İş Sözleşmesi ve Türleri

121 soru

Soru 41Soru

4857 sayılı İş Kanunu’nun 8. maddesine göre, yazılı sözleşme yapılmayan hallerde işverenin işçiye en geç iki ay içinde genel ve özel çalışma şartlarını, günlük ya da haftalık çalışma süresini, temel ücreti ve varsa ücret eklerini, ücret ödeme dönemini, süresi belirli ise sözleşmenin süresini ve fesih halinde tarafların uymak zorunda oldukları hükümleri gösteren yazılı bir belge verme yükümlülüğü bulunmaktadır.

Bu yükümlülüğe ilişkin kanuni düzenleme dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İş sözleşmesi iki aylık süre dolmadan sona ermişse, söz konusu bilgilerin en geç fesih tarihinde işçiye yazılı olarak verilmesi zorunludur.

Cevap

İş sözleşmesi iki aylık süre dolmadan sona ermişse, çalışma şartlarını içeren bilgilerin en geç fesih tarihinde işçiye yazılı olarak verilmesi zorunludur.
4857 sayılı İş Kanunu’nun 8. maddesinin son fıkrasına göre, yazılı belge verilmesi için öngörülen iki aylık süre dolmadan iş sözleşmesi sona ererse, işverenin bu bilgileri en geç fesih tarihinde işçiye yazılı olarak teslim etmesi yasal bir zorunluluktur.

Adım Adım Çözüm

1
İş Kanunu Madde 8'deki genel kuralı belirle.
Yazılı sözleşme yapılmayan durumlarda işverene 2 ay içinde bilgilendirme belgesi verme yükümlülüğü yüklenmiştir.
İşçinin çalışma şartlarını ispatlayabilmesi ve haklarını bilmesi amaçlanır.
2
Sürenin dolmasından önce gerçekleşen fesih durumunu incele.
Kanun, sözleşmenin 2 aylık süre dolmadan sona ermesi durumuna özel bir hüküm getirmiştir.
İş ilişkisi biterken işçinin elinde çalışma şartlarına dair yazılı bir ispat aracı bulunması sağlanmalıdır.
3
Fesih tarihindeki yükümlülüğü teyit et.
Sözleşme erken biterse, belge en geç fesih tarihinde verilmelidir.
Doğru hukuki prosedür budur.

Anahtar Kavram

Yazılı Bilgilendirme Yükümlülüğü ve İstisnai Süre

İpuçları

1
İş Kanunu'nun 8. maddesindeki 'iki aylık' genel süreyi ve bu süreden önce işten ayrılma durumunu düşünün.

Daha Fazla Pratik

Belirli süreli iş sözleşmelerinde (1 yıl ve üzeri) yazılı şeklin geçerlilik şartı olup olmadığını tekrar edin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 42Soru

4857 sayılı İş Kanunu hükümleri uyarınca, iş sözleşmelerinin şekli ve ispat yükümlülüğüne ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İş sözleşmeleri, Kanunda aksi belirtilmedikçe özel bir şekle tabi değildir.

Cevap

İş sözleşmelerinin, Kanunda aksi belirtilmedikçe özel bir şekle tabi olmaması doğru bir ifadedir.
4857 sayılı İş Kanunu'nun 8. maddesinin birinci fıkrası, 'İş sözleşmesi, Kanunda aksi belirtilmedikçe özel bir şekle tabi değildir.' hükmünü amirdir. Bu durum hukukumuzdaki şekil serbestisi ilkesinin yansımasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Genel kuralı belirle.
İş Kanunu madde 8'e göre iş sözleşmeleri için 'şekil serbestisi' ilkesi geçerlidir.
Türk İş Hukuku'nda sözleşmelerin tarafların iradesiyle herhangi bir şekle bağlı kalmaksızın kurulabilmesi esastır.
2
Yazılılık istisnalarını kontrol et.
Süresi 11 yıl ve üzeri belirli süreli sözleşmeler ile takım sözleşmeleri gibi özel türlerin yazılı yapılması zorunludur.
Kanun koyucu, bazı durumlarda işçiyi korumak veya ispat kolaylığı sağlamak amacıyla yazılılık şartı getirmiştir.
3
Belge verme yükümlülüğünü değerlendir.
Yazılı sözleşme yoksa, işverenin 22 ay içinde çalışma koşullarını bildiren yazılı bir belge vermesi gerekir.
Yazılı sözleşme yapılmasa dahi işçinin çalışma şartlarını bilmesi anayasal ve yasal bir haktır.

