bilinçsiz/kendiliğinden, sanat güzelliğinin ise bilinçli/tasarımlı olduğunun ayırt edilmesi
Seçeneklerdeki kavramsal ilişkileri test etmek için
3
Seçenekleri eleyerek doğru yargıya ulaşmak
Sanat güzelliğinin insan bilincine dayalı tasarımı ile doğa güzelliğinin kendiliğindenliğini belirten seçeneğin seçilmesi
Soru kökündeki temel ayrımı en doğru yansıtan önermeyi bulmak için

Anahtar Kavram

Doğa güzelliği ile sanat güzelliği arasındaki kavramsal fark
Soru 870Soru →

Bireyin kendi düşünsel süreçleri üzerinde refleksif bir biçimde düşünmesi, yalnızca kişisel kabullerini sorgulamasını sağlamaz; aynı zamanda onu dış dünyadaki olguların ve toplumsal kabullerin edilgen bir alıcısı olmaktan kurtarır. Kendini ve çevresini sorgulayan bu özgür zihinlerin çoğalması ise toplumsal düzeyde farklılıkların uzlaşma zemininde buluştuğu demokratik bir kültürün inşasına olanak tanır. Felsefe, bireysel düzeyde zihinsel bağımsızlığı beslerken toplumsal düzeyde de çoğulcu ve rasyonel bir yaşam düzeninin temelini atar.

Buna göre, parçada vurgulanan felsefi sorgulamanın bireysel ve toplumsal düzlemdeki işlevi aşağıdakilerden hangisinde sırasıyla doğru verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bireyi zihinsel olarak özerk kılma - Çoğulcu ve demokratik bir ortak yaşam kültürü oluşturma

Cevap

Bireyi zihinsel olarak özerk kılma - Çoğulcu ve demokratik bir ortak yaşam kültürü oluşturma
Doğru yanıt parçada ifade edilen bireysel ve toplumsal işlevleri en iyi yansıtan ifadedir. Parçada bireyin 'edilgen bir alıcı olmaktan kurtulması' zihinsel özerkliğe karşılık gelirken, 'farklılıkların uzlaşma zemininde buluştuğu demokratik bir kültürün inşası' ise çoğulcu ve demokratik ortak yaşam kültürünü oluşturma işlevini doğrudan ifade etmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Paragraftaki bireysel işlevle ilgili ipuçlarını analiz etme
Bireyin kendi düşünsel süreçleri üzerinde refleksif düşünmesinin onu edilgen bir alıcı olmaktan kurtardığı ve zihinsel bağımsızlık (özerklik) sağladığı tespit edilir.
Bireysel düzeydeki kazanımı belirlemek için metnin bireye yönelik doğrudan etkileri çözümlenmelidir.
2
Paragraftaki toplumsal işlevle ilgili ipuçlarını analiz etme
Sorgulayan zihinlerin çoğalmasının toplumsal düzeyde farklılıkların uzlaştığı demokratik bir kültürün inşasına imkan tanıdığı tespit edilir.
Toplumsal düzeydeki kazanımı belirlemek için metindeki topluma yönelik yansımalar ve ortak yaşama dair vurgular incelenmelidir.
3
Seçenekler arasında sırasıyla bu iki işlevi karşılayan ifadeyi bulma
Bireysel işlevin 'özerklik', toplumsal işlevin ise 'çoğulcu ve demokratik ortak yaşam kültürü' ile eşleştiği belirlenir.
Soru kökündeki sırasıyla ifadesine uygun olarak iki işlevi de doğru ve eksiksiz karşılayan seçeneği işaretlemek gerekir.

