Tüm alıştırma soruları

6755 soru

Soru 1681Soru

Aşağıdaki parçada numaralanmış boşluklara virgül getirilmesi gerekiyorsa ',' (virgül) işaretini, virgül getirilmemesi gerekiyorsa 'X' işaretini yazınız.

Aşağıdaki boşlukları doldurun

Okyanus bilimciler derin deniz ekosistemlerini araşt��rdıkça sıra dışı canlı türleriyle karşılaşırlar bu canlıların zorlu koşullara nasıl uyum sağladığını anlamaya çalışırlar. Ancak derin denizlerdeki yaşamı belgelerken aceleci davranıp ekolojik dengeye zarar vermekten kaçınmalıdırlar. Çünkü bir araştırmacı ne kadar hassas davranırsa elde edeceği veriler de o kadar gerçeği yansıtacak ve bilim dünyasına katkı sunacaktır.
Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

İlk boşluğa virgül (,), ikinci ve üçüncü boşluklara ise herhangi bir noktalama işareti konmamalıdır (X ile belirtilmiştir).
İlk boşluğun yer aldığı kısım, öznesi ortak iki bağımsız cümleden oluşan sıralı bir cümledir; dolayısıyla buraya virgül (,) konmalıdır. İkinci boşluktaki 'belgelerken' sözcüğü zarf-fiil eki, üçüncü boşluktaki 'davranırsa' sözcüğü ise şart eki almıştır. Türkçede zarf-fiil ve şart eklerinden sonra virgül kullanılması noktalama hatası kabul edildiği için bu boşluklar boş bırakılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki ilk boşluğu ve bağl�� olduğu cümlelerin yapısını analiz edin.
İlk boşluğun iki yüklemli ('karşılaşırlar' ve 'çalışırlar') bağımsız cümleyi birbirine bağladığı görülür.
Sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için virgül (,) kullanılması gerektiğinden bu boşluğa virgül konmalıdır.
2
İkinci boşluktan önceki sözcüğün türünü ve aldığı eki inceleyin.
'belgelerken' sözcüğünün zarf-fiil eki (-ken) aldığı ve cümlede bu ekten sonra gelen başka bir zarf-fiil bulunmadığı belirlenir.
Metin içinde zarf-fiil eki almış kelimelerden sonra virgül konmayacağı için bu boşluk boş bırakılmalı (X) işaretlenmelidir.
3
Üçüncü boşluktan önceki sözcüğü ve aldığı eki inceleyin.
'davranırsa' sözcüğünün şart eki (-sa) aldığı görülür.
Metin içinde şart ekinden (-se/-sa) sonra virgül konmayacağı için bu boşluk boş bırakılmalı (X) işaretlenmelidir.

Anahtar Kavram

Virgülün Kullanım İşlevleri ve Kullanılmayacağı Yerler
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 1682Soru

Aşağıdaki numaralanmış metin parçalarını, bu parçalarda belirgin olarak kullanılan düşünceyi geliştirme yollarıyla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Epistemoloji; bilginin doğasını, kaynağını, sınırlarını ve geçerliliğini sistematik bir biçimde sorgulayan, insan zihninin bilme yetisinin kapsamını belirlemeye çalışan felsefe disiplinidir.
Klasik fizik, nesnelerin konumunu ve hızını kesin değerlerle ölçebileceğimizi savunurken kuantum mekaniği, atom altı parçacıkların davranışlarında kesinlik yerine sadece olasılıkların hesaplanabileceğini öne sürer.
Yerkürenin geçmişine ışık tutan paleontolojik araştırmalar, canlıların iklimsel değişimlere nasıl uyum sağladığını gösterir; örneğin Sibirya tundralarında bulunan mamut kalıntıları, bu canlıların buzul çağındaki adaptasyon sürecini somutlaştırır.
Teknolojik gelişmelerin insan ilişkilerini mekanikleştirdiği yönündeki iddialar haksız değildir. Sosyolog Bauman da 'Sıvı Modernite' adlı eserinde ilişkilerin artık kalıcı ba��lar değil, geçici ve kolayca koparılabilen bağlantılar haline geldiğini vurgular.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Birinci metin tanımlama ile, ikinci metin karşılaştırma ile, üçüncü metin örneklendirme ile, dördüncü metin ise tanık gösterme ile eşleşmelidir.
Doğru eşleştirmede; epistemolojiyi açıklayan birinci metin tanımlama, fizik kuramlarını kıyaslayan ikinci metin karşılaştırma, mamut kalıntılarından bahseden üçüncü metin örneklendirme, sosyolog Bauman'ın görüşüne yer veren dördüncü metin ise tanık gösterme ile eşleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Metinlerdeki temel anlatım özelliklerini ve ana düşünceyi destekleyen yapıları analiz etmek
Metinlerin yazılış amaçlarının ve geliştirdikleri düşünceleri hangi yolla desteklediklerinin belirlenmesi
Metinlerin odaklandığı kavram, kıyaslama, kanıt veya örnek unsurlarını saptamak
2
Tanımlama ve karşılaştırma içeren ifadeleri ayırt etmek
Birinci metinde epistemoloji tanımının yapıldığının, ikinci metinde ise klasik fizik ile kuantum mekaniğinin karşılaştırıldığının bulunması
Kavramsal tanımlar ile karşılaştırma ilişkilerini doğru eşleştirmek
3
Örneklendirme ve tanık gösterme yöntemlerini tespit etmek
Üçüncü metindeki mamut kalıntılarının örnek teşkil ettiğinin, dördüncü metindeki Bauman referansının ise tanık gösterme olduğunun bulunması
Somutlama amacıyla verilen örnekler ile bir düşünürün görüşünü kanıt olarak sunan tanık göstermeyi birbirinden ayırmak

Anahtar Kavram

Paragrafta Düşünceyi Geliştirme Yolları
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 1683Soru

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgülün (,) kullanımı noktalama hatasına yol açmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bir milletin kültür birikimi, geçmişten devraldığı mirası koruyup, gelecek nesillere aktarabildiği ölçüde değer kazanır.

Cevap

Bir milletin kültür birikimi, geçmişten devraldığı mirası koruyup, gelecek nesillere aktarabildiği ölçüde değer kazanır.
Kültür birikimi ile başlayan cümlede, 'koruyup' sözcüğü zarf-fiil eki (-up) almıştır. Türkçede metin içinde zarf-fiil eki almış kelimelerden sonra virgül konmaz. Cümlede 'koruyup' zarf-fiilinden sonra başka bir zarf-fiil gelmediği (peşinden gelen 'aktarabildiği' sözcüğü sıfat-fiil olduğu) için bu sözcükten sonra virgül kullanılması noktalama hatasıdır. Dolayısıyla bu cümledeki virgül kullanımı kurallara aykırıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerde yer alan virgüllerin (,) ve zarf-fiil eki almış kelimelerin işlevlerini inceleyin.
Tüm cümlelerdeki noktalama işaretleri ve fiilimsiler tespit edildi.
Noktalama kurallarına aykırılığı belirlemek için öncelikle cümle yapısını çözümlemek gerekir.
2
Zarf-fiil ekinden sonra virgül kullanılmama kuralını ve bu kuralın istisnasını (art arda gelen zarf-fiiller) uygulayın.
Zarf-fiillerden sonra virgül gelip gelmeyeceği değerlendirildi.
Türkçe noktalama kurallarına göre tek bir zarf-fiil ekinden sonra virgül konmaz, ancak eş görevli zarf-fiiller sıralanmışsa aralarına konur.
3
İncelenen cümlelerdeki zarf-fiil kullanımlarını karşılaştırın.
Kültür birikimi ile başlayan cümlede 'koruyup' zarf-fiilinden sonra başka bir zarf-fiil gelmediği için virgülün yanlış kullanıldığı, tarihî belgeleri ile başlayan cümlede ise 'inceleyip' ve 'değerlendirerek' zarf-fiilleri sıralandığı için aralarındaki virgülün doğru olduğu belirlendi.
Hatalı kullanımı tespit edip doğru seçeneğe ulaşmak için cümlelerin yapısal farkını ortaya koymak gerekir.

