Endokrinoloji ve Metabolizma

491 questions

Question 141Question

Yenidoğan ünitesinde muayene edilen bir kız bebeğin el ve ayak sırtlarında belirgin yumuşak kıvamlı ödem (lenfödem), yele boyun (pterygium colli) ve düşük saç çizgisi saptanıyor. Bebeğin dış genital muayenesi Prader evre 11 (normal dişi görünümü) ile uyumlu bulunuyor. Bu klinik bulgular doğrultusunda, bu bebekte en olası karyotip aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 45,X45,X

Answer

Vakadaki fizik muayene bulguları olan lenfödem ve yele boyun, Turner sendromunun yenidoğan dönemindeki en karakteristik özellikleridir ve bu tabloya en sık eşlik eden karyotip 45,X45,X’tir.
Vakada tanımlanan lenfödem, yele boyun (pterygium colli) ve normal dişi dış genital yapı, Turner sendromunun (45,X45,X) yenidoğan dönemindeki klasik prezentasyonudur. Bu tabloda lenfatik obstrüksiyona bağlı olarak boyunda kistik higroma ve ekstremitelerde ödem gelişir.

Step-by-Step Solution

1
Klinik bulguları analiz et.
Elde ve ayak sırtındaki lenfödem ile yele boyun varlığı bir sendromu işaret etmektedir.
Bu bulgular lenfatik sistemin fetal dönemdeki yetersiz gelişimine bağlıdır ve spesifik bir tanıya yönlendirir.
2
Ayırıcı tanı yap.
Söz konusu bulgular ve normal dişi genital yapısı Turner sendromu (gonadal disgenezi) ile uyumludur.
Turner sendromu, kız çocuklarında görülen en sık cinsiyet gelişim bozukluklarından (seks kromozom DSD) biridir.
3
Karyotip tayini yap.
Turner sendromlu hastaların yaklaşık %50\%50’sinde saptanan karyotip 45,X45,X’tir.
Diğer seçeneklerdeki kromozom sayıları veya yapıları sunulan klinik tablo ile örtüşmemektedir.

Key Concept

Turner Sendromu Yenidoğan Bulguları

Alternative Method

Vakada lenfödem ve yele boyun görüldüğünde, Turner sendromuna eşlik edebilecek kardiyak (örneğin aort koarktasyonu) ve renal anomali (örneğin at nalı böbrek) risklerini düşünmek tanıyı pekiştirir.
Estimated Time:45s
Question 142Question

77 yaşındaki bir kız çocuk, annesi tarafından son 44 aydır fark edilen pubik bölgede tüylenme şikayetiyle polikliniğe getiriliyor. Fizik muayenesinde boy ve vücut ağırlığı 50.50. persentilde seyretmektedir. Meme gelişimi Tanner evre 11, pubik kıllanma Tanner evre 22 olarak saptanıyor. Aksiller tüylenme (+)(+) olan hastada başka bir patolojik fizik muayene bulgusuna rastlanmıyor. Kemik yaşı 77 yaş 66 ay olarak raporlanan bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: İzole prematür adrenarş

Answer

İzole prematür adrenarş
İzole prematür adrenarş; kızlarda 88, erkeklerde 99 yaşından önce meme gelişimi veya testis büyümesi eşlik etmeksizin pubik ve/veya aksiller tüylenmenin görülmesidir. Vakada 77 yaşındaki hastada sadece tüylenme olması, meme gelişiminin olmaması (Tanner 11) ve kemik yaşının takvim yaşıyla uyumlu olması bu tanıyı kesinleştirir.

Step-by-Step Solution

1
Fizik muayene bulgularının Tanner evrelemesine göre değerlendirilmesi
Meme evresi 11 (prepubertal), pubik tüylenme evre 22 (adrenarş başlamış).
Pubertenin hangi bileşeninin (gonadarş vs. adrenarş) aktif olduğunu belirlemek için.
2
Büyüme parametreleri ve kemik yaşının incelenmesi
Boy 50.50. persentil, kemik yaşı takvim yaşıyla uyumlu (7.57.5 yaş).
Patolojik seks steroid maruziyetinin (puberte prekoks) boy sıçraması ve kemik yaşı ilerlemesine yol açıp açmadığını anlamak için.
3
Ayırıcı tanı sentezi
İzole adrenarş bulguları var, sistemik aktivasyon veya kemik yaşı ilerlemesi yok.
Kız çocuklarında 88 yaşından önce görülen izole tüylenme ve normal kemik yaşı prematür adrenarş lehinedir.

Key Concept

İzole prematür adrenarş, adrenal androjenlerin erken artışına bağlı olarak kemik yaşı ilerlemesi ve meme gelişimi olmadan görülen pubik/aksiller tüylenmedir.

Practice More

Prematür adrenarşı olan hastalarda ileride Polikistik Over Sendromu (PKOS) ve İnsülin Direnci riskinin arttığını unutmayınız.
Estimated Time:1m 15s
Question 143Question

Doğum ağırlığı düşük olan ve boyu akranlarının gerisinde kalan 44 yaşındaki bir erkek çocuk polikliniğe getiriliyor. Öyküsünden 3434 haftalık, 16001600 gram (<2<-2 SDS) doğduğu öğreniliyor. Fizik muayenesinde boyu 9292 cm (2,8-2,8 SDS), vücut ağırlığı 1414 kg (1,5-1,5 SDS) saptanıyor. Yıllık uzama hızı 5,55,5 cm/yıl olup sistemik muayenesi normaldir. Laboratuvar incelemelerinde kemik yaşı 44 yaş ile uyumlu, tiroid fonksiyon testleri ve çölyak taraması normal bulunuyor. Anne boyu 160160 cm, baba boyu 175175 cm'dir. Bu çocuk için en olası tanı ve bir sonraki en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Gestasyonel yaşa göre küçük (SGA) doğuma bağlı persistsan boy kısalığı; büyüme hormonu tedavisi endikasyonu açısından değerlendirilmelidir.

Answer

Gestasyonel yaşa göre küçük (SGA) doğuma bağlı persistsan boy kısalığı; büyüme hormonu tedavisi endikasyonu açısından değerlendirilmelidir.
Gestasyonel yaşa göre küçük (SGA) doğan çocukların yaklaşık %90'ı ilk iki yaş içinde 'yakalama büyümesi' (catch-up) yaparak normal persentillere ulaşır. Ancak bu hastada olduğu gibi 44 yaşına gelmesine rağmen boyu 2,5-2,5 SDS'nin altında kalan ve yakalama büyümesi göstermeyen çocuklarda persistsan boy kısalığı mevcuttur. Kemik yaşının takvim yaşıyla uyumlu olması ve sistemik bir hastalık saptanmaması durumunda, bu hastalara büyüme hormonu tedavisi başlanması güncel rehberlerde önerilen yaklaşımdır.

Step-by-Step Solution

1
Doğum öyküsü ve gestasyonel yaşın değerlendirilmesi
3434 haftalık 16001600 gram doğum, hastanın gestasyonel yaşa göre küçük (SGA) doğduğunu doğrular (<2<-2 SDS).
Büyüme bozukluklarında prenatal öykü, postnatal büyüme potansiyelini belirlemek için kritiktir.
2
Büyüme hızı ve antropometrik verilerin analizi
Boyun 2,8-2,8 SDS olması patolojik kısalığı gösterirken, 5,55,5 cm/yıl olan büyüme hızı yaş için normaldir.
Normal büyüme hızı, aktif bir kronik hastalık veya beslenme yetersizliğinden ziyade bir büyüme potansiyeli sorununa işaret eder.
3
Kemik yaşı ve hedef boyun karşılaştırılması
Kemik yaşının takvim yaşıyla uyumlu olması ve hedef boyun (174174 cm) normal olması, yapısal gecikme ve ailesel kısalığı dışlar.
Diferansiyel tanıda kemik yaşı gecikmesi ve genetik potansiyel en belirleyici parametrelerdir.
4
SGA çocuklarda tedavi kriterlerinin kontrolü
Hasta 44 yaşında, boyu <2,5<-2,5 SDS ve yakalama büyümesi (catch-up) gerçekleşmemiş.
FDA ve EMA kriterlerine göre 242-4 yaş arasında yakalama büyümesi yapamayan SGA çocuklarda büyüme hormonu kullanımı bir endikasyondur.

Key Concept

SGA doğan çocuklarda persistsan boy kısalığı ve Büyüme Hormonu (BH) tedavi endikasyonları.
Question 144Question

77 yaşında erkek çocuk; son 11 yıldır boy uzamasında belirgin yavaşlama, halsizlik ve kabızlık şikayetleriyle getirilmiştir. Fizik muayenesinde boyu 108108 cmcm (2.6-2.6 SDSSDS), vücut ağırlığı 25.25. persentilde saptanmıştır. Cildi kuru ve kaba olan hastanın kemik yaşı 4.54.5 yaş ile uyumlu bulunmuştur. Laboratuvar incelemesinde serbest T4T_4: 0.60.6 ng/dLng/dL (N: 0.81.90.8-1.9) ve TSHTSH: 2.12.1 mU/LmU/L (N: 0.55.00.5-5.0) olarak saptanmıştır. Bu hastada yönetimin bir sonraki basamağında yapılması en uygun olan aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Serum kortizol düzeyinin ölçülmesi

Answer

Santral hipotiroidi tanısı alan bu hastada, tiroid hormonu tedavisi öncesinde adrenal aksın değerlendirilmesi için serum kortizol düzeyinin ölçülmesi en uygun adımdır.
Hastada düşük serbest T4T_4 ile birlikte uygunsuz şekilde normal saptanan TSHTSH düzeyi santral hipotiroidi tanısı koydurur. Santral hipotiroidi saptandığında, tabloya sekonder adrenal yetmezliğin (ACTH eksikliği) eşlik edip etmediği mutlaka belirlenmelidir. Adrenal yetmezliği olan bir hastaya kortizol replasmanı yapmadan tiroid hormonu verilmesi, bazal metabolizmayı ve kortizolün yıkımını artırarak ölümcül olabilen adrenal krizi tetikler. Bu nedenle serum kortizol düzeyinin ölçülmesi en acil ve uygun basamaktır.

Step-by-Step Solution

1
Tiroid fonksiyon testlerini (serbest T4T_4 ve TSHTSH) birlikte analiz edin.
Düşük serbest T4T_4 (0.60.6 ng/dLng/dL) düzeyine karşılık TSHTSH düzeyinin artmamış (2.12.1 mU/LmU/L) olması santral (sekonder/tersiyer) hipotiroidiyi gösterir.
Primer hipotiroidide geri bildirim mekanizması nedeniyle TSHTSH belirgin olarak yükselmelidir.
2
Santral hipotiroidi varlığında eşlik edebilecek diğer hipofiz hormon eksikliklerini değerlendirin.
Santral hipotiroidi sıklıkla panhipopituitarizmin bir parçasıdır ve ACTHACTH eksikliği (sekonder adrenal yetmezlik) eşlik edebilir.
Hipotalamo-hipofizer aksın tek bir hormonla sınırlı kalmama riski yüksektir.
3
Tedavi öncesi güvenlik kontrolü yapın.
Kortizol eksikliği olan bir hastada LL-tiroksin başlanması metabolizmayı hızlandırarak mevcut kortizolün hızla tükenmesine ve adrenal krize neden olur.
Bu nedenle tiroid replasmanından önce mutlaka kortizol düzeyi kontrol edilmeli, eksiklik varsa önce kortizol replasmanı başlanmalıdır.

Key Concept

Santral Hipotiroidide Adrenal Aks Güvenliği
Question 145Question

Dış genital yapıda belirsizlik ve hiperpigmentasyon nedeniyle değerlendirilen 22 haftalık bir bebeğin fizik muayenesinde; Prader evre 44 virilizasyon saptanıyor, ancak her iki inguinal kanal ve skrotumda gonad palpe edilemiyor. Laboratuvar incelemelerinde serum sodyum: 142142 mEq/L, potasyum: 3.33.3 mEq/L, 1717-hidroksiprogesteron: 600600 ng/dL (N: <100<100) ve 1111-deoksikortizol düzeyi belirgin yüksek bulunuyor. Kan basıncı ölçümü 94/6094/60 mmHg (>95.>95. persantil) olarak saptanan bu bebek için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 1111-beta hidroksilaz eksikliği

Answer

1111-beta hidroksilaz eksikliği (Vakadaki hipertansiyon, normal/düşük potasyum ve virilizasyon bulguları bu tanıyı doğrulamaktadır.)
Vakada sunulan 46,XX46,XX virilizasyonu (palpe edilemeyen gonadlar, Prader 44), yüksek 1717-OHP düzeyi ile birleştiğinde Konjenital Adrenal Hiperplazi (KAH) tanısını koydurur. Ancak en sık görülen 2121-hidroksilaz eksikliğinin aksine, hastada tuz kaybı (hiponatremi/hiperkalemi) yerine mineralokortikoid fazlalığını düşündüren hipertansiyon ve düşük-normal potasyum düzeyi saptanmıştır. 1111-beta hidroksilaz eksikliğinde, enzimin gerisinde biriken 1111-deoksikortikosteron (DOC) mineralokortikoid reseptörlerini uyararak kan basıncını yükseltir. 1111-deoksikortizol yüksekliği bu enzim eksikliği için spesifik bir laboratuvar bulgusudur.

Step-by-Step Solution

1
Dış genital yapı ve gonad muayenesini değerlendir
Prader evre 44 virilizasyon ve palpe edilemeyen gonadlar, 46,XX46,XX karyotipli bir bebekte aşırı androjen maruziyetini (Konjenital Adrenal Hiperplazi) düşündürür.
Gonadların palpe edilememesi overlerin varlığına işaret eder; bu da virilize bir kız bebek tablosudur.
2
Biyokimyasal parametreleri ve kan basıncını analiz et
Serum sodyumunun normal, potasyumun düşük-normal olması ve kan basıncının yüksek saptanması mineralokortikoid fazlalığını gösterir.
Klasik 2121-hidroksilaz eksikliğinin aksine, burada tuz kaybı değil tuz tutulumu söz konusudur.
3
Spesifik enzim blokajını belirle
1717-hidroksiprogesteron ve 1111-deoksikortizol yüksekliği ile hipertansiyonun birlikteliği 1111-beta hidroksilaz enzim eksikliğine özgüdür.
1111-beta hidroksilaz bloğu sonucunda biriken 1111-deoksikortikosteron (DOC) güçlü bir mineralokortikoiddir.

Key Concept

1111-beta hidroksilaz eksikliği, 46,XX46,XX bireylerde virilizasyon ile birlikte mineralokortikoid (DOC) birikimine bağlı hipertansiyonun görüldüğü bir KAH formudur.

Practice More

1111-beta hidroksilaz eksikliğinin 46,XY46,XY bireylerdeki klinik sunumunu ve puberte prekokstaki yerini inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 146Question

66 yaşında bir kız çocuk, ani başlayan meme gelişimi ve vajinal lekelenme şikayetiyle polikliniğe getiriliyor. Hastanın öyküsünden son bir aydır meme bölgesinde hassasiyet olduğu ve iki gün önce az miktarda kanamasının olduğu öğreniliyor. Fizik muayenesinde boy ve kilosu 5050. persentilde seyreden hastanın, son bir yıldaki boy uzama hızı 55 cm/yıl olarak hesaplanıyor. Meme gelişimi Tanner evre 22 saptanırken, pubik ve aksiller kıllanma izlenmiyor. Laboratuvar ve radyolojik bulguları aşağıda özetlenmiştir:

ParametreSonuç
Kemik Yaşı66 yaş (00 ay sapma)
Bazal LH<0.1<0.1 mIU/mL (Prepubertal)
Pelvik UltrasonografiSağ overde 2.52.5 cm çapında, ince duvarlı, basit kistik yapı

Bu hasta için en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Kistin gerilemesi açısından periyodik izlem

Answer

En uygun yaklaşım, saptanan basit over kistinin gerilemesi açısından hastanın periyodik olarak izlenmesidir.
Hastanın büyüme hızının yaşa göre normal olması (55 cm/yıl), kemik yaşının takvim yaşıyla tam uyumlu olması ve bazal LH düzeyinin çok düşük (<0.1<0.1 mIU/mL) olması, hipotalamo-hipofizer aksın henüz aktive olmadığını (santral olmadığını) kanıtlar. Pelvik ultrasonografide saptanan basit, ince duvarlı over kistleri çocuklarda östrojen salgılayarak meme gelişimi ve çekilme kanamasına (vajinal lekelenme) yol açabilir. Bu kistler genellikle fonksiyoneldir ve birkaç hafta içinde kendiliğinden geriler, bu nedenle cerrahi veya hormonal tedavi öncesinde kistin izlemi en uygun yaklaşımdır.

Step-by-Step Solution

1
Klinik bulguları (meme gelişimi ve kanama) değerlendir.
Hastada puberte prekoks (erken ergenlik) belirtileri mevcuttur.
8 yaşından önce meme gelişimi ve kanama patolojik kabul edilir.
2
Büyüme hızı ve kemik yaşını kontrol et.
Büyüme hızı (55 cm/yıl) ve kemik yaşı (66 yaş) takvim yaşıyla uyumludur.
Gerçek (santral) puberte prekoksta genellikle kemik yaşı ileridir ve büyüme hızı artmıştır. Bu bulguların normal olması geçici veya periferik bir nedeni düşündürür.
3
Hormon profili ve USG bulgularını sentezle.
Düşük LH ve overde kist varlığı, 'periferik puberte prekoks' tanısını doğrular.
LH baskılıyken östrojenik etkilerin (meme, kanama) olması dışarıdan östrojen alımı veya over kistini işaret eder; USG'de kist saptanmıştır.

Key Concept

Basit over kistlerine bağlı gelişen periferik puberte prekoks vakalarında, kistler genellikle fonksiyoneldir ve kendiliğinden gerilediği için ilk seçenek izlemdir.

Practice More

Santral puberte prekoks tanısı almış bir kız çocukta kranial MR endikasyonlarını ve tedavi kesilme kriterlerini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 147Question

Okul takımında basketbol oynamak isteyen ancak takım arkadaşlarından belirgin şekilde kısa kalan 1212 yaşındaki erkek çocuk, ebeveynleri tarafından pediatri kliniğine getiriliyor. Hastanın özgeçmişinde sık akciğer enfeksiyonu, kronik ishal veya iştahsızlık öyküsü bulunmuyor. Sistem muayeneleri tamamen normal saptanıyor.

Antropometrik ölçümlerinde;
- Boy: 134134 cm (2,5-2,5 SDSSDS, 3.3. persentilin altında)
- Vücut ağırlığı: 3232 kg (25.25. persentil)
- Son bir yıllık boy uzama hızı: 55 cm/yıl

Aile öyküsünde annesinin boyunun 160160 cm, babasının boyunun ise 175175 cm olduğu öğreniliyor. Çekilen sol el-el bilek grafisinde kemik yaşı 9,59,5 yaş ile uyumlu bulunuyor.

Bu çocuğun klinik, antropometrik ve radyolojik bulguları göz önüne alındığında, en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Yapısal büyüme ve puberte gecikmesi

Answer

Doğru yanıt, yapısal büyüme ve puberte gecikmesidir.
Hastanın hedef boyu ebeveynlerinin boylarına göre normal saptanmıştır (160+175+132=174\frac{160 + 175 + 13}{2} = 174 cm). Hastanın yıllık büyüme hızının 55 cm/yıl olması, büyüme hormonu eksikliği gibi patolojik nedenleri büyük ölçüde dışlamaktadır. Kemik yaşının takvim yaşından belirgin olarak geri olması ve büyüme hızının normal seyretmesi, hedef boy potansiyelinin normal olmasıyla birleştiğinde 'yapısal büyüme ve puberte gecikmesi' tablosuyla tam uyumludur.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın genetik boy potansiyelini (hedef boyunu) hesaplamak
Hedef boy = 160+175+132=174\frac{160 + 175 + 13}{2} = 174 cm (Normal)
Çocuğun boy kısalığının ailesel (genetik) olup olmadığını belirlemek
2
Büyüme hızını değerlendirmek
Yıllık büyüme hızı 55 cm/yıl (Puberte öncesi için normal sınırlar içindedir)
Büyüme hormonu eksikliği gibi patolojik büyüme geriliği nedenlerini dışlamak
3
Kemik yaşını takvim yaşı ile karşılaştırmak
Kemik yaşı (9,59,5 yaş), takvim yaşından (1212 yaş) belirgin şekilde geridir
Yapısal gecikmeyi (kemik yaşı geri) ailesel boy kısalığından (kemik yaşı normal) ayırt etmek

Key Concept

Büyüme hızı normal, kemik yaşı geri ve ebeveyn boylarına göre genetik potansiyeli normal olan çocuklarda en olası tanı yapısal büyüme ve puberte gecikmesidir.
Question 148Question

Meme gelişimi ve boy uzamasında hızlanma şikayetleriyle polikliniğe getirilen 5,55,5 yaşındaki kız çocuğun fizik muayenesinde; boyu 97.97. persentilin üzerinde, meme gelişimi Tanner evre 33, pubik kıllanma Tanner evre 22 olarak saptanıyor. Kemik yaşı incelemesinde kemik yaşı 8,58,5 yıl ile uyumlu bulunuyor. Yapılan GnRH stimülasyon testinde LH pik değeri 1515 mIU/mL ölçülüyor. Anamnez derinleştirildiğinde hastanın günde birkaç kez tekrarlayan, kısa süreli, anlamsız gülme ataklarının olduğu öğreniliyor.

Bu klinik tabloya neden olan en olası patoloji aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Hipotalamik hamartom

Answer

Hipotalamik hamartom, santral prekoks puberte ve gelastik nöbetlerin birlikteliği ile karakterize en olası tanıdır.
Verilen vakada hastanın 88 yaşından küçük olması, ileri kemik yaşına sahip olması ve GnRH stimülasyon testinde pubertal LH yanıtı (1515 mIU/mL) vermesi, 'Santral Prekoks Puberte' tanısını doğrular. Bu duruma eşlik eden karakteristik 'gelastik nöbetler' (nedensiz gülme atakları), santral prekoks pubertenin en sık organik nedeni olan hipotalamik hamartom için tanısal bir ipucudur.

Step-by-Step Solution

1
Pubertal gelişimin zamanlamasını değerlendir
Kız çocuğunda 88 yaşından önce sekonder seks karakterlerinin başlaması 'Prekoks Puberte' olarak tanımlanır.
Hastanın 5,55,5 yaşında olması ve Tanner evre 33 meme gelişimi göstermesi patolojik bir durumdur.
2
Puberte tipini (santral vs. periferik) belirlemek için GnRH stimülasyon testi sonuçlarını yorumla
LH pik değerinin 1515 mIU/mL olması 'Santral (Gerçek) Prekoks Puberte' lehinedir.
Pubertal LH yanıtı (genellikle >510>5-10 mIU/mL), hipotalamo-hipofizer-gonadal aksın erken aktivasyonunu gösterir.
3
Eşlik eden nörolojik semptomları analiz et
Gülme atakları (gelastik nöbetler), hipotalamik hamartomun karakteristik klinik özelliğidir.
Hipotalamik hamartomlar, santral prekoks pubertenin en sık görülen organik (tümöral olmayan lezyon) nedenidir.

Key Concept

Santral Prekoks Puberte ve Hipotalamik Hamartom İlişkisi

Practice More

Hipotalamik hamartomlarda tedavi olarak GnRH analoglarının kullanımı ve nöbet kontrolü arasındaki ilişkiyi inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 149Question

77 yaşında bir erkek çocuk, son 11 yıldır boyunun akranlarından daha hızlı uzaması, sesinde kalınlaşma ve genital bölgesinde tüylenme fark edilmesi üzerine polikliniğe getiriliyor. Yapılan fizik muayenesinde boy uzunluğu yaş grubuna göre +2,2+2,2 SD (standart deviasyon) skorunda, pubik tüylenme Tanner evre 3 ve her iki testis hacmi 33 mL olarak saptanıyor. Kemik yaşı incelemesinde sol el-bilek grafisi 1010 yaş ile uyumlu bulunuyor.

Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Konjenital adrenal hiperplazi

Answer

Konjenital adrenal hiperplazi
Verilen vakada 77 yaşında pubik tüylenme ve ileri kemik yaşı saptanması puberte prekoksu tanımlar. Ancak testislerin 33 mL (prepubertal) boyutta olması, androjen kaynağının gonadotropinler (LH/FSH) aracılığıyla testisleri uyarmadığını, aksine dışarıdan veya adrenal bezden gelen androjenlerin aksı baskıladığını gösterir. Bu klinik tablo 'Periferik Puberte Prekoks' olup, erkek çocuklarda en sık nedeni konjenital adrenal hiperplazinin (21-hidroksilaz eksikliği) basit virilizan formudur.

Step-by-Step Solution

1
Büyüme hızı ve kemik yaşının değerlendirilmesi
Boyun +2,2+2,2 SD olması ve kemik yaşının (1010 yaş) takvim yaşından (77 yaş) ileri olması gerçek bir puberte prekoks tablosunu doğrular.
Androjen veya östrojen fazlalığı epifizlerin erken kapanmasına ve boyun hızlı uzamasına neden olur.
2
Testis hacminin yorumlanması
33 mL testis hacmi prepubertal sınırdadır (<4<4 mL).
Testis hacmi, pubertenin santral (GnRH bağımlı) mı yoksa periferik (GnRH bağımsız) mi olduğunu ayırt eden en kritik fizik muayene bulgusudur.
3
Tanının sentezlenmesi
Küçük testisler eşliğinde virilizasyon bulguları, androjen kaynağının testis dışı (genellikle adrenal) olduğunu gösterir.
Adrenal kaynaklı androjenler (CAH gibi), hipofizden gonadotropin salınımını baskılayarak testislerin büyümesini engellerken pubik tüylenme ve penis büyümesine yol açar.

Key Concept

Erkek çocuklarda puberte prekoks ayırıcı tanısında testis hacmi belirleyicidir: Santral ise testisler büyür (4\geq 4 mL), periferik/adrenal ise testisler prepubertal kalır.
Estimated Time:1m 30s
Question 150Question

45004500 gramgram ağırlığında, miyadında doğan bir erkek bebek, doğum sonrası 3.3. saatte gelişen tremor ve beslenme güçlüğü nedeniyle değerlendiriliyor. Kan şekeri 3232 mg/dLmg/dL saptanıyor. İntravenöz glukoz infüzyonu başlanan hastada, kan şekerini 5050 mg/dLmg/dL üzerinde tutabilmek için gereken glukoz infüzyon hızı (GI˙HGİH) 1515 mg/kg/dkmg/kg/dk'ya kadar çıkılıyor. Bu bebekte en olası tanıyı destekleyen laboratuvar bulgusu aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Hipoglisemi anında ölçülen serum insülin düzeyinin >2> 2 μU/mL\mu U/mL olması

Answer

Hipoglisemi anında ölçülen serum insülin düzeyinin >2> 2 μU/mL\mu U/mL olması en olası tanıyı destekler.
Vakada sunulan iri doğum ağırlığı ve çok yüksek glukoz infüzyon hızı (1515 mg/kg/dkmg/kg/dk) gereksinimi konjenital hiperinsülinizm için tipiktir. Tanı için en değerli laboratuvar bulgusu, kan şekerinin düşük olduğu (<50< 50 mg/dLmg/dL) sırada plazma insülin düzeyinin saptanabilir (>2> 2 μU/mL\mu U/mL) olmasıdır. Normalde hipoglisemi anında insülin salınımı tamamen durmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Klinik tabloyu değerlendir
İri bebek (LGA) ve çok yüksek glukoz infüzyon hızı (GI˙H>10GİH > 10 mg/kg/dkmg/kg/dk) gereksinimi.
Yüksek glukoz ihtiyacı olan iri bebeklerde ilk akla gelmesi gereken tanı hiperinsülinizmdir.
2
Hiperinsülinemik hipoglisemi laboratuvar profilini hatırla
Düşük kan şekeri sırasında yüksek insülin, düşük serbest yağ asitleri ve düşük ketonlar.
İnsülin hem glukoz kullanımını artırır hem de lipoliz ve ketogenezi baskılar.
3
Tanısal kriteri belirle
Kritik örneklemde (hipoglisemi anı) insülinin >2> 2 μU/mL\mu U/mL bulunması.
Normal bir fizyolojik yanıtta hipoglisemi anında insülin ölçülemeyecek düzeyde olmalıdır.

Key Concept

Yenidoğanda yüksek glukoz infüzyon hızı (>810> 8-10 mg/kg/dkmg/kg/dk) gerektiren dirençli hipoglisemilerde hiperinsülinizm öncelikle düşünülmelidir.
Estimated Time:1m 30s
Question 151Question

6.56.5 yaşında bir erkek çocuk, son 11 yıldır fark edilen pubik bölgede tüylenme ve yaşıtlarına göre hızlı boy uzaması şikayetiyle polikliniğe getiriliyor. Fizik muayenesinde boyu +2.1+2.1 SDS, pubik kıllanması Tanner evre 33 ve penis boyu yaşına göre artmış (7.57.5 cm) saptanıyor. Her iki testis hacmi orşidometre ile 22 mL / 22 mL (prepubertal) olarak ölçülüyor. Kemik yaşı 9.59.5 yıl ile uyumlu bulunan bu hastada en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Konjenital adrenal hiperplazi

Answer

Konjenital adrenal hiperplazi
Vakada 6.5 yaşında bir erkek çocukta pubik kıllanma ve penis büyümesi gibi izoseksüel puberte prekoks bulguları mevcuttur. Kemik yaşının belirgin ileri olması ve boy uzamasının hızlanması gerçek bir hormonal uyarılmayı gösterir. Testis hacimlerinin 2 mL (prepubertal) olması, androjen kaynağının gonadal (testis) değil, adrenal kaynaklı olduğunu kanıtlar. Bu klinik tablo (isoseksüel periferik puberte prekoks + prepubertal testisler) erkek çocuklarda en sık konjenital adrenal hiperplazi (KAH) nedeniyle görülür.

Step-by-Step Solution

1
Puberte prekoks varlığını doğrula
Erkek çocukta 9 yaştan önce sekonder seks karakterleri (pubik kıllanma, penis büyümesi) başlamış.
Tanısal sürecin ilk basamağı patolojik durumu saptamaktır.
2
Büyüme hızı ve kemik yaşını değerlendir
Boy SDS'si yüksek (+2.1) ve kemik yaşı takvim yaşından belirgin ileri (9.5 vs 6.5).
Bu bulgular pubertenin gerçek/patolojik olduğunu ve periferik veya santral bir uyarılma olduğunu gösterir.
3
Testis hacmi ile ayırıcı tanı yap
Testisler 2 mL (prepubertal).
Testislerin küçük olması, androjen kaynağının testis dışı (adrenal) olduğunu gösterir. Eğer santral olsaydı testisler ≥4 mL olurdu.
4
En olası adrenal nedeni belirle
Konjenital adrenal hiperplazi (KAH).
Erkek çocuklarda prepubertal testisli izoseksüel periferik puberte prekoksun en sık nedeni KAH'tır.

Key Concept

Erkek çocuklarda puberte prekoks ayırıcı tanısında testis hacmi en kritik fizik muayene bulgusudur.
Estimated Time:1m 30s
Question 152Question

Yenidoğan döneminde dış genital yapıda belirsizlik (Prader evre 33) nedeniyle değerlendirilen bir bebeğin fizik muayenesinde brakisefali, belirgin alın ve her iki dirsekte radyohumeral sinostoz saptanıyor. Annenin gebelik öyküsünde özellikle son trimesterde artan akne ve hirsutizm yakınması olduğu öğreniliyor. Laboratuvar incelemesi sonuçları aşağıdaki gibidir:

ParametreSonuçReferans Aralığı
1717-hidroksiprogesteron4545 ng/mL< 22 ng/mL
Progesteron1414 ng/mL< 11 ng/mL
Bazal Kortizol282{}8 μ\mug/dL5255-25 μ\mug/dL
ACTH uyarısı sonrası kortizol55 μ\mug/dL> 1818 μ\mug/dL

Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: P450 oksidoredüktaz eksikliği

Answer

P450 oksidoredüktaz eksikliği (POR), klinik tablodaki 46,XX DSD, maternal virilizasyon ve Antley-Bixler sendromu fenotipini (sinostozlar) açıklayan tek tanıdır.
P450 oksidoredüktaz eksikliği (POR), mikrozomal P450 enzimlerine elektron aktarımı yapan POR genindeki mutasyonlar sonucu oluşur. Bu durum CYP17A1, CYP21A2 ve CYP19A1 (aromataz) enzimlerinin aktivitesini azaltır. Maternal virilizasyon, plasental aromataz aktivitesinin yetersizliği sonucu fetal/plasental androjenlerin anne kanına geçmesiyle oluşur. İskelet bulguları (Antley-Bixler sendromu) ise kolesterol sentezinde görevli lanosterol 14-alfa demetilaz enziminin de POR'a bağımlı olması nedeniyle gelişir. Laboratuvarda saptanan yüksek 1717-OHP ve düşük kortizol yanıtı POR eksikliğinde sık görülen bir bulgudur.

Step-by-Step Solution

1
Klinik bulguların analizi
Dış genital belirsizlik (DSD), maternal virilizasyon (gebelikte hirsutizm) ve iskelet anomalileri (radyohumeral sinostoz, brakisefali) bir arada değerlendirilmelidir.
Bu üçlü kombinasyon nadirdir ve spesifik genetik/enzimatik defektlere işaret eder.
2
Laboratuvar verilerinin yorumlanması
Yüksek 1717-OHP ve progesteron ile düşük bazal/uyarılmış kortizol yanıtı saptanmıştır.
Bu tablo hem 21-hidroksilaz hem de steroidogenezdeki diğer adımların bozulduğunu, yani ortak bir kofaktör veya düzenleyici mekanizma hatasını düşündürür.
3
Tanısal sentez
P450 oksidoredüktaz (POR) enzimi; CYP17A1, CYP21A2 ve CYP19A1 (aromataz) gibi enzimlere elektron aktaran kritik bir proteindir.
POR eksikliği, hem adrenal hem gonadal steroidogenezi bozarak kombine bir tablo oluşturur ve kolesterol sentezindeki (lanosterol 14-alfa demetilaz) rolü nedeniyle Antley-Bixler fenotipine yol açar.

Key Concept

P450 Oksidoredüktaz Eksikliği (Antley-Bixler Sendromu ile birlikte DSD)
Estimated Time:2m 0s
Question 153Question

Yaşamının ilk 4848 saati sorunsuz geçen üç günlük bir kız bebek, son 2424 saattir beslenmeyi reddetme, fışkırır tarzda kusma ve artan letarji şikayetleri ile acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde dehidratasyon bulguları, hipotoni ve derin solunum (Kussmaul) saptanıyor. Hastanın laboratuvar tetkik sonuçları aşağıdadır:

ParametreDeğer
pHpH7.187.18
HCO3HCO_31010 mmol/Lmmol/L
Sodyum (Na+Na^+)138138 mEq/LmEq/L
Klor (ClCl^-)9898 mEq/LmEq/L
Amonyak420420 μg/dL\mu g/dL
İdrar tetkikiKeton (+++)(+++)
Lökosit (WBCWBC)3.200/mm33.200/mm^3
Trombosit85.000/mm385.000/mm^3

Bu klinik ve laboratuvar bulgularına göre, hastada en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Metilmalonik asidemi

Answer

Metilmalonik asidemi
Metilmalonik asidemi bir organik asidemidir. Klinik tabloda yaşamın ilk günlerinden sonra başlayan beslenme güçlüğü, kusma ve letarji karakteristiktir. Laboratuvarda saptanan artmış anyon açıklıklı metabolik asidoz (AG=30AG=30), ketozis ve hiperamonemi üçlüsü organik asidemi tanısını koydurur. Ayrıca organik asitlerin kemik iliği üzerindeki toksik etkisi nedeniyle nötropeni ve trombositopeni (pansitopeni) sıklıkla eşlik eder.

Step-by-Step Solution

1
Asit-baz durumunun değerlendirilmesi
pHpH 7.187.18 ve HCO3HCO_3 1010 mmol/Lmmol/L ile metabolik asidoz mevcuttur.
Hastanın klinik tablosundaki derin solunumun nedenini anlamak.
2
Anyon açığının hesaplanması
Na(Cl+HCO3)=138(98+10)=30Na - (Cl + HCO_3) = 138 - (98 + 10) = 30.
Metabolik asidozun tipini (artmış anyon açığı vs normal) belirlemek.
3
Ek laboratuvar bulgularının (amonyak, keton, hemogram) yorumlanması
Hiperamonemi (420420 μg/dL\mu g/dL), ketonüri ve pansitopeni (lökopeni ve trombositopeni) saptandı.
Organik asidemi ile üre döngüsü bozukluklarını ayırt etmek.

Key Concept

Organik asidemilerde artmış anyon açıklıklı metabolik asidoz, ketozis, hiperamonemi ve kemik iliği baskılanması bir arada görülür.
Estimated Time:1m 30s
Question 154Question

77 yaşında bir kız çocuk, son 66 aydır her iki memesinde büyüme ve akranlarına göre daha hızlı boy uzaması şikayetiyle polikliniğe getiriliyor. Fizik muayenesinde boyu +2.1+2.1 SDS, Tanner evre 33 telarş ve evre 11 pubarş saptanıyor. Kemik yaşı 99 yaş ile uyumlu bulunuyor. Yapılan GnRH stimülasyon testinde tepe LH yanıtı 1212 mIU/mL olarak ölçülüyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Santral puberte prekoks

Answer

Santral puberte prekoks
Hastada erken yaşta başlayan meme gelişimi ve boy uzamasına ek olarak kemik yaşı ilerlemesi saptanmıştır. GnRH stimülasyon testine verilen pubertal LH yanıtı (1212 mIU/mL), hipotalamo-hipofizer aksın erken aktive olduğunu ve durumun santral puberte prekoks olduğunu kesinleştirir.

Step-by-Step Solution

1
Klinik bulguların değerlendirilmesi
88 yaşından önce başlayan meme gelişimi (77 yaş) ve boy uzamasında hızlanma (+2.1+2.1 SDS) puberte prekoksu düşündürür.
Kızlarda 88 yaşından önce sekonder seks karakterlerinin başlaması patolojik kabul edilir.
2
Kemik yaşı ve büyüme hızı analizi
Kemik yaşının (99 yaş), takvim yaşından (77 yaş) 22 yıl ileri olması gerçek bir pubertal süreci destekler.
İlerlemiş kemik yaşı, hormonal maruziyetin kronik ve anlamlı olduğunu gösterir.
3
GnRH stimülasyon testi yanıtının yorumlanması
Tepe LH değerinin 1212 mIU/mL (eşik değer >58> 5-8) olması hipotalamo-hipofizer aksın aktive olduğunu kanıtlar.
Stimüle LH değerinin pubertal düzeyde olması santral (gerçek) puberte prekoks tanısı için altın standarttır.

Key Concept

Santral puberte prekoks tanısı; klinik bulgular, kemik yaşı ilerlemesi ve GnRH stimülasyon testinde pubertal LH yanıtı ile konur.
Question 155Question

On beş günlük bir bebek, dış genital yapıda belirsizlik şikayetiyle polikliniğe getiriliyor. Fizik muayenesinde; Prader evre 44 ambigius genital yapı (klitoromegali, tam labioscrotal füzyon ve ürogenital sinus) saptanıyor ve her iki gonad palpe edilemiyor. Bebeğin karyotip analizi 46,XX46,XX olarak raporlanıyor. Hastanın laboratuvar ve klinik bulguları aşağıdaki tabloda verilmiştir:

ParametreDeğerReferans Aralığı
Kan Basıncı112/76112/76 mmHg6090/306060-90/30-60 mmHg
Sodyum143143 mEq/L135145135-145 mEq/L
Potasyum3.23.2 mEq/L3.55.53.5-5.5 mEq/L
1717-hidroksiprogesteron4545 ng/mL<2< 2 ng/mL
1111-deoksikortizol180180 ng/mL<8< 8 ng/mL

Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 11β11\beta-hidroksilaz eksikliği

Answer

Klinik ve laboratuvar bulguları ışığında en olası tanı 11β11\beta-hidroksilaz eksikliğidir.
11β11\beta-hidroksilaz eksikliğinde (CYP11B1), 1111-deoksikortizolün kortizole ve 1111-deoksikortikosteronun (DOC) kortikosterona dönüşümü bozulur. DOC güçlü bir mineralokortikoiddir; birikimi sodyum tutulumuna, potasyum atılımına ve renin-anjiyotensin sisteminin baskılanmasıyla hipertansiyona yol açar. Biriken prekürsörler androjen yoluna kaydığı için 46,XX46,XX bireylerde prenatal ve postnatal virilizasyon (ambiguus genital yapı) gelişir. Laboratuvarda 1111-deoksikortizol (Bileşik S) ve 1717-hidroksiprogesteron yüksekliği karakteristiktir.

Step-by-Step Solution

1
Dış genital yapı ve karyotip verilerini değerlendir.
46,XX46,XX karyotipinde Prader 44 virilizasyon ve palpe edilemeyen gonadlar, adrenal kaynaklı androjen fazlalığını (Konjenital Adrenal Hiperplazi) düşündürür.
Gonadların palpe edilememesi ve virilizasyon, genellikle dişi psödohermafroditizm (46,XX DSD) vakalarında görülür.
2
Kan basıncı ve elektrolit tablosunu mineralokortikoid etkisi açısından incele.
Hipertansiyon (112/76112/76 mmHg) ve hipokalemi (3.23.2 mEq/L) varlığı, mineralokortikoid reseptörlerini uyaran bir öncül maddenin biriktiğini gösterir.
1111-deoksikortikosteron (DOC) birikimi mineralokortikoid etki yaparak sodyum tutulumuna ve potasyum atılımına yol açar.
3
Spesifik hormon düzeyleri ile enzim bloğunu doğrula.
1111-deoksikortizol (Bileşik S) düzeyinin 180180 ng/mL gibi çok yüksek değerlerde olması tanıyı kesinleştirir.
11β11\beta-hidroksilaz enzimi, 1111-deoksikortizolün kortizole dönüşümünü sağlar; eksikliğinde bu madde ve DOC birikir.

Key Concept

11β11\beta-hidroksilaz eksikliği, virilizasyonun yanı sıra mineralokortikoid öncüllerinin (DOC) birikimi nedeniyle hipertansiyon ve hipokalemi ile seyreden bir konjenital adrenal hiperplazi formudur.

Practice More

Farklı enzimatik blokların steroid yolundaki yerini ve biriken/eksilen ürünlerin klinik sonuçlarını karşılaştıran bir tablo hazırlayarak çalışınız.

Alternative Method

Hipertansiyonun varlığı 2121-hidroksilaz ve 3β3\beta-HSD'yi eler. Virilizasyonun varlığı ise 17α17\alpha-hidroksilazı eler. Geriye kalan tek uyumlu seçenek 11β11\beta-hidroksilaz eksikliğidir.
Estimated Time:2m 0s
Question 156Question

1212 günlük bir kız bebek, doğumun 3.3. gününden itibaren devam eden sarılık ve son günlerde belirginleşen kabızlık yakınmalarıyla polikliniğe getiriliyor. Yapılan fizik muayenesinde arka fontanelin 1,5 cm1,5\text{ cm} (geniş) olduğu, göbek fıtığı (umbilikal herni) bulunduğu ve kas tonusunun hafif düşük (hipotoni) olduğu saptanıyor. Bu klinik tabloya göre, bu bebekte öncelikle düşünülmesi gereken tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Konjenital hipotiroidi

Answer

Konjenital hipotiroidi
Konjenital hipotiroidi, yenidoğan döneminde sıklıkla sessiz seyretse de uzamış sarılık, kabızlık, emme güçlüğü, hipotoni, göbek fıtığı ve arka fontanelin 0,5 cm0,5\text{ cm}'den büyük olması gibi erken ipuçları verebilir. Bu vakadaki tüm bulgular bu tanı ile tam uyumludur.

Step-by-Step Solution

1
Klinik bulguların analizi
Bebekte uzamış sarılık (1212 gün), geniş arka fontanel (>0,5 cm>0,5\text{ cm}), kabızlık ve umbilikal herni saptandı.
Yenidoğan döneminde bu bulguların bir arada olması spesifik bir endokrin bozukluğa işaret eder.
2
Ayırıcı tanı yapılması
Bu klinik triad (sarılık + geniş fontanel + herni) konjenital hipotiroidi için karakteristiktir.
Tiroid hormonları kemik olgunlaşması ve metabolizma hızı için kritiktir; eksikliğinde fontanel kapanması gecikir ve bağırsak hareketleri yavaşlar.

Key Concept

Konjenital hipotiroidinin yenidoğan dönemindeki erken klinik bulguları (geniş arka fontanel, uzamış sarılık, göbek fıtığı, hipotoni).
Question 157Question

Altı aylık bir erkek bebek; tekrarlayan ateşli hastalıklar, ağızda iyileşmeyen yaralar ve karın şişliği şikayetleriyle getirilmiştir. Fizik muayenesinde 'oyuncak bebek yüzü' görünümü, masif hepatomegali ve tekrarlayan aftöz stomatit saptanmıştır.

Laboratuvar incelemeleri:
- Kan şekeri: 3232 mg/dL
- Laktat: 77 mmol/L
- Ürik asit: 8.58.5 mg/dL
- Mutlak nötrofil sayısı: 350350/mm³
- İdrarda indirgen madde: Negatif

Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Tip 1b1b Glikojen Depo Hastalığı

Answer

Tip 1b1b Glikojen Depo Hastalığı; derin hipoglisemi, laktik asidoz ve hepatomegaliye ek olarak nötropeni ve aftöz stomatit ile karakterizedir.
Tip 1b1b GSD (glukoz-6-fosfat translokaz eksikliği), von Gierke hastalığının metabolik özelliklerini (hipoglisemi, laktat artışı, ürik asit artışı, hepatomegali) taşımasının yanı sıra, nötrofil sayısında azalma ve fonksiyon bozukluğu ile karakterizedir. Bu durum hastalarda tekrarlayan bakteriyel enfeksiyonlara ve ağız içi aftöz ülserlere neden olur.

Step-by-Step Solution

1
Klinik ve yüz görünümünün değerlendirilmesi
Oyuncak bebek yüzü ve masif hepatomegali Tip 11 Glikojen Depo Hastalığını (GSD) düşündürür.
Tip 11 GSD'de yağ depolanması nedeniyle yüz yuvarlak (doll-face) ve karaciğer büyüktür.
2
Metabolik bulguların analizi
Açlık hipoglisemisi, laktik asidoz ve hiperürisemi Tip 11 metabolik profilini doğrular.
Glukoz-6-fosfatın glikoza dönüşememesi alternatif yolların (laktat ve pürin yıkımı) aşırı çalışmasına neden olur.
3
Ayırıcı tanı için ek bulguların kontrolü
Belirgin nötropeni ve aftöz stomatit varlığı saptanmıştır.
Bu spesifik immünolojik bulgular, translokaz eksikliği olan Tip 1b1b'yi enzim eksikliği olan Tip 1a1a'dan ayırt eder.

Key Concept

Tip 1b1b Glikojen Depo Hastalığı, Tip 1a1a'dan farklı olarak glukoz-6-fosfat translokaz (G6PT) defekti sonucu gelişir ve nötropeni/nötrofil disfonksiyonu ile seyreder.

Practice More

Glikojen depo hastalıklarında Tip 11 ve Tip 33 arasındaki laktat farkını ve kas tutulumu bulgularını gözden geçirin.
Estimated Time:1m 30s
Question 158Question

1515 günlük bir bebek; beslenememe, kusma ve ciddi dehidratasyon bulguları ile acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde dış genital yapının tamamen dişi görünümünde (PraderPrader evre 11) olduğu saptanıyor, ancak bilateral inguinal bölgede kitleler palpe ediliyor. Yapılan tetkiklerinde internal dişi genital organların (uterus ve fallop tüpleri) bulunmadığı görülüyor.

Laboratuvar incelemelerinde elde edilen veriler aşağıdadır:

ParametreDeğerReferans
Serum Sodyum124124 mEq/LmEq/L135145135-145
Serum Potasyum7.17.1 mEq/LmEq/L3.55.53.5-5.5
1717-hidroksiprogesteron (1717-OHP)<0.1<0.1 ng/mLng/mL0.52.50.5-2.5
Kortizol1.21.2 µg/dLµg/dL5255-25
Plazma Renin AktivitesiYu¨ksekYüksek-

Karyotip analizi 46,XY46,XY olarak rapor edilen bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Lipoid konjenital adrenal hiperplazi (StARStAR protein eksikliği)

Answer

En olası tanı Lipoid konjenital adrenal hiperplazidir (StAR protein eksikliği).
Doğru seçenek olan Lipoid konjenital adrenal hiperplazide, kolesterol steroid hormonlara dönüştürülemez. Bu durum ağır tuz kaybı (hiponatremi, hiperkalemi), glukokortikoid eksikliği ve androjen yokluğu nedeniyle 46,XY46,XY erkeklerde tamamen dişi dış genital yapı ile sonuçlanır. 1717-OHP düzeyinin çok düşük olması tanıyı destekleyen en kritik bulgudur.

Step-by-Step Solution

1
Klinik tablonun ve elektrolitlerin değerlendirilmesi
Düşük sodyum (124124), yüksek potasyum (7.17.1) ve dehidratasyon bulguları hastada 'tuz kaybettiren adrenal kriz' olduğunu gösterir.
Bu tablo, mineralokortikoid eksikliğine işaret eden bir acil durumdur.
2
Genotip ve fenotip uyumsuzluğunun analizi
46,XY46,XY genotipine sahip olmasına rağmen tamamen dişi dış genital yapı (PraderPrader 11) ve uterus yokluğu (testis kaynaklı MIM/AMHMIM/AMH varlığına işaret eder), testosteron sentezinde bir engel olduğunu gösterir.
Erkek fetusta testosteron üretimi yetersizse dış genital yapı dişileşir.
3
Hormonal profilin basamak analizi
1717-hidroksiprogesteronun çok düşük (<0.1<0.1) olması, blokajın steroid yolunun çok erken bir aşamasında olduğunu gösterir.
2121-hidroksilaz gibi daha alt basamaklardaki eksikliklerde bu ara ürün birikir; ancak ilk basamak (StARStAR veya desmolaz) bozuksa hiçbir steroid üretilemez.

Key Concept

Lipoid konjenital adrenal hiperplazi, kolesterolün mitokondriye girişini sağlayan StARStAR proteinindeki mutasyon sonucu oluşur ve tüm steroid sınıflarının yokluğuyla karakterizedir.
Estimated Time:2m 0s
Question 159Question

Paratiroid hormonu (PTHPTH) yetersizliği veya eksikliği ile seyreden hipoparatiroidi tablosunda, serum kalsiyum (CaCa) ve fosfor (PP) düzeylerinde görülmesi beklenen temel değişiklik aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: CaCa düşük, PP yüksek

Answer

Serum kalsiyum (CaCa) düzeyinin düşük, fosfor (PP) düzeyinin yüksek olması
Paratiroid hormonu (PTHPTH), proksimal tübüllerde fosfor geri emilimini inhibe ederek fosfatüriye neden olur ve kemiklerden kalsiyum salınımını uyarır. Hipoparatiroidide bu etkilerin azalması sonucu serumda kalsiyum seviyesi düşerken (hipokalsemi), böbreklerden atılamayan fosforun seviyesi yükselir (hiperfosfatemi).

Step-by-Step Solution

1
Paratiroid hormonunun (PTHPTH) temel fizyolojik etkilerini hatırla.
PTHPTH, böbreklerden fosfor atılımını artırır ve kemiklerden kalsiyum mobilizasyonunu sağlar.
Serum elektrolit dengesinin nasıl korunduğunu anlamak için gereklidir.
2
Hormon eksikliğinin (PTHPTH düşüklüğü) bu süreçler üzerindeki etkisini analiz et.
Hormon eksik olduğunda böbrekten fosfor atılamaz (fosfor birikir) ve kemikten kalsiyum kana geçemez.
Eksiklik durumunda ortaya çıkacak biyokimyasal tabloyu belirlemek için gereklidir.
3
Elde edilen sonuçlara göre beklenen laboratuvar değerlerini seç.
Hipokalsemi (CaCa düşük) ve hiperfosfatemi (PP yüksek) tablosu oluşur.
Soruda istenen tanısal bulgulara ulaşmak için son adımdır.

Key Concept

PTH'nın renal fosfat atılımı ve kemik kalsiyum rezorpsiyonu üzerindeki düzenleyici etkisi.
Estimated Time:45s
Question 160Question

88 yaşında bir erkek çocuk boy kısalığı şikayetiyle polikliniğe getiriliyor. Yapılan ölçümlerde boyu 116116 cm (<3<3. persentil), vücut ağırlığı 2424 kg (255025-50. persentil) olarak saptanıyor. Annesinin boyu 158158 cm, babasının boyu 172172 cm'dir. Hastanın son bir yıldaki boy artışı 3,53,5 cm, kemik yaşı ise 55 yaş olarak bulunmuştur. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Büyüme hormonu eksikliği

Answer

Büyüme hormonu eksikliği
Hastanın yıllık büyüme hızının 3,53,5 cm/yıl olması (normali >5>5 cm/yıl) büyüme yetersizliğinin patolojik olduğunu kanıtlar. Kemik yaşının kronolojik yaştan belirgin geri olması (55 yaş vs 88 yaş) ve vücut ağırlığının boya göre korunmuş olması (255025-50 p vs <3<3 p), tablonun malnütrisyon gibi kalori eksikliklerinden ziyade endokrin bir eksiklikten, özellikle büyüme hormonu eksikliğinden kaynaklandığını gösterir.

Step-by-Step Solution

1
Hedef boyu (Midparental Height) hesapla
171,5±8,5171,5 \pm 8,5 cm
Erkek çocuklarda hedef boy: (Anne boyu + Baba boyu + 13) / 2 formülüyle hesaplanır. (158+172+13)/2=171,5(158 + 172 + 13) / 2 = 171,5 cm.
2
Büyüme hızını değerlendir
Patolojik olarak düşük
494-9 yaş arası çocuklarda yıllık büyüme hızının 55 cm'nin (veya kesin sınır olarak 44 cm'nin) altında olması patolojik kabul edilir. Hastanın 3,53,5 cm/yıl büyümesi tetkik gerektirir.
3
Kemik yaşı ve ağırlık ilişkisini yorumla
Endokrin patoloji lehine bulgular
Kemik yaşının takvim yaşından 33 yıl geri olması ve ağırlık persentilinin (255025-50 p) boy persentilinden (<3<3 p) yüksek olması, malnütrisyon veya kronik hastalıktan ziyade endokrin (BHE, Hipotiroidi) veya genetik nedenleri düşündürür.

Key Concept

Büyüme değerlendirmesinde yıllık büyüme hızı en hassas göstergedir; hızı düşük, kemik yaşı geri ve ağırlığı korunmuş hastalarda öncelikle büyüme hormonu eksikliği düşünülmelidir.
Estimated Time:1m 30s
PreviousPage 8 / 25Next
Endokrinoloji ve Metabolizma — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı — Page 8 | Examkin