Anahtar Kavram

Felsefenin bireysel düzeyde sorgulayıcı ve özerk düşünme becerisi kazandırması, toplumsal düzeyde ise demokratik, çoğulcu ve rasyonel bir bir arada yaşama kültürünü desteklemesi.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 871Soru →

Aşağıda verilen şehirleri, baskın fonksiyonları ve etki alanı ölçekleriyle en doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Washington D.C.
Mekke
Tiflis
Yozgat

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Washington D.C. küresel idari şehir, Mekke küresel dini şehir, Tiflis bölgesel idari şehir ve Yozgat yerel tarım/idari şehir olarak eşleşir.
Şehirler fonksiyonel özelliklerine ve etki alanlarının sınırlarına göre eşleştirildiğinde; küresel siyasi gücü temsil eden Washington D.C. küresel idari, İslam dünyasının kutsal şehri Mekke küresel dini, Gürcistan'ın başkenti Tiflis bölgesel idari ve Yozgat yerel düzeyde etkiye sahip tarım/idari şehir olarak doğru eşleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Washington D.C. şehrinin fonksiyonunu ve etki alanını belirleme.
ABD'nin başkenti olan bu şehir, küresel siyasi kararların alındığı idari bir merkezdir ve küresel etkiye sahiptir.
Siyasi güç merkezleri küresel idari fonksiyon gösterir.
2
Mekke şehrinin fonksiyonunu ve etki alanını belirleme.
İslam dünyasının ibadet merkezi olan bu şehir, dini fonksiyonuyla küresel etkiye sahiptir.
Kutsal kabul edilen büyük dini merkezlerin etki alanı küreseldir.
3
Tiflis şehrinin fonksiyonunu ve etki alanını belirleme.
Gürcistan'ın başkenti olup idari fonksiyonuyla bölgesel ölçekte (Kafkasya) etkilidir.
Küresel etki oluşturacak siyasi veya ekonomik güce sahip olmayan ülkelerin başkentleri genellikle bölgesel etki alanına sahiptir.
4
Yozgat şehrinin fonksiyonunu ve etki alanını belirleme.
Tarım ve idari fonksiyonları ön planda olan bu şehir, kendi çevresiyle sınırlı yerel etkiye sahiptir.
Büyük sanayi, finans, din veya küresel ulaşım yolları üzerinde bulunmayan küçük ölçekli şehirler yerel etkilidir.

Anahtar Kavram

Şehirlerin sahip oldukları fonksiyonel özelliklere (idari, dini, tarım vb.) bağlı olarak küresel, bölgesel veya yerel düzeyde etki alanlarına sahip olması.
Soru 872Soru →

İki savaş arası dönemde yaşanan siyasi gelişmelerden biri olan İspanya İç Savaşı'nda (1936-1939), General Franco liderliğindeki milliyetçi güçler Almanya ve İtalya tarafından askeri olarak desteklenirken; cumhuriyetçi hükümet ise Sovyetler Birliği (SSCB) tarafından desteklenmiştir. İngiltere ve Fransa ise bu çatışmada tarafsız kalmayı tercih etmiştir.

Bu durum, iki savaş arası dönem ile ilgili aşağıdakilerden hangisinin bir göstergesidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Avrupa'daki totaliter ve ideolojik kutuplaşmanın bölgesel bir çatışmaya yansıdığının

Cevap

Avrupa'daki totaliter ve ideolojik kutuplaşmanın bölgesel bir çatışmaya yansıdığ��nın
Doğru seçenek olan ifade, İspanya İç Savaşı'nın iki savaş arası dönemin yükselen ideolojileri (Faşizm, Nazizm ve Komünizm) arasındaki güç mücadelesinin ve ideolojik kutuplaşmanın bölgesel bir savaşa yansıması olduğunu doğru bir şekilde analiz eder.

Adım Adım Çözüm

1
Paragraftaki bilgileri analiz etme.
İspanya İç Savaşı'nda Almanya, İtalya ve SSCB'nin farklı tarafları desteklediği, İngiltere ve Fransa'nın ise tarafsız kaldığı belirlenmiştir.
Soruda verilen tarihsel arka planı anlamak ve aktörlerin rollerini belirlemek için gereklidir.
2
Devletlerin ideolojik yapılarını karşılaştırma.
Almanya ve İtalya faşist/nasyonal sosyalist totaliter rejimleri, SSCB ise komünist totaliter rejimi temsil etmektedir. Bu durum ideolojik bir kutuplaşmayı gösterir.
İki savaş arası dönemin karakteristik ideolojik çatışmalarını İspanya İç Savaşı üzerinden analiz etmek için gereklidir.
3
Seçenekleri değerlendirerek sonuca ulaşma.
Avrupa'daki totaliter ve ideolojik kutuplaşmanın İspanya'daki bölgesel bir çatışmaya yansıdığı sonucuna ulaşılır.
Diğer seçeneklerin tarihsel gerçeklerle uyuşmadığı görülerek doğru seçeneğe karar verilir.