Anahtar Kavram

Virgülün İşlevleri ve Virgül Kullanılmayan Durumlar
Soru 1684Soru

Bilişsel arkeoloji; antik toplulukların geride bıraktığı arkeolojik kalıntılardan yola çıkarak onların zihinsel dünyasını, inanç sistemlerini ve düşünme biçimlerini anlamaya çalışan bilimsel bir disiplindir. Klasik arkeoloji geçmişten kalan maddi kültür varlıklarının fiziksel özelliklerini betimleyip sınıflandırmakla yetinirken bilişsel arkeoloji bu buluntuların arkasındaki soyut anlam ağlarını çözümler. Örneğin, tarih öncesi mağara resimlerindeki geometrik desenler ile el izleri, insanlığın sembolik düşünme becerisine geçişinin somut kanıtlarındandır. Ünlü arkeolog Colin Renfrew bu konuda şöyle der: 'Semboller, sadece zihindeki düşünceyi dışa vurmaz; aynı zamanda o düşünceyi inşa eder.' Bu bağlamda, antik dönem insanının mağara duvarlarına çizdiği av sahneleri, tıpkı günümüzün karmaşık yazılı belgeleri gibi toplumsal hafızayı kuşaktan kuşağa aktaran birer iletişim aracıdır.

Bu parçanın anlatımında aşağıdaki düşünceyi geliştirme yollarından hangisine başvurulmamıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sayısal verilerden yararlanma

Cevap

Sayısal verilerden yararlanma
Metinde herhangi bir istatistiki bilgi, ölçüm sonucu, oran veya nicel veri yer almadığı için sayısal verilerden yararlanma düşünceyi geliştirme yoluna başvurulmamıştır. Bu nedenle doğru yanıt sayısal verilerden yararlanmadır.

Adım Adım Çözüm

1
Parçanın giriş cümlesini tanımlama yön��nden incelemek.
'Bilişsel arkeoloji... bilimsel bir disiplindir.' cümlesiyle bu bilim dalının ne olduğu açıklanmış ve tanımlama yapılmıştır.
Yazarın konuyu açıklarken 'Bu nedir?' sorusuna cevap verip vermediğini belirlemek.
2
Parçadaki karşılaştırma unsurlarını tespit etmek.
'Klasik arkeoloji... yetinirken bilişsel arkeoloji...' ifadesinde iki farklı arkeoloji yaklaşımının işlevleri kıyaslanmıştır.
Metinde iki kavram veya durumun benzer ya da farklı yönlerinin ortaya konulup konulmadığını bulmak.
3
Metinde örneklendirme yapılıp yapılmadığını kontrol etmek.
'Örneğin...' ifadesiyle tarih öncesi mağara resimlerindeki geometrik desenlerin ve el izlerinin sembolik düşünceye örnek gösterildiği belirlenmiştir.
Soyut bir düşünceyi somut örneklerle destekleme amacının bulunup bulunmadığını saptamak.
4
Tanık gösterme yönteminin kullanılıp kullanılmadığını belirlemek.
Colin Renfrew'in 'Semboller, sadece...' şeklindeki sözü doğrudan alıntılanarak yazarın savı desteklenmiştir.
Alıntı yapılarak bir uzmanın görüşünün metne dahil edilip edilmediğini kontrol etmek.
5
Metinde sayısal verilerin yer alıp almadığını kontrol etmek.
Metinde herhangi bir istatistiksel bilgiye, ölçüm sonucuna veya sayısal veriye rastlanmamıştır.
Seçeneklerde yer alan sayısal verilerden yararlanma yolunun parçada bulunup bulunmadığını kesinleştirmek.

Anahtar Kavram

Düşünceyi Geliştirme Yolları
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 1685Soru

(I) Kokuların insan hafızası üzerindeki etkisi, diğer duyu organlarına kıyasla çok daha hızlı ve güçlü bir duygusal geri çağrım sağlar. (II) Burun yoluyla alınan koku molekülleri, beyinde doğrudan duygu ve bellek merkezleri olan amigdala ile hipokampusa iletilir. (III) Bu fizyolojik yakınlık sayesinde, geçmişte yaşanan bir olaya dair koku, o anın tüm canlılığıyla zihinde canlanmasını tetikler. (IV) Günümüzde parfüm endüstrisi, tüketicilerin bu duygusal bağlarını kullanarak belirli kokuları nostalji temalarıyla pazarlamaktadır. (V) Edebiyatta "Proust etkisi" olarak adlandırılan bu durum, Marcel Proust’un Kayıp Zamanın İzinde adlı eserinde, çaya batırdığı madlen kekinin kokusuyla çocukluk anılarına gitmesini tasvir etmesiyle ünlenmiştir.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: IV

Cevap

Dördüncü cümle (IV)
Paragrafın genelinde kokunun insan belleği üzerindeki güçlü, hızlı ve doğrudan etkisi hem biyolojik hem de edebi boyutlarıyla (Proust etkisi) ele alınmıştır. Birinci, ikinci, üçüncü ve beşinci cümleler birbirini anlamsal ve yapısal olarak takip ederken, dördüncü cümle konudan saparak parfüm endüstrisinin bu durumu pazarlama amacıyla kullanmasına değinmiştir. Bu nedenle dördüncü cümle düşüncenin akışını bozmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Metindeki ana konunun belirlenmesi.
Paragraftaki ana düşünce ve konu, koku duyusunun insan hafızası ve duyguları üzerindeki doğrudan, hızlı etkisidir.
Paragrafın genelinde neyden bahsedildiğini anlamak, akışı bozan cümleyi tespit etmenin ilk adımıdır.
2
Cümleler arasındaki anlamsal ve yapısal köprülerin incelenmesi.
Birinci, ikinci ve üçüncü cümleler biyolojik ve psikolojik yönden kokunun hafızayla ilişkisini anlatırken, beşinci cümle bu durumun edebiyattaki karşılığı olan 'Proust etkisi'ni açıklamaktadır. Üçüncü cümledeki 'bu fizyolojik yakınlık' ifadesi ikinci cümleye, beşinci cümledeki 'bu durum' ifadesi ise üçüncü cümledeki kokuyla hatıraların canlanması durumuna doğrudan bağlanır.
Cümleler arası geçiş unsurlarını (bağlayıcı ifadeleri) incelemek, düşünce zincirinin nerede koptuğunu görmeyi sağlar.
3
Akışı bozan cümlenin tespit edilmesi.
Dördüncü cümlede konu birdenbire 'parfüm endüstrisinin pazarlama stratejileri ve nostalji temalarıyla kokuları satması' yönüne kaymıştır. Bu cümle, koku ve hafıza ilişkisinin ticari boyutuna değinerek düşünce zincirini kesintiye uğratmıştır.
Konunun sınırlarının dışına çıkan veya farklı bir bakış açısına aniden geçiş yapan cümleyi belirlemek akışı bozan cümleyi buldurur.

