İş Sözleşmesi ve Türleri

121 soru

Soru 61Soru

Şehir içi lojistik operasyonları yürüten bir işletme, dağıtım ağındaki sürekli personel ihtiyacını karşılamak amacıyla yeni bir şoför istihdam etmiştir. Taraflar arasında, işin niteliği süreklilik arz etmesine ve belirli süreli sözleşme yapılmasını gerektirecek herhangi bir objektif neden bulunmamasına rağmen 11 yıl süreli "belirli süreli iş sözleşmesi" imzalanmıştır. 48574857 sayılı İş Kanunu'nun emredici hükümleri uyarınca, bu hukuki durumla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sözleşme, objektif bir neden bulunmadığı için yapıldığı andan itibaren belirsiz süreli iş sözleşmesi olarak kabul edilir.

Cevap

İş sözleşmesi, objektif bir neden bulunmadığı için yapıldığı andan itibaren belirsiz süreli iş sözleşmesi olarak kabul edilir.
İş Kanunu'nun 1111. maddesine göre, belirli süreli iş sözleşmesi; işin niteliği gereği süresi belli olan veya belli bir işin tamamlanması gibi objektif koşullara bağlı olarak yapılır. Bu koşullar mevcut değilse, sözleşme en baştan itibaren belirsiz süreli kabul edilir. Senaryoda şoförlük işinin süreklilik arz ettiği ve hiçbir objektif neden olmadığı belirtildiğinden, sözleşme yapıldığı andan itibaren belirsiz süreli hükmündedir.

Adım Adım Çözüm

1
İşin niteliğini ve süresini analiz et.
İşin sürekli bir ihtiyaç olduğu (dağıtım şoförü) ve 11 yıl süreli sözleşme yapıldığı tespit edildi.
Sözleşme türünü belirlemek için işin doğası kritiktir.
2
Belirli süreli sözleşme için objektif koşul kontrolü yap.
İşin niteliğinde veya süresinde belirli süreli olmayı gerektiren bir neden bulunmadığı görüldü.
48574857 sayılı Kanun'un 1111. maddesi objektif neden (işin bitirilmesi, belli bir olgunun ortaya çıkması vb.) şartını arar.
3
Hukuki sonucu tespit et.
Objektif neden yoksa, sözleşme başlangıçtan itibaren belirsiz süreli sayılır.
İşçinin iş güvencesinden yoksun bırakılmasını önlemek amacıyla kanun bu yaptırımı öngörmüştür.

Anahtar Kavram

Belirli süreli iş sözleşmelerinde objektif neden zorunluluğu ve yaptırımı
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 62Soru

Bir otel işletmesi, antika mobilyaların restorasyonu işi için usta (K)(K) ve onun yönetimindeki 88 kişilik restorasyon ekibi ile yazılı bir "takım sözleşmesi" imzalamıştır. Sözleşmede her bir işçinin kimlik bilgileri ve alacakları günlük ücretler tek tek belirtilmiştir. İşçiler işe başladıktan bir ay sonra, takım kılavuzu (K)(K), işçilerin tamamının toplam ücretini kendisinin tahsil edip onlara dağıtacağını iddia ederek işverenden ödeme talep etmiştir. 4857 sayılı İş Kanunu uyarınca, bu durumla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İşveren, takım sözleşmesinde ismi geçen her işçinin ücretini ayrı ayrı ve doğrudan kendilerine ödemekle yükümlüdür.

Cevap

İşveren, takım sözleşmesinde ismi geçen her işçinin ücretini ayrı ayrı ve doğrudan kendilerine ödemekle yükümlüdür.
4857 sayılı İş Kanunu'nun 1616. maddesine göre; takım sözleşmesinin yazılı yapılması zorunludur ve sözleşmede her işçinin kimliği ile alacağı ücretin ayrı ayrı gösterilmesi gerekir. Ayrıca, takım kılavuzuna işçiler adına ücretlerini alma yetkisi verilemez; işveren her işçiye ücretini doğrudan ödemekle yükümlüdür.

Adım Adım Çözüm

1
Sözleşme türünün ve şekil şartının belirlenmesi.
Sözleşme bir "takım sözleşmesi"dir ve 4857 sayılı İş Kanunu'nun 1616. maddesi uyarınca yazılı yapılması zorunludur.
Takım sözleşmeleri, adi yazılı şekil şartına tabi olan istisnai iş sözleşmesi türlerindendir.
2
Ücret ödeme borcunun muhatabının belirlenmesi.
Takım kılavuzunun (ekip başı) işçiler adına ücretleri tahsil etme yetkisi yoktur.
İş Kanunu, işçiyi koruma ilkesi gereği ücretlerin aracı olmaksızın doğrudan işçiye ödenmesini emreder.
3
İş sözleşmesinin hukuki karakterinin saptanması.
İşçiler işe başladığı anda, işveren ile her bir işçi arasında ayrı birer iş sözleşmesi kurulmuş sayılır.
Takım sözleşmesi, bireysel iş sözleşmelerine aracılık eden toplu bir başlangıç niteliğindedir.

Anahtar Kavram

Takım sözleşmesinde ücretlerin doğrudan işçiye ödenmesi zorunluluğu ve takım kılavuzunun ücret tahsil yetkisinin bulunmaması.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 63Soru

Bir endüstriyel mutfak ekipmanları fabrikası, üretim bandındaki özel bir fırın grubunun yıllık teknik kontrolü ve enerji verimliliği ölçümleri için bir mühendislik firmasıyla anlaşmıştır. Yapılacak işin niteliği ve teknik kapsamı incelendiğinde, bu sürecin toplamda 2424 iş günü içerisinde tamamlanacağı taraflarca kararlaştırılmıştır.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 10. maddesi hükümleri dikkate alındığında; bu çalışma ilişkisinin hukuki niteliği ve uyuşmazlık durumunda (İş Kanunu'nun istisna tuttuğu maddeler dışında) uygulanacak temel kanun aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Süreksiz iş sözleşmesi - Türk Borçlar Kanunu

Cevap

Yapılan işin süresi 2424 iş günü olduğu için 'süreksiz iş' niteliğindedir ve bu tür işlerde temel olarak Türk Borçlar Kanunu hükümleri uygulanır.
4857 sayılı İş Kanunu'nun 10. maddesine göre, nitelikleri bakımından en çok 30 iş günü süren işler 'süreksiz iş' sayılır. Senaryoda belirtilen 24 iş günlük çalışma bu kapsama girer. Yine aynı madde uyarınca, süreksiz işlerde İş Kanunu'nun büyük bir bölümü uygulanmaz ve Borçlar Kanunu hükümleri devreye girer. Bu nedenle uyuşmazlıklarda temel dayanak Türk Borçlar Kanunu olacaktır.