Anahtar Kavram

İş Sözleşmesinde Şekil Serbestisi ve Yazılılık İstisnaları
Tahmini Süre:45s
Soru 43Soru

Bir özel öğretim kurumu, büro personeli olarak istihdam edeceği bir çalışanla, işin niteliği süreklilik arz etmesine rağmen 1414 ay süreli bir iş sözleşmesi imzalamıştır. Sözleşmede bu sürenin belirlenmesine dair; işin tamamlanması, belirli bir olgunun ortaya çıkması veya belirli bir projenin yürütülmesi gibi herhangi bir objektif neden gösterilmemiştir.

Buna göre, 48574857 sayılı İş Kanunu hükümleri uyarınca, taraflar arasında akdedilen bu sözleşmenin hukuki niteliği aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sözleşme, objektif bir neden bulunmadığı için başlangıcından itibaren belirsiz süreli iş sözleşmesi sayılır.

Cevap

Sözleşme, objektif bir neden bulunmadığı için başlangıcından itibaren belirsiz süreli iş sözleşmesi sayılır.
4857 sayılı İş Kanunu'nun 1111. maddesine göre; belirli süreli iş sözleşmesi, esaslı bir neden olmadıkça birden fazla üst üste (zincirleme) yapılamaz. Ancak daha da önemlisi, ilk kez yapılırken dahi işin niteliği, belirli bir işin tamamlanması veya belirli bir olgunun ortaya çıkması gibi objektif koşullara dayanmalıdır. Senaryoda büro personeli gibi sürekli bir işte, hiçbir objektif neden gösterilmeden süre konulması kanuna aykırıdır ve bu durumda sözleşme başlangıçtan itibaren belirsiz süreli kabul edilir.

Adım Adım Çözüm

1
İşin niteliği ve sözleşme türü arasındaki ilişkinin incelenmesi.
İşin süreklilik arz ettiği tespit edildi.
Belirli süreli sözleşmeler ancak geçici veya belirli bir işin tamamlanmasına yönelik durumlarda kurulabilir.
2
İş Kanunu Madde 1111'deki objektif neden kriterinin sorgulanması.
Sözleşmede herhangi bir objektif neden (proje, mevsimlik iş vb.) bulunmadığı anlaşıldı.
Kanun, esaslı bir neden olmadıkça iş sözleşmelerinin belirsiz süreli yapılmasını temel kural (asıl) olarak belirlemiştir.
3
Objektif neden yokluğunun hukuki sonucunun belirlenmesi.
Sözleşmenin belirsiz süreliye dönüşmesi.
Yargıtay içtihatları ve kanun lafzı uyarınca, objektif neden yoksa sözleşme başlangıçtan itibaren belirsiz sürelidir.

Anahtar Kavram

Belirli süreli iş sözleşmesinin kurulabilmesi için 'objektif neden' (esaslı neden) bulunması zorunluluğu.
Soru 44Soru

48574857 sayılı İş Kanunu uyarınca, zorunlu ilköğretim çağını tamamlamış ve 1414 yaşını bitirmiş çocukların, bedensel, zihinsel, sosyal ve ahlaki gelişmelerine engel olmayacak şekilde çalıştırılabilecekleri iş kategorisi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hafif işler

Cevap

Hafif işler kategorisindeki faaliyetler, gelişimi engellemediği sürece bu yaş grubundaki çocuklar için yasal bir istisnadır.
Hafif işler, çocuğun sağlığına, güvenliğine ve okuluna devamına engel teşkil etmeyen işleri ifade eder. 48574857 sayılı İş Kanunu'nun 7171. maddesine göre, 1414 yaşını bitirmiş ve zorunlu ilköğretimi tamamlamış çocukların bu tip işlerde çalıştırılmasına müsaade edilmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
İş Kanunu'ndaki temel çalıştırma yaşını belirle.
Genel olarak işe başlama yaşı 1515 olarak kabul edilir.
Çocuk işçiliğini önlemek adına temel bir yaş sınırı getirilmiştir.
2
1414 yaşını bitirmiş olanlar için tanımlanan özel durumu analiz et.
Zorunlu ilköğretim çağını tamamlayan ve 1414 yaşını bitirenler için bir istisna mevcuttur.
Eğitim ve fiziksel gelişime zarar vermeyen iş türleri için esneklik sağlanmıştır.
3
İzin verilen iş türünü seç.
Bu gruptaki çocukların sadece 'hafif işlerde' çalıştırılmasına izin verilir.
48574857 sayılı Kanun'un 7171. maddesi bu ayrımı net bir şekilde yapmaktadır.