Anahtar Kavram

Paragrafta akışı bozan cümleyi bulma
Soru 1686Soru

Aşağıdaki cümleleri, içlerinde barındırdıkları gereksiz sözcük kullanımından kaynaklanan anlatım bozukluğunun nedeni ile eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Bu zor günlerde birbirimize destek olmalı, karşılıklı yardımlaşmalıyız.
Çocuk, yanındakinin kulağına alçak sesle bir şeyler fısıldadı.
Bu konudaki şüphe ve kuşkularını arkadaşlarıyla paylaştı.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Birinci cümle (yardımlaşmalıyız) işteki işteşlik ekiyle, ikinci cümle (fısıldadı) fiilin kendi anlamıyla, üçüncü cümle (şüphe ve kuşku) ise eş anlamlı sözcüklerin bir arada kullanılmasıyla eşleşmektedir.
Eşleştirme yapıldığında, birinci cümledeki 'karşılıklı' kelimesi 'yardımlaşmak' fiilindeki işteşlik ekiyle çakıştığı için ikinci açıklamayla; ikinci cümledeki 'alçak sesle' kelime grubu 'fısıldamak' fiilinin kendi tanımıyla çakıştığı için üçüncü açıklamayla; üçüncü cümledeki 'şüphe' ve 'kuşku' kelimeleri ise eş anlamlı oldukları için birinci açıklamayla doğru bir şekilde eşleşir.

Adım Adım Çözüm

1
İlk cümleyi ('Bu zor günlerde birbirimize destek olmalı, karşılıklı yardımlaşmalıyız.') inceleyip gereksiz sözcüğü belirleyin.
'yardımlaşmak' fiilindeki '-leş' eki eylemin zaten 'karşılıklı' yapıldığını gösterdiğinden 'karşılıklı' sözcüğü gereksizdir.
İşteşlik ekleri (-iş, -leş) cümleye zaten karşılıklı veya birlikte yapma anlamı katar, bu durumdayken 'karşılıklı' gibi belirteçler kullanılamaz.
2
İkinci cümleyi ('Çocuk, yanındakinin kulağına alçak sesle bir şeyler fısıldadı.') inceleyip gereksiz sözcüğü belirleyin.
'fısıldamak' fiili sessizce, alçak sesle konuşmak anlamına geldiği için 'alçak sesle' ifadesi gereksizdir.
Bir fiilin kendi sözlük anlamında var olan bir özellik (alçak sesle olmak), cümlede ayrıca bir sözcükle belirtilirse gereksiz sözcük kullanımı oluşur.
3
Üçüncü cümleyi ('Bu konudaki şüphe ve kuşkularını arkadaşlarıyla paylaştı.') inceleyip gereksiz sözcüğü belirleyin.
'şüphe' ve 'kuşku' sözcükleri eş anlamlı olduğu için ikisinden birinin kullanılması yeterlidir.
Türkçede aynı cümlede aynı anlama gelen eş anlamlı sözcüklerin kullanılması duruluk ilkesine aykırıdır.

Anahtar Kavram

Gereksiz sözcük kullanımı, bir cümlede aynı anlama gelen sözcüklerin veya eklerin bir arada kullanılmasıyla oluşan bir anlatım bozukluğudur. Cümleden çıkarıldığında cümlenin anlamında daralma veya bozulma olmayan sözcükler gereksizdir.
Soru 1687Soru

Edebiyat araştırmacısı Cevdet Kudret (I) asıl adı Cevdet Kudret Solok'tur (1907-1992) (II) eserlerindeki bu durumu şöyle açıklar: (III) Sanatçı, yapıtlarında (IV) toplumsal gerçeklik (V) ilkesine bağlı kalmalıdır."

Bu cümlede boş bırakılan yerlere getirilmesi gereken noktalama işaretleri aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: [ / ] / " / ' / '

Cevap

Köşeli ayraç, köşeli ayraç, çift tırnak, tek tırnak, tek tırnak sıralaması
Cevdet Kudret'in asıl adı ve yaşam yıllarıyla ilgili açıklama, kendisi de yay ayraç içeren bir yapıya sahip olduğundan, bu dış açıklama köşeli ayraç içine alınmalıdır. Dolayısıyla birinci numaralı yere açılış köşeli ayracı, ikinci numaralı yere ise kapanış köşeli ayracı getirilmelidir. Yazarın doğrudan aktarılan sözü çift tırnak işareti içine alınmalıdır. Bu nedenle üçüncü numaralı yere çift tırnak işareti getirilmelidir. Çift tırnak içindeki cümlenin içinde ayrıca vurgulanmak istenen 'toplumsal gerçeklik' ifadesi tek tırnak işareti içine alınmalıdır. Bu yüzden dördüncü ve beşinci numaralı yerlere tek tırnak işareti getirilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki ayraçların hiyerarşisini belirlemek.
(I) numaralı yere açılış köşeli ayracı [ ve (II) numaralı yere kapanış köşeli ayracı ] getirilmelidir.
Ayraç içinde ayraç kullanılması gereken durumlarda yay ayraçtan önce köşeli ayraç kullanılır. Burada içteki tarih bilgisi yay ayraçla verildiği için dıştaki açıklama köşeli ayraç içine alınmalıdır.
2
Doğrudan alıntının nasıl gösterileceğini saptamak.
(III) numaralı yere çift tırnak işareti " getirilmelidir.
Başka bir kimseden veya yazıdan olduğu gibi aktarılan sözler tırnak içine alınır.
3
Alıntı içindeki özel vurguyu belirlemek.
(IV) ve (V) numaralı yerlere tek tırnak işareti ' getirilmelidir.
Tırnak içinde verilen cümlenin içinde yeniden tırnağa alınması gereken bir sözü belirtmek için tek tırnak işareti kullanılır.

Anahtar Kavram

Tırnak İşareti, Yay Ayraç ve Köşeli Ayraç işaretlerinin doğru hiyerarşiyle kullanımı
Soru 1688Soru

Türkçede nicelik bildiren (ölçülebilen, sayılabilen, tartılabilen) sözcükler; cümledeki kullanım bağlamına göre nitelik bildiren (ölçülemeyen, nitelik gösteren) bir anlama bürünebilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu durumu örneklendiren bir kullanım vardır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Dergide yayımlanan sert eleştiriler, genç şairin yazı hayatına uzun süre ara vermesine yol açtı.