Anahtar Kavram

İki Savaş Arası Dönemde Totaliter Rejimler ve Kutuplaşma
Soru 873Soru →

Aristoteles, hocası Platon'un nesneler dünyası ile idealar dünyasını birbirinden tamamen ayıran iki dünyalı (düalist) görüşünü eleştirir. Ona göre gerçek varlık, nesnelerden bağımsız aşkın bir dünyada değil, bu dünyadaki tekil nesnelerin içinde, madde ve formun ayrılmaz birliği olarak mevcuttur. Madde, henüz biçim almamış bir potansiyel (kuvve) iken; form, maddeyi biçimlendirerek onu belirgin kılan ve ona amacını veren aktüalitedir (fiil). Örneğin, bir mermer blok (madde), heykeltıraşın ona verdiği biçimle (form) somut bir heykel haline gelerek gerçeklik kazanır.

Buna göre Aristoteles'in varlık anlayışıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Gerçek varlık, maddeden bağımsız aşkın bir öz değil; maddenin form kazanarak aktüel hale gelmesiyle oluşan somut bütünlüktür.

Cevap

Gerçek varlık, maddeden bağımsız aşkın bir öz değil; maddenin form kazanarak aktüel hale gelmesiyle oluşan somut bütünlüktür.
Aristoteles'in varlık anlayışına göre gerçek varlık, Platon'un iddia ettiği gibi duyular dünyasının ötesinde aşkın bir idealar aleminde bulunmaz. Gerçek varlık, somut dünyadaki nesnelerin kendisindedir ve potansiyel haldeki maddenin form kazanarak aktüel hale gelmesiyle oluşur. Bu durum, gerçek varlığın maddeden bağımsız aşkın bir öz değil, form kazanmış somut bir bütünlük olduğunu gösteren ifadeyi doğru kılar.

Adım Adım Çözüm

1
Parçada verilen Aristoteles ele��tirisini ve temel tezlerini analiz edin.
Aristoteles'in, hocası Platon'un aşkın idealar dünyası (düalizm) görüşüne karşı çıktığı ve gerçek varlığın duyular dünyasındaki tekil nesnelerin içinde yer alan madde-form birliği olduğunu savunduğu belirlenir.
Parçanın ana fikrini saptamak ve seçenekleri değerlendirmek için temel hareket noktasını oluşturmak.
2
Madde (kuvve/potansiyel) ve form (fiil/aktüalite) ilişkisini mermer heykel örneği üzerinden yorumlayın.
Mermer bloğun (madde) heykeltıraşın verdiği biçimle (form) gerçek bir heykel haline gelmesinin, potansiyel varlığın somut ve aktüel bir gerçekliğe dönüşmesi anlamına geldiği anlaşılır.
Aristoteles'in varlık kuramının işleyiş mekanizmasını kavramak.
3
Seçenekleri bu bilgiler doğrultusunda inceleyerek doğru yargıya ulaşın.
Gerçek varlığın, maddeden bağımsız aşkın bir öz (Platon'un iddiası) olmadığı, aksine maddenin form kazanarak aktüel hale gelmesiyle oluşan somut bütünlük olduğu yargısına ulaşılır.
Parçadaki argümanı tam olarak yansıtan seçeneği belirlemek.