Anahtar Kavram

İş Sözleşmesi Yapma Ehliyeti ve Çocuk İşçi İstisnaları

Daha Fazla Pratik

Çocuk ve genç işçilerin yıllık ücretli izin sürelerinin yetişkinlerden farkını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 45Soru

48574857 sayılı İş Kanunu kapsamında, bir tekstil fabrikasında üretim planlama biriminde sürekli bir kadroda görevlendirilmek üzere işe alınan bir personel ile, işin niteliği belirli süreli çalışmayı gerektirmediği halde 11 yıl süreli ve yazılı bir iş sözleşmesi imzalanmıştır. Bu sözleşmenin hukuki niteliğiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Objektif bir neden bulunmadığı için sözleşme, yapıldığı andan itibaren belirsiz süreli kabul edilir.

Cevap

Objektif bir neden bulunmadığı için sözleşme, yapıldığı andan itibaren belirsiz süreli kabul edilir.
İş Kanunu madde 1111 uyarınca, belirli süreli iş sözleşmesi; esaslı bir neden (objektif koşul) varlığı halinde yapılabilir. Süreklilik arz eden üretim planlama gibi bir işte, herhangi bir proje veya geçici durum (objektif neden) belirtilmeden süre konulması durumunda, bu sözleşme kanun gereği başlangıçtan itibaren belirsiz süreli kabul edilir.

Adım Adım Çözüm

1
İşin niteliğini ve süresini analiz etme
İşin üretim planlama gibi fabrikada sürekli yürütülen bir faaliyet olduğu tespit edildi.
Belirli süreli iş sözleşmesi ancak işin niteliği gereği bir süreye bağlı olduğu durumlarda kurulabilir.
2
Objektif neden kontrolü yapma
Senaryoda işin niteliği gerektirmediği halde süre konulduğu ve objektif bir neden bulunmadığı belirtilmiştir.
48574857 sayılı İş Kanunu Md. 1111 gereği objektif neden (belirli bir işin tamamlanması, geçici durum vb.) yoksa sözleşme belirli süreli kurulamaz.
3
Hukuki sonucu belirleme
Sözleşme başlangıçtan itibaren belirsiz süreli sayılır.
Objektif neden olmaksızın kurulan belirli süreli sözleşmeler, işçinin korunması ilkesi gereği belirsiz süreliye dönüşür.

Anahtar Kavram

Belirli süreli iş sözleşmelerinde objektif neden zorunluluğu

Daha Fazla Pratik

Belirli süreli iş sözleşmelerinin zincirleme (üst üste) yapılması durumunda aranan 'esaslı neden' kavramını ve bu durumun kıdem tazminatına etkisini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 46Soru

İş hukukunda iş sözleşmesini vekalet veya eser sözleşmesi gibi diğer iş görme borcu doğuran sözleşme türlerinden ayıran en temel kurucu unsurlardan biri 'bağımlılık' ilişkisidir. Buna göre, iş sözleşmesinin kurucu unsuru olan bağımlılık ilişkisinin hukuki niteliği ve kapsamı hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bağımlılık; işçinin işverenin yönetim hakkı dahilinde verdiği talimatlara uyma, denetime tabi olma ve iş organizasyonuna dahil olma halini kapsayan hukuki bir unsurdur.

Cevap

Bağımlılık; işçinin işverenin yönetim hakkı dahilinde verdiği talimatlara uyma, denetime tabi olma ve iş organizasyonuna dahil olma halini kapsayan hukuki bir unsurdur.
İş sözleşmesinin en karakteristik özelliği olan bağımlılık unsuru; işçinin işverenin otoritesi altında, onun emir ve talimatlarına uygun olarak iş görmesini ve işverenin oluşturduğu iş organizasyonuna dahil olmasını ifade eder. Bu durum doktrinde 'hukuki ve kişisel bağımlılık' olarak adlandırılır ve iş sözleşmesini eser veya vekalet gibi diğer iş görme sözleşmelerinden ayırır.