Adım Adım Çözüm

1
İşin süresini yasal sınırla karşılaştırın.
2424 iş günü 30\leq 30 iş günü
4857 sayılı İş Kanunu Md. 10'a göre niteliği itibarıyla en çok 30 iş günü süren işler 'süreksiz iş' olarak tanımlanır.
2
Uygulanacak hukuk sistemini belirleyin.
Türk Borçlar Kanunu
İş Kanunu Md. 10 uyarınca, süreksiz işlerde kanunun belirlediği sınırlı sayıda madde (Md. 3, 8, 12 vb. dışındakiler) uygulanmaz; uyuşmazlıklarda Borçlar Kanunu hükümleri esas alınır.

Anahtar Kavram

Sürekli ve Süreksiz İş Ayrımı (30 İş Günü Kuralı)

Daha Fazla Pratik

Süreksiz işlerde İş Kanunu'nun hangi maddelerinin (örneğin Md. 3, 8, 12, 13, 14, 15, 17 vb.) uygulanmadığını listeleyerek ezberlemek sınavda avantaj sağlar.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 64Soru

48574857 sayılı İş Kanunu uyarınca, işçinin iş görme edimini işveren tarafından oluşturulan iş organizasyonu kapsamında evinde veya teknolojik iletişim araçları ile işyeri dışındaki bir mekânda yerine getirmesi esasına dayalı olan uzaktan çalışma sözleşmesi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sözleşmenin yazılı şekilde yapılması geçerlilik şartıdır.

Cevap

Uzaktan çalışma sözleşmesinin yazılı şekilde yapılması bir geçerlilik şartıdır.
Doğru ifade, sözleşmenin yazılı şekilde yapılmasının zorunlu olduğudur. 48574857 sayılı İş Kanunu'nun 1414. maddesi, uzaktan çalışma sözleşmesinin unsurlarını sayarken bu sözleşmenin yazılı olarak kurulması gerektiğini açıkça belirtmiştir. Bu durum bir geçerlilik şartıdır.

Adım Adım Çözüm

1
48574857 sayılı İş Kanunu'nun 1414. maddesinin incelenmesi.
İlgili madde, uzaktan çalışmayı tanımlar ve şekil şartını belirler.
Yasal dayanağın tespit edilmesi için gereklidir.
2
Şekil şartının niteliğinin belirlenmesi.
Kanun metninde 'yazılı şekilde yapılır' ifadesi açıkça yer almaktadır.
Sözleşmenin hukuken geçerli sayılması için gereken asgari şartın doğrulanması sağlanır.

Anahtar Kavram

Uzaktan Çalışma Sözleşmesi Şekil Şartı

Daha Fazla Pratik

Uzaktan Çalışma Yönetmeliği'nde yer alan araç ve gereçlerin sağlanması ve maliyetlerin karşılanması usullerini inceleyiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 65Soru

48574857 sayılı İş Kanunu’nun 1313. maddesi uyarınca, kısmi süreli iş sözleşmesi ile çalışan bir işçinin ücret ve paraya ilişkin bölünebilir menfaatlerinin belirlenmesinde esas alınan temel kural aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ücret ve paraya ilişkin bölünebilir menfaatlerin, tam süreli emsal işçiye göre çalıştığı süreyle orantılı olarak ödenmesi

Cevap

Ücret ve paraya ilişkin bölünebilir menfaatlerin, tam süreli emsal işçiye göre çalıştığı süreyle orantılı olarak ödenmesi kuralı esastır.
Doğru seçenek olan orantılı ödeme ilkesi, İş Kanunu madde 13/213/2 kapsamında açıkça düzenlenmiştir. Kısmi süreli iş sözleşmesiyle çalışan işçi, ayrımı haklı kılan bir neden olmadıkça tam süreli emsal işçiye göre farklı işleme tabi tutulamaz ancak ücret ve bölünebilir menfaatler çalıştığı süreyle orantılı olarak ödenir.

Adım Adım Çözüm

1
48574857 sayılı İş Kanunu madde 1313 hükmünü analiz et.
Kısmi süreli iş sözleşmesinin tanımı ve uygulama esasları belirlenir.
Yasal dayanağı tespit etmek doğru cevaba ulaşmanın ilk adımıdır.
2
Kısmi süreli çalışan işçinin mali haklarının hesaplanma yöntemini (pro-rata temporis) hatırla.
Bölünebilir menfaatlerin çalışma süresiyle orantılı (emsal işçiye göre) ödenmesi gerektiği sonucuna varılır.
Kanun koyucu, tam süreli ve kısmi süreli işçiler arasında adaleti sağlamak için çalışma süresine dayalı bir oranlama öngörmüştür.

Anahtar Kavram

Orantılılık İlkesi (Pro-rata Temporis)

Daha Fazla Pratik

Emsal işçi kavramının tanımını ve işyerinde emsal işçi bulunmadığında başvurulacak kriterleri inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 66Soru

Bir mobilya fabrikasında, fabrikanın asli ve sürekli işi olan "montaj hattı işçiliği" görevinde çalıştırılmak üzere yeni bir personel istihdam edilmiştir. İşveren, herhangi bir esaslı veya objektif neden göstermeksizin bu işçi ile 1818 ay süreli yazılı bir iş sözleşmesi imzalamıştır.

48574857 sayılı İş Kanunu hükümleri dikkate alındığında, yapılan bu sözleşmenin hukuki niteliğiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sözleşme, objektif neden eksikliği sebebiyle yapıldığı andan itibaren belirsiz süreli iş sözleşmesi sayılır.

Cevap

Sözleşme, objektif bir neden bulunmadığı takdirde başlangıçtan itibaren belirsiz süreli iş sözleşmesi olarak kabul edilir.
48574857 sayılı İş Kanunu'nun 1111. maddesine göre; belirli süreli iş sözleşmesi, işin tamamlanması veya belirli bir olgunun ortaya çıkması gibi objektif koşullara bağlı olarak yapılabilir. Esaslı bir neden olmadan yapılan her türlü belirli süreli sözleşme, kanun gereği başlangıçtan itibaren belirsiz süreli sayılır. Mobilya fabrikasındaki montaj işi sürekli bir iş olduğundan ve bir proje veya geçici durum belirtilmediğinden objektif neden yoktur.