Anahtar Kavram

Aristoteles'in Madde-Form Kuramı (Hylomorfizm)
Soru 874Soru →

Küresel ticaret; hammadde, imalat (sanayi) ve tüketim (pazar) alanları arasındaki mal, hizmet ve sermaye akışından oluşur. Dünya ticaretinin büyük bölümü Kuzey Amerika, Batı Avrupa ve Doğu Asya olarak adlandırılan üç büyük ticaret bölgesinde ve bu bölgeleri birbirine bağlayan deniz yolu ağlarında yoğunlaşmıştır.

Buna göre, dünyadaki başlıca ticaret bölgeleri ve bu bölgelerin küresel ticaretteki rolleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kuzey Amerika ticaret bölgesi, kendi i��inde entegre bir pazar yapısına sahip olup ham madde ve enerji kaynakları bakımından tamamen dışa bağımlıdır.

Cevap

Kuzey Amerika ticaret bölgesinin ham madde ve enerji kaynakları bakımından tamamen dışa bağımlı olduğunu belirten ifade yanlıştır.
Kuzey Amerika ticaret bölgesi (özellikle ABD ve Kanada), hem tarımsal hammadde hem de zengin petrol, doğalgaz ve kömür gibi enerji kaynaklarına sahiptir. Bu nedenle bu bölge, enerji ve ham madde bakımından tamamen dışa bağımlı değildir; aksine dünya genelinde önemli bir hammadde ve enerji üreticisidir. Dolayısıyla Kuzey Amerika bölgesinin tamamen dışa bağımlı olduğunu iddia eden ifade yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerde verilen küresel ticaret bölgelerinin (Doğu Asya, Batı Avrupa, Kuzey Amerika, Orta Doğu, Güney Amerika) hammadde, imalat ve pazar özelliklerini ve küresel ticaretteki rollerini analiz etmek.
Gelişmiş bölgelerin ham madde potansiyelleri ile gelişmekte olan veya hammadde ihracatçısı bölgelerin ticari rolleri belirlenir.
Soruda hangi ifadenin coğrafi açıdan yanlış olduğunu tespit edebilmek için bölgelerin rollerini doğru kavramak gerekir.
2
Kuzey Amerika ticaret bölgesinin (özellikle ABD ve Kanada) doğal kaynak ve enerji yapısını değerlendirmek.
Bu bölgenin petrol, kaya gazı, kömür, geniş tarım ve orman alanları bakımından zengin olduğu ve sanayi üretimi için gerekli olan hammadde ve enerjide tamamen dışa bağımlı olmadığı, aksine önemli bir üretici konumunda olduğu saptanır.
Gelişmiş ülkelerin doğal kaynaklar bakımından her zaman fakir ve tamamen dışa bağımlı olduğu yönündeki yaygın yanılgıyı düzeltmek ve yanlış ifadeyi belirlemek.

Anahtar Kavram

Dünyadaki başlıca ticaret bölgelerinin üretim, tüketim ve hammadde özellikleri.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 875Soru →

Türkiye'deki bölgesel kalkınma projelerinin her biri, uygulandığı bölgenin kendine özgü coğrafi, ekonomik ve sosyal koşulları dikkate alınarak farklı temel hedeflerle planlanmıştır.

Aşağıda verilen bölgesel kalkınma projelerini, bu projelerin hayata geçirilmesindeki temel hedefleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi (YHGP)
Zonguldak, Bartın, Karabük Projesi (ZBKP)
Doğu Karadeniz Projesi (DOKAP)
Konya Ovası Projesi (KOP)