Adım Adım Çözüm

1
İş sözleşmesinin kurucu unsurlarını hatırla.
İş (iş görme), ücret ve bağımlılık unsurları saptandı.
İş sözleşmesinin tanımı bu üç temel unsur üzerine kuruludur.
2
Bağımlılık unsurunun hukuki niteliğini analiz et.
Bağımlılığın ekonomik bir ihtiyaçtan ziyade, işverenin yönetim hakkı (emir-talimat) ve denetimi altında çalışma olduğu belirlendi.
İş hukukunda 'bağımlılık', işçinin işverenin otoritesi altına girmesini ifade eden hukuki/kişisel bir bağdır.
3
Diğer sözleşme türleri ile karşılaştır ve organizasyona dahil olmayı değerlendir.
Eser ve vekalet sözleşmelerinde bağımsızlık esasken, iş sözleşmesinde işverenin iş organizasyonuna entegre olma durumunun varlığı teyit edildi.
Bu ayrım, işçinin korunması ve iş hukukunun uygulanması açısından kritiktir.

Anahtar Kavram

İş Sözleşmesinde Hukuki Bağımlılık Unsuru

Daha Fazla Pratik

İş sözleşmesini vekalet ve eser sözleşmelerinden ayıran diğer kriterleri (ücretin niteliği, sonuç taahhüdü vb.) inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 47Soru

4857 sayılı İş Kanunu’nun 15. maddesinde düzenlenen "deneme süreli iş sözleşmesi" ve bu sürenin hukuki sonuçları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bireysel iş sözleşmesinde deneme süresinin bir ay olarak kararlaştırıldığı hallerde, bu süre dolmadan tarafların yazılı mutabakatı ile toplam sürenin üç aya çıkarılması hukuken geçerlidir.

Cevap

Bireysel iş sözleşmesinde deneme süresinin bir ay olarak kararlaştırıldığı hallerde, tarafların anlaşmasıyla bu sürenin üç aya çıkarılmasının geçerli olduğu ifadesi yanlıştır.
4857 sayılı İş Kanunu'nun 15. maddesine göre, iş sözleşmelerine konulan deneme süresi bireysel iş sözleşmelerinde en çok iki ay olabilir. Taraflar kendi aralarında yazılı olarak anlaşsalar dahi, işyerinde bir toplu iş sözleşmesi (TİS) bulunmadığı sürece bu sürenin üç aya çıkarılması hukuken geçersizdir. Toplu iş sözleşmesi bulunması halinde ise bu süre en fazla dört aya kadar uzatılabilir.

Adım Adım Çözüm

1
Bireysel iş sözleşmelerindeki yasal süre sınırlarını belirlemek
4857 sayılı İş Kanunu Madde 15 uyarınca bireysel sözleşmelerde deneme süresi en fazla 2 ay olabilir.
Kanun koyucu, bireysel iş ilişkilerinde işçiyi korumak amacıyla deneme süresine mutlak bir üst sınır getirmiştir.
2
Toplu iş sözleşmesi (TİS) istisnasını kontrol etmek
Deneme süresi sadece toplu iş sözleşmeleriyle 4 aya kadar uzatılabilir.
Bireysel iradeyle yasal üst sınır olan 2 ayın aşılması mümkün değildir; bu ancak sendikal bir koruma altında (TİS ile) yapılabilir.
3
Fesih ve ücret haklarını değerlendirmek
Deneme süresi içinde ihbar öneli ve tazminat gerekmez ancak ücret ödenmesi zorunludur.
Sözleşmenin deneme süreli olması, işçinin çalışma karşılığı elde edeceği ücret haklarını ortadan kaldırmaz.

Anahtar Kavram

İş Kanunu Madde 15 kapsamındaki deneme süresi sınırları ve tarafların fesih yetkisi.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 48Soru

Özel bir sanayi kuruluşunda 16 yaşını bitirmiş ancak 18 yaşını henüz doldurmamış bir genç işçinin istihdam edilmesi planlanmaktadır. 4857 sayılı İş Kanunu'nun emredici hükümleri ve çalışma yasakları göz önünde bulundurulduğunda, bu işçinin çalıştırılması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sanayiye ait işlerde gece vaktinde çalıştırılması, işçinin veya velisinin rızası olsa dahi yasaktır.