Adım Adım Çözüm

1
İşin niteliğini ve süresini analiz et
İş "montaj hattı işçiliği" olup fabrikanın asli ve sürekli işidir. Sözleşme süresi 1818 ay olarak belirlenmiştir.
Belirli süreli sözleşme yapılabilmesi için işin niteliğinin bu türe uygun olması gerekir.
2
Objektif (esaslı) neden varlığını kontrol et
Senaryoda herhangi bir objektif neden (belirli bir işin tamamlanması, projelik iş vb.) belirtilmemiştir.
48574857 sayılı İş Kanunu Md. 11, belirli süreli sözleşme için objektif neden şartı arar.
3
Hukuki sonucu belirle
Objektif neden olmaksızın yapılan belirli süreli sözleşme, başlangıçtan itibaren belirsiz süreli sayılır.
İşçinin iş güvencesinden yoksun bırakılmasını önlemek amacıyla kanun bu dönüşümü öngörür.

Anahtar Kavram

Belirli süreli iş sözleşmesi yapılabilmesi için objektif bir nedenin varlığı şarttır; aksi halde sözleşme başlangıçtan itibaren belirsiz süreli kabul edilir.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 67Soru

Bir özel banka, genel müdürlük bünyesinde sürekli olarak ihtiyaç duyulan 'Müşteri İlişkileri Temsilcisi' kadrosunda görevlendirmek üzere yeni bir çalışanla 22 yıl süreli yazılı bir iş sözleşmesi imzalamıştır. Sözleşmede işin belirli bir sürede tamamlanmasını gerektiren veya belirli bir olgunun ortaya çıkmasına bağlı herhangi bir objektif neden belirtilmemiştir. 48574857 sayılı İş Kanunu hükümleri dikkate alındığında, bu sözleşmenin hukuki durumuyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Objektif bir neden bulunmadığı için sözleşme yapıldığı andan itibaren belirsiz süreli kabul edilir.

Cevap

Sözleşme, geçerli bir objektif neden içermediği için yapıldığı tarihten itibaren belirsiz süreli iş sözleşmesi hükümlerine tabi olur.
İş hukukunda asıl olan belirsiz süreli iş sözleşmesidir. Belirli süreli bir iş sözleşmesi yapılabilmesi için işin belirli bir sürede tamamlanması, belirli bir olgunun ortaya çıkması veya mevsimlik iş gibi objektif koşulların varlığı şarttır. Bu koşullar olmaksızın yapılan sözleşmeler, tarafların iradesine bakılmaksızın belirsiz süreli kabul edilir.

Adım Adım Çözüm

1
İşin niteliğini ve sürekliliğini analiz et.
Müşteri ilişkileri temsilciliği, bankanın asıl ve sürekli işleri arasındadır.
Belirli süreli sözleşme yapılabilmesi için işin geçici bir nitelik taşıması veya belirli bir işin tamamlanması gibi şartlar aranır.
2
Objektif nedenin varlığını kontrol et.
Senaryoda herhangi bir objektif (esaslı) neden gösterilmediği belirtilmiştir.
48574857 sayılı İş Kanunu Madde 1111 uyarınca, belirli süreli iş sözleşmesi objektif koşullara bağlı olarak yapılabilir.
3
Hukuki sonucu belirle.
Objektif neden olmaksızın kurulan sözleşme belirsiz süreli sayılır.
Kanun, işçiyi korumak amacıyla belirli süreli sözleşmenin kötüye kullanımını engellemek için bu tür durumlarda sözleşmenin baştan itibaren belirsiz süreli olduğunu kabul eder.

Anahtar Kavram

Belirli süreli iş sözleşmesi kurmak için 'objektif neden' (esaslı neden) zorunluluğu.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 68Soru

İş hukukunda taraflar, kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça iş sözleşmesinin türünü ve içeriğini belirlemekte serbest oldukları gibi, sözleşmenin yapılma şekli konusunda da kural olarak serbesttirler. Ancak 4857 sayılı İş Kanunu, ispat kolaylığı sağlamak ve işçiyi bilgilendirmek amacıyla bu genel kurala bazı istisnalar ve özel yükümlülükler getirmiştir.

Buna göre, iş sözleşmesinin şekli ve buna bağlı yükümlülükler ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Süresi altı ay olarak kararlaştırılan belirli süreli bir iş sözleşmesinin geçerliliği, bu sözleşmenin yazılı şekilde yapılmasına bağlıdır.

Cevap

Süresi bir yıldan az olan (örneğin altı ay) belirli süreli iş sözleşmelerinin yazılı yapılması bir geçerlilik şartı değildir.
4857 sayılı İş Kanunu'nun 8. maddesinin 2. fıkrasına göre; 'Süresi bir yıl ve daha fazla olan iş sözleşmelerinin yazılı şekilde yapılması zorunludur.' Dolayısıyla, süresi altı ay olarak belirlenen bir belirli süreli iş sözleşmesinin yazılı yapılması kanuni bir zorunluluk veya geçerlilik şartı değildir. Bu tür kısa süreli sözleşmeler sözlü olarak da geçerli bir şekilde kurulabilir.

Adım Adım Çözüm

1
Genel kuralı hatırla
İş sözleşmeleri kural olarak şekil serbestisine tabidir.
Sözleşme özgürlüğü gereği taraflar sözleşmeyi diledikleri şekilde (sözlü veya yazılı) kurabilirler.
2
Yazılı şekil zorunluluğu olan halleri incele
Süresi 1 yıl+ belirli süreli sözleşmeler, çağrı üzerine çalışma, uzaktan çalışma ve takım sözleşmeleri yazılı olmalıdır.
İş Kanunu bu türleri özel olarak yazılı şekle tabi tutmuştur.
3
Seçeneklerdeki süreyi kontrol et
Altı ay süreli bir sözleşme, yasal 'bir yıl' sınırının altındadır.
4857 sayılı Kanun m. 8/2 uyarınca yazılı şekil zorunluluğu sadece 1 yıl ve daha uzun süreli belirli süreli sözleşmeler için öngörülmüştür.

Anahtar Kavram

İş Sözleşmesinde Şekil Serbestisi ve İstisnaları
Soru 69Soru

4857 sayılı İş Kanunu ve Türk Medeni Kanunu hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; 16 yaşını doldurmuş ancak henüz ergin (reşit) olmamış bir bireyin iş sözleşmesi akdederek çalışmaya başlamasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sınırlı ehliyetsiz statüsündeki bu bireyin yapacağı iş sözleşmesinin hukuken geçerlik kazanabilmesi için yasal temsilcisinin (veli veya vasi) açık veya örtülü rızası gereklidir.