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi (YHGP) havzadaki erozyon kontrolü ve çevre planlaması hedefiyle; Zonguldak, Bartın, Karabük Projesi (ZBKP) demir-çelik sanayi ve kömür madenciliğinde modernizasyon hedefiyle; Doğu Karadeniz Projesi (DOKAP) yaylacılık, turizm ve kırsal kalkınma hedefiyle; Konya Ovası Projesi (KOP) ise tarımsal sulama ve nadas alanlarının azaltılması hedefiyle eşleşmektedir.
Bölgesel kalkınma projeleri coğrafi koşullar ve sorunlar doğrultusunda şekillenmiştir: YHGP akarsu havzası yönetimi ve erozyon kontrolüyle; ZBKP taş kömürü ve demir-çelik sanayisinin modernizasyonu ve istihdam çeşitliliğiyle; DOKAP yaylacılık, ulaşım ve kırsal turizm potansiyeliyle; KOP ise kurak bölgede sulamanın yaygınlaştırılması ve nadasın azaltılmasıyla eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi'nin temel amacını analiz etmek.
YHGP'nin akarsu akış rejimi, taşkın kontrolü, toprak erozyonu ve çevre yönetimi üzerine odaklandığı belirlenir. Bu hedefler akarsu havzasında erozyon kontrolü, taşkın önleme ve akış rejiminin iyileştirilmesine yönelik entegre çevre ve kaynak planlaması yapma ifadesiyle eşleşir.
Havza projelerinin öncelikli hedefleri ekolojik ve havza bazlı çevresel yönetimdir.
2
Zonguldak, Bartın, Karabük Projesi'nin odaklandığı ekonomik sektörü incelemek.
ZBKP'nin madencilik (taş kömürü) ve ağır sanayi (demir-çelik) ağırlıklı yapının modernizasyonuna ve istihdamı çeşitlendirmeye odaklandığı belirlenir. Bu durum, bölgedeki mevcut sanayi tesislerinin modernizasyonunu sağlayarak kömür madenciliğine olan bağımlılığı azaltmak ifadesiyle eşleşir.
ZBKP bölgedeki monokültür niteliğindeki ağır sanayiyi dönüştürmeyi amaçlamaktadır.
3
Doğu Karadeniz Projesi'nin temel kalkınma hedeflerini değerlendirmek.
DOKAP kapsamında turizmin (özellikle yayla turizminin) ve ulaşım olanaklerinin geliştirilmesinin öne çıktığı saptanır. Bu özellikler, yaylacılık ve kültür turizmi potansiyelini değerlendirerek kırsal kesimdeki ekonomik yapıyı çeşitlendirmek ve bölge içi ulaşım bağlantılarını kuvvetlendirmek ifadesiyle eşleşir.
Doğu Karadeniz'in engebeli topoğrafyası ve turizm potansiyeli bu yönde bir eşleştirmeyi doğrular.
4
Konya Ovası Projesi'nin çözmeyi amaçladığı temel sorunu belirlemek.
KOP'un bölgedeki kuraklık nedeniyle sulamaya ve tarımsal verimliliği artırarak nadası azaltmaya odaklandığı tespit edilir. Bu hedef, su kaynaklarının verimli kullanımı ve tarımsal sulama altyapısının geliştirilmesiyle nadas alanlarını azaltmak ifadesiyle eşleşir.
İç Anadolu Bölgesi'ndeki en büyük sorun tarımda sulama yetersizliğidir ve KOP doğrudan buna odaklanmıştır.

Anahtar Kavram

Bölgesel kalkınma projelerinin (DOKAP, KOP, YHGP, ZBKP) coğrafi potansiyeller ve bölgesel sorunlar çerçevesinde belirlenen özel amaçları ve işlevsel bölge planlaması kapsamındaki rolleri.
Soru 876Soru →

Doğadaki karbon ve oksijen döngüleri; litosfer, hidrosfer, atmosfer ve biyosfer arasında sürekli ve karşılıklı bir madde alışverişiyle gerçekleşir. Bu döngülerde bazı biyotik ve abiyotik süreçler karbonun doğaya salınmasına (üretilmesine) neden olurken, bazı süreçler ise karbonun yutak alanlarında depolanmasına (tüketilmesine) yol açar.