Cevap

Sanayiye ait işlerde gece vaktinde çalıştırılması, işçinin veya velisinin rızası olsa dahi yasaktır.
4857 sayılı İş Kanunu'nun 'Gece Çalıştırma Yasağı' başlıklı 73. maddesi uyarınca; sanayiye ait işlerde 18 yaşını doldurmamış çocuk ve genç işçilerin gece çalıştırılması yasaktır. Bu hüküm emredici nitelikte olduğu için tarafların rızası bu yasağı geçersiz kılmaz.

Adım Adım Çözüm

1
İşçinin yaş grubunu ve işin niteliğini belirle.
İşçi 16 yaşında olduğu için 'genç işçi' kategorisindedir ve çalışılacak yer bir 'sanayi kuruluşu'dur.
İş Kanunu'ndaki yasaklar yaş gruplarına (çocuk/genç) ve işin türüne (sanayi/yer altı) göre değişir.
2
Gece çalışması yasağını kontrol et.
4857 sayılı İş Kanunu Madde 73'e göre, sanayiye ait işlerde 18 yaşını doldurmamış işçilerin gece çalıştırılması kesinlikle yasaktır.
Genç işçilerin biyolojik ve sosyal gelişimlerini korumak amacıyla getirilmiş emredici bir hükümdür.
3
Yer altı işleri ve çalışma süreleri gibi diğer kısıtlamaları değerlendir.
Yer altı işleri için sınır 18 yaştır; 15 yaşını bitirenler için çalışma süresi 40 saate kadar çıkabilir.
Seçeneklerdeki yanlış bilgileri eleyerek kesin doğruya ulaşmayı sağlar.

Anahtar Kavram

Genç işçiler için sanayide gece çalışması yasağı ve yaş sınırları
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 49Soru

48574857 sayılı İş Kanunu uyarınca, işin niteliği gereği süreklilik arz eden bir görevde istihdam edilecek olan bir işçi ile işveren arasında, herhangi bir objektif (nesnel) neden bulunmaksızın "belirli süreli" olarak düzenlenen bir iş sözleşmesi, hukuksal açıdan başlangıcından itibaren ne tür bir sözleşme sayılır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Belirsiz süreli iş sözleşmesi

Cevap

Objektif bir neden bulunmaksızın yapılan belirli süreli iş sözleşmeleri, başlangıcından itibaren belirsiz süreli iş sözleşmesi sayılır.
İş hukukunda asıl olan sözleşmenin belirsiz süreli olmasıdır. Belirli süreli iş sözleşmesi yapılabilmesi için işin belirli bir süreye bağlı olması, belli bir işin tamamlanması veya belirli bir olgunun ortaya çıkması gibi objektif (nesnel) koşulların varlığı şarttır. Bu koşullar yoksa, taraflar yazılı olarak bir süre belirlemiş olsalar dahi, sözleşme kanun gereği başlangıcından itibaren belirsiz süreli kabul edilir.

Adım Adım Çözüm

1
İşin niteliğini kontrol et.
İş süreklilik arz etmektedir.
Belirli süreli sözleşme yapılabilmesi için işin niteliğinin belirli bir süreye veya işin tamamlanmasına bağlı olması gerekir.
2
Objektif nedenin varlığını sorgula.
Objektif neden bulunmamaktadır.
Yasal düzenlemeye göre belirli süreli sözleşme ancak objektif koşulların varlığı halinde kurulabilir.
3
Hukuki sonucu belirle.
Sözleşme belirsiz süreliye dönüşür.
48574857 sayılı İş Kanunu'nun 1111. maddesi gereği, esaslı bir neden olmadıkça belirli süreli iş sözleşmesi yapılamaz; yapılırsa belirsiz süreli kabul edilir.