Cevap

Dergide yay��mlanan sert eleştiriler, genç şairin yazı hayatına uzun süre ara vermesine yol açtı.
Dergide yayımlanan sert eleştiriler ifadesindeki 'sert' sözcüğü, normalde cisimlerin sertlik derecesi gibi ölçülebilen fiziksel bir durumu bildiren nicel bir kelimedir. Ancak bu cümlede, eleştirinin kırıcı, hoşgörüsüz veya sert üslubunu anlatmak amacıyla kullanılarak ölçülemeyen bir özellik (nitel anlam) kazanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki seçeneklerde geçen nicelik bildirebilecek sözcükleri tespit etmek.
Seçeneklerdeki 'sert', 'pişkin', 'tarafsız' ve 'yoğun' sözcükleri incelenmiştir.
Nicel-nitel anlam kaymasının hangi sözcükte gerçekleştiğini bulmak için aday sözcükler belirlenmelidir.
2
Belirlenen sözcüklerin temel anlamlarının nicel (ölçülebilir) olup olmadığını kontrol etmek.
'sert' (fiziksel direnç) ve 'yoğun' (yoğunluk derecesi) sözcükleri nicel anlamlıdır; 'pişkin' ve 'tarafsız' sözcükleri ise doğrudan nitel/mecaz anlamlıdır.
Başlangıçta nicel anlamı olmayan bir sözcükte nicelden nitele geçiş aranamaz.
3
Nicel kökenli sözcüklerin cümledeki bağlamlarını değerlendirerek ölçülemez bir niteliğe dönüşüp dönüşmediğini incelemek.
'Dergide yayımlanan sert eleştiriler...' cümlesindeki 'sert' sözcüğü ölçülebilen fiziksel sertliği değil, eleştirinin üslubunu (nitelik) ifade etmektedir.
Sözcüğün cümle içinde kazandığı yeni anlamın nicelik mi yoksa nitelik mi bildirdiğini ayırt etmek doğru sonuca ulaştırır.

Anahtar Kavram

Nicel anlamlı bir sözcüğün cümle bağlamında nitel anlam kazanması (anlam kayması)
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 1689Soru

Aşağıdaki cümleleri anlamlı ve kurallı bir paragraf oluşturacak şekilde sıralayınız.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Paragrafın anlamlı bütün oluşturacak şekilde doğru sıralaması sırasıyla; nöroestetiğin tanımının yapıldığı cümle, alanın amacını belirten cümle, haritalardan bahseden cümle, biyolojik bağa dair kanıt sunan cümle ve evrensellik sonucuna bağlayan cümle şeklinde olmalıdır.
Metnin anlam bütünlüğü sağlanırken cümleler arası köprü kelimeler ve anlam bağları takip edilir. 'Nöroestetik' kavramının tanımlandığı cümle ile başlanıp, ardından bu alanın amacını belirten cümle getirilmelidir. 'Haritalandırmak' ifadesinden sonra 'bu haritalar sayesinde' bağlantısı kurulmalı, biyolojik temellere dair yapılan iddia 'nitekim' ifadesiyle kanıtlanmalı ve son olarak 'böylece' ifadesiyle genel bir yargıya varılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Paragrafın ilk cümlesini (giriş cümlesini) bulmak için bağımsız bir tanım veya yargı içeren ifade belirlenir.
Nöroestetik kavramının tanımını yapan cümle ilk sıraya yerleştirilir.
Giriş cümleleri kendinden önce başka bir yargıya atıfta bulunan bağlantı unsurları (bu, böylece vb.) barındırmaz.
2
Giriş cümlesinde tanıtılan kavramla anlamca doğrudan ilişkili olan ve bu kavramı açıklayan ikinci cümle bulunur.
'Bu alanın temel amacı...' şeklinde başlayan cümle ikinci sıraya getirilir.
'Bu alan' ifadesi ilk cümledeki nöroestetik disiplinine gönderme yapmaktadır.
3
İkinci cümlenin sonundaki anahtar kelimeye (haritalandırmak) atıfta bulunan üçüncü cümle tespit edilir.
'Elde edilen bu haritalar sayesinde...' ifadesiyle başlayan cümle üçüncü sıraya yerleştirilir.
Metin içindeki kavramsal zincirin kopmaması için ardışık cümleler arasındaki kelime tekrarları ve atıflar takip edilmelidir.
4
Üçüncü cümlede sunulan savı destekleyen ve somut kanıt sunan dördüncü cümle belirlenir.
'Nitekim beynin ödül merkezinin...' diye devam eden cümle dördüncü sıraya getirilir.
'Nitekim' bağlacı önceki cümlede belirtilen biyolojik temeller savını kanıtlamak için kullanılmıştır.
5
Metni mantıklı bir sonuca bağlayan nihai cümle bulunur.
'Böylece sanatın evrenselliği...' ile başlayan cümle son sıraya yerleştirilir.
'Böylece' ifadesi paragrafın genelinden çıkarılan ana fikri özetleyen bir sonuç bildirir.

Anahtar Kavram

Paragrafta anlam akışını takip ederek cümleleri mantıksal, kronolojik ve dil bilgisel bağlara (atıf zamirleri, bağlaçlar) göre sıralama.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 1690Soru

Tarih araştırmalarında, geçmişe ait bir belgenin ya da bulgunun tek başına varlığı tarihsel gerçeği ortaya koymaya yetmez. Tarihçi, ele aldığı dönemin toplumsal, siyasi ve kültürel kodlarını çözümleyerek bu belgeleri anlamlı bir bütün haline getirmek zorundadır. Örneğin, bir Hitit kralının yıllıklarında (anal) yer alan zafer ifadeleri, sadece askeri bir başarı olarak değil; o dönemdeki krallık otoritesinin meşruiyet arayışı, dini inançlar ve saray bürokrasisi ile ilişkilendirilerek yorumlandığında tarihsel bir değer kazanır.

Buna göre tarih biliminin konusu ve özellikleri dikkate alındığında, tarihçinin tarihsel bilgiyi inşa ederken aşağıdakilerden hangisini yapması metodolojik açıdan doğru bir yaklaşım değildir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Geçmişte yaşanmış olayları ve insan eylemlerini, günümüzün modern ahlak, hukuk ve değer yargıları süzgecinden geçirerek değerlendirmek

Cevap

Geçmişte yaşanmış olayları ve insan eylemlerini, günümüzün modern ahlak, hukuk ve değer yargıları süzgecinden geçirerek değerlendirmek
Tarih biliminin en temel özelliklerinden biri, geçmişteki olayların gerçekleştikleri dönemin kendi şartları, değerleri ve zihniyeti çerçevesinde ele alınması gerekliliğidir. Geçmişi günümüzün modern ahlak ve hukuk kuralları veya değerleriyle yargılamak 'anakronizm' (zaman aşımı/zaman karıştırma) hatasına yol açar ve objektif tarihsel analizi engeller. Dolayısıyla geçmişi günümüz değer yargılarıyla değerlendirmek doğru bir yaklaşım değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökündeki olumsuz ifadeye (değildir) ve tarih biliminin metodolojik özelliklerine dikkat edilir.
Tarihçinin tarihsel bilgiyi inşa ederken yapmaması gereken metodolojik hata (anakronizm) aranır.
Soru bizden tarihçinin yapması durumunda hata olacak olan, doğru olmayan yaklaşımı istemektedir.
2
Seçeneklerde verilen tarih yazıcılığı yaklaşımları tek tek analiz edilir.
Olayların yer ve zaman belirtilerek açıklanması, yardımcı bilimlerden yararlanılması, olay-olgu ilişkisinin kurulması ve kaynak eleştirisi yapılması tarih biliminin temel ve doğru özelliklerindendir. Ancak geçmişi günümüz değer yargılarıyla yorumlamak (anakronizm) metodolojik bir hatadır.
Tarihsel empati gereği, geçmişteki olaylar kendi döneminin şartlarına göre değerlendirilmelidir; günümüzün değerleriyle yargılamak nesnelliğe ve tarihsel gerçekliğe aykırıdır.