Buna göre;
I. Kireç taşlarının (kalker) kimyasal yollarla çözünmesi
II. Kömür ve petrol gibi fosil yakıtların enerji üretiminde yakılması
III. Denizlerde yaşayan bazı mikroskobik canlıların kabuk oluşumu süreci
IV. Fitoplanktonların klorofil yardımıyla organik besin üretmesi

olaylarından hangileri atmosferdeki karbonun tüketilerek depolanmasını sağlayan süreçler arasında yer alır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: III ve IV

Cevap

Denizlerdeki kabuklu canlıların kabuk oluşumu süreci ile fitoplanktonların klorofil yardımıyla organik madde sentezlemesi atmosferdeki karbonun tüketilerek depolanmasını sağlayan süreçlerdir.
Denizlerdeki kabuklu canlıların kabuk oluşumu süreci ile fitoplanktonların fotosentez yoluyla organik besin üretmesi, karbonun atmosfer ve hidrosferden alınarak depolanmasını (tüketilmesini) sağlar. Kireç taşlarının kimyasal çözünmesi ve fosil yakıtların yakılması ise karbonu atmosfere salan (üreten) süreçlerdir. Bu nedenle kabuk oluşumu ve organik besin üretimi süreçlerini içeren seçenek doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Karbon döngüsündeki süreçleri salınım (üretim) ve depolama (tüketim) yönüyle gruplandırın.
Kireç taşlarının kimyasal çözünmesi ve fosil yakıtların yakılması doğaya karbon salar (üretim/salınım). Deniz canlılarının kabuk oluşumu ve fotosentez süreçleri ise atmosfer ve hidrosferden karbonu bünyelerine alarak depolar (tüketim/yutak).
Soruda karbonu tüketen ve depolayan olayların belirlenmesi istenmektedir.
2
Verilen öncülleri bu sınıflamaya göre tek tek analiz edin.
I. Kireç taşlarının çözünmesi -> Karbon salınımı (üretim);
II. Fosil yakıtların yakılması -> Karbon salınımı (üretim);
III. Kabuk oluşumu -> Karbon tüketimi (depolama);
IV. Organik madde sentezi (fotosentez) -> Karbon tüketimi (depolama).
Her bir öncülün karbon dengesindeki rolünü belirlemek gerekir.
3
Karbon tüketimini gerçekleştiren ortak öncülleri seçin.
III ve IV öncülleri karbonun doğada depolanmasını sağlar.
Yalnızca bu iki öncül karbon tüketim süreçleridir.

Anahtar Kavram

Karbon döngüsünde karbonu üreten (salınım) ve tüketen (depolama/yutak) süreçlerin ayrımı.
Soru 877Soru →

Tanzimat Dönemi’ndeki bürokratik reformları ele alan iki araştırmacıdan tarihçi Ahmet Bey; dönemin fermanlarını, resmi yazışmalarını ve diplomatik raporlarını kronolojik bir sırayla, olayın aktörlerini ve yaşandığı somut zaman dilimini temel alarak incelemektedir. Aynı dönemi çalışan sosyolog Selim Bey ise bu bürokratik reformların geleneksel Osmanlı aile yapısı üzerindeki etkisini, toplumsal tabakalaşmadaki değişimleri ve modernleşme kuramlarının genel ilkelerini dikkate alarak analiz etmektedir. Bu iki araştırmacının çalışma yöntemleri ve amaçları dikkate alındığında, sosyoloji ile tarih bilimleri arasındaki ilişkiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tarih geçmişteki toplumsal olayları kendine özgü, somut koşulları içinde ve kronolojik olarak betimlerken; sosyoloji bu olaylardan yola çıkarak genel süreçleri, ilişkileri ve yapısal değişimleri kuramsal düzeyde inceler.

