Tüm alıştırma soruları

Parça:

Müzik, genellikle seslerin ritmik ve melodik bir düzen içinde bir araya gelmesiyle oluşturulan bir sanat dalı olarak tanımlanır. Ancak bir müzik eserini gerçekten var eden ve ona estetik değerini kazandıran unsur yalnızca duyulan sesler değil, bu seslerin arasına bilinçli bir biçimde yerleştirilen sessizlik anlarıdır. Müzikal terminolojide 'es' olarak adlandırılan sessizlik, sesin mutlak yokluğu ya da basit bir duraklama noktası olmaktan çok uzaktır. Aksine sessizlik; bir önceki sesin zihindeki yankısını koruyan, dinleyiciye duyduklarını sindirme imkânı sunan ve bir sonraki sese anlam derinliği kazandıran aktif bir anlatım ögesidir. Seslerin aşırı yoğunluğu ve kesintisiz aktarımı bir süre sonra algıyı körleştirip yapıtı gürültüye dönüştürebilirken, sessizlik esere nefes aldırır ve yapısal bütünlüğü korur. Bu yönüyle sessizlik, sesin karşıtı veya eksikliği değil; müziğin anlamlı bir sanat yapıtına dönüşmesini sağlayan, onunla eşit değerde kurucu bir ögedir.

Bu parçanın ana düşüncesi; sessizliğin, müziğin dışsal bir kesintisi değil, eserin yapısal dengesini ve anlamsal derinliğini kuran asli bir bileşeni olduğudur.

Aşağıdaki karşılıklı konuşmada bazı sözcükler numaralandırılmıştır:

Yolcu: Yahu (I), bu dağları aşmak ne kadar da zormuş!
Kılavuz: Sabret yolcu (II)! Şurada az bir yolumuz kaldı, gayret et!
Yolcu: Benim artık dayanacak gücüm kalmadı, içimden sadece derin bir of (III) çekmek geliyor.
Kılavuz: Amma yaptın ha (IV)! Genç yaşında bu kadar çabuk pes edilir mi?
Yolcu: Kardeşim (V), haklısın fakat yorgunluk insanın aklını başından alıyor.

Bu parçada numaralanmış sözcüklerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "etmek" yardımcı fiiliyle kurulan birleşik fiilin yazımı yanlıştır?

Türkçede birleşik kelimelerin bitişik veya ayrı yazılması belirli kurallara bağlanmıştır. Kelimelerden her ikisi veya ikincisi anlam değişmesine uğradığında, ses düşmesi veya türemesi meydana geldiğinde ya da belirli eklerle kalıplaşma oluştuğunda birleşik kelimeler bitişik yazılır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazım yanlışı yapılmıştır?

Aşağıdaki cümlede boş bırakılan yerleri, parantez içinde verilen sözcüklerin Türk Dil Kurumu (TDK) yazım kurallarına uygun doğru yazılışlarıyla doldurunuz.

Muhabir:
(I) ----

Gastronomi Kültür Araştırmacısı:
— Yemek kültürünün sadece beslenme ihtiyacından doğduğunu düşünmek büyük bir yanılgıdır. Bir toplumun mutfak pratikleri; coğrafi göçler, inanç sistemleri ve toplumsal ritüellerle doğrudan ilişkilidir. Örneğin Anadolu'da taziye evlerinde helva kavrulması ya da düğünlerde keşkek dövülmesi, yemeğin sosyal dayanışmayı ve ortak belleği pekiştirme işlevini gösterir. Dolayısıyla tabağımızdaki her lezzet, aslında geçmişin kültürel kodlarını günümüze taşıyan birer tarihî belgedir.

Muhabir:
(II) ----

Gastronomi Kültür Araştırmacısı:
— Küreselleşmeyle birlikte yerel mutfakların standartlaşması ve fast-food kültürünün yaygınlaşması bu zenginliği tehdit ediyor, evet. Ancak bu durum, yerel tatlara olan ilgiyi büsbütün yok etmedi; aksine "yavaş gıda" (slow food) gibi akımların doğmasını sağlayarak yerelliğe yönelik yeni bir bilinç dalgası yarattı. İnsanlar artık sadece doymak değil, yedikleri yemeğin arkasındaki hikayeyi, emeği ve ekolojik döngüyü भी keşfetmek istiyor. Bu da geleneksel mutfakların modern dünyada kendine yeni ve güçlü bir savunma alanı bulmasını sağlıyor.