Anahtar Kavram

Tarihsel Olayların Değerlendirilmesinde Dönem Şartlarının Esas Alınması ve Anakronizmden Kaçınılması
Soru 1691Soru

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde anlamca çelişen sözcüklerin bir arada kullanılmasından kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tam otuz yıl kadar bu okulda Türkçe öğretmenliği yaptı.

Cevap

Tam otuz yıl kadar bu okulda Türkçe öğretmenliği yaptı.
Doğru seçenekte yer alan cümlede, netlik ve kesinlik ifade eden 'tam' sözcüğü ile tahmini ve yaklaşık bir süre bildiren 'kadar' sözcüğü bir arada kullanılmıştır. Bu durum cümledeki anlam bütünlüğünü ve mantık akışını bozarak anlamca çelişen sözcüklerin bir arada kullanılmasından kaynaklanan bir anlatım bozukluğuna neden olmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki sözcüklerin anlam özelliklerini ve bildirdikleri kesinlik/olasılık durumlarını inceleyin.
'Tam' sözcüğü kesinlik ve netlik bildirirken; 'kadar' edatı ise yaklaşıklık, tahmin veya olasılık bildirir.
Anlamca çelişen anlatım bozukluklarını bulmak için kesinlik ve olasılık/yaklaşıklık bildiren kelimelerin aynı yargıyı etkileyip etkilemediği kontrol edilmelidir.
2
Bu iki sözcüğün aynı cümlede bir arada kullanılmasının cümleye etkisini değerlendirin.
Aynı cümlede hem kesinlik ('tam') hem de yaklaşıklık ('kadar') ifadesinin bulunması mantıksal bir çelişki oluşturur ve anlatım bozukluğuna yol açar.
Bir eylemin veya durumun hem kesin olarak gerçekleştiğini hem de yaklaşık olarak gerçekleştiğini aynı anda savunmak anlatımın tutarlılığını bozar.

Anahtar Kavram

Kesinlik ve yaklaşıklık/olasılık bildiren sözcüklerin aynı cümlede kullanılması anlatım bozukluğuna yol açar.
Soru 1692Soru

Metin:

Müzeler, geçmişin nesnelerini koruma ve sergileme işleviyle modern toplumun ortak hafıza mekanları olarak kabul edilir. Ancak bu mekanlar, geçmişi yalnızca olduğu gibi yansıtan pasif depolar değildir; aksine, neyin hatırlanıp neyin unutulacağını belirleyen son derece etkin birer kurgulama alanıdır. Bir nesnenin müze vitrinine girmesi, onun gündelik yaşamdaki işlevsel ve bağlamsal ilişkilerinden tamamen koparılması anlamına gelir. Bu kopuş, nesneyi kutsallaştırırken aynı zamanda onu tarihsel akışından soyutlar, dondurur ve steril bir estetik objeye dönüştürür. Ziyaretçi, müze koridorlarında geçmişin canlı, çelişkili ve dinamik yapısıyla değil, egemen anlatıların süzgecinden geçmiş, belirli ölçülerde düzenlenmiş ve ehlileştirilmiş bir versiyonuyla karşılaşır. Dolayısıyla müzeler, toplumsal belleği canlı tutmaktan ziyade, geçmişi belirli bir ideolojik ya da estetik tasarım doğrultusunda yeniden ��reterek onu dondurulmuş bir seyirlik malzemeye indirgemektedir. Bu durum, ziyaretçinin tarihle kurduğu bağı da edilgenleştirir.

İfade:

Müzeler, geçmişe ait unsurları kendi bağlamından koparıp egemen anlatılar çerçevesinde yeniden kurgulayarak toplumsal belleği canlı tutmak yerine geçmişi dondurulmuş bir görselliğe dönüştürür.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: True

Cevap

Müzelerin geçmişi canlı tutmak yerine, nesneleri bağlamından koparıp egemen kurgularla sunarak dondurulmuş bir ürüne dönüştürdüğü yargısı metnin ana düşüncesidir.
Verilen ifade metnin ana düşüncesini doğru bir şekilde özetlemektedir. Metinde müzelerin geçmişi olduğu gibi yansıtan yerler olmadığı, aksine nesneleri bağlamından koparıp egemen anlatılar doğrultusunda dondurarak yeniden ürettiği belirtilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Metnin bütününde ele alınan temel konuyu ve yazarın müzeler hakkındaki eleştirel tutumunu analiz etmek.
Müzelerin pasif birer koruma deposu olmadığı, nesneleri bağlamından koparıp egemen anlatılar süzgecinden geçirerek dondurduğu tespit edilir.
Yazarın vermeye çalıştığı asıl iletiyi (ana düşünceyi) yakalamak.
2
Metinden elde edilen ana düşünce ile verilen ifadeyi karşılaştırmak.
Verilen ifadenin, metinde müzelerin işlevine yönelik yapılan 'geçmişi kurgulayarak dondurulmuş bir seyirlik malzemeye indirgeme' tespitiyle birebir örtüştüğü görülür.
İfadenin doğruluğunu metindeki ana tezle kıyaslayarak belirlemek.

Anahtar Kavram

Paragrafta Ana Düşünce
Soru 1693Soru

Yeni kurulan bu kütüphanede iki bölüm öne çıkıyordu ( ) çocuk kitapları, bilimsel dergiler ( ) bu bölümler günün her saati okurlarla dolup taşıyordu.

Bu cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangileri getirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: (:) - (;)

Cevap

İki nokta ve noktalı virgül
Doğru seçenekte belirtilen noktalama işaretleri sırasıyla iki nokta ve noktalı virgüldür. Metindeki ilk boşluktan sonra kütüphanedeki iki bölüm açıklanarak örneklendiği için buraya iki nokta getirilmelidir. İkinci boşluk ise ögeleri arasında virgül bulunan iki sıralı cümleyi birbirine bağladığı için noktalı virgülle ayrılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
İlk boşluğun işlevini belirlemek
Cümlede 'iki bölüm' ifadesinden sonra bu bölümlerin hangileri olduğu açıklanmakta ve örneklendirilmektedir. Kendisinden sonra açıklama yapılacak veya örnek verilecek cümlelerin sonuna iki nokta (:) konur.
İki noktanın açıklama ve örneklendirme işlevini doğru tespit etmek.
2
İkinci boşluğun işlevini belirlemek
Cümle iki farklı yargı taşıyan sıralı bir cümledir. Sıralı cümleleri ayıran yerlerde, eğer ilk cümlenin kendi içinde virgül kullanılmışsa (çocuk kitapları, bilimsel dergiler), bu iki cümleyi ayırmak için noktalı virgül (;) kullanılır.
Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için noktalı virgül kullanılması kuralını uygulamak.