Anahtar Kavram

Belirli süreli iş sözleşmesinin objektif (esaslı) neden şartı.
Tahmini Süre:45s
Soru 50Soru

Bir özel güvenlik şirketi bünyesinde, konser ve spor müsabakası gibi etkinliklerde ihtiyaç duyulduğunda görevlendirilmek üzere işçi (A) ile işveren (B) arasında yazılı bir "çağrı üzerine çalışma sözleşmesi" akdedilmiştir. Ancak taraflar hazırladıkları bu sözleşmede haftalık çalışma süresini, çağrının ne kadar süre önce yapılacağını ve günlük çalışma saatlerini kararlaştırmayı unutmuşlardır.

48574857 sayılı İş Kanunu hükümleri uyarınca, bu iş ilişkisinde uygulanacak yasal varsayımlarla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Haftalık çalışma süresi 2020 saat, çağrının yapılacağı süre en az 44 gün ve her çağrıda çalışma süresi kesintisiz en az 44 saat kabul edilir.

Cevap

Haftalık çalışma süresinin 2020 saat, çağrı süresinin en az 44 gün ve her çağrıda çalışma süresinin kesintisiz en az 44 saat kabul edildiği ifade doğrudur.
İş Kanunu madde 1414'e göre; haftalık çalışma süresinin taraflarca belirlenmediği durumlarda haftalık çalışma süresi 2020 saat sayılır. Çağrı üzerine çalıştırılmak için belirlenen sürede işçinin çalıştırılsın veya çalıştırılmasın ücrete hak kazanacağı belirtilmiştir. Ayrıca, aksi kararlaştırılmadıkça işverenin çağrıyı çalışılacak zamandan en az 44 gün önce yapması ve her çağrıda işçiyi en az 44 saat üst üste çalıştırması yasal bir zorunluluktur.

Adım Adım Çözüm

1
Sözleşmenin şekil şartını kontrol et
Çağrı üzerine çalışma sözleşmesi yazılı yapılmalıdır (48574857 S.K. Md. 1414).
Yasal geçerlilik şartını doğrulamak için.
2
Haftalık çalışma süresi boşluğunu doldur
Haftalık çalışma süresi kararlaştırılmamışsa 2020 saat kabul edilir.
Kanunun amir hükmündeki yasal karine gereği.
3
Çağrı (ihbar) süresini tespit et
Aksi kararlaştırılmadıkça çağrının çalışılacak zamandan en az 44 gün önce yapılması gerekir.
İşçinin hazırlık yapabilmesi için tanınan yasal süredir.
4
Günlük asgari çalışma süresini belirle
Günlük süre belirtilmemişse, işçi her çağrıda en az 44 saat üst üste çalıştırılmalıdır.
İşçinin emeğinin ve zamanının verimli kullanılmasını sağlamak için.

Anahtar Kavram

Çağrı Üzerine Çalışmada Kanuni Karine ve Varsayımlar
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 51Soru

17 yaşını doldurmuş ancak henüz 18 yaşından gün almamış bir bireyin iş sözleşmesi yapma ehliyeti ve tabi olduğu çalışma yasakları ile ilgili 4857 sayılı İş Kanunu ve Türk Medeni Kanunu hükümleri uyarınca aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sınırlı ehliyetsiz statüsünde bulunduğu için iş sözleşmesini yasal temsilcisinin rızasıyla akdedebilir; ancak yer altı, su altı ve sanayiye ait işlerde gece vaktinde çalıştırılması yasaktır.

Cevap

Sınırlı ehliyetsiz statüsünde bulunduğu için iş sözleşmesini yasal temsilcisinin rızasıyla akdedebilir; ancak yer altı, su altı ve sanayiye ait işlerde gece vaktinde çalıştırılması yasaktır.
4857 sayılı İş Kanunu ve ilgili mevzuata göre, 18 yaşını doldurmamış bireyler henüz ergin olmadıkları için sınırlı ehliyetsiz kabul edilirler ve iş sözleşmesi yapabilmek için veli veya vasilerinin rızasına ihtiyaç duyarlar. Ayrıca kanun, genç işçilerin korunması amacıyla yer altı, su altı ve sanayiye ait işlerde gece çalışmasını kesin olarak yasaklamıştır. Dolayısıyla doğru ifade, hem bu ehliyet şartını hem de mutlak yasakları doğru tanımlayan seçenektir.