Bu diyalogda boş bırakılan yerlere aşağıdakilerden hangisi sırasıyla getirilmelidir?

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısa çizgi (-) ötekilerden farklı bir işlevde kullanılmıştır?

Türkçede kesme işaretinin ($'$) kullanımıyla ilgili birçok kural ve bu kuralların kendine özgü istisnaları bulunmaktadır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde kesme işaretinin ($'$) kullanımından kaynaklanan bir yazım yanlışı vardır?

(I) Edebiyat araştırmacıları, Huzur romanında yansıtılan İstanbul'da, geçmişin izlerinin ve kültürel mirasın bireyin kimlik inşasındaki rolünü vurgularlar. (II) Romanın ana izleklerinden birini oluşturan Doğu ve Batı çatışması, musiki ve mimari gibi estetik unsurlar da kullanılarak derinleştirilir. (III) Tanpınar, bu eserinde zaman kavramını çizgisel bir doğrultuda değil, geçmiş ile şimdinin iç içe geçtiği bir bütünlükte ele almıştır. (IV) Romanın başkahramanı Mümtaz’ın içsel yolculuğu, Nuran'a duyduğu aşkın gölgesinde şekillenirken toplumsal çalkantılarıda satır aralarına taşır. (V) Eserdeki her karakter, kendi iç dünyasını sorgularken aslında Türkiye'nin geçiş dönemindeki sancılarını da kendi ruhunda hisseder.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinde "de / da"nın yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

“Türk Dili dergisinin haziran sayısında, Yakup Kadri'nin yaban romanı üzerine kaleme alınmış kapsamlı bir inceleme yazısı yer alıyor.” cümlesinde büyük harflerin yazımıyla ilgili herhangi bir yanlışlık yapılmamıştır.

(I) Modern müzecilik anlayışı, sergilenen nesnelerin yalnızca korunup sergilenmesini değil, onların izleyiciyle dinamik bir bağ kurmasını da hedefler. (II) Bu doğrultuda küratörler, eserlerin mekân içindeki yerleşimini ve birbirleriyle olan tematik ilişkilerini titizlikle kurgularlar. (III) Eserlerin kronolojik ya da tematik bir izlek etrafında sunulması, ziyaretçinin sergi alanında bilinçli bir yolculuğa çıkmasını sağlar. (IV) Müzelerin yıllık bütçelerinin büyük bir kısmı, yeni eserlerin satın alınması ve restorasyon çalışmaları için ayrılmaktadır. (V) Böylece izleyici, sadece pasif bir gözlemci olmakla kalmayıp sergi mekânındaki anlatının aktif bir parçası haline gelir.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Tarih boyunca farklı kültürlerle etkile��ime giren ve çeşitli coğrafyalarda devletler kuran Türkler, toplumsal, ekonomik ve dini ihtiyaçlarına göre farklı takvim sistemleri kullanmışlardır. Bu takvimlerin büyük bir kısmı Güneş yılı esas��na göre düzenlenmişken, yalnızca bir tanesi Ay yılı esasına dayanmaktadır.

Buna göre, Türklerin tarih boyunca kullandığı aşağıdaki takvimlerden hangisi, astronomik esas bakımından diğerlerinden farklıdır?

Yapay aydınlatma teknolojilerindeki hızlı ilerleme, geceleri de gündüz gibi yaşayabilmemize olanak tanıdı. (I) Modern kentlerin yirmi dört saat yaşayan yapısı, bireylerin çalışma ve sosyal aktivite saatlerini esneterek üretkenliği artırdı. (II) Evlerimizde ve sokaklarda kullanılan yoğun mavi ışıklı LED'ler, beynin gece olduğunu algılamasını zorlaştırarak melatoninin salgılanmasını baskılamaktadır. (III) Hormonal dengedeki bu bozulma ise uyku kalitesini düşürerek uzun vadede metabolik ve psikolojik rahatsızlıklara zemin hazırlamaktadır. (IV) Dolayısıyla biyolojik saatimizi korumak adına akşam saatlerinden itibaren yapay ışık maruziyetini en aza indirmemiz gerekmektedir. (V)

Parçadaki düşünce silsilesinin mantıklı bir bütün oluşturabilmesi için "Ancak bu teknolojik gelişme, insan fizyolojisinin binlerce yıldır alışık olduğu doğal karanlık döngüsünü kesintiye uğratmaktadır." cümlesinin numaralanmış yerlerden hangisine getirilmesi en uygundur?

Türkçede kimi adlar, adıllar ya da eylemler, hitap ve duygu belirtecek biçimde cümlede kullanılarak ünlem değeri kazanabilir (ünlemleşmiş s��zcükler). Kimi asıl ünlemler ise ad çekim eklerini alarak isimleşebilir (adlaşmış ünlemler).

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem ünlemleşmiş bir sözcük hem de adlaşmış bir ünlem bir arada kullanılmıştır?

Kolektif bellek ve kent mimarisi arasındaki ilişkiyi ele alan aşağıdaki parçada, düşünceyi geliştirme yollarından 'tanımlama', 'benzetme' ve 'karşılaştırma'ya başvurulduğu hâlde 'tanık gösterme'den yararlanılmadığı yönündeki değerlendirme doğru bir yargı mıdır?

"Kolektif bellek, bir toplumun ortak geçmişini, değerlerini ve kimliğini canlı tutan zihinsel bir kütüphanedir. Kent mimarisi ise bu belleğin mekânda somutlaşmış, nesiller boyu aktarılan en kararlı ve görünür biçimidir. Tarihî bir meydan veya asırlık bir yapı, geçmişten bugüne uzanan görünmez bir köprü gibi toplumsal hafızayı ayakta tutar. Örneğin Roma'daki Kolezyum, sadece taştan örülmüş antik bir yapı değil; İmparatorluk Dönemi'nin g��ç mücadelelerini ve sosyal hiyerarşisini günümüze taşıyan canlı bir vesikadır. Paris ve İstanbul gibi kadim kentler, modern gökdelenlerin soğuk gölgesine sığınmış tarihî sokaklarıyla geçmiş ile gelecek arasında her an deneyimlenebilen bir mukayese alanı sunar. Bu yönüyle mimari eserler, adeta sessiz birer tanık gibi tarihin sayfalarını bugünün insanına fısıldar."

$x$ ve $y$ birden büyük birer tam sayı olmak üzere,

Buna göre, $x + y$ toplam��nın değeri kaçtır?

A��ağıdaki cümleleri, ögeleri bulurken söz öbeklerinin bölünmezliği kuralını dikkate alarak doğru öge dizilişleriyle eşleştiriniz.

Noktalama işaretlerinin işlevlerini araştıran bir öğrenci, yaptığı çalışmada tırnak işareti, yay ayraç ve köşeli ayracın kullanım alanlarını incelemiştir.

Buna göre, bu öğrencinin incelediği aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu noktalama işaretlerinden herhangi birinin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Klasik edebiyatımızın en önemli temsilcisi (I) kabul edilen şair, şiirlerinde kelimeleri adeta bir kuyumcu titizliğiyle işler. Onun eserlerinde dilin sınırı (II) yoktur; kelimeler yeni anlamlar kazanarak okuyucuya ulaşır. Şair, bu anlatımı (III) yakalayabilmek için yıllarca kelimeler üzerinde çalışmıştır. Şiirin özü (IV), insana ve evrene dair evrensel doğruları fısıldamaktır. Sanatseverlerin şaire gösterdiği ilgi, onun bu samimi arayışı (V) sayesinde anlam kazanır.

Bu parçada numaralanmış sözcüklerin hangisinde yer alan "-ı, -i, -u, -ü" eki, işlevi bakımından diğerlerinden farklıdır?

Bizim yörenin en sevilen lezzetleri şunlardır ( ) mantı, keşkek, gözleme ( ) komşu yörede ise sebze yemekleri ön plandadır.

Bu cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangileri getirilmelidir?