Anahtar Kavram

Noktalı virgül ile iki noktanın işlevsel farkları ve cümle içindeki dağılımı
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 1694Soru

Bir tarihçinin, araştırdığı bir olayı objektif (tarafsız) şekilde değerlendirmek ve anakronizme (kronolojik hata/zamansal uyumsuzluk) düşmemek için izlemesi gereken bilimsel araştırma basamaklarının doğru sıralaması aşağıdakilerden hangisidir?

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Bir tarihçinin araştırma yaparken izlemesi gereken doğru sıralama; öncelikle kaynakların toplanması, ardından bu kaynakların eleştirel süzgeçten geçirilerek güvenilirliğinin sorgulanması ve son olarak olayların dönemin şartları göz önünde bulundurularak yorumlanması şeklindedir.
Tarih biliminin metodolojisine göre objektif bir araştırma için önce kaynaklar taranmalı, ardından bu kaynaklar tenkit (eleştiri) süzgecinden geçirilmeli ve en son olarak elde edilen doğru bilgiler olayın geçtiği dönemin koşullarına göre yorumlanmalıdır. Bu sıralama tarafsızlığı güvence altına alırken anakronizm hatasına düşülmesini engeller.

Adım Adım Çözüm

1
İlk olarak araştırma konusuna yönelik birinci ve ikinci elden kaynakların toplanması adımını belirlemek
Tarih araştırmasının temelini oluşturan kaynak taraması tamamlanmış olur.
Belge ve kanıt olmadan bilimsel bir tarih araştırması başlatılamaz.
2
İkinci olarak toplanan belgelerin güvenilirlik ve tarafsızlık kontrolünü yapmak
Kaynakların iç ve dış tenkiti yapılarak objektif verilere ulaşılır.
Tarihçinin tarafsız bir sonuca ulaşabilmesi için kullandığı kaynakların güvenilirliğini test etmesi şarttır.
3
Son olarak verileri, olayın geçtiği çağın koşullarını dikkate alarak yorumlamak
Günümüz değer yargıları geçmişe yansıtılmadan, yani anakronizme düşülmeden sentez aşamasına geçilir.
Tarihsel olaylar ancak kendi döneminin şartları içinde değerlendirildiğinde doğru ve objektif olarak anlaşılabilir.

Anahtar Kavram

Tarihsel metodolojide kaynak tenkiti (objektiflik) ve dönemsel şartlara göre değerlendirme (anakronizmden kaçınma)
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 1695Soru

Aşağıdaki parçada boş bırakılan yerleri "de / da" bağlacı ve ekinin yazım kurallarına uygun biçimde tamamlayınız.

Aşağıdaki boşlukları doldurun

Sanatçı, bu kitap toplumsal sorunları ele alırken bilimsel verilerden yararlanm��ştır. Eserin ikinci bölümünü kurgularken Ankara gerçekleştirilen sosyolojik araştırmaları temel almıştır.
Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Birinci boşluğa bulunma durumu eki olan '-ta' (kitapta), ikinci boşluğa bağlaç olan 'de' (verilerden de) ve üçüncü boşluğa özel isme gelen bulunma durumu eki olan ve kesme işaretiyle ayrılan '-da' (Ankara'da) getirilmelidir.
Birinci boşlukta sert ünsüzle biten 'kitap' sözcüğüne bitişik yazılan bulunma eki (-ta), ikinci boşlukta ayrı yazılan bağlaç (de), üçüncü boşlukta ise özel isme kesme işaretiyle bağlanan bulunma eki ('da) getirilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
İlk boşluğun (kitap{{blank_1}}) analizi yapılır.
Kitap sözcüğüne bulunma durumu eki getirilmelidir. 'Kitap' kelimesi sert ünsüzle (p) bittiği için bulunma durumu eki (-de / -da) sertleşerek '-ta' şeklini alır ve kelimeye bitişik yazılır: 'kitapta'.
Bulunma durumu ekinin ünsüz benzeşmesi kuralına uyması ve sözcüğe bitişik yazılması gerekir.
2
İkinci boşluğun (verilerden {{blank_2}}) analizi yapılır.
Cümleden çıkarıldığında anlamın bozulmadığı, cümleye 'dahi, bile' anlamı katan bağlaç olan 'de' getirilmelidir. Bağlaç olan 'de/da' kendinden önceki sözcükten her zaman ayrı yazılır ve asla 'te/ta' biçiminde yazılamaz: 'verilerden de'.
Bağlaç olan 'de'nin yazım kuralının uygulanması gerekir.
3
Üçüncü boşluğun (Ankara{{blank_3}}) analizi yapılır.
Özel isim olan 'Ankara' sözcüğüne bulunma durumu eki getirilmelidir. Özel isimlere getirilen durum ekleri kesme işaretiyle (') ayrılır: 'Ankara'da'.
Özel isimlere getirilen çekim eklerinin kesme işaretiyle ayrılması kuralı uygulanır.

Anahtar Kavram

"de" Bağlacı ve Ekinin Yazımı
Soru 1696Soru

Gazeteci:
(I) ----

Ekolojik Mimar:
— Sadece çevre dostu malzeme kullanmak bir yapıyı ekolojik yapmaz. Asıl önemli olan, yapının inşa edildiği coğrafyanın iklimsel ve kültürel kodlarıyla kurduğu ilişkidir. Örneğin, Anadolu'daki geleneksel taş konakların rüzgâr yönü, güneş açısı ve malzeme seçimiyle sağladığı doğal iklimlendirme, bugün milyon dolarlık akıllı binaların yapay sistemlerle ulaşmaya çalıştığı konforu zahmetsizce sunar. Bizim yaptığımız, geçmişin bu bilgeliğini modern mühendislik yöntemleriyle harmanlayarak bugüne taşımaktır.

Gazeteci:
(II) ----

Ekolojik Mimar:
— Bu dönüşümün önündeki en büyük engel, yeşil mimarinin hâlâ lüks ve yüksek maliyetli bir prestij unsuru olarak görülmesidir. Oysa uzun vadeli işletme ve enerji maliyetleri hesaba katıldığında, ekolojik yapılar kendilerini çok hızlı amorti eder. İnsanların ve yatırımcıların zihnindeki "doğal olan pahalıdır ve konforsuzdur" algısını yıkmadığımız sürece, sürdürülebilir mimari sadece elit bir kesimin entelektüel tercihi olarak kalmaya mahkûmdur.

Bu diyalogda boş bırakılan yerlere aşağıdakilerden hangisi sırasıyla getirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: (I) Bir yapıyı ekolojik olarak nitelendirmek için çevre dostu malzeme kullanmak yeterli midir, geleneksel yapıların bu süreçteki rolü nedir?
(II) Sürdürülebilir mimari uygulamalarının genel bir standarda dönüşmesi ve yaygınlaşmasının önündeki en büyük engel sizce nedir?