Adım Adım Çözüm

1
Bireyin yaşını ve hukuki ehliyet statüsünü belirlemek.
17 yaşındaki birey henüz ergin (reşit) olmadığı için Türk Medeni Kanunu uyarınca 'sınırlı ehliyetsiz' statüsündedir.
Tam fiil ehliyeti kural olarak 18 yaşın doldurulmasıyla kazanılır.
2
İş sözleşmesi akdetme şartını kontrol etmek.
Sınırlı ehliyetsizlerin borç altına giren işlemleri (iş sözleşmesi gibi) için yasal temsilcilerinin (veli veya vasi) rızası gereklidir.
Kendi işlemleriyle tek başlarına borç altına girmeleri kısıtlanmıştır.
3
4857 sayılı İş Kanunu'ndaki özel yasakları değerlendirmek.
Md. 72 uyarınca yer altı ve su altı işleri, Md. 73 uyarınca sanayide gece çalışması 18 yaşını doldurmamış işçiler için kesin olarak yasaktır.
Çocuk ve genç işçilerin fiziksel ve ruhsal gelişimlerinin korunması amaçlanmıştır.

Anahtar Kavram

İş Sözleşmesinde Ehliyet ve Mutlak Çalışma Yasakları

Daha Fazla Pratik

İş Kanunu'nun 71, 72 ve 73. maddelerini ehliyet ve yasaklar bağlamında tekrar incelemek faydalı olacaktır.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 52Soru

Bir organizasyon firması, hafta sonu gerçekleştirilecek düğün ve davetlerde görevlendirilmek üzere bir garson ile "çağrı üzerine çalışma" esasına dayalı yazılı bir iş sözleşmesi imzalamıştır. Ancak taraflar arasında imzalanan bu sözleşmede, işçinin haftalık ne kadar süreyle çalışacağı ve işverenin çalışmadan ne kadar süre önce çağrı yapacağı konusunda herhangi bir hükme yer verilmemiştir. Buna göre, 4857 sayılı İş Kanunu hükümleri uyarınca bu iş sözleşmesinde haftalık çalışma süresi ve çağrı süresi bakımından uygulanacak yasal karineler aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Haftalık 2020 saat çalışma süresi — En az 44 gün önce yapılacak çağrı

Cevap

Çağrı üzerine çalışma sözleşmesinde süre belirlenmemişse haftalık çalışma süresi 2020 saat olarak kabul edilir ve işveren aksini kararlaştırmadıkça çağrıyı çalışmadan en az 44 gün önce yapmalıdır.
4857 sayılı İş Kanunu'nun 14. maddesine göre, çağrı üzerine çalışma sözleşmesi yazılı yapılmalıdır. Eğer taraflar çalışma süresini belirlememişlerse, haftalık çalışma süresi 2020 saat kararlaştırılmış sayılır. Ayrıca, çağrının en az 44 gün önceden yapılması yasal bir zorunluluktur (aksi kararlaştırılmadıkça). Bu nedenle haftalık 2020 saat ve 44 günlük çağrı süresini içeren ifade doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Sözleşme türünün ve eksik hükümlerin tespiti
İş sözleşmesinin "çağrı üzerine çalışma" olduğu ve haftalık çalışma süresi ile çağrı bildirim süresinin belirtilmediği tespit edildi.
Yasal karinelerin (varsayılan kuralların) hangi durumlarda uygulanacağını belirlemek için.
2
4857 sayılı İş Kanunu Md. 14 hükmünün uygulanması
Haftalık çalışma süresi belirlenmediği için yasal karine olan 2020 saat kabul edilir.
Kanun, tarafların belirlemediği çalışma süresi için haftalık 2020 saatlik bir varsayım öngörmektedir.
3
Çağrı bildirim süresinin belirlenmesi
Sözleşmede aksine bir hüküm bulunmadığından, çağrının en az 44 gün önceden yapılması gerektiği sonucuna varılır.
İşçinin hazırlık yapabilmesi ve sosyal hayatını düzenleyebilmesi için kanun koyucu en az 44 günlük bir bildirim süresi şart koşmuştur.

Anahtar Kavram

Çağrı üzerine çalışma sözleşmesinde sürenin belirlenmemesi halinde uygulanan yasal karineler
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 53Soru

Bir süpermarket zinciri, sürekli bir ihtiyaç olan kasiyer kadrosu için yeni işe aldığı bir çalışanla, herhangi bir objektif veya esaslı neden göstermeksizin 11 yıl süreli iş sözleşmesi imzalamıştır. 48574857 sayılı İş Kanunu hükümleri dikkate alındığında, bu iş sözleşmesinin hukuki niteliği aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sözleşme başlangıçtan itibaren belirsiz süreli kabul edilir.

