Tüm alıştırma soruları

2563 soru

Soru 961Soru

Bir meyve suyu üreticisi, meyve oranı %10\%10 olan 150150 gram elma suyu konsantresi ile meyve oranı %22\%22 olan 250250 gram elma suyu konsantresini büyük bir tankta karıştırıyor. Daha sonra bu karışıma lezzet ve kıvam dengesi sağlamak amacıyla 5050 gram saf elma püresi (meyve oranı %100\%100) ve 5050 gram saf su (meyve oranı %0\%0) ekleniyor. Buna göre, son durumda tankta elde edilen yeni karışımın meyve oranı yüzde kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 24

Cevap

Karışımın son durumdaki meyve oranı %24\%24'tür.
Toplam meyve miktarı olan 120120 gram, son durumdaki toplam karışım kütlesi olan 500500 grama oranlandığında 120500×100=%24\frac{120}{500} \times 100 = \%24 elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1
İlk iki elma suyu konsantresinden gelen meyve miktarlarını hesaplayın.
Birinci konsantreden 150×0.10=15150 \times 0.10 = 15 gram, ikinci konsantreden 250×0.22=55250 \times 0.22 = 55 gram meyve gelir.
Başlangıçtaki karışımlarda bulunan saf meyve miktarını belirlemek için.
2
Karışıma sonradan eklenen saf elma püresi ve saf sudan gelen meyve miktarlarını ekleyerek toplam meyve miktarını bulun.
Toplam meyve miktarı 15+55+50 (saf pu¨re)+0 (su)=12015 + 55 + 50 \text{ (saf püre)} + 0 \text{ (su)} = 120 gram olur.
Yeni karışımda bulunan toplam etken madde miktarını hesaplamak için.
3
Karışımın son durumdaki toplam kütlesini hesaplayın.
Toplam kütle 150+250+50+50=500150 + 250 + 50 + 50 = 500 gram olur.
Yeni meyve oranını bulmak için kullanılacak payda (bütün) değerini belirlemek için.
4
Toplam meyve miktarını toplam kütleye oranlayarak yüzdeyi hesaplayın.
Meyve oranı 120500×100=24\frac{120}{500} \times 100 = 24 yani %24\%24 olur.
Yeni karışımın yüzdesel konsantrasyonuna ulaşmak için.

Anahtar Kavram

Karışım problemlerinde yeni karışımın oranı, karışımdaki toplam etken madde miktarının son durumdaki toplam kütleye bölünmesiyle hesaplanır.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 962Soru

Bir kafede hazırlanan iki farklı meyve kokteylinden A kokteylinin ağırlıkça %30\%30'u portakal suyu, kalanı nar suyudur. B kokteylinin ise ağırlıkça %60\%60'ı portakal suyu, kalanı nar suyudur. A kokteylinden 200200 gram ve B kokteylinin tamamı karıştırılarak portakal suyu oranı %40\%40 olan yeni bir kokteyl elde ediliyor. Buna göre, hazırlanan yeni karışımda kullanılan B kokteyli kaç gramdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 100

Cevap

Hazırlanan yeni karışımda kullanılan B kokteyli 100 gramdır.
Karışım problemlerindeki temel ilkeye göre, karıştırılan sıvıların içerdikleri saf maddelerin (portakal suyu) toplam ağırlığı, son karışımdaki saf madde ağırlığına eşit olmalıdır. A kokteylinden gelen portakal suyu 200×030=60200 \times 0{}30 = 60 gram, B kokteylinden gelen portakal suyu ise x×060=06xx \times 0{}60 = 0{}6x gramdır. Toplam portakal suyu miktarı 60+06x60 + 0{}6x olur. Yeni karışımın toplam ağırlığı 200+x200 + x gram ve portakal oranı %40\%40 olduğuna göre, denklem (200+x)×040=80+04x(200 + x) \times 0{}40 = 80 + 0{}4x şeklinde kurulur. Bu iki ifade birbirine eşitlenirse 60+06x=80+04x    02x=20    x=10060 + 0{}6x = 80 + 0{}4x \implies 0{}2x = 20 \implies x = 100 gram olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Karışımdaki toplam portakal suyu miktarını veren denklemi kurmak.
200×030+x×060=(200+x)×040200 \times 0{}30 + x \times 0{}60 = (200 + x) \times 0{}40
Karıştırılan maddelerin içindeki saf portakal suyu miktarlarının toplamı, elde edilen yeni karışımdaki toplam portakal suyu miktarına eşit olmalıdır.
2
Ondalık ifadeleri sadeleştirerek birinci dereceden bir bilinmeyenli denklemi çözmek.
60+06x=80+04x    02x=20    x=10060 + 0{}6x = 80 + 0{}4x \implies 0{}2x = 20 \implies x = 100
Denklemin her iki tarafı düzenlenip bilinmeyenler bir tarafa toplandıktan sonra xx değeri 100 olarak bulunur.

Anahtar Kavram

İki veya daha fazla karışımın bir araya getirilmesiyle oluşan yeni karışımın madde oranını bulmak için kullanılan temel karışım problemi formülü: M1%1+M2%2=(M1+M2)%sonM_1 \cdot \%_1 + M_2 \cdot \%_2 = (M_1 + M_2) \cdot \%_{son}

İpuçları

1
A kokteylinden gelen portakal suyunun miktarını ve B kokteylinden gelen portakal suyunun miktarını xx cinsinden ayrı ayrı belirleyin.
2
Bu iki miktarın toplamını, son karışımın toplam ağırlığının %40\%40'ına eşitleyin: 200030+x060=(200+x)040200 \cdot 0{}30 + x \cdot 0{}60 = (200 + x) \cdot 0{}40
3
Oluşan 60+06x=80+04x60 + 0{}6x = 80 + 0{}4x denklemini çözerek bilinmeyen xx değerini yalnız bırakın.

Daha Fazla Pratik

Karışıma saf su veya saf portakal suyu eklenmesi durumunda oranların nasıl değiştiğini inceleyen benzer sorular çözebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Oranların son karışıma olan uzaklıkları üzerinden ters orantı kurularak da çözülebilir. A kokteylinin portakal oranı %30\%30, B kokteylinin portakal oranı %60\%60 ve yeni karışımın oranı %40\%40'tır. Oranların hedef %40\%40'a olan uzaklıkları sırasıyla 3040=10|30 - 40| = 10 ve 6040=20|60 - 40| = 20 birimdir. Karışımdaki miktarlar bu uzaklıklarla ters orantılı olmalıdır. Dolayısıyla A×10=B×20    200×10=B×20    B=100A \times 10 = B \times 20 \implies 200 \times 10 = B \times 20 \implies B = 100 gram bulunur.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 963Soru

(I) Karagöz, yüzyıllar boyu Türk halk kültürünün en önemli eğlence ve eğitim araçlarından biri olmuştur.
(II) Bu oyun, deve veya manda derisinden kesilerek şeffaflaştırılmış insan, hayvan ya da eşya tasvirlerinin arkadan ışıklandır��lmış beyaz bir perdeye yansıtılması esasına dayanır.
(III) Oysa bu tasvirler, "hayalbaz" adı verilen tek bir sanatçı tarafından perdenin arkasından hareket ettirilir ve seslendirilir.
(IV) Perdeye yansıtılan bu figürlerin hareketleri ilk bakışta kendiliğinden oluyormuş izlenimi verebilir.
(V) Karagöz’ün bu denli sevilmesi ve geniş kitlelere ulaşması, onun toplumsal aksaklıkları güldürürken düşündüren bir üslupla ele almasından kaynaklanır.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangileri yer değiştirirse parçanın anlam bütünlüğü sağlanır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: III ve IV

Cevap

Üçüncü ve dördüncü cümlelerin yer değiştirmesi gerekir.
Üçüncü ve dördüncü cümlelerin yer değiştirmesi parçanın anlam bütünlüğünü sağlar. İkinci cümlede tasvirlerin perdeye yansıtılmasından bahsedildikten sonra, dördüncü cümledeki 'Perdeye yansıtılan bu figürlerin hareketleri...' ifadesi bu anlatımı mantıksal olarak izler. Ardından gelen üçüncü cümledeki 'Oysa bu tasvirler...' ifadesi ise figürlerin kendiliğinden hareket ettiği izlenimine karşıt bir açıklama getirerek anlam akışını tamamlar.