Cevap

Bir yapıyı ekolojik olarak nitelendirmek için çevre dostu malzeme kullanmanın yeterliliğini sorgulayan ve sürdürülebilir mimari uygulamalarının yaygınlaşmasının önündeki engelleri soran seçenek doğru cevaptır.
Doğru cevap, yazarın her iki açıklamasıyla tam bir konu ve mantık uyumu gösteren seçenektir. İlk soruda, yazarın sadece çevre dostu malzemelerin yeterli olmadığına ve geleneksel yapıların iklimsel/kültürel uyumuna dair açıklamaları tam olarak karşılanmaktadır. İkinci soruda ise yeşil mimarinin yaygınlaşamamasının arkasındaki 'lüks/prestij unsuru görülme' ve 'pahalı/konforsuz algısı' gibi engellere yönelik cevap doğrudan karşılanmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
İlk paragraftaki uzmanın yanıtını incelemek
Uzman, çevre dostu malzemenin tek başına yeterli olmadığını, coğrafya, iklim ve geleneksel mimariyle ilişkinin esas olduğunu belirtmektedir. Dolayısıyla ilk soru malzemenin yeterliliğini ve geleneksel mimarinin rolünü sorgulamalıdır.
Diyaloğun ilk boşluğuna gelecek soruyu belirlemek için uzmanın verdiği ilk cevabın ana fikrini ve anahtar kelimelerini tespit etmek gerekir.
2
İkinci paragraftaki uzmanın yanıtını incelemek
Uzman, dönüşümün önündeki en büyük engelin yüksek maliyet ve lüks algısı olduğunu, zihniyet değişikliği gerektiğini vurgulamaktadır. Dolayısıyla ikinci soru yeşil mimarinin yaygınlaşamamasının veya dönüşümün önündeki engelleri sorgulamalıdır.
Diyaloğun ikinci boşluğuna gelecek soruyu belirlemek için uzmanın verdiği ikinci cevabın odak noktasını belirlemek gerekir.
3
Bulunan soruları seçeneklerle eşleştirmek
İlk boşluk için 'Bir yapıyı ekolojik olarak nitelendirmek için çevre dostu malzeme kullanmak yeterli midir, geleneksel yapıların bu süreçteki rolü nedir?' ve ikinci boşluk için 'Sürdürülebilir mimari uygulamalarının genel bir standarda dönüşmesi ve yaygınlaşmasının önündeki en büyük engel sizce nedir?' sorularının yer aldığı seçenek diyalogla tam uyum göstermektedir.
Analiz edilen soru kalıplarının seçeneklerdeki karşılıklarını bularak doğru seçeneğe ulaşmak gerekir.

Anahtar Kavram

Diyalogda boş bırakılan yerlere uygun soruları getirebilmek için uzmanın verdiği yanıtların ana düşüncesini, anahtar sözcüklerini ve konunun sınırlarını doğru tespit etmek gerekir.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 1697Soru

Romanlarında Anadolu insanının yaşam mücadelesini yalın bir dille aktaran yazar, toplumsal gerçekçi edebiyatın öncülerine kol kanat geriyordu.

Bu cümlenin öge dizilişi aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru olarak verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Özne - Dolaylı Tümleç - Yüklem

Cevap

Özne - Dolaylı Tümleç - Yüklem
Cümledeki 'kol kanat geriyordu' ifadesi bir deyim olduğundan yüklem; bu yükleme sorulan 'kim' sorusunun cevabı olan ve sıfat-fiil grubundan oluşan 'Romanlarında Anadolu insanının yaşam mücadelesini yalın bir dille aktaran yazar' bölümü özne; 'kime' sorusunun cevabı olan ve isim tamlaması grubundan oluşan 'toplumsal gerçekçi edebiyatın öncülerine' bölümü ise dolaylı tümleçtir. Bu yüzden cümlenin ögeleri sırasıyla Özne - Dolaylı Tümleç - Yüklem şeklindedir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlenin yüklemini belirlemek.
Yüklem: 'kol kanat geriyordu'
'Kol kanat germek' bir deyimdir. Deyimler anlamca kaynaşmış birleşik fiiller oldukları için bölünemez ve bir bütün olarak yüklem görevini üstlenir.
2
Yükleme sorulan 'Kim / Ne' sorusuyla özneyi bulmak.
Özne: 'Romanlarında Anadolu insanının yaşam mücadelesini yalın bir dille aktaran yazar'
'Kol kanat geren kim?' sorusunun cevabı olan bu grup, 'yazar' ismini niteleyen bir sıfat-fiil grubudur. Sıfat tamlamaları bölünemediğinden tek bir ögedir.
3
Yükleme sorulan 'Kime' sorusuyla dolaylı tümleci (yer tamlayıcısını) bulmak.
Dolaylı Tümleç: 'toplumsal gerçekçi edebiyatın öncülerine'
'Kime kol kanat geriyordu?' sorusuna cevap veren bu grup, 'edebiyatın öncüleri' belirtili isim tamlaması ile 'toplumsal gerçekçi' sıfatından oluşan bir söz öbeğidir ve bölünemez.

Anahtar Kavram

Cümlenin ögeleri bulunurken isim tamlamaları, sıfat tamlamaları, birleşik fiiller ve deyimler gibi söz öbekleri bölünemez; tek bir öge olarak kabul edilir.
Soru 1698Soru

(I) Arkeoakustik; arkeoloji, fizik ve müzikoloji gibi farklı alanları bir araya getirerek antik mekânların ses özelliklerini inceleyen disiplinler arası bir bilim dalıdır. (II) Araştırmacılar, tarihî tapınaklardan taş devri mağaralarına kadar geniş bir yelpazedeki alanlarda ses dalgalarının yayılımını gelişmiş akustik ölçüm cihazlarıyla kaydederler. (III) Elde edilen bu veriler, bilgisayar ortamında simüle edilerek yapıların orijinal hâlindeki ses yankılanma süreleri ve ses kaliteleri yeniden üretilir. (IV) Bu rekonstrüksiyon çalışmaları sayesinde, antik dönemdeki bir konuşmacının sesinin dinleyicilere nasıl ulaştığı ya da çalınan bir çalgının yankısının mekândaki etkisi netlik kazanır. (V) Sonuç olarak, geçmişin sessiz kalıntıları arasında dolaşırken sadece mimariyi görmekle kalmaz, oradaki kayıp ses dünyasının atmosferini de deneyimleme şansı buluruz.

Bu parçanın anlam bütünlüğünün sağlanabilmesi için "Yapılan bu simülasyonlar vasıtasıyla, tarihî kalıntıların içinde yankılanan melodilerin günümüz kulaklarıyla duyulması mümkün kılınmaktadır." cümlesi numaralanmış cümlelerin hangisinden sonra getirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: III. cümleden sonra

Cevap

Üçüncü cümleden sonra
Verilen parçanın üçüncü cümlesinde verilerin bilgisayar ortamında simüle edildiği ifade edilmiştir. Araya yerleştirilmesi istenen cümle ise 'Yapılan bu simülasyonlar vasıtasıyla...' şeklinde başlayarak doğrudan bir önceki cümleye işaret etmekte ve anlamı pekiştirmektedir. Bu nedenle, anlam akışının bozulmaması için bu cümlenin üçüncü cümleden hemen sonra getirilmesi gerekir.