Cevap

Sınırlı ehliyetsiz statüsündeki bireyin yapacağı iş sözleşmesinin geçerliliği için yasal temsilcisinin rızası gereklidir.
Türk Medeni Kanunu'na göre 18 yaşını doldurmamış bireyler sınırlı ehliyetsizdir. Borç yükleyici bir sözleşme olan iş sözleşmesinin geçerli bir şekilde kurulabilmesi için yasal temsilcinin (veli veya vasi) önceden izin veya sonradan icazet vermesi şarttır.

Adım Adım Çözüm

1
Bireyin medeni hakları kullanma ehliyetini belirle.
16 yaşındaki birey henüz ergin olmadığı için Medeni Kanun uyarınca 'sınırlı ehliyetsiz' statüsündedir.
18 yaşını doldurmamış bireyler kural olarak tam ehliyetli değildir.
2
İş sözleşmesinin hukuki niteliğini analiz et.
İş sözleşmesi, işçiye iş görme borcu yükleyen iki taraflı bir sözleşmedir.
Borç yükleyici işlemler sınırlı ehliyetsizler tarafından ancak yasal temsilci onayı ile yapılabilir.
3
İş Kanunu'ndaki mutlak yasakları kontrol et.
Yer altı işleri ve sanayide gece çalışması 18 yaş altı için her durumda yasaktır.
İşçinin korunması ilkesi gereği bazı işlerde rıza dahi yasağı kaldırmaz.

Anahtar Kavram

İş Sözleşmesi Yapma Ehliyeti ve Sınırlı Ehliyetsizlik

Daha Fazla Pratik

Çocuk ve genç işçilerin günlük ve haftalık çalışma süreleri ile dinlenme süreleri arasındaki farkları inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 70Soru

4857 sayılı İş Kanunu’na tabi bir iş yerinde, taraflar arasında akdedilen bireysel iş sözleşmesine "İşçinin işe uyumunu ve performansını denetlemek amacıyla 33 aylık deneme süresi konulmuştur." şeklinde bir hüküm eklenmiştir. İş yerinde yürürlükte olan herhangi bir toplu iş sözleşmesi bulunmamaktadır. İşçi çalışmaya başladıktan 7575 gün sonra, işveren "deneme süresi içerisinde performansın yetersiz görüldüğü" gerekçesiyle sözleşmeyi derhal feshetmiştir. Bu uyuşmazlıkta feshin geçerliliği ve sonuçları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Deneme süresinin bireysel sözleşmelerdeki üst sınırı 22 ay olduğundan, 33 aylık kararlaştırma sadece 22 ayı aşan kısım için geçersizdir; bu nedenle 7575. günde yapılan fesih için ihbar öneline uyulmalı veya ihbar tazminatı ödenmelidir.

Cevap

Deneme süresinin bireysel iş sözleşmelerindeki yasal sınırı 2 aydır; bu süreyi aşan fesihlerde ihbar tazminatı ödenmelidir.
4857 sayılı İş Kanunu’nun 15. maddesine göre deneme süresi bireysel sözleşmelerde en fazla 2 ay olabilir. İş yerinde toplu iş sözleşmesi bulunmadığı sürece bu süre tarafların anlaşmasıyla dahi uzatılamaz. Sözleşmeye yazılan 3 aylık süre, yasal sınırı aşan (2 aydan sonraki) kısım için geçersizdir. İşçi 75. günde işten çıkarıldığına göre yasal 2 aylık deneme süresi dolmuştur. Bu durumda işveren, deneme süresinin sağladığı 'tazminatsız ve bildirimsiz fesih' hakkını kaybetmiş olur ve işçiye ihbar süresi tanımak veya ihbar tazminatı ödemek zorundadır.

Adım Adım Çözüm

1
Yasal sınırın tespiti
4857 sayılı İş Kanunu Md. 15 uyarınca deneme süresi en çok 22 ay olabilir.
Bireysel iş sözleşmelerinde kanunun koyduğu azami sınırı bilmek gerekir.
2
İstisnanın değerlendirilmesi
Süre ancak toplu iş sözleşmesi (TİS) ile 44 aya kadar uzatılabilir; olayda TİS yoktur.
Sürenin uzatılma şartının sadece TİS'e bağlı olduğunu doğrulamak gerekir.
3
Sözleşme hükmünün geçerliliği
33 aylık süre kararlaştırması sadece 22 ayı aşan kısım için geçersizdir (kısmi geçersizlik).
Kanuna aykırı sürenin hukuki durumunu belirlemek gerekir.
4
Feshin zamanlaması ve sonuçları
7575. gün yasal 22 aylık sınırı aştığı için deneme süresi avantajı (ihbarsız fesih) sona ermiştir; ihbar tazminatı doğar.
Yasal deneme süresi bittikten sonra yapılan feshin mali yükümlülüğünü saptamak gerekir.

Anahtar Kavram

Deneme süresinin yasal sınırları ve aşılması durumunda ortaya çıkan ihbar tazminatı yükümlülüğü.

Daha Fazla Pratik

Toplu iş sözleşmesi ile deneme süresinin 4 aya çıkarıldığı durumlarda, 3. ayda yapılan feshin sonuçlarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 71Soru

4857 sayılı İş Kanunu uyarınca, iş sözleşmesinin şekli ve bu bağlamda tarafların ispat ile belge verme yükümlülüklerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İş sözleşmeleri, Kanun'da aksi belirtilmedikçe özel bir şekle tabi değildir; ancak yazılı sözleşme yapılmayan hallerde işveren, işçiye en geç iki ay içinde çalışma koşullarını gösteren imzalı bir belge vermekle yükümlüdür.

Cevap

İş sözleşmelerinde kural olarak şekil serbestisi bulunmakla birlikte, yazılı yapılmayan hallerde işverenin iki ay içinde çalışma koşullarını içeren bir belge verme yükümlülüğü vardır.
4857 sayılı İş Kanunu'nun 8. maddesi uyarınca iş sözleşmelerinde kural 'şekil serbestisi'dir. Ancak işçiyi koruma amacıyla, yazılı sözleşme yapılmayan ve süresi bir ayı geçen durumlarda işverene, işçiye en geç iki ay içinde çalışma koşullarını (ücret, süre, fesih şartları vb.) gösteren imzalı bir belge verme borcu yüklenmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Genel kuralı hatırla
İş Kanunu Md. 8'e göre iş sözleşmeleri özel bir şekle tabi değildir (şekil serbestisi).
Hukukumuzda sözleşme özgürlüğünün bir yansıması olarak şekil serbestisi esastır.
2
Yazılı belge yükümlülüğünü analiz et
Yazılı sözleşme yoksa, işveren en geç 2 ay içinde imzalı bir belge vermelidir.
İşçinin çalışma koşullarını bilmesi ve ispat kolaylığı sağlamak amaçlanmıştır.
3
İstisnaları kontrol et
1 yıl ve üzeri belirli süreli, çağrı üzerine ve uzaktan çalışma sözleşmeleri yazılı olmak zorundadır.
Bazı sözleşme türlerinde koruyucu amaçla şekil şartı getirilmiştir.