Cevap

Tarih geçmişteki toplumsal olayları kendine özgü, somut koşulları içinde ve kronolojik olarak betimlerken; sosyoloji bu olaylardan yola çıkarak genel süreçleri, ilişkileri ve yapısal değişimleri kuramsal düzeyde inceler.
Tarih biliminin geçmişteki somut olayları yer, zaman ve belgelere dayanarak kronolojik bir sırayla betimlemesine karşılık; sosyolojinin bu somut olayları temel alıp genel kuramlar, toplumsal yasalar ve yapısal değişim süreçleri ortaya koymaya çalışması, iki disiplin arasındaki en temel ayrım ve iş birliği noktasıdır. Parograftaki araştırmacıların çalışma biçimleri de bu ayrımı doğrudan örneklemektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Tarihçinin yöntemini analiz etme
Tarihçinin ferman, resmi yazışma ve diplomatik raporları kronolojik olarak incelemesi, tarihi olayları somut ve kendine özgü (tikel) koşullarında ele aldığını gösterir.
Tarih biliminin metodolojik sınırlarını ve odağını belirlemek amacıyla.
2
Sosyoloğun yöntemini analiz etme
Sosyoloğun aynı dönemi aile yapısı, tabakalaşma ve modernleşme kuramları çerçevesinde incelemesi, olayların ardındaki genel ve kuramsal yapıları aradığını gösterir.
Sosyolojinin genelleme yapma ve toplumsal yapıya odaklanma işlevini tespit etmek amacıyla.
3
İki disiplin arasındaki ilişkiyi ilişkilendirme
Tarihin olayları betimleyici (tikel) yaklaşımı ile sosyolojinin açıklayıcı ve kuramsal (tümel) yaklaşımının birbirini tamamladığı sonucuna ulaşılır.
Seçeneklerdeki ifadelerden doğru yöntemsel karşılaştırmayı içeren yargıyı belirlemek amacıyla.

Anahtar Kavram

Sosyolojinin Tarih Bilimiyle İlişkisi
Soru 878Soru →

İslam inanç esaslarında iman-bilgi ilişkisi bağlamında kullanılan aşağıdaki kavramları doğru tanımlarıyla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Tasdik
İkrar
Marifet
Taklidi İman

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Tasdik kavramı 'Dinin inanç esaslarının kalpten doğrulanıp onaylanması' tanımıyla, İkrar kavramı 'İnanç esaslarının dil ile söylenip açıklanması' tanımıyla, Marifet kavramı 'Allah ve dinî konular hakkında doğru ve derin bilgiye ulaşılması' tanımıyla, Taklidi İman ise 'Bir delile dayanmaksızın, sadece taklit ve çevrenin etkisiyle inanılması' tanımıyla eşleşir.
İslam inanç esaslarında iman-bilgi ilişkisinde kullanılan temel kavramlar kalbî onay (tasdik), dil ile beyan (ikrar), derin bilgi (marifet) ve delilsiz taklit yoluyla inanma (taklidi iman) olarak ayrışır. Doğru eşleştirme bu tanımlara dayanmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Kavramların temel sözlük ve terim karşılıklarını belirlemek.
Tasdik kavramının kalbî doğrulamayı, ikrarın sözel beyanı, marifetin derin bilgiyi ve taklidi imanın ise delilsiz inanmayı temsil ettiğini saptamak.
Eşleştirmenin doğru şekilde kurulabilmesi için her kavramın tanımının bilinmesi gerekir.
2
Kavramları uygun açıklamalarla eşleştirmek.
Tasdik-kalp doğrulaması, İkrar-dil beyanı, Marifet-derin bilgi, Taklidi İman-taklit ile inanma şeklinde eşleşmeleri tamamlamak.
Her bir kavramı kendi terim anlamına en uygun açıklama cümlesiyle birleştirmek.

Anahtar Kavram

İman ve bilgi ilişkisinde temel kavramların tanımları
Tahmini Süre:45s
Soru 879Soru →

Felsefe tarihinde bazı düşünürler, insan zihninin sınırlarını ve bilgi edinme araçlarını merkeze alarak Tanrı'nın varlığı veya yokluğu meselesini ele almışlardır. Onlara göre, metafizik alana dair iddialar insan bilgisiyle doğrulanabilecek veya yanlışlanabilecek bir yapıda değildir. Dolayısıyla Tanrı'nın varlığına ya da yokluğuna dair ne duyusal tecrübelerimiz ne de rasyonel kanıtlarımız kesin bir bilgi sunabilir. Bu durumda insan için en tutarlı yaklaşım, Tanrı'nın varlığı konusunda olumlu veya olumsuz bir yargıda bulunmaktan kaçınmaktır.