Adım Adım Çözüm

1
Paragraftaki ge��iş ve bağlantı unsurlarını inceleyin.
Üçüncü cümledeki 'Oysa' karşıtlık bağlacının, kendisinden önce gelen cümledeki bir yanılsamaya veya zıt düşünceye bağlanması gerektiğini belirledik.
Karşıtlık bildiren bağlaçlar, kendilerinden önceki cümlelerde savunulan düşüncelere zıt bir açıklama getirmek için kullanılır.
2
Bağlantılı ifadeleri eşleştirin.
Dördüncü cümledeki 'figürlerin hareketleri kendiliğinden oluyormuş izlenimi verebilir' ifadesinin, üçüncü cümledeki 'Oysa bu tasvirler... tek bir sanatçı tarafından hareket ettirilir' gerçeğiyle zıtlık oluşturduğunu tespit ettik.
Kendiliğinden olma izlenimi ile bir sanatçı tarafından oynatılma gerçeği birbirini tamamlayan iki karşıt durumdur.
3
Cümleleri yer değiştirerek metnin akışını doğrulayın.
İkinci cümleden sonra dördüncü cümlenin, ardından da üçüncü cümlenin getirilmesiyle anlatım sırasının (tasvirlerin tanıtımı -> hareketlerin kendiliğinden görünmesi -> oysa bir sanatçı tarafından yönetilmesi) kusursuz hale geldiğini gördük.
Anlam akışını doğrulamak için yapılan değişikliğin tüm paragraf genelinde tutarlı olup olmadığı kontrol edilmelidir.

Anahtar Kavram

Paragrafta anlam akışını bozan cümlelerin yerini değiştirerek mantıksal tutarlılığı sağlama.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 964Soru

Bir istasyona ardışık olarak gelen Anadolu, Boğaziçi, Cumhuriyet, Dumlupınar ve Ege trenlerinin geliş sıralarıyla ilgili şunlar bilinmektedir:

* Cumhuriyet treni, Ege treninden hemen önce gelmiştir.
* Anadolu ile Boğaziçi trenlerinin geliş sıraları arasında tam olarak bir tren vardır.
* Anadolu treni, Boğaziçi treninden önce gelmiştir.
* Dumlupınar treni ilk sırada veya son sırada gelmemiştir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Dumlupınar treni, Boğaziçi treninden önce gelmiştir.

Cevap

Dumlupınar treni, Boğaziçi treninden önce gelmiştir.
Oluşturulan iki olası sıralama incelendiğinde; birinci senaryoda (Anadolu - Dumlupınar - Boğaziçi - Cumhuriyet - Ege) Dumlupınar ikinci, Boğaziçi üçüncü sıradadır. İkinci senaryoda (Cumhuriyet - Ege - Anadolu - Dumlupınar - Boğaziçi) Dumlupınar dördüncü, Boğaziçi beşinci sıradadır. Her iki durumda da Dumlupınar treninin Boğaziçi treninden önce geldiği görülür. Dolayısıyla, Dumlupınar treninin Boğaziçi treninden önce gelmesi ifadesi kesinlikle doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhuriyet ve Ege trenlerinin geliş sırasını belirlemek.
Cumhuriyet treni Ege'den hemen önce geldiği için bu iki tren (Cumhuriyet - Ege) şeklinde bitişik bir blok oluşturur.
Cumhuriyet treninin Ege treninden hemen ��nce gelmesi koşulunu yerleştirmek amacıyla.
2
Anadolu ve Boğaziçi trenleri arasındaki ilişkiyi kurmak.
Anadolu treni Boğaziçi'nden önce geldiği ve aralarında tam olarak bir tren olduğu için (Anadolu - [Boşluk] - Boğaziçi) şeklinde bir dizilim elde edilir.
Anadolu ile Boğaziçi trenlerinin geliş sıraları arasında tam olarak bir tren bulunması ve Anadolu'nun önce gelmesi koşullarını birleştirmek amacıyla.
3
Dumlupınar treninin konumunu ve olası sıralamaları değerlendirmek.
Dumlupınar treni 1. veya 5. sırada olamayacağından, (Cumhuriyet - Ege) bloğu ve (Anadolu - [Boşluk] - Boğaziçi) diziliminin yerleştirilebileceği iki farklı geçerli durum oluşur: 1. senaryoda sıralama 'Anadolu - Dumlupınar - Boğaziçi - Cumhuriyet - Ege' şeklindedir. 2. senaryoda sıralama 'Cumhuriyet - Ege - Anadolu - Dumlupınar - Boğaziçi' şeklindedir.
Tüm kısıtları ve Dumlupınar treninin uç noktalarda olmama koşulunu sağlayarak tüm olası durumları belirlemek amacıyla.
4
Olası iki senaryoyu karşılaştırarak kesinlikle doğru olan ifadeyi saptamak.
Her iki senaryoda da Dumlupınar treninin (sırasıyla 2. ve 4. sıralarda) Boğaziçi treninden (sırasıyla 3. ve 5. sıralarda) daha önce geldiği görülür.
Soruda istenen kesin doğruluğu her iki durum için de teyit etmek amacıyla.

Anahtar Kavram

Koşullu Sıralama ve Çoklu Durum Analizi

Alternatif Yöntem

Soru çözümünde 1'den 5'e kadar numaralandırılmış hücreler içeren iki ayrı satırlık tablo çizilerek, Dumlupınar treninin uçlarda olamayacağı bilgisiyle olası tüm ihtimaller doğrudan hücrelere yerleştirilerek denenebilir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 965Soru

Yavaş Gıda (Slow Food) hareketi, hızlı yaşam temposuna ve ayaküstü beslenme (fast food) alışkanlıklarına karşı bir tepki olarak 1986 yılında İtalya'da başlamıştır. Bu hareket, geleneksel yemek kültürlerinin korunmasını, yerel üreticilerin desteklenmesini ve temiz gıda üretimini savunur. Yavaş Gıda savunucuları, tüketicilerin yedikleri besinlerin nereden geldiğini ve nasıl üretildiğini bilmesi gerektiğini belirtir. Hareketin temel amacı, hem insan sağlığını korumak hem de doğadaki biyoçeşitliliğin yok olmasını engellemektir.

Bu parçaya göre Yavaş Gıda hareketi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Faaliyetlerini ve organizasyonunu yalnızca İtalya sınırları içinde sürdürdüğü

Cevap

Faaliyetlerini ve organizasyonunu yalnızca İtalya sınırları içinde sürdürdüğü
Doğru yanıt olan seçenek parçada geçen bilgilerle çelişmektedir. Metinde Yavaş Gıda hareketinin İtalya'da başladığı belirtilmiştir ancak faaliyetlerinin sadece İtalya sınırları ile sınırlı kaldığı söylenmemiştir. Dolayısıyla bu yargı parçadan çıkarılamaz.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökünü ve parçayı dikkatlice okumak
Sorunun olumsuz soru köküne ('söylenemez') sahip olduğunu tespit etmek ve paragrafın Yavaş Gıda hareketi hakkında olduğunu anlamak.
Soruda neyin arandığını ve metnin ana odağını belirlemek için gereklidir.
2
Seçenekleri paragraftaki ifadelerle tek tek karşılaştırmak
Hızlı gıdaya karşı duruş, geleneksel kültür ve yerel üreticiler, tüketici bilinci ve biyoçeşitlilik/sağlık vurgularının paragrafta doğrudan yer aldığını görmek; ancak 'yalnızca İtalya sınırları içinde sürdürdüğü' yönünde bir bilginin olmadığını fark etmek.
Yardımcı düşünce sorularında doğru seçeneğe ulaşmak için metinde yer almayan veya metinle çelişen ifadeyi bulmak gerekir.

Anahtar Kavram

Paragrafta Yardımcı Düşünce
Soru 966Soru

1970'lerde geliştirilen ve okyanus tabanındaki hidrotermal bacaların çevresinde güneş ışığı olmadan da yaşamın sürdürülebildiğini kanıtlayan kemosentez teorisi, biyoloji dünyasındaki fotosentez odaklı klasik yaşam tanımını değiştirmekle kalmamış; dünya dışı yaşam arayışlarında Jüpiter'in uydusu Europa gibi buzla kaplı gök cisimlerinin de potansiyel barınak olarak görülmesini sağlamıştır.

Bu cümleden yola çıkılarak kemosentez teorisiyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisine kesin olarak ulaşılabilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kemosentez teorisinin geliştirilmesinden önce, canlılığın var olabilmesi için güneş ışı��ına gereksinim duyulduğu yönünde bir bilimsel kabulün bulunduğu.