Anahtar Kavram

İş Sözleşmesinde Şekil Serbestisi ve Yazılı Belge Yükümlülüğü

Daha Fazla Pratik

İş sözleşmesinin süresi bir ayı geçmiyorsa yazılı belge verme yükümlülüğünün doğmadığını unutmayın. Bu istisnayı içeren sorulara hazırlıklı olun.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 72Soru

4857 sayılı İş Kanunu ve Uzaktan Çalışma Yönetmeliği hükümleri dikkate alındığında, uzaktan çalışma ilişkisi ve sözleşmesi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İşveren; uzaktan çalışanı, yaptığı işin niteliğini dikkate alarak iş sağlığı ve güvenliği önlemleri hususunda bilgilendirmek, gerekli eğitimi vermek ve sağlık gözetimini sağlamakla yükümlüdür.

Cevap

İşverenin uzaktan çalışanı iş sağlığı ve güvenliği konusunda bilgilendirme, eğitme ve sağlık gözetimini sağlama yükümlülüğünün bulunduğunu belirten ifade doğrudur.
Doğru ifade, işverenin uzaktan çalışan işçiye karşı iş sağlığı ve güvenliği kapsamında bilgilendirme, eğitim ve sağlık gözetimi yükümlülüklerinin devam ettiğini belirtmektedir. Uzaktan Çalışma Yönetmeliği'nin 12. maddesi bu sorumlulukları açıkça düzenlemiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Uzaktan çalışma sözleşmesinin şekil şartı incelenir.
4857 sayılı İş Kanunu madde 14 uyarınca bu sözleşme yazılı yapılmak zorundadır ve bu bir geçerlilik şartıdır.
Kanun koyucu belirli sözleşme türleri için yazılı şekli geçerlilik koşulu olarak belirlemiştir.
2
İşverenin iş sağlığı ve güvenliği (İSG) sorumluluğu değerlendirilir.
Uzaktan Çalışma Yönetmeliği madde 12 uyarınca işveren, işçiyi bilgilendirmek, eğitmek ve sağlık gözetimini yapmakla yükümlüdür.
İşverenin işçiyi gözetme borcu uzaktan çalışmada da devam eder.
3
Geçiş süreci ve onay mekanizması kontrol edilir.
Zorlayıcı nedenler dışında uzaktan çalışmaya geçiş için işçinin onayı şarttır.
Çalışma koşullarında esaslı değişiklik prosedürü işletilmelidir.

Anahtar Kavram

Uzaktan çalışma sözleşmesinin unsurları ve tarafların hak/borçları
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 73Soru

4857 sayılı İş Kanunu'nun 1616. maddesinde düzenlenen "takım sözleşmesi" ve bu sözleşmenin hukuki sonuçları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Takım sözleşmesinde ismi geçen işçilerden her birinin işe başlamasıyla, o işçi ile işveren arasında münferit bir iş sözleşmesi yapılmış sayılır.

Cevap

Takım sözleşmesinde ismi geçen işçilerden her birinin işe başlamasıyla, o işçi ile işveren arasında münferit bir iş sözleşmesi yapılmış sayılır.
Takım sözleşmesi, bir grup işçiyi temsilen bir takım kılavuzu tarafından yapılan ancak işçilerin işe başlamasıyla birlikte her biri için ayrı birer bireysel (münferit) iş sözleşmesine dönüşen özel bir sözleşme türüdür. Bu durum 4857 sayılı İş Kanunu'nun 16. maddesinin ikinci fıkrasında açıkça belirtilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
İlgili kanun maddesini belirle.
4857 sayılı İş Kanunu madde 16.
Takım sözleşmesinin tanımı ve sonuçları bu maddede düzenlenmiştir.
2
İşçilerin işe başlamasının hukuki sonucunu analiz et.
Münferit (bireysel) iş sözleşmesinin kurulması.
Kanun, takım sözleşmesinin işe başlama anıyla birlikte her işçi için ayrı bir sözleşmeye dönüşeceğini öngörür.

Anahtar Kavram

Takım Sözleşmesinin Münferit Sözleşmeye Dönüşümü

İpuçları

1
İş Kanunu madde 16'ya göre bu sözleşmenin şekil şartını ve işe başlama anındaki değişimini düşünün.

Daha Fazla Pratik

Takım sözleşmesinde yer alan işçilerin ücretlerinin korunması amacıyla getirilen 'takım kılavuzuna ödeme yasağı' kuralını tekrar ediniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 74Soru

Özel bir şirkette idari personel olarak çalışan ve mevcut iş sözleşmesi 'belirsiz süreli tam süreli' olan bir işçinin, işverenin dijitalleşme politikası kapsamında çalışma yerinin ev olarak değiştirilmesi planlanmaktadır. 4857 sayılı İş Kanunu ve Uzaktan Çalışma Yönetmeliği hükümleri uyarınca, bu hukuki dönüşüm süreci ve yeni çalışma düzeninin tabi olduğu kurallar hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Geçiş süreci için -zorunlu nedenlerle işyerinin tamamında veya bir bölümünde bu modele geçilmesi hali dışında- işçinin onayı zorunludur ve yapılacak yazılı sözleşmede iş araçları ile ekipmanın korunmasına dair yükümlülüklerin yer alması kanuni bir geçerlilik şartıdır.

Cevap

Uzaktan çalışmaya geçişte zorunlu nedenler hariç işçinin onayı aranır ve sözleşmenin yazılı yapılması ile kanunda sayılan unsurları içermesi zorunludur.
Uzaktan çalışma ilişkisi 4857 sayılı İş Kanunu uyarınca yazılı olarak kurulması gereken bir sözleşme türüdür. Bu sözleşmede işin tanımı, yapılma şekli, süresi, yeri, ücret, iş araçları ve ekipmanların korunmasına ilişkin hükümlerin yer alması zorunludur. Ayrıca, işyerinde mücbir sebep (zorunlu neden) bulunmadığı sürece, mevcut bir iş ilişkisinin uzaktan çalışmaya dönüştürülmesi işçinin rızasına bağlıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Dönüşüm Usulünü İncele
İşçinin onayı gerekir.
Uzaktan Çalışma Yönetmeliği uyarınca, geçiş süreci tarafların anlaşması veya işçinin onayı ile mümkündür.
2
İstisna Durumunu Belirle
Zorunlu nedenler (mücbir sebep).
İşyerinde zorunlu nedenlerin varlığı halinde işçinin onayı aranmadan bu modele geçilebilir.
3
Şekil Şartını Kontrol Et
Yazılı şekil şartı.
4857 Sayılı Kanun Madde 14 uyarınca uzaktan çalışma ilişkisinin yazılı kurulması esastır.
4
Sözleşme İçeriğini Doğrula
Ekipman ve korunma hükümleri.
Kanun, sözleşmede iş araçları ve ekipmanların korunmasına dair yükümlülüklerin bulunmasını zorunlu kılar.