Bu parçada dile getirilen görüş ve tavır, inançla ilgili aşağıdaki felsefi akımlardan hangisinin temel iddiasıyla örtüşmektedir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Agnostisizm

Cevap

Agnostisizm
Doğru seçenek, Tanrı'nın varlığı veya yokluğu hakkında kesin bir bilgiye ulaşmanın insan zihninin sınırları nedeniyle imkânsız olduğunu ve bu konuda yargıda bulunmaktan kaçınmak gerektiğini savunan felsefi akımdır. Parçada verilen bilgi teorisi odaklı açıklama ve yargıyı askıya alma tavrı bu akımın temel iddialarıyla tam olarak örtüşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki temel felsefi iddiayı ve bu iddianın dayanağını analiz etmek.
Düşünürlerin, insan zihninin ve bilgi edinme araçlarının sınırlarını vurgulayarak Tanrı'nın varlığı ya da yokluğu konusunda kesin bir bilgiye ulaşamayacağımızı savundukları belirlenmiştir.
Metindeki temel felsefi ve epistemolojik (bilgi kuramsal) sınırlılık vurgusunun hangi inanç problemine işaret ettiğini bulmak.
2
Metinde bu duruma yönelik önerilen pratik tutumu tespit etmek.
Tanrı'nın varlığı hakkında olumlu veya olumsuz bir yargıda bulunmaktan kaçınılması (yargıyı askıya alma) gerektiği sonucuna varılmıştır.
Elde edilen verilerin ve sergilenen tavrın inançla ilgili hangi akımın ayırt edici özelliği olduğunu netleştirmek.
3
Tespit edilen epistemolojik iddia ile pratik tavrı seçeneklerdeki felsefi akımlarla karşılaştırmak.
Tanrı'nın varlığının veya yokluğunun bilinemeyeceğini ve bu konuda yargısız kalınması gerektiğini savunan akımın agnostisizm olduğu belirlenmiştir.
Doğru kavrama ulaşarak soruyu çözümlemek.

Anahtar Kavram

Agnostisizm akımının bilgi teorisi ve Tanrı'nın varlığı hakkındaki epistemolojik yaklaşımı.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 880Soru →

Hristiyanlık tarihinin erken döneminde meydana gelen aşağıdaki olayların kronolojik olarak eskiden yeniye doğru sıralanışı nasıl olmalıdır?

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Doğru kronolojik sıralama; öncelikle Hz. İsa'nın Hristiyanlık inancını tebliğ etmeye başlaması, ardından Milano Fermanı ile dinin serbest bırakılması ve son olarak Hristiyanlığın resmi devlet dini haline gelmesidir.
Kronolojik gelişim incelendiğinde en eski olay Hristiyanlığın doğuşunu sağlayan Hz. İsa'nın tebliğ faaliyetleridir. MS 313 yılında yayımlanan Milano Fermanı ile Hristiyanlık serbest bir din statüsü kazanmış, MS 380 yılında ise Roma İmparatorluğu'nun resmi devlet dini olarak kabul edilmiştir. Dolayısıyla sıralama bu doğrultuda olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Dinin doğuş evresini belirleme
Hz. İsa'nın tebliğ dönemi ilk sıraya yerleştirilir.
Hristiyanlık dininin tebliği, dinin Roma devletindeki yasal statü değişimlerinden tarihsel olarak önce gerçekleşmiştir.
2
Yasal serbestlik kazanılan dönemi belirleme
Milano Fermanı ikinci sıraya yerleştirilir.
Milano Fermanı (MS 313), Hristiyanlığın resmi din olmasından önce din üzerindeki baskıları kaldırıp serbestlik tanımıştır.
3
Resmi devlet dini olma evresini belirleme
Hristiyanlığın resmi din olması son sıraya yerleştirilir.
Hristiyanlık, serbest bırakıldıktan sonraki bir aşamada (MS 380) Roma İmparatorluğu'nun tek resmi dini haline getirilmiştir.

Anahtar Kavram

Hristiyanlık Tarihinin Önemli Dönüm Noktaları
Tahmini Süre:1m 0s
ÖncekiSayfa 44 / 437Sonraki