Cevap

Kemosentez teorisinin geliştirilmesinden önce, canlılığın var olabilmesi için güneş ışığına gereksinim duyulduğu yönünde bir bilimsel kabulün bulunduğu
Cümlede kemosentez teorisinin 'fotosentez odaklı klasik yaşam tanımını değiştirdiği' ve 'güneş ışığı olmadan da yaşamın sürdürülebildiğini kanıtladığı' belirtilmektedir. Buradan hareketle, bu teoriden önce geçerli olan klasik yaşam tanımının fotosenteze (dolayısıyla güneş ışığına) dayalı olduğu ve yaşamın oluşması için güneş ışığının gerekli görüldüğü yönünde bir bilimsel kabulün bulunduğu kesin olarak çıkarılır.

Adım Adım Çözüm

1
Öncül cümleyi temel yargılarına ayırarak analiz etmek.
Cümle üç ana bilgi sunmaktadır: Kemosentez teorisinin 1970'lerde geliştirilip okyanus tabanında güneş ışığı olmadan yaşamı kanıtladığı; bunun fotosentez odaklı klasik yaşam tanımını değiştirdiği; Europa gibi buzla kaplı gök cisimlerinin potansiyel yaşam alanı görülmesini sağladığı.
Soruda verilen bilgilerin sınırlarını tam olarak belirlemek ve yorum katmadan sadece mevcut verileri kullanmak için.
2
Fotosentez odaklı klasik yaşam tanımının değiştirilmesi ifadesini yorumlamak.
Eğer yeni teori klasik yaşam tanımını değiştirmişse ve bu yeni teori güneş ışığı olmadan da yaşamın olabileceğini kanıtlamışsa, eski klasik tanımın yaşamı fotosenteze (yani güneş ışığına) bağımlı gördüğü sonucu çıkarılır.
Cümledeki 'fotosentez odaklı klasik yaşam tanımını değiştirmekle kalmamış' ifadesinin mantıksal sonucunu tespit etmek için.
3
Seçenekleri bu bilgilerle karşılaştırarak doğruluğu kesin olan seçeneği belirlemek.
Kemosentez teorisinden önce yaşam için güneş ışığının gerekli görüldüğü kabulünün bulunduğu yargısı kesin olarak çıkarılabilir.
Diğer seçeneklerde yer alan aşırı yorum, karşılaştırma veya kesinlik iddialarını eleyerek doğru cevaba ulaşmak için.

Anahtar Kavram

Cümleden Çıkarılabilecek Kesin Yargı
Soru 967Soru

İnsanoğlu yüzyıllar boyunca karşılaştığı karmaşık mühendislik sorunlarını çözmek için doğayı g��zlemlemiştir. Doğadaki canlılar, milyonlarca yıllık evrimsel süreç boyunca çevrelerine en mükemmel şekilde uyum sağlamış ve enerji tasarrufu, dayanıklılık gibi konularda kusursuz çözümler geliştirmiştir. Örneğin, hızlı trenlerin burun tasarımında yalıçapkını kuşunun gagasından esinlenilmesi, trenin tünellerden geçerken yarattığı gürültüyü azaltmış ve hızını artırmıştır. Bu durum, insan yapımı teknolojilerin gelişiminde doğanın sunduğu tasarımların ne denli belirleyici ve rehber edici olduğunu göstermektedir.

Bu parçada vurgulanmak istenen ana düşünce aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Teknolojik ve mühendislik sorunlarının çözümünde doğadaki tasarımlar insanlara rehberlik etmektedir

Cevap

Teknolojik ve mühendislik sorunlarının çözümünde doğadaki tasarımlar insanlara rehberlik etmektedir.
Paragrafta insanın karşılaştığı mühendislik sorunlarında doğadaki kusursuz çözümlerden ilham aldığı belirtilmiş ve son cümlede doğanın tasarımlarının insan yapımı teknolojiler için belirleyici ve rehber edici olduğu vurgulanmıştır. Bu doğrultuda doğadaki tasarımların insanlara teknolojik çözümlerde kılavuzluk ettiği yargısı parçanın ana düşüncesidir.

Adım Adım Çözüm

1
Paragrafın girişini ve genel bağlamını incelemek.
Paragrafta insanların mühendislik problemlerini çözerken doğadaki kusursuz adaptasyonları gözlemlediği belirtilmiştir.
Ana düşünceyi bulmak için öncelikle konunun ne olduğunu anlamak gerekir.
2
Paragrafta verilen hızlı tren örneğini analiz etmek.
Hızlı trenlerin burun tasarımında yalıçapkını kuşunun gagası örnek alınarak gürültü sorununun çözüldüğü ve hızın artırıldığı sonucuna ulaşılır.
Örnekler, yazarın okuyucuya aktarmak istediği asıl fikri somutlaştırmak için kullanılır.
3
Paragrafın son cümlesindeki yargıyı değerlendirmek.
Son cümlede doğanın sunduğu tasarımların insan teknolojileri için rehber ve belirleyici olduğu ifade edilmiştir.
Türkçedeki düşünce paragraflarında ana düşünce genellikle son cümlede özetlenir.

Anahtar Kavram

Paragrafta Ana Düşünce
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 968Soru

Modern kent yaşamının kaçınılmaz bir getirisi olan gürültü kirliliği, yalnızca işitsel sağlığımızı tehdit etmekle kalmıyor; aynı zamanda kronik stres, dikkat dağınıklığı ve uyku bozuklukları gibi psikolojik rahatsızlıklara da zemin hazırlıyor. Şehir planlamacıları ve mimarlar, bu olumsuz etkileri azaltmak adına metropollerin göbeğinde sessizlik vahaları oluşturmaya çalışıyorlar. ----. Ancak bu alanların sürdürülebilirliği, bireylerin gürültü üretmeyen pasif dinlenme biçimlerini benimsemesi ve yerel yönetimlerin bu b��lgeleri koruma kararlılığıyla doğrudan ilişkilidir.

Bu parçada boş bırakılan yere düşüncenin akışına göre aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bu doğrultuda, parklar ve botanik bahçeleri gibi akustik açıdan yalıtılmış dinlenme bölgeleri tasarlanarak kentsel dokuya entegre ediliyor.

Cevap

Bu doğrultuda, parklar ve botanik bahçeleri gibi akustik açıdan yalıtılmış dinlenme bölgeleri tasarlanarak kentsel dokuya entegre ediliyor.
Parçanın akışına göre şehir planlamacılarının ve mimarların 'sessizlik vahaları' oluşturma çabaları anlatılmaktadır. Boşluktan sonra gelen cümle ise 'ancak bu alanların sürdürülebilirliği...' şeklinde devam ederek boşluğa getirilecek cümlenin bu sessizlik alanlarının somut biçimde kentsel alana yerleştirilmesine dair bir bilgi içermesi gerektiğini göstermektedir. Parklar ve botanik bahçelerinin kentsel dokuya entegre edildiğini belirten ifade, hem 'sessizlik vahaları' kavramını somutlaştırmakta hem de 'bu alanlar' ifadesinin karşılığı olarak akışı eksiksiz tamamlamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Paragrafın genel konusunu ve boşluğun çevresindeki cümleler arasındaki ilişkileri analiz edin.
Giriş kısmında gürültü kirliliğinin psikolojik etkileri ve buna karşı şehir plancılarının 'sessizlik vahaları' oluşturma girişimi belirtilmektedir. Boşluktan sonraki cümlede ise 'bu alanların sürdürülebilirliği' ifadesi kullanılmıştır.
Boşluğa gelecek ifadenin hem plancıların çalışmasını somutlaştırması hem de sonrasındaki 'bu alanlar' ifadesine dil bilgisel ve anlamsal bir dayanak oluşturması gerekmektedir.
2
Seçeneklerde yer alan bağlaçları ve anlamsal yönelimleri değerlendirin.
Park ve botanik bahçesi tasarımıyla ilgili seçenek, 'Bu doğrultuda' bağlacıyla başlayarak önceki çabayı açıklar ve 'akustik açıdan yalıtılmış dinlenme bölgeleri' ifadesiyle bir sonraki cümledeki 'bu alanlar' ibaresini doğrudan karşılar.
Doğru seçeneğin, paragrafın bütününde korunan resmi ve akademik üsluba uygun olması, ayrıca dil bilgisel bağlayıcılar (referans ifadeler) içermesi gerekir.
3
Diğer seçenekleri eleyerek anlam bütünlüğünü doğrulayın.
Trafik kısıtlaması, iş verimliliği, edebi eserlerin üslubu ve kontrolsüz nüfus artışı ile ilgili diğer seçenekler, boşluk sonrasındaki 'bu alanların sürdürülebilirliği' ifadesiyle mantıksal bir köprü kuramadığı için elenmiştir.
Çeldiricilerin paragraftaki bağlamı bozduğunu veya konuyu başka bir yöne kaydırdığını doğrulamak doğru cevabın netleşmesini sağlar.