Anahtar Kavram

Uzaktan Çalışma Sözleşmesi'nin Kuruluşu ve Hukuki Rejimi
Soru 75Soru

4857 sayılı İş Kanunu ve doktrin çerçevesinde, iş sözleşmesini diğer iş görme borcu doğuran sözleşmelerden (eser, vekalet vb.) ayıran en temel kurucu unsur olan 'bağımlılık' (subordinasyon) ilişkisinin hukuki niteliği ve kapsamı dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İş hukukundaki bağımlılık; işçinin işverenin otoritesi altında, onun yönetim hakkına dayanan emir ve talimatlarına tabi olmasını ifade eden kişisel ve hukuki bir bağımlılıktır; bu unsurun gerçekleşmesi için işçinin işverene ekonomik olarak muhtaç olması şart değildir.

Cevap

İş hukukundaki bağımlılık; işçinin işverenin otoritesi altında, onun yönetim hakkına dayanan emir ve talimatlarına tabi olmasını ifade eden kişisel ve hukuki bir bağımlılıktır; bu unsurun gerçekleşmesi için işçinin işverene ekonomik olarak muhtaç olması şart değildir.
Bağımlılık unsuru, iş sözleşmesini diğer iş görme sözleşmelerinden ayıran en karakteristik özelliktir. Doktrin ve Yargıtay uygulamasına göre bu bağımlılık, işçinin işverenin emir ve talimatlarına, yani yönetim hakkına tabi olduğu 'hukuki/kişisel' bir bağımlılıktır. İşçinin varlıklı olması veya ekonomik olarak işverene muhtaç olmaması, aradaki hukuki bağımlılık ilişkisini ve dolayısıyla iş sözleşmesinin varlığını ortadan kaldırmaz.

Adım Adım Çözüm

1
İş sözleşmesinin kurucu unsurlarını hatırla.
İş görme, ücret ve bağımlılık.
Sözleşmenin tanımını ve karakterini belirlemek için gereklidir.
2
Bağımlılık unsurunun hukuki niteliğini analiz et.
Bağımlılık, 'hukuki/kişisel bağımlılık' (subordinasyon) olarak tanımlanır.
İşçiyi bir 'eser' müteahhidinden veya 'vekalet' verenden ayıran temel kriter budur.
3
Ekonomik bağımlılık ile hukuki bağımlılık arasındaki farkı ayırt et.
Hukuki bağımlılık kurucu bir unsurdur, ekonomik bağımlılık ise sosyolojik bir durumdur ancak sözleşmenin varlığı için şart değildir.
KPSS düzeyindeki ileri seviye analizlerde bu ayrım belirleyicidir.

Anahtar Kavram

Hukuki Bağımlılık (Subordinasyon)
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 76Soru

Bir kamu kurumunun genel temizlik ve dezenfeksiyon işlerini yürütmek üzere, ekip başı (K)(K) ile kurum yetkilileri arasında 1212 kişilik bir çalışma grubu adına "takım sözleşmesi" düzenlenmiştir. Bu sözleşmenin içeriği ve hukuki sonuçları ile ilgili 48574857 sayılı İş Kanunu'nun 1616. maddesi uyarınca aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sözleşmede her işçinin kimliğinin ve alacağı ücretin ayrı ayrı belirtilmesi yasal bir zorunluluktur.

Cevap

Sözleşmede her işçinin kimliğinin ve alacağı ücretin ayrı ayrı belirtilmesi yasal bir zorunluluktur.
Doğru seçenek, takım sözleşmesinde her işçinin kimlik ve ücret bilgilerinin yer almasının zorunlu olduğunu belirtmektedir. 48574857 sayılı İş Kanunu'nun 1616. maddesine göre takım sözleşmesi yazılı yapılmalı ve sözleşmede ismi geçen her bir işçinin kimliği ile alacağı ücretin ayrı ayrı gösterilmesi gerekmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
İlgili yasal dayanağın tespit edilmesi.
48574857 sayılı İş Kanunu Madde 1616.
Takım sözleşmesi ve unsurları bu madde ile düzenlenmiştir.
2
Şekil şartının kontrol edilmesi.
Yazılı şekil zorunluluğu.
Kanun takım sözleşmesinin yazılı yapılmasını emreder.
3
Sözleşme içeriğinin incelenmesi.
Her işçinin kimlik ve ücret bilgisi.
Her bir işçi için ayrı ayrı şartların belirlenmesi şeffaflık ve hak kaybını önlemek içindir.
4
Ücret ödeme yetkisinin değerlendirilmesi.
Takım kılavuzunun ücret alma yetkisi yoktur.
İşçilerin emeğinin karşılığını doğrudan işverenden alması esastır.

Anahtar Kavram

Takım Sözleşmesinin Yazılılık Şartı ve Münferit Sözleşmeye Dönüşümü

Daha Fazla Pratik

Takım sözleşmesinde ücretlerin ödenmemesi durumunda işverenin müteselsil sorumluluğu konusunu inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 77Soru

Bir kamu kurumu, kütüphanesindeki nadir el yazması eserlerin dijital restorasyonu ve konservasyonu için bir uzmanla anlaşmıştır. Yapılan teknik inceleme ve hazırlanan iş planı sonucunda, işin niteliği gereği toplam 2626 iş günü süreceği kesin olarak tespit edilmiştir. Sözleşmenin ifası sırasında 1212. iş gününde taraflar arasında işin yürütümüne dair ciddi bir uyuşmazlık çıkmıştır.

Bu uyuşmazlığın çözümü ve tarafların hakları ile ilgili 48574857 sayılı İş Kanunu'nun kapsamı ve istisnaları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yapılan işin niteliği itibarıyla 3030 iş gününü aşmaması nedeniyle bu ilişki süreksiz iş niteliğindedir ve fesihte İş Kanunu’nun bildirimli fesih (Madde 1717) hükümleri uygulanamaz.