Cevap

Sözleşme başlangıçtan itibaren belirsiz süreli kabul edilir.
Doğru yanıt olan seçenek, 48574857 sayılı İş Kanunu'nun 1111. maddesindeki temel kuralı yansıtmaktadır. Belirli süreli iş sözleşmesi, işin niteliği gereği belirli bir süreli olması veya belirli bir işin tamamlanması gibi 'objektif koşullara' bağlı olarak yapılabilir. Süreklilik arz eden kasiyerlik gibi bir işte, herhangi bir esaslı neden gösterilmeden süre konulması kanuna aykırıdır ve bu durumda sözleşme en başından itibaren belirsiz süreli olarak hüküm doğurur.

Adım Adım Çözüm

1
İşin niteliğini analiz etme
Kasiyerlik görevi süreklilik arz eden, belirli bir sürede bitmesi beklenmeyen bir iştir.
Belirli süreli sözleşme için işin niteliğinin geçici veya belirli bir olguya bağlı olması gerekir.
2
Objektif neden kontrolü yapma
Senaryoda herhangi bir objektif veya esaslı neden belirtilmemiştir.
Kanun, belirli süreli sözleşme için objektif bir nedenin varlığını şart koşar.
3
Hukuki sonucu belirleme
Sözleşme başlangıçtan itibaren belirsiz süreli sayılır.
48574857 sayılı İş Kanunu Madde 1111 uyarınca, esaslı bir neden olmaksızın yapılan belirli süreli sözleşmeler belirsiz süreli kabul edilir.

Anahtar Kavram

Belirli süreli iş sözleşmesi yapılabilmesi için objektif bir nedenin varlığı zorunludur; aksi halde sözleşme belirsiz süreli kabul edilir.

İpuçları

1
İşin niteliğine (kasiyerlik) ve bir süresinin olup olmadığına bakın.
2
Belirli süreli iş sözleşmesi yapılabilmesi için 'objektif bir neden' gerekip gerekmediğini hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Belirli süreli iş sözleşmelerinin üst üste yapılması (zincirleme sözleşme) durumundaki sonuçları inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 54Soru

48574857 sayılı İş Kanunu ve Uzaktan Çalışma Yönetmeliği hükümleri uyarınca; işyerinde halihazırda mevcut olan iş ilişkisinin uzaktan çalışmaya dönüştürülmesi ve bu kapsamda düzenlenecek sözleşmenin hukuki geçerlilik şartları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Zorunlu nedenler dışında geçiş için işçinin onayı şarttır; sözleşmede işin tanımı, süresi ve mekanına ek olarak araç gereçlerin sağlanması ve masrafların karşılanma usulü yazılı olarak belirlenmelidir.

Cevap

Zorunlu nedenler hariç işçinin onayının alınması, sözleşmenin yazılı yapılması ve araç-gereç/masraf detaylarının sözleşmede yer alması gerektiğini belirten ifade doğrudur.
Doğru olan ifade, 48574857 sayılı İş Kanunu ve Uzaktan Çalışma Yönetmeliği'ndeki üç temel kuralı birleştirir: Geçiş için (mücbir sebepler hariç) işçi onayının zorunluluğu, sözleşmenin yazılı kurulması gerekliliği ve araç-gereç/masraf paylaşımı gibi detayların bu yazılı metinde yer alması zorunluluğu. Bu unsurların tamamı mevzuatın emredici düzenlemeleriyle uyumludur.

Adım Adım Çözüm

1
48574857 sayılı Kanun md. 1414 ve Uzaktan Çalışma Yönetmeliği'ndeki form şartını incelemek.
Uzaktan çalışma sözleşmesinin yazılı yapılması bir geçerlilik şartıdır.
Kanun koyucu bu çalışma biçiminin özel niteliği gereği yazılılığı zorunlu kılmıştır.
2
Mevcut iş ilişkisinin dönüşüm usulünü değerlendirmek.
Zorunlu nedenler (mücbir sebep) dışında, mevcut sözleşmenin uzaktan çalışmaya dönüