Genel Patoloji

$18$ aylık bir erkek çocuk; belirgin epikantal çekinti, basık burun kökü, büyük dil (makroglossi) ve avuç içinde tek transvers çizgi (Simian çizgisi) saptanması üzerine Down sendromu ön tanısıyla genetik polikliniğine yönlendiriliyor. Yapılan sitogenetik analizde toplam kromozom sayısı $46$ olarak saptanmış, ancak $21$. kromozomun fazladan bir kopyasının $14$. kromozomun uzun kolu üzerine yerleştiği gözlenmiştir. Bu hastadaki klinik tablonun oluşumuna neden olan temel genetik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Bir kronik inflamasyon odağından alınan doku örneğinin immünohistokimyasal analizinde, infiltre olan makrofajların $CD163$ pozitif olduğu ve doku onarımı süreçlerini destekleyen Arginaz-1 enzimini yüksek düzeyde sentezlediği saptanmıştır. Bu hücrelerin prekürsörlerinden 'alternatif yolak' üzerinden farklılaşmasını sağlayan temel sitokinler aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

Uzun süredir bronşektazi nedeniyle takip edilen $42$ yaşında bir erkek hasta, yaygın ödem ve masif proteinüri şikayetleriyle başvuruyor. Yapılan böbrek biyopsisinde glomerüllerde Kongo kırmızısı ile boyanan ve polarize mikroskopta elma yeşili refle veren amorf ekstraselüler birikimler saptanıyor. Bu hastanın klinik tablosuna neden olan amiloid birikiminin prekürsör proteini aşağıdakilerden hangisidir?

Akut inflamasyon sürecinde lökositlerin vasküler yataktan çıkarak hasarlı dokuya doğru yönlendirilmesi (kemotaksis), çeşitli endojen ve eksojen mediyatörler aracılığıyla gerçekleşir. Aşağıdakilerden hangisi, araşidonik asit metabolizmasının lipoksijenaz yolu üzerinden sentezlenen ve nötrofiller için en güçlü kemotaktik etkiye sahip olan mediyatördür?

On yılı aşkın süredir kronik böbrek yetmezliği nedeniyle hemodiyaliz programında olan $58$ yaşındaki bir erkek hastada, her iki el bileğinde ağrı ve uyuşma şikayetleri gelişiyor. Yapılan tetkikler sonucunda bilateral karpal tünel sendromu tanısı konuyor. Hastadan alınan sinovyal doku biyopsisinin histopatolojik incelemesinde; sinovyal dokuda Kongo kırmızısı ile boyanan ve polarize ışıkta elma yeşili refle veren amorf materyal birikimi saptanıyor. Bu klinik tabloya neden olan amiloid birikiminin prekürsör proteini aşağıdakilerden hangisidir?

$45$ yaşında bir kadın hastada, tiroid bezinde saptanan kitle nedeniyle yapılan incelemelerde medüller tiroid karsinomu tanısı konuluyor. Tümörün histopatolojik incelemesinde, tümör hücreleri arasında kongo kırmızısı ile boyanan ve polarize ışıkta yeşil refle veren amorf materyal birikimi saptanıyor. Bu hastada izlenen lokalize amiloid birikiminin prekürsör (öncül) proteini aşağıdakilerden hangisidir?

$22$ yaşında bir erkek hasta, motosiklet kazası sonrası gelişen femur ve tibia kırıkları nedeniyle ortopedi servisine yatırılıyor. Yatışının $36$. saatinde hastada aniden gelişen nefes darlığı, taşikardi, konfüzyon ve huzursuzluk gözleniyor. Fizik muayenede göğüs ön duvarında ve konjonktivalarda peteşiyal döküntüler saptanıyor. Bu hastadaki klinik tablodan sorumlu olan temel patogenetik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

$36$ yaşında bir erkek hastada, uyluk bölgesinde meydana gelen derin bir yanık sonrası yaranın sekonder iyileşme (ikincil niyetle iyileşme) süreci izlenmektedir. Yaralanmadan sonraki üçüncü haftada yara alanının giderek daraldığı ve yara kenarlarının merkeze doğru çekilerek birbirine yaklaştığı (kontraksiyon) saptanmıştır.

Bu hastada izlenen yara kontraksiyonu süreci ve ilgili hücresel mekanizmalar hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$32$ yaşında bir erkek hasta, iş kazası sonucu bacağında oluşan geniş ve derin bir doku kaybı (ülseratif yaralanma) nedeniyle takip edilmektedir. Yaralanmadan yaklaşık $3$ hafta sonra yapılan fizik muayenede, yara kenarlarının merkeze doğru çekildiği ve yara yüzey alanının başlangıca oranla belirgin şekilde küçüldüğü saptanmıştır. Bu süreçte yara kontraksiyonunu (büzülmesini) sağlayan ve sitoplazmasında $\alpha$-düz kas aktini eksprese eden temel hücre tipi aşağıdakilerden hangisidir?

Uzun süredir alkol kullanımı olan bir hastada karaciğer büyümesi (hepatomegali) saptanıyor. Yapılan karaciğer biyopsisinin mikroskobik incelemesinde, hepatositlerin sitoplazmasında çekirdeği kenara iten büyük ve berrak vakuoller gözleniyor. Bu vakuollerin dondurma kesitlerinde Sudan boyası ile turuncu-kırmızı renk aldığı izleniyor. Bu klinik ve morfolojik tabloyu açıklayan en olası süreç aşağıdakilerden hangisidir?

Akut inflamatuar süreçte doku hasarını takiben ilk $6-24$ saatte nötrofiller baskınken, bu hücrelerin kısa ömürlü olması nedeniyle $24-48$ saatten itibaren dokuda sayıca artış gösteren ve kronik inflamasyonun da ana hücresi kabul edilen lökosit tipi aşağıdakilerden hangisidir?

62 yaşında, uzun süreli kontrolsüz diyabet ve periferik arter hastalığı öyküsü olan bir erkek hastanın pretibial bölgesinde iyileşmeyen kronik bir ülser saptanmıştır. Ülser tabanından alınan biyopsinin histopatolojik incelemesinde; granülasyon dokusu gelişimi, fibroblastik aktivitede artış ve yoğun kollajen depolanması gözlenmektedir. Bu iyileşme sürecinde, fibroblastlardan kollajen ve fibronektin sentezini en güçlü şekilde uyarırken, matriks metalloproteinaz (MMP) aktivitesini baskılayarak ekstraselüler matris birikimine (fibrozis) yol açan temel büyüme faktörü aşağıdakilerden hangisidir?

$34$ yaşında damar içi madde bağımlılığı öyküsü olan bir erkek hasta, $3$ gündür devam eden yüksek ateş, titreme ve öksürük şikayetleriyle acil servise başvuruyor. Fizik muayenesinde ateş $38,8^\circ\text{C}$ ölçülüyor ve triküspit odak üzerinde pansistolik bir üfürüm duyuluyor. Yapılan ekokardiyografide triküspit kapak üzerinde $1,5\text{ cm}$ boyutunda hareketli vejetasyon saptanıyor. Hastanın takibinde ani gelişen yan ağrısı ve hemoptizi üzerine çekilen bilgisayarlı tomografide akciğer periferinde multipl, kama şeklinde lezyonlar saptanıyor. Bu hastada gelişen pulmoner lezyonlar ve patolojik süreçlerle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

$30$ yaşında bir kadın hasta, yeni kullanmaya başladığı nikel içerikli bir bileklik sonrası bileğinde gelişen kızarıklık, kaşıntı ve sulanma (vezikül) şikayetiyle polikliniğe başvuruyor. Yapılan muayene sonucunda hastaya "kontakt dermatit" tanısı konuluyor. Bu klinik tabloya neden olan temel immünolojik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

$50$ yaşında, uzun süredir mide yanması ve ağza acı su gelmesi (reflü) şikayetleri olan bir hastaya yapılan endoskopide distal özofagusta mukoza düzensizliği saptanıyor. Alınan biyopsi örneğinde normalde bulunan çok katlı yassı epitelin yerini, goblet hücreleri içeren tek katlı kolumnar epitelin aldığı izleniyor. Bu morfolojik değişiklik aşağıdakilerden hangisidir?