Cevap

İşin niteliği itibarıyla 30 iş gününü aşmaması nedeniyle bu ilişki süreksiz iş niteliğindedir ve fesihte İş Kanunu’nun bildirimli fesih hükümleri uygulanamaz.
İş Kanunu'nun 1010. maddesine göre, niteliği bakımından en çok 3030 iş günü süren işler süreksiz iştir. Aynı maddenin ikinci fıkrası, bildirimli fesihi düzenleyen 1717. maddenin süreksiz işlerde uygulanmayacağını, bunun yerine Türk Borçlar Kanunu hükümlerinin uygulanacağını hükme bağlamıştır. Senaryodaki iş 2626 iş günü sürdüğü için süreksiz iş niteliğindedir ve İş Kanunu Madde 1717 uygulama alanı bulamaz.

Adım Adım Çözüm

1
İşin süresini ve niteliğini analiz etme
İş 2626 iş günü sürecektir.
İş Kanunu Madde 1010'a göre 3030 iş gününe kadar olan işler 'süreksiz iş' olarak tanımlanır.
2
Uygulanacak hukuk rejimini belirleme
Süreksiz işlerde İş Kanunu'nun büyük bir kısmı uygulanmaz, Borçlar Kanunu (TBK) uygulanır.
İş Kanunu Madde 1010, süreksiz işlerde hangi maddelerin uygulanmayacağını açıkça listelemiştir.
3
İstisnaları kontrol etme
Madde 1717 (Bildirimli Fesih) uygulanmayan maddeler arasındadır.
Madde 1010 fıkra 22 uyarınca; 3,8,12,13,14,15,17,23,24,25,26,27,28,29,30,31,34,53,54,55,56,57,58,59,75,803, 8, 12, 13, 14, 15, 17, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31, 34, 53, 54, 55, 56, 57, 58, 59, 75, 80 ve geçici 66. maddeler süreksiz işlerde uygulanmaz.

Anahtar Kavram

Süreksiz İşlerde İş Kanunu'nun Uygulama Alanı İstisnaları

İpuçları

1
İş Kanunu'ndaki süreksiz iş tanımındaki '30 iş günü' sınırına dikkat edin.
2
Süreksiz işlerde İş Kanunu'nun hangi maddelerinin (özellikle fesih ve tazminat) uygulanmadığını listeleyen 10. maddeyi hatırlayın.
3
Deneme süresi (Madde 15), İhbar süresi (Madde 17) ve Kıdem tazminatı hükümlerinin süreksiz işlerde uygulanmadığını unutmayın.

Daha Fazla Pratik

İş Kanunu Madde 10'da sayılan istisnaların tam listesini ezberlemek, bu tür karmaşık soruların çözümünde kritik rol oynar.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 78Soru

(K) İşletmesi bünyesinde yürürlükte olan toplu iş sözleşmesinde deneme süresi 33 ay olarak kararlaştırılmıştır. İşletme yönetimi, yeni işe aldığı bir uzman yardımcısı ile imzaladığı yazılı bireysel iş sözleşmesine "işçinin yetkinliklerinin test edilmesi amacıyla 44 aylık deneme süresi uygulanacaktır" hükmünü eklemiştir. Söz konusu işçi, işe başladıktan sonraki 100100. günde, işveren tarafından "deneme süresi içindeki performansının beklentileri karşılamadığı" gerekçesiyle herhangi bir bildirim süresine uyulmaksızın ve tazminat ödenmeksizin işten çıkarılmıştır.

4857 sayılı İş Kanunu ve toplu iş hukuku prensipleri uyarınca, bu fesih işlemiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bireysel sözleşmedeki deneme süresi kaydı toplu iş sözleşmesindeki 3 aylık sınırı aşamaz; bu nedenle 100. günde yapılan fesih deneme süresi hükümlerine tabi değildir ve işçiye ihbar tazminatı ödenmelidir.

Cevap

Bireysel sözleşmedeki deneme süresi kaydı toplu iş sözleşmesindeki süreyi aşamayacağı için 100. günde yapılan fesih deneme süresi kapsamında değerlendirilemez ve bildirim şartına (ihbar tazminatına) tabidir.
4857 sayılı İş Kanunu'nun emredici hükümleri ve Toplu İş Sözleşmesi (TİS) prensipleri uyarınca, TİS'te yer alan bir hüküm bireysel iş sözleşmesi ile ancak işçi lehine olacak şekilde değiştirilebilir. Deneme süresinin uzatılması işçinin iş güvencesinden yoksun kaldığı ve işverenin tazminatsız fesih hakkına sahip olduğu süreyi uzattığı için işçi aleyhine bir düzenlemedir. Bu durumda TİS'teki 3 aylık süre, bireysel sözleşmedeki 4 aylık süreye üstün gelir. 100. gün itibarıyla 3 aylık geçerli deneme süresi dolduğundan, işveren artık deneme süresi hükümlerinden yararlanamaz ve bildirim sürelerine uymak zorundadır.

Adım Adım Çözüm

1
Kanuni sınırların tespiti
4857 sayılı İş Kanunu Md. 15'e göre deneme süresi bireysel sözleşmede en çok 22 ay, TİS ile en çok 44 ay olabilir.
Yasal çerçeveyi çizmek.
2
Normlar hiyerarşisi analizi
İşyerinde TİS deneme süresini 33 ay olarak belirlemiştir. Bireysel sözleşme ile bu sürenin 44 aya çıkarılması işçi aleyhinedir (fesih serbestisini artırır).
TİS hükümlerinin bireysel sözleşme üzerindeki emredici etkisini belirlemek.
3
Geçerli sürenin belirlenmesi
Bireysel sözleşmedeki 44 aylık hüküm, TİS'teki 33 aylık sınırı aştığı ölçüde geçersizdir. Geçerli deneme süresi 33 aydır.
İşçi lehine olan normun üstünlüğü ilkesini uygulamak.
4
Fesih tarihinin değerlendirilmesi
100100. gün, geçerli olan 33 aylık ( 90~90 gün) deneme süresinin dışındadır.
Feshin hukuki niteliğini (deneme süresi fesihi mi yoksa normal fesih mi) netleştirmek.
5
Hukuki sonucun tayini
Deneme süresi bittikten sonra yapılan fesihlerde bildirim sürelerine uyulmalı veya ihbar tazminatı ödenmelidir.
Sonuca ulaşmak.

Anahtar Kavram

Toplu İş Sözleşmesi ve Bireysel İş Sözleşmesi Arasındaki Yararlılık Çatışması

İpuçları

1
Toplu iş sözleşmesi ile bireysel sözleşme hükümleri çatıştığında hangisinin üstün geleceğini düşünün.
2
Deneme süresinin uzun olması mı yoksa kısa olması mı işçinin lehinedir? İşçi lehine olan hükmün önceliğini hatırlayın.
3
TİS 3 ay demişse, bireysel sözleşme bunu işçi aleyhine olacak şekilde (yani süreyi uzatarak) değiştiremez. Geçerli süreyi 3 ay kabul ederek 100. günü değerlendirin.