Anahtar Kavram

Paragrafta Anlamsal ve Yapısal Uyum (Paragraf Tamamlama)
Soru 969Soru

I. Yeryüzünün güneş ışınlarını yansıtma kapasitesi olarak tanımlanan albedo etkisi, iklim sisteminin dengede kalmasında hayati bir rol oynar.
II. Bu yüksek yansıtma oranı sayesinde kutup bölgeleri, üzerine düşen güneş enerjisinin büyük kısmını uzaya geri göndererek serin kalır.
III. Ancak küresel ısınma nedeniyle eriyen buzullar yerini koyu renkli deniz suyuna bıraktığında, yüzeyin albedo değeri hızla düşer.
IV. Kar ve buz örtüsü, açık renkleri nedeniyle yeryüzündeki en yüksek albedo değerine sahip yüzeylerin ba��ında gelir.
V. Bu durum, daha fazla güneş ışığının emilmesine ve dolayısıyla bölgedeki ısınmanın daha da hızlanmasına yol açar.

Yukarıdaki numaralanmış cümlelerden anlamlı bir bütün oluşturabilmek için hangi iki cümlenin birbiriyle yer değiştirmesi gerekir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: II ve IV

Cevap

İkinci ve dördüncü cümlelerin yer değiştirmesi
İkinci ve dördüncü cümleler yer değiştirdiğinde paragrafın anlam bütünlüğü sağlanmaktadır. Birinci cümlede albedo kavramı tanımlandıktan sonra, dördüncü cümlede kar ve buz örtüsünün en yüksek albedo değerine sahip olduğu belirtilir. Bu ifadenin hemen ardından ikinci cümledeki 'Bu yüksek yansıtma oranı sayesinde...' ifadesi gelerek anlam akışını kesintisiz bir şekilde devam ettirir. Üçüncü cümledeki 'Ancak...' zıtlık geçişiyle eriyen buzullar sebebiyle bu durumun değiştiği belirtilir ve beşinci cümledeki 'Bu durum...' ifadesiyle erimenin ısınmayı hızlandıran sonucu açıklanarak paragraf sonlandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Paragrafın giriş cümlesini belirleyin.
I numaralı cümle genel bir tanım yaparak konuya giriş yaptığından paragrafın ilk cümlesidir.
Paragrafın başlangıcında bağımsız ve konuyu sunan bir giriş cümlesine ihtiyaç duyulur.
2
İkinci cümledeki anahtar ipucunu analiz edin.
II numaralı cümledeki 'Bu yüksek yansıtma oranı...' ifadesinin öncülünü arayın.
İşret sıfatları kendilerinden önceki cümlede geçen belirli bir kavrama atıfta bulunmalıdır.
3
Atıfta bulunulan cümleyi bulun.
IV numaralı cümlede kar ve buzun 'en yüksek albedo değerine' sahip olduğu belirtilmektedir.
Yüksek yansıtma oranı (albedo), doğrudan IV numaralı cümledeki ifadedir. Bu nedenle IV numaralı cümle II numaralı cümleden önce gelmelidir.
4
Cümlelerin yerini değiştirip paragrafı kontrol edin.
II ve IV numaralı cümleler yer değiştirildi��inde sıralama I-IV-II-III-V şeklinde olur ve anlamsal bütünlük sağlanır.
Böylece hem 'yansıtma oranı' atfı yerine oturur hem de III ve V arasındaki neden-sonuç ilişkisi korunur.

Anahtar Kavram

Paragrafta anlam akışını düzenlerken referans kelimelerin (zamir, işaret sıfatı, bağlaç) önceki cümlelerle kurduğu köprülerin tespit edilmesi.

İpuçları

1
Cümlelerdeki 'Bu yüksek yansıtma oranı', 'Ancak', 'Bu durum' gibi geçiş ve bağlantı ifadelerine odaklanın.
2
İkinci cümlede yer alan 'Bu yüksek yansıtma oranı sayesinde...' ifadesinin, kendisinden hemen önce gelen bir cümlede yüksek bir orandan ya da değerden bahsedilmesini gerektirdiğini fark edin.
3
Dördüncü cümlede geçen 'en yüksek albedo değerine sahip yüzeylerin başında gelir' ifadesi ile ikinci cümledeki 'Bu yüksek yansıtma oranı...' ifadesi arasındaki anlamsal bağı kurarak bu iki cümlenin birbirini takip etmesi gerektiğini belirleyin.

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde akışı bozan cümleyi bulma sorularında da bağlantı ifadelerine dikkat ederek pratik yapabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Cümleleri sıralarken her bir cümlenin son kelimeleri ile bir sonraki cümlenin ilk kelimeleri arasındaki anlamsal zinciri (albedo -> yüksek değer -> yüksek yansıtma oranı -> eriyen buzullar -> albedo düşüşü -> bu durum) takip etmektir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 970Soru

I. kitap okumak
II. en etkili
III. insanın hayal gücünü
IV. etkinliktir
V. geliştiren

Numaralanmış sözcük grupları anlamlı ve kurallı bir cümle oluşturacak şekilde sıralandığında doğru sıralama aşağıdakilerden hangisi olur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: I - III - V - II - IV

Cevap

Doğru sıralama 'I - III - V - II - IV' şeklinde olmalı ve 'Kitap okumak insanın hayal gücünü geliştiren en etkili etkinliktir.' cümlesi elde edilmelidir.
Doğru sıralama olan 'I - III - V - II - IV' dizilimi seçildiğinde, 'Kitap okumak' ifadesi cümlenin öznesi olarak en başta yer alır. 'insanın hayal gücünü geliştiren' sıfat-fiil grubu, 'en etkili etkinliktir' yüklem grubunu niteler. Böylece hem anlamlı hem de kurallı bir cümle kurulmuş olur.

Adım Adım Çözüm

1
Yüklemi belirleme
Cümlenin yüklemi ek-fiil almış olan 'etkinliktir' (IV) sözcüğüdür.
Türkçede kurallı cümle oluşturulurken yüklemin sonda yer alması gerekir.
2
Yükleme bağlı olan sıfat tamlamasını bulma
Yüklem olan 'etkinliktir' sözcüğünü niteleyen 'en etkili' (II) grubu belirlenir ve 'en etkili etkinliktir' (II - IV) yapısı kurulur.
Sıfatlar niteledikleri isimlerin hemen solunda yer alır.
3
Özne ve sıfat-fiil grubunu sıraya koyma
Cümlenin öznesi 'kitap okumak' (I) ifadesidir ve en başta olmalıdır. Özneden sonra 'insanın hayal gücünü geliştiren' (III - V) sıfat-fiil grubu gelmelidir.
Kurallı bir cümlede özne genellikle başta bulunur; tamlamalar ve belirteç grupları ise niteledikleri ögelerin öncesinde konumlandırılır.
4
Parçaları birleştirip kontrol etme
Sözcük öbekleri I - III - V - II - IV düzeninde birleştirildiğinde 'Kitap okumak insanın hayal gücünü geliştiren en etkili etkinliktir.' anlamlı yapıs�� teyit edilir.
Tüm ögelerin dil bilgisi ve anlamsal açıdan doğru bağlanıp bağlanmadığı denetlenmelidir.

Anahtar Kavram

Cümle Oluşturma ve Sözdizimi Kuralları
Soru 971Soru

Bir tur şirketi, 150150 turisti taşımak için 1212 ve 1818 yolcu kapasiteli iki farklı tipte minibüs kiralayacaktır. Minibüslerin tamamen dolması ve her iki tip minibüsten de en az birer tane kiralanması şartıyla, bu taşıma işlemi için kiralanabilecek toplam minibüs sayısı en fazla kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 12

Cevap

En fazla 12 minibüs kiralanabilir.
Denklemi sadeleştirdiğimizde 2x+3y=252x + 3y = 25 elde ederiz. Toplam araç sayısı olan x+yx + y değerinin en büyük olması için, kapasitesi küçük olan (1212 kişilik) araçların sayısını maksimum yapmalıyız. Bu doğrultuda kapasitesi büyük olan (1818 kişilik) araç sayısını en az seçmeliyiz. yy için en küçük pozitif tam sayı değeri 11 seçildiğinde 2x+3=25    2x=22    x=112x + 3 = 25 \implies 2x = 22 \implies x = 11 olur. Buradan toplam araç sayısı en fazla 11+1=1211 + 1 = 12 olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Değişkenleri tanımlama ve temel denklemi kurma
1212 kişilik minibüs sayısı xx, 1818 kişilik minibüs sayısı yy olsun. Toplam turist sayısı 150150 olduğuna göre denklemimiz: 12x+18y=15012x + 18y = 150 olur.
Sözel problemi matematiksel modele dökmek için.
2
Denklemi sadeleştirme
Denklemin her iki tarafı da 66'ya bölünerek sadeleştirilirse 2x+3y=252x + 3y = 25 elde edilir.
Daha küçük sayılarla çalışarak işlemleri kolaylaştırmak için.
3
Değişkenlerin alabileceği değerleri belirleme ve maksimizasyon
xx ve yy pozitif tam sayılar olmalıdır (x1,y1x \geq 1, y \geq 1). Toplam minibüs sayısı olan x+yx + y toplamının en büyük olması için, katsayısı küçük olan xx değişkenini mümkün olduğunca büyük, katsayısı büyük olan yy değişkenini ise mümkün olduğunca küçük seçmeliyiz. En küçük pozitif tam sayı olan y=1y = 1 değerini seçtiğimizde: 2x+3(1)=25    2x=22    x=112x + 3(1) = 25 \implies 2x = 22 \implies x = 11 bulunur.
Toplamı maksimum yapacak en uygun pozitif tam sayı ikilisini bulmak için.
4
Toplam minibüs sayısını hesaplama
x=11x = 11 ve y=1y = 1 değerleri için toplam minibüs sayısı x+y=11+1=12x + y = 11 + 1 = 12 olur.
Soruda istenen nihai sonuca ulaşmak için.

Anahtar Kavram

İki bilinmeyenli doğrusal denklemlerin pozitif tam sayılardaki çözümleri ve katsayılara göre en büyük/en küçük değer analizi yapma.

İpuçları

1
Sorudaki verilerle 12x+18y=15012x + 18y = 150 denklemini kurun ve her iki tarafı ortak bölenleri kullanarak sadeleştirin.
2
Sadeleşmiş denklem olan 2x+3y=252x + 3y = 25 ifadesinde xx ve yy değerlerinin pozitif tam sayı olması gerektiğini unutmayın. Toplamı (x+yx+y) en büyük yapmak için xx katsayısı küçük olan değişkeni olabildiğince büyük seçmelisiniz.
3
yy değerini alabileceği en küçük pozitif tam sayı olan 1 olarak seçtiğinizde 2x+3=252x + 3 = 25 denkleminden xx değerini bulun ve bu değerleri toplayın.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir mantıkla çalışan 'bir sınıftaki sıralara öğrencilerin oturma düzeni' veya 'kumbaradaki madeni paraların toplam değeri' sorularını çözerek denklem kurma ve değer verme becerilerinizi pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Değerleri doğrudan deneyerek de çözüme ulaşabilirsiniz. yy değerine sırasıyla 1,2,3...1, 2, 3... gibi değerler vererek 2x=253y2x = 25 - 3y ifadesini sağlayan xx tam sayılarını bulabiliriz. Bu durumda (11,1)(11, 1), (8,3)(8, 3), (5,5)(5, 5) ve (2,7)(2, 7) ikilileri elde edilir. Bu ikililerin toplamları sırasıyla 12,11,1012, 11, 10 ve 99 olduğundan en büyük toplamın 12 olduğu görülür.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 972Soru

Bir kenar uzunluğu 12 cm12\text{ cm} olan ABCDABCD karesinin içine, karenin tüm kenarlarına teğet olacak şekilde bir çember çiziliyor. [AD][AD] kenarı üzerinde, AA köşesine olan uzaklığı 3 cm3\text{ cm} olan bir PP noktası belirleniyor. PP noktasından bu çembere çizilen diğer teğet doğrusu, [AB][AB] kenarını QQ noktasında kesiyor. Buna göre, QQ noktasının AA köşesine olan uzaklığı (AQ|AQ|) kaç cm\text{cm}'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 4

Cevap

Q noktasının A köşesine olan uzaklığı 4 cm'dir.
Çemberin kareye teğet olma özelliklerinden yararlanarak PT=3 cm|PT| = 3\text{ cm} ve QT=6y|QT| = 6 - y (burada AQ=y|AQ| = y) bulunur. APQAPQ dik üçgeninde Pisagor teoremi uygulandığında (9y)2=32+y2(9-y)^2 = 3^2 + y^2 denklemi elde edilir ve buradan y=4y = 4 bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Çemberin yarıçapını ve kenarlardaki teğet noktalarını belirleme
Yarıçap 6 cm6\text{ cm} olup [AD][AD] ve [AB][AB] kenarlarındaki teğet noktaları MM ve NN kenar orta noktalarıdır (AM=AN=6 cm|AM| = |AN| = 6\text{ cm}).
Çember kareye teğet olduğundan teğet noktaları kenarların tam ortasındadır.
2
P noktasından çizilen teğet uzunluğunu hesaplama
PM=3 cm|PM| = 3\text{ cm} ve dolayısıyla PT=3 cm|PT| = 3\text{ cm}'dir.
Bir noktadan çembere çizilen teğet parçalarının uzunlukları eşittir (PT=PM|PT| = |PM|).
3
Q noktasından çizilen teğet uzunluğunu ifade etme ve PQ uzunluğunu bulma
AQ=y|AQ| = y için QT=6y|QT| = 6 - y ve PQ=9y|PQ| = 9 - y olur.
Teğet parçalarının eşitliğinden QT=QN=6y|QT| = |QN| = 6 - y olur ve PQPQ uzunluğu bu iki teğet parçasının toplamıdır.
4
APQ dik üçgeninde Pisagor teoremini uygulayarak y değerini bulma
y=4 cmy = 4\text{ cm} olarak bulunur.
AA köşesi dik açı olduğundan APQAPQ dik üçgeninde PQ2=AP2+AQ2|PQ|^2 = |AP|^2 + |AQ|^2 bağıntısı geçerlidir.

Anahtar Kavram

Bir çembere dışındaki bir noktadan çizilen teğet uzunluklarının eşitliği ve dik üçgende Pisagor teoreminin kare içerisinde uygulanması.
Soru 973Soru

Bir pastanede üretilen Acıbadem, Beze, Cevizli, Damla Çikolatalı, Elmalı ve Fıstıklı olmak üzere 6 çeşit kurabiye; Cam Kavanoz ve Ahşap Kutu olmak üzere iki farklı saklama ünitesine yerleştirilecektir. Kurabiyelerin yerleştirilmesine ilişkin kurallar şöyledir:

* Her kurabiye çeşidi yalnızca bir saklama ünitesine yerleştirilecektir.
* Cam Kavanoz'a ve Ahşap Kutu'ya üçer kurabiye çeşidi yerleştirilecektir.
* Beze, Cam Kavanoz'a yerleştirilmiştir.
* Acıbadem ve Damla Çikolatalı aynı saklama ünitesindedir.
* Cevizli kurabiye Cam Kavanoz'a yerleştirilmişse Elmalı kurabiye Ahşap Kutu'ya yerleştirilmiştir.
* Fıstıklı ve Elmalı kurabiyeler farklı saklama ünitelerindedir.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Elmalı kurabiye Ahşap Kutu'ya yerleştirilmiştir.

Cevap

Elmalı kurabiyenin Ahşap Kutu'ya yerleştirilmesi kesinlikle doğrudur.
Yapılan mantıksal çözümlemeye göre Elmalı kurabiye kesinlikle Ahşap Kutu'ya yerleştirilmiştir. Bu durum tüm öncüllerle uyumludur.

Adım Adım Çözüm

1
Grupları ve kapasitelerini belirleyelim.
Cam Kavanoz (3 kurabiye) ve Ahşap Kutu (3 kurabiye) olmak üzere iki grup vardır.
Sorudaki dağılım sınırlarını netleştirmek amacıyla.
2
Sabit ve gruplu elemanları analiz edelim.
Beze kesinlikle Cam Kavanoz'dadır. Acıbadem ve Damla Çikolatalı ise aynı gruptadır. Acıbadem ve Damla Çikolatalı kurabiyelerinin Cam Kavanoz'da olması durumunda Cam Kavanoz dolacaktır (Beze, Acıbadem, Damla Çikolatalı). Bu durumda diğer kurabiyeler (Cevizli, Elmalı, Fıstıklı) Ahşap Kutu'ya yerleştirilmelidir.
Acıbadem ve Damla Çikolatalı kurabiyelerinin hangi grupta yer alabileceğini test etmek için.
3
Farklı ünitelerde olma kuralı ile çelişkiyi inceleyelim.
Cevizli, Elmalı ve Fıstıklı kurabiyelerin hepsi Ahşap Kutu'ya konursa, Fıstıklı ve Elmalı kurabiyelerin farklı ünitelerde olması kuralı ihlal edilir. Dolayısıyla Acıbadem ve Damla Çikolatalı, Cam Kavanoz'a değil, kesinlikle Ahşap Kutu'ya yerleştirilmelidir.
Kuralların çelişki oluşturduğu durumları elemek için.
4
Kalan kurabiyeleri yerleştirerek kesin tabloyu bulalım.
Ahşap Kutu'da Acıbadem ve Damla Çikolatalı (1 boş yer var), Cam Kavanoz'da Beze (2 boş yer var) yer almaktadır. Fıstıklı ve Elmalı kurabiyeler farklı ünitelerde olacağından, biri Cam Kavanoz'a diğeri Ahşap Kutu'ya gider ve Ahşap Kutu dolar. Kalan Cevizli kurabiye ise Cam Kavanoz'a yerleştirilir. Cevizli Cam Kavanoz'da olduğundan, kural gereği Elmalı kurabiye Ahşap Kutu'ya yerleştirilir. Fıstıklı kurabiye ise Cam Kavanoz'a gider. Sonuçta Cam Kavanoz: Beze, Cevizli, Fıstıklı; Ahşap Kutu: Acıbadem, Damla Çikolatalı, Elmalı olarak netleşir.
Tüm öncülleri birleştirerek kesin yerleşimi doğrulamak için.

Anahtar Kavram

Gruplandırma ve Kümeleme kuralları çerçevesinde kesinlik ve olasılık durumlarının çözümlenmesi
Soru 974Soru

"Gerçek bir öğrenme, yalnızca yeni bilgilerin zihne depolanmasıyla değil, bu bilgilerin günlük yaşamda işlevsel olarak kullanılabilmesiyle gerçekleşir."

Bu cümleye anlamca en yakın cümle aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bilgi, ancak pratik hayatta karşılık bulup uygulandığında gerçek değerine ulaşır.

Cevap

Bilgi, ancak pratik hayatta karşılık bulup uygulandığında gerçek değerine ulaşır.
Doğru seçenek olan ve bilginin pratik hayatta karşılık bulup uygulanmasının önemini vurgulayan ifade, öncüldeki 'bilginin günlük yaşamda işlevsel kullanılması' yargısıyla tam bir anlamdaşlık göstermektedir. Her iki cümlede de teorik bilginin pratik hayattaki değeri üzerinde durulmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Öncüldeki cümlenin ana fikrini belirleme
Cümle, öğrenmenin sadece teorik olarak bilgiyi hafızada tutmak (zihne depolamak) olmadığını, bu bilginin pratik fayda sağlayacak şekilde hayata geçirilmesi (işlevsel kullanılması) gerektiğini savunmaktadır.
Yakın anlamlı cümleyi bulmak için önce kaynak cümlenin temel yargısını doğru saptamak gerekir.
2
Seçeneklerdeki temel yargıları öncül cümleyle karşılaştırma
Doğru seçenekte yer alan 'bilginin pratik hayatta karşılık bulup uygulanması' ifadesi, öncüldeki 'günlük yaşamda işlevsel olarak kullanılabilmesi' ifadesini; 'gerçek değerine ulaşması' ifadesi ise 'gerçek bir öğrenmenin gerçekleşmesi' durumunu doğrudan karşılamaktadır.
İki cümle arasındaki anlamsal eşdeğerliği doğrulamak için benzer ifadeleri eşleştirmek gerekir.

Anahtar Kavram

Yakın Anlamlı Cümleler (Cümle Eşleştirme)
Soru 975Soru

Aşağıdaki parçayı okuyarak soruyu cevaplayınız.

Zeigarnik etkisi, psikolojide insanların tamamlanmamış veya bölünmüş görevleri, tamamlanmış olanlara kıyasla daha kolay ve net bir şekilde hatırlama eğilimini ifade eden bir fenomendir. Rus psikolog Bluma Zeigarnik tarafından 1920'lerde yürütülen araştırmalara dayanan bu kavram, insan zihninin bilişsel bir gerilim taşıma eğilimiyle açıklanır. Zeigarnik, yoğun bir restoranda garsonların henüz ödenmemiş siparişleri detaylarıyla hatırlayabildiklerini, ancak hesap ödendikten hemen sonra bu bilgileri tamamen unuttuklarını fark etmiştir. Bu gözlemden yola çıkarak laboratuvar ortamında yapılan deneyler, bireylere verilen görevlerin yarıda kesilmesi durumunda, bu görevlere dair bilgilerin zihinde aktif kalmaya devam ettiğini göstermiştir. Zihin, bir işe başladığında onu bitirmeye yönelik bir güdülenme geliştirir; iş yarım kaldığında ise bu amaca ulaşma arzusu sonlanmadığı için bilişsel gerilim sürer ve bilgi kısa süreli bellekten uzun süreli belleğe geçiş sürecinde askıda kalır. Ancak görev tamamlandığında bu gerilim çözülür ve zihinsel kaynaklar serbest bırakılarak bilginin silinmesine izin verilir. Günümüzde bu etki; eğitim planlamalarında, reklamcılık stratejilerinde ve özellikle dizi sektöründeki merak uyandırıcı finallerde izleyiciyi ekran başında tutmak amacıyla yaygın şekilde kullanılmaktadır. Bilişsel sistemin bu çalışma prensibi, insan davranışlarını ve dikkat yönetimini anlamada önemli bir anahtar sunmaktadır. Bunun yanı sıra, modern iş dünyasında erteleme alışkanlığı ile baş etmede kullanılan bazı verimlilik metotları da bu etkiden ilham almaktadır. Örneğin, bir projeye başlamakta zorlanan kişilere ilk adımı atmaları yönünde yapılan tavsiyeler, zihinde bir kez başlatılan sürecin tamamlanma dürtüsünü tetikleme amacını taşır. Böylelikle Zeigarnik etkisi, yalnızca bir bellek kusuru veya özelliği olmaktan çıkıp bireysel üretkenli��i artıran stratejik bir araca dönüşmektedir.

Bu parçadan hareketle Zeigarnik etkisiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Görevlerin başarıyla tamamlanmasının, o göreve ait bilgilerin uzun süreli belleğe kalıcı olarak aktarılmasını sağladığı

Cevap

Görevlerin başarıyla tamamlanmasının, o göreve ait bilgilerin uzun süreli belleğe kalıcı olarak aktarılmasını sağladığı yönündeki yargı
Parçada görev tamamlandığında bilişsel gerilimin çözüldüğü ve zihinsel kaynaklar serbest bırakılarak bilginin silinmesine izin verildiği açıkça ifade edilmektedir. Dolayısıyla, görevlerin başarıyla tamamlanmasının bilgileri uzun süreli belleğe kalıcı olarak aktardığını öne süren yargı parçayla tamamen çelişmektedir ve söylenemez.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökündeki olumsuz ifadeye dikkat ederek seçeneklerdeki yargıları analiz etmek.
İncelenecek yargıların hangisinin parçadaki bilgiyle çeliştiği belirlenecektir.
Yardımcı düşünce sorularında doğru cevap, parçada yer almayan veya parçayla açıkça çelişen ifadedir.
2
Seçenekleri paragraftaki ifadelerle tek tek karşılaştırmak.
Zihinsel kayıtların aktif kalması, gözlemlerin deneyle doğrulanması, izleyici bağlılığı ve erteleme alışkanlığına karşı kullanılması gibi unsurların paragrafta doğrudan veya dolaylı olarak yer aldığı görülür.
Seçeneklerin doğruluğu paragraftaki ilgili cümlelerle teyit edilir.
3
Görevlerin tamamlanmasının bellekteki etkisiyle ilgili kısmı incelemek.
Parçada 'görev tamamlandığında bu gerilim çözülür ve zihinsel kaynaklar serbest bırakılarak bilginin silinmesine izin verilir' denmektedir. Görevlerin tamamlanmasının bilgileri kalıcı kıldığı yönündeki iddia bu bilgiyle çelişmektedir.
Ulaşılamayacak olan yanlış yargı kesinleştirilir.

Anahtar Kavram

Çoklu Paragraf Soruları ve Yardımcı Düşünce Analizi

Alternatif Yöntem

Paragraftaki anahtar kelimeleri seçeneklerle birebir eşleştirerek eleme yöntemi kullanmak çözümü hızlandırabilir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 976Soru

Bir üniversitenin bilişim teknolojileri bölümünde çalışan Alp, Buse, Cem, Deniz ve Elif adlı araştırmacılar; Yapay Zeka, Siber Güvenlik, Veri Bilimi, Blokzincir ve Robotik konularında birer sunum yapacaklardır. Sunumlar 1.1.'den 5.5.'e kadar numaralandırılmış ardışık saat dilimlerinde gerçekleşecektir. Bu araştırmacıların sunum sıraları, katıldıkları şehirler (Ankara, İstanbul, İzmir, Eskişehir, Trabzon) ve sunum konularıyla ilgili şunlar bilinmektedir:

* Buse, Trabzon'dan katılmıştır ve sunumunu Robotik konusunda yapmıştır.
* Yapay Zeka sunumu, Blokzincir sunumundan hemen sonra, Veri Bilimi sunumundan ise hemen önce yapılmıştır.
* Cem'in sunumu 2.2. sıradadır.
* İzmir'den katılan araştırmacının sunumu 4.4. sıradadır.
* Alp'in sunumu, Deniz'in sunumundan sonraki bir saat dilimindedir.
* Eskişehir'den katılan araştırmacı Siber Güvenlik sunumu yapmıştır ve bu sunum Cem'in sunumundan hemen önce veya hemen sonradır.
* Ankara'dan katılan araştırmacı Elif değildir.

Buna göre, Elif'in sunumunun birinci sırada yapıldığı biliniyorsa, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İzmir'den katılan araştırmacı Alp'tir.

Cevap

İzmir'den katılan araştırmacının Alp olması kesinlikle doğrudur.
Elif'in sunumunu birinci sırada yaptığı durumda, geriye kalan araştırmacılardan Deniz üçüncü sırada, Alp ise dördüncü sırada sunum yapmaktadır. Dördüncü sıradaki sunumun sahibinin İzmir'den katıldığı öncüllerde kesin olarak verildiği için İzmir'den katılan araştırmacının Alp olduğu sonucu kesin olarak doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Kesin verileri tabloya yerleştirme
Tabloda 2. sıraya Cem, 4. sıraya ise İzmir şehri yerleştirilir.
Soruda verilen doğrudan ve net bilgileri başlangıç noktası olarak kullanmak gerekir.
2
Eskişehir ve Siber Güvenlik sunumunun konumunu belirleme
Eskişehir'den katılan araştırmacının Siber Güvenlik sunumu yaptığı ve bu sunumun 2. sıradaki Cem'in hemen önünde (1. sıra) ya da hemen arkasında (3. sıra) olduğu bilinmektedir. Eğer bu sunum 3. sırada olsaydı, Blokzincir -> Yapay Zeka -> Veri Bilimi şeklinde sıralanan 3'lü ardışık blok hiçbir yere yerleşemezdi. Bu nedenle Eskişehir ve Siber Güvenlik sunumu kesin olarak 1. sıradadır.
Ardışık blokların yerleşim alanlarını daraltarak çelişki analizi yapmak tablonun doğru kurulmasını sağlar.
3
Konu bloklarını yerleştirme
1. sıraya Siber Güvenlik yerleştiğine göre, ardışık 3'lü blok (Blokzincir -> Yapay Zeka -> Veri Bilimi) ancak 2, 3 ve 4. sıraya yerleşebilir. Buradan 2. sıradaki Cem'in konusunun Blokzincir, 3. sıranın Yapay Zeka, 4. sıranın ise Veri Bilimi olduğu bulunur. Geriye kalan 5. sıraya Robotik konusu kalır. Buse, Robotik sunumu yaptığı için 5. sırada Buse (Trabzon, Robotik) yer alır.
Kalan konu kontenjanlarını ve ardışıklık kurallarını kullanarak belirsiz konuları sabitlemek gerekir.
4
Elif'in 1. sırada olduğu koşulunu uygulama
Elif 1. sıraya (Eskişehir, Siber Güvenlik) yerleşir. Geriye kalan Alp ve Deniz, 3. ve 4. sıralara yerleşmelidir. Alp'in sunumu Deniz'in sunumundan sonra olduğu için Deniz 3. sırada (Yapay Zeka), Alp ise 4. sırada (İzmir, Veri Bilimi) yer alır. Bu durumda Alp'in İzmir'den katıldığı kesinleşir.
Soruda verilen özel koşulu uygulayarak araştırmacıların sıralamasını ve şehir eşleşmesini kesinleştirmek hedeflenir.

Anahtar Kavram

Çok Değişkenli Sıralama (Tablo Kurma)
Soru 977Soru

Bir çiftçi; arpa, buğday, çavdar, mısır, nohut ve yulaf olmak üzere altı farklı ürünü yan yana bulunan ve 11'den 66'ya kadar numaralandırılmış tarlalara ekecektir. Her tarlaya yalnızca bir ürün ekilecektir. Ürünlerin ekim düzenine dair bilinenler şunlardır:

* Arpa ve yulaf ekili tarlalar yan yanadır.
* Buğday ekili tarla, mısır ekili tarlanın hemen sağındaki tarladır.
* Nohut ekili tarla 22 veya 55 numaralı tarladır.
* Çavdar ekili tarla, yulaf ekili tarlanın solundad��r.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Çavdar ekili tarla 11 numaralı tarladır.

Cevap

Çavdar ekili tarlanın 1 numaralı tarla olduğu ifadesi kesinlikle doğrudur.
Çavdar ekili tarlanın 1 numaralı tarla olduğu ifadesi kesinlikle doğrudur. Nohut 5 numaralı tarlada olduğunda çavdarın 6. tarlaya kalması ve yulafın solunda olma şartını bozması nedeniyle nohutun 2. tarlada olması zorunludur. Bu durumda arpa-yulaf ve mısır-buğday blokları 3, 4, 5, 6 numaralı tarlaları kaplar ve geriye kalan 1 numaralı tarlaya yalnızca çavdar yerleştirilebilir.

Adım Adım Çözüm

1
Nohut ekili tarlanın konumunu analiz etme.
Nohut 5 numaralı tarlada olursa, boş kalan tarlalar 1, 2, 3, 4 ve 6 olur. Arpa-Yulaf ve Mısır-Buğday blokları ikişer yan yana tarla gerektirdiğinden yalnızca {1, 2, 3, 4} aralığına yerleşebilirler. Bu durumda tek başına kalan Çavdar 6 numaralı tarlaya ekilmelidir. Ancak Çavdar 6 numaralı tarlada olursa, yulafın solunda olamaz (çünk�� yulaf en fazla 4 numaralı tarlada olabilir). Bu çelişki nedeniyle nohut kesinlikle 2 numaralı tarladadır.
Nohutun olası iki konumundan hangisinin kurallarla tutarlı olduğunu belirlemek için.
2
Nohut 2 numaralı tarladayken diğer ürünlerin yerleşimini belirleme.
Nohut 2. tarlada olduğunda geriye kalan boş tarlalar 1, 3, 4, 5, 6 olur. İkişerli bloklar olan Arpa-Yulaf ve Mısır-Buğday ancak {3, 4, 5, 6} tarlalarına yerleşebilir. Boşta kalan tek tarla olan 1 numaralı tarlaya ise kesinlikle Çavdar ekilmelidir.
Kalan ürünlerin yerleşim kısıtlarını inceleyerek kesin olan durumları bulmak için.
3
Çavdarın yulafın solunda olma koşulunu kontrol etme.
Çavdar 1 numaralı tarladadır. Yulaf {3, 4, 5, 6} tarlalarından birinde olacağı için Çavdar (1) her durumda yulafın solunda kalır ve kural sağlanır.
Elde edilen yerleşimin tüm kuralları sağladığını doğrulamak için.

Anahtar Kavram

Mantıksal sıralama ve gruplama problemlerinde çelişki yöntemiyle kesin durumları belirleme.
Soru 978Soru

Pozitif tam sayılar kümesi üzerinde tanımlı bir \star işlemi, her aa ve bb pozitif tam sayısı için

ab={a+2b,a<b2ab,aba \star b = \begin{cases} a + 2b, & a < b \\ 2a - b, & a \geq b \end{cases}

biçiminde tanımlanıyor.

Buna göre,

(34)(52)(3 \star 4) \star (5 \star 2)

işleminin sonucu kaçtır?
Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 14

Cevap

İşlemin sonucu 14 olarak bulunur.
Verilen parçalı işlem tanımına göre her adımın koşulu doğru bir şekilde kontrol edilmiştir. 343 \star 4 işleminde 3<43 < 4 olduğu için birinci formülden 1111; 525 \star 2 işleminde 525 \geq 2 olduğu için ikinci formülden 88 elde edilmiştir. Son olarak 11811 \star 8 işleminde 11811 \geq 8 olduğu için ikinci formül uygulanarak 228=1422 - 8 = 14 sonucuna ulaşılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
İlk parantez içindeki 343 \star 4 işlemini hesaplamak.
34=113 \star 4 = 11
3<43 < 4 olduğu için parçalı tanımın ilk satırı (a+2ba + 2b) uygulanır: 3+24=3+8=113 + 2 \cdot 4 = 3 + 8 = 11 elde edilir.
2
İkinci parantez içindeki 525 \star 2 işlemini hesaplamak.
52=85 \star 2 = 8
525 \geq 2 olduğu için parçalı tanımın ikinci satırı (2ab2a - b) uygulanır: 252=102=82 \cdot 5 - 2 = 10 - 2 = 8 elde edilir.
3
Elde edilen sonuçları ana işlemde yerine koyarak 11811 \star 8 işlemini hesaplamak.
118=1411 \star 8 = 14
11811 \geq 8 olduğu için parçalı tanımın ikinci satırı (2ab2a - b) uygulanır: 2118=228=142 \cdot 11 - 8 = 22 - 8 = 14 elde edilir.

Anahtar Kavram

Parçalı fonksiyonlar veya parçalı tanımlı işlemlerin verilen koşullara göre adım adım hesaplanması.

İpuçları

1
İşlemleri parantez içinden başlayarak adım adım çözün. Her bir adımda hangi sayıların hangi koşulu sağladığını kontrol edin.
2
343 \star 4 işleminde a=3a=3 ve b=4b=4'tür. 3<43 < 4 olduğu için üstteki formülü kullanmalısınız.
3
34=113 \star 4 = 11 ve 52=85 \star 2 = 8 değerlerini bulduktan sonra, bulduğunuz bu değerlerle son adım olarak 11811 \star 8 işlemini yapın.

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde tanımlanmış ancak içinde negatif sayılar barındıran parçalı işlemleri çözerek işaret kurallarına ve koşullara olan hakimiyetinizi pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 979Soru

Bir ayrıtının uzunluğu 4 cm4\text{ cm} olan küp şeklindeki tahta bir blok, tabanına paralel bir düzlemle tam ortasından kesilerek iki eş dikdörtgenler prizması elde ediliyor. Buna göre, elde edilen prizmalardan birinin cisim köşegeninin uzunluğu kaç santimetredir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 66

Cevap

66 değerini içeren seçenektir.
Küpün tabanına paralel olarak tam ortasından kesilmesiyle oluşan prizmanın ayrıtları 4 cm4\text{ cm}, 4 cm4\text{ cm} ve 2 cm2\text{ cm}'dir. Dikdörtgenler prizmasının cisim köşegeni formülü d=a2+b2+c2d = \sqrt{a^2 + b^2 + c^2} olduğundan, bu prizmanın cisim köşegeni d=42+42+22=36=6 cmd = \sqrt{4^2 + 4^2 + 2^2} = \sqrt{36} = 6\text{ cm} olarak hesaplanır. Bu nedenle 66 değeri doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Küpün kesilmesiyle oluşan prizmanın boyutlarını belirleyin.
Prizmanın ayrıtları 4 cm4\text{ cm}, 4 cm4\text{ cm} ve 2 cm2\text{ cm} olur.
Küp tabanına paralel bir düzlemle ortadan kesildiğinde, taban ayrıtları (4 cm4\text{ cm} ve 4 cm4\text{ cm}) değişmezken yükseklik yarıya iner (4/2=2 cm4 / 2 = 2\text{ cm}).
2
Oluşan dikdörtgenler prizmasının cisim köşegenini hesaplayın.
d=6 cmd = 6\text{ cm}
Prizmanın cisim köşegeni d=a2+b2+c2d = \sqrt{a^2 + b^2 + c^2} formülüyle hesaplanır. Burada a=4a=4, b=4b=4 ve c=2c=2 değerleri yerine yazılarak d=42+42+22=16+16+4=36=6 cmd = \sqrt{4^2 + 4^2 + 2^2} = \sqrt{16 + 16 + 4} = \sqrt{36} = 6\text{ cm} elde edilir.

Anahtar Kavram

Dikdörtgenler prizmasında cisim köşegeni, prizmanın farklı üç ayrıtının karelerinin toplamının kareköküne eşittir.
Soru 980Soru

I. Bal arıları, buldukları zengin yiyecek kaynaklarının yerini kovan arkadaşlarına bildirmek için "arı dansı" adı verilen özel bir hareket serisi sergilerler.
II. Eğer yiyecek kaynağı kovana yakınsa arı, kendi ekseni etrafında hızlıca dönerek "daire dansı" yapar.
III. Bu sallantılı hareketlerin açısı ve süresi, yiyeceğin kovana olan tam uzaklığını ve yönünü gösterir.
IV. Mesafe daha uzak olduğunda ise arı, sekiz çizerek vücudunu sağa sola salladığı "sallantı dansı"na başvurur.
V. Böylece kovandaki diğer işçi arılar, dansın türüne ve şekline göre besinin ne kadar uzakta olduğunu hatasız bir şekilde öğrenir.

Bu parçadaki anlam bütünlüğünün sağlanması için numaralanmış cümlelerden hangilerinin birbiriyle yer değiştirmesi gerekir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: III ve IV

Cevap

III ve IV numaralı cümlelerin yer değiştirmesi
Parçadaki üçüncü cümlede geçen 'Bu sallantılı hareketlerin...' ifadesi, kendinden önceki ikinci cümlede açıklanan hızlıca dönerek yapılan 'daire dansı' ile uyumsuzdur. Bu niteleme, dördüncü cümlede bahsedilen 'sallantı dansı' ile doğrudan ilişkilidir. Dolayısıyla üçüncü ve dördüncü cümleler yer değiştirdiğinde, dördüncü cümledeki 'sallantı dansı' ifadesi üçüncü cümledeki 'bu sallantılı hareketler' referansından önce gelerek metnin anlamsal bütünlüğünü sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Cümleler arasındaki anlamsal köprüleri ve ipucu sözcükleri incelemek
Üçüncü cümledeki 'Bu sallantılı hareketlerin...' ifadesinin, kendinden hemen önce gelen ikinci cümledeki 'daire dansı' ile örtüşmediği belirlenmiştir.
Paragraftaki anlamsal kopukluğu ve mantık hatasını saptamak amacıyla.
2
İşaret edilen 'sallantılı hareket' kavramının tanımını aramak
Dördüncü cümlede 'sallantı dansı' ifadesinin geçtiği ve bu dansın hareket tarzının tanımlandığı görülmüştür. Bu durum, üçüncü cümlenin dördüncü cümleden sonra gelmesi gerektiğini gösterir.
Gönderim yapan ifadelerin, gönderim yapılan kavramdan hemen sonra konumlandırılması kuralını uygulamak için.
3
Seçilen cümleleri yer değiştirerek metnin akışını test etmek
Üçüncü ve dördüncü cümleler yer değiştirildiğinde sırasıyla daire dansı (yakın mesafe) ve sallantı dansı (uzak mesafe) tanıtılmış, ardından sallantılı hareketin detayları verilerek anlam bütünlüğü sağlanmıştır.
Yapılan değişikliğin paragrafın geneline uygunluğunu doğrulamak için.

Anahtar Kavram

Paragrafta Cümleler Arası Anlamsal ve Yapısal Bağlantılar

İpuçları

1
Cümlelerin ilk sözcüklerinde yer alan işaret sıfatlarına ve bağlayıcı ifadelere dikkat edin.
2
Üçüncü cümledeki 'Bu sallantılı hareketlerin...' nitelemesi, kendinden önceki cümlede geçen hangi dans tanımına gönderme yapıyor olabilir?
3
Daire dansından bahseden ikinci cümleden hemen sonra 'sallantılı hareket' denemez. Bu yüzden, 'sallantı dansı' ifadesinin yer aldığı dördüncü cümlenin üçüncü cümleden önce gelmesi gerekir.

Daha Fazla Pratik

Metinlerdeki 'bu, şu, o, böylece' gibi işaret bildiren veya özetleyen kelimelerin bir önceki cümleyle kurduğu köprüleri inceleme pratiği yaparak bu soru tiplerini daha hızlı çözebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Metni okurken her cümlenin son kavramıyla bir sonraki cümlenin başlangıç kelimelerini eşleştirin. İkinci cümle 'daire dansı' ile biterken, üçüncü cümle 'Bu sallantılı hareketlerin...' diye başlamaktadır. Daire dansı sallantılı olmadığından, sallantı ifadesinin geçtiği dördüncü cümleyi üçüncü cümlenin hemen önüne alarak anlam akışını kontrol edebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
ÖncekiSayfa 49 / 129Sonraki
Tüm alıştırma soruları — ALES | Examkin