$45$ yaşında bir erkek hasta, gastrointestinal sistem kanaması nedeniyle acil servise başvuruyor. Yapılan tetkikler ve klinik değerlendirme sonucunda hastada hipovolemik şok tablosu saptanıyor. Sıvı resüsitasyonuna rağmen hastanın kan basıncı düşmeye devam ediyor, idrar çıkışı azalıyor ve mental durumu kötüleşiyor. Hastanın şok tablosunun 'progresif (ilerleyici) evre'ye geçtiği değerlendiriliyor.

Bu evrede doku hipoksisine bağlı gelişen metabolik değişikliklerin mikrosirkülasyonda kanın göllenmesine (pooling) neden olduğu bilinmektedir. Bu göllenme mekanizmasında rol oynayan temel fizyopatolojik süreç aşağıdakilerden hangisidir?

Kistik fibrozis nedeniyle uzun süredir takip edilen ve ekzokrin pankreas yetmezliği bulunan 28 yaşındaki kadın hasta, son aylarda belirginleşen gece körlüğü ve gözlerde kuruluk şikayetleriyle başvuruyor. Hastanın öyküsünden, son bir yıl içinde sık tekrarlayan alt solunum yolu enfeksiyonları geçirdiği öğreniliyor. Yapılan bronkoskopik biyopside, trakeobronşiyal ağaçtaki normal yalancı çok katlı silyalı kolumnar epitelin tamamen kaybolduğu ve yerini çok katlı yassı epitelin aldığı gözleniyor.

Buna göre, bu hastada solunum yollarında izlenen hücresel adaptasyon sürecinin temel mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

$65$ yaşında tip $2$ diyabet ve kronik venöz yetmezliği bulunan bir erkek hastada, bacak distalinde $6$ aydır iyileşmeyen, akıntılı ve ağrılı bir ülser izlenmektedir. Yaradan alınan biyopsi materyalinin immünohistokimyasal analizinde, dokudaki makrofajların büyük çoğunluğunun $CD80^{+}$ ve $CD86^{+}$ (pro-inflamatuar fenotip) olduğu; ancak $CD163^{+}$ ve $CD206^{+}$ (anti-inflamatuar/onarımı uyarıcı fenotip) hücrelerin ise yok denecek kadar az olduğu saptanmıştır. Bu hastada yara iyileşmesinin "proliferasyon" fazına geçemeyip kronikleşmesinin temelinde yatan hücresel ve moleküler aksaklık aşağıdakilerden hangisidir?

$9$ yaşında bir kız çocuk; ilerleyici ataksi, dizartri ve bilişsel fonksiyonlarda gerileme nedeniyle çocuk nöroloji polikliniğine getiriliyor. Fizik muayenesinde splenomegali ve her iki gözde vertikal supranükleer bakış kısıtlılığı ($VSBK$) saptanıyor. Kemik iliği aspirasyonunda sitoplazmasında mavi-yeşil granüller bulunan "deniz mavisi histiyositler" ($sea$-$blue$ $histiocytes$) izleniyor. Kültüre edilmiş deri fibroblastlarında yapılan filipin boyaması ile lizozomal kolesterol çıkışında defekt olduğu gösteriliyor. Bu hastada izlenen tablonun temelindeki moleküler bozukluk aşağıdakilerden hangisidir?

Kırk beş yaşında kadın hastaya safra kesesi taşları nedeniyle kolesistektomi uygulanıyor. Spesimenin makroskobik incelemesinde safra kesesi mukoza yüzeyinde yaygın, milimetrik, parlak sarı renkli beneklenmeler izleniyor (çilek kese görünümü). Mikroskobik incelemede mukoza lamina propriasında köpüksü sitoplazmalı makrofaj kümelenmeleri saptanıyor. Bu hücrelerin içinde biriken temel madde aşağıdakilerden hangisidir?