Daha Fazla Pratik

İşçinin aynı işverene bağlı farklı bir işyerinde tekrar işe alınması durumunda deneme süresi konulup konulamayacağını araştırınız.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 79Soru

48574857 sayılı İş Kanunu, Türk Medeni Kanunu ve Çocuk ve Genç İşçilerin Çalıştırılma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; 1515 yaşını doldurmuş ancak 1818 yaşını tamamlamamış bir 'genç işçi' ile kurulan iş ilişkisinde ehliyet ve çalışma yasaklarına dair aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yasal temsilcisinin rızasıyla işe giren genç işçi, fiil ehliyeti kısıtlı olduğu için bu sözleşmeden doğan ücret alacağı davası açmak veya işvereni ibra etmek gibi her bir hukuki işlem için temsilcisinden ayrı ve özel bir onay almak zorundadır.

Cevap

İş sözleşmesi yapmasına izin verilen genç işçinin, bu sözleşmeden doğan haklarını kullanmak için her defasında temsilcisinden ayrı onay alması gerektiği ifadesi yanlıştır.
Türk Medeni Kanunu'nun ilgili maddeleri uyarınca, yasal temsilcisi tarafından bir işe girmesine izin verilen sınırlı ehliyetsiz birey, bu işin icrasından doğan haklarını kullanma ve borçlarını yerine getirme konusunda tam ehliyetli kabul edilir. Dolayısıyla ücret alacağı için dava açması veya iş ilişkisine dair işlemler yapması için her seferinde temsilcisinden ayrı bir 'özel yetki' veya 'onay' alması zorunluluğu bulunmamaktadır. Bu durum, yanlış olan seçeneğin temelini oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
Ehliyet durumunu analiz et
1515-1818 yaş arası bireyler sınırlı ehliyetsizdir; yasal temsilci rızasıyla iş sözleşmesi yapabilirler.
İş sözleşmesi kişiyi borç altına soktuğu için Medeni Kanun uyarınca temsilci onayı şarttır.
2
Yasakları kontrol et
Sanayi işlerinde gece çalışması ve yer altı işleri 1818 yaşından küçükler için mutlak yasaktır.
Bu yasaklar kamu düzenini korumaya yönelik emredici hükümlerdir.
3
Şekil şartını değerlendir
İlgili yönetmelik gereği çocuk ve genç işçilerle yapılan sözleşmeler yazılı olmalıdır.
Küçüklerin haklarının korunması ve ispat kolaylığı için şekil serbestisine istisna getirilmiştir.
4
Hak kullanım ehliyetini incele
Çalışmasına izin verilen küçük, o işin gerektirdiği işlemlerde (ücret alma, dava açma vb.) tam ehliyetli sayılır.
Türk Medeni Kanunu'nun meslek ve sanat icrasına izin verilen küçüklere tanıdığı genişletilmiş fiil ehliyeti ilkesi gereğidir.

Anahtar Kavram

Sınırlı Ehliyetsizlerin İş Sözleşmesi Yapma Kapasitesi ve Özel Çalışma Yasakları
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 80Soru

Bir film yapım şirketi, yeni bir dönem dizisinin dekor ve set kurulum işlerini yürütmek üzere, ekip sorumlusu (S)(S) ve onun temsil ettiği 1515 kişilik teknik kadro ile 48574857 sayılı İş Kanunu’nun 1616. maddesi uyarınca bir "takım sözleşmesi" akdetmiştir.

Bu olaydaki takım sözleşmesi ve doğuracağı hukuki sonuçlar ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İşveren, takımda yer alan işçilerin ücretlerini ekip sorumlusu (S)(S)'ye toplu olarak ödeyebilir ve ücretlerin işçilere dağıtım sorumluluğunu (S)(S)'ye devredebilir.

Cevap

İşverenin ücretleri ekip sorumlusuna toplu olarak ödeyebileceğini ve dağıtım sorumluluğunu ona devredebileceğini belirten seçenek yanlıştır.
4857 sayılı İş Kanunu'nun 1616. maddesinin 33. fıkrasına göre; 'Takım sözleşmesinde isimleri yazılı işçilerin ücretlerini işveren her birine ayrı ayrı ödemek zorundadır.' Takım kılavuzu olan (S)(S)'ye toplu ödeme yapılması veya dağıtımın ona bırakılması yasal olarak geçersizdir. Bu kural, işçiyi ekip liderinin olası istismarından korumayı amaçlar.

Adım Adım Çözüm

1
4857 sayılı İş Kanunu madde 1616 uyarınca takım sözleşmesinin şekil şartını kontrol et.
Sözleşmenin süresi ne olursa olsun yazılı yapılması zorunludur.
Yazılılık, takım sözleşmeleri için kanuni bir geçerlilik şartıdır.
2
İş sözleşmelerinin ne zaman kurulduğunu analiz et.
Sözleşmede adı geçen her işçi, işe fiilen başladığı an işverenle doğrudan bir iş ilişkisi kurmuş olur.
Takım sözleşmesi, bireysel iş sözleşmelerinin kurulmasına aracılık eden özel bir sözleşme türüdür.
3
Ücret ödeme usulünü ve takım kılavuzunun yetkilerini değerlendir.
İşveren ücretleri her işçiye şahsen ve ayrı ayrı ödemelidir; takım kılavuzuna toplu ödeme yapılamaz.
İşçinin ücret güvenliğini sağlamak amacıyla Kanun koyucu toplu ödeme ve kılavuzun kesinti yapma ihtimalini yasaklamıştır.

Anahtar Kavram

Takım Sözleşmesinde Ücret Ödeme Borcu ve Şahsilik İlkesi

İpuçları

1
Takım sözleşmesinde ekip lideri bir 'işveren' değil, sadece bir temsilcidir.
2
İşçilerin ücretlerinin korunması ilkesini düşünün; para doğrudan kime ödenmelidir?
3
İş Kanunu Madde 16/316/3, işverene ücretleri her bir işçiye 'ayrı ayrı' ödeme borcu yükler.

Daha Fazla Pratik

Takım sözleşmesi ile alt işverenlik (taşeronluk) arasındaki farkları ücret ödeme ve hukuki sorumluluk açısından karşılaştırın.
Tahmini Süre:2m 0s
ÖncekiSayfa 4 / 7Sonraki