Adım Adım Çözüm

1
Eklenecek cümledeki anahtar kelimeleri ve dil bilgisel bağlantıları incelemek.
Eklenecek cümlenin 'Yapılan bu simülasyonlar vasıtasıyla...' ifadesiyle başladığı görülür. Bu durum, kendisinden önce gelen cümlede 'simülasyon' veya 'simüle etmek' kavramından bahsedilmesi gerektiğini gösterir.
Zamirler ve işaret sıfatları ('bu simülasyonlar') paragrafta köprü görevi görerek cümlenin yerini belirler.
2
Paragraftaki cümlelerin anlam akışını takip ederek 'simülasyon' kavramının nerede geçtiğini saptamak.
Üçüncü cümlede geçen 'bilgisayar ortamında simüle edilerek...' ifadesiyle bu bağlantı kurulur. Bilgisayar ortamında simüle edilen veriler, eklenecek cümledeki 'bu simülasyonlar' sözüyle devam ettirilir.
Anlamca ardışık olan yargıların birbirini takip etmesi gerekliliğini doğrulamak.
3
Eklenecek cümle yerleştirildikten sonra bir sonraki cümleyle olan bağlantıyı test etmek.
Eklenecek cümledeki 'melodilerin günümüz kulaklarıyla duyulmas��' ifadesi, dördüncü cümledeki 'Bu rekonstrüksiyon çalışmaları sayesinde... çalınan bir çalgının yankısı...' ifadesiyle pürüzsüz bir şekilde birleşmektedir.
Ekleme yapılan noktanın parçanın geri kalanındaki akışı bölmediğini doğrulamak.

Anahtar Kavram

Paragrafta Anlam Bağlantıları ve Cümle Yerleştirme
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 1699Soru

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ses olaylarıyla ilgili bir yazım yanlışı vardır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Törende konuşma yapan genç yazar, kürsüden inerken heyecanına yenik düşüp hafifce tökezledi.

Cevap

Cümledeki 'hafifce' sözcüğünün ünsüz benzeşmesi kuralına uyulmayarak yanlış yazılması (doğrusu 'hafifçe' olmalıdır).
Ünsüz benzeşmesi kuralına göre, sert ünsüzle biten kelimelere gelen yumuşak ünsüzlü eklerin sertleşmesi gerekir. 'Hafif' sözcüğü 'f' ile bittiği için ek 'çe' olmalıdır; 'hafifce' yazımı bu nedenle yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki kelimelerin ek alırken uğradıkları ses olaylarını inceleyin.
Seçeneklerde ek alan kelimelerin kök ve ek sınırlarındaki ses değişimleri analiz edilir.
Ses olaylarına dayalı yazım yanlışlarını tespit edebilmek için kelime kökünün son harfi ile gelen ekin ilk harfinin uyumuna bakmak gerekir.
2
Sert ünsüzle biten kelimelere yumuşak ünsüzle başlayan eklerin geldiği durumları belirleyin.
'Hafif' sözcüğünün sert bir ünsüz olan 'f' harfiyle bittiği görülür.
Türkçede sert ünsüzlerden biriyle (f, s, t, k, ç, ş, h, p) biten sözcüklere 'c, d, g' yumuşak ünsüzleriyle başlayan ekler geldiğinde ekin başındaki ünsüz sertleşerek 'ç, t, k'ye dönüşmelidir.
3
'Hafifce' sözcüğündeki yazımı değerlendirin.
'Hafif' sözcüğüne gelen '-ce' ekinin sertleşmeyerek 'hafifce' şeklinde kaldığı ve bunun yazım yanlışı oluşturduğu tespit edilir. Doğru yazım 'hafifçe' olmalıdır.
Ünsüz sertleşmesi kuralına uyulmaması, ses olaylarına dayalı bir yazım yanlışı olarak kabul edilir.

Anahtar Kavram

Ses olaylarına dayalı yazım kuralları ve ünsüz benzeşmesi (sertleşmesi) kuralının uygulanması.
Soru 1700Soru
Bir AA doğal sayısı
A=10!+9!8!7!6!5!A = \frac{10! + 9!}{8!} - \frac{7! - 6!}{5!}
olarak tanımlanıyor.

Buna göre, AA sayısının asal çarpanlarının toplamı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 10

Cevap

İfadeler sadeleştirildiğinde elde edilen 63 sayısının asal çarpanlarının toplamı 10'dur.
Verilen A sayısı ifadesinde faktöriyelli terimler ortak paranteze alınarak sadeleştirilir. Birinci terim 99, ikinci terim 36 olarak bulunur. Buradan A = 63 elde edilir. 63 sayısının asal çarpanları 3 ve 7 olduğundan, bu çarpanların toplamı 10 olur.

Adım Adım Çözüm

1
İfadenin birinci terimi olan 10!+9!8!\frac{10! + 9!}{8!} kısmını sadeleştirmek için payı 9!9! parantezine alalım.
9!(10+1)8!=9!118!\frac{9!(10 + 1)}{8!} = \frac{9! \cdot 11}{8!} elde edilir.
Faktöriyel ifadelerinde büyük olan sayı küçük olan sayı cinsinden yazılarak ortak çarpan parantezine alınır.
2
Bulunan ifadede 9!=98!9! = 9 \cdot 8! açılımını yazarak paydadaki 8!8! ile sadeleştirelim.
911=999 \cdot 11 = 99 bulunur.
Pay ve paydadaki ortak 8!8! terimleri birbirini sadeleştirir.
3
İfadenin ikinci terimi olan 7!6!5!\frac{7! - 6!}{5!} kısmını sadeleştirmek için payı 6!6! parantezine alalım ve 6!=65!6! = 6 \cdot 5! açılımını kullanarak sadeleştirelim.
6!(71)5!=65!65!=66=36\frac{6!(7 - 1)}{5!} = \frac{6 \cdot 5! \cdot 6}{5!} = 6 \cdot 6 = 36 bulunur.
Benzer şekilde büyük terimler küçük terim cinsinden yazılarak sadeleştirme tamamlanır.
4
AA sayısını bulmak için elde edilen sadeleşmiş değerleri birbirinden çıkaralım.
A=9936=63A = 99 - 36 = 63 elde edilir.
Denklemdeki çıkarma işlemi uygulanır.
5
6363 sayısını asal çarpanlarına ayıralım ve asal çarpanlarını toplayalım.
63=32763 = 3^2 \cdot 7 olduğundan asal çarpanlar 3 ve 7'dir. Toplamları ise 3+7=103 + 7 = 10 olur.
AA sayısının asal çarpanlarının toplamı sorulduğu için asal çarpan analizi yapılır.

Anahtar Kavram

Faktöriyel İfadelerde Ortak Çarpan Parantezine Alma ve Sadeleştirme

Alternatif Yöntem

İfadeler tek tek açılmak yerine, faktöriyel tanımı gereği küçük olan terim cinsinden yazılarak doğrudan sadeleştirilebilir. Örneğin, 10! + 9! = 9! * (10 + 1) = 11 * 9! şeklinde yazılıp 8! ile sadeleştirildiğinde 11 * 9 = 99 sonucu daha hızlı elde edilir.
Tahmini Süre:1m 30s
ÖncekiSayfa 85 / 338Sonraki
Tüm alıştırma soruları — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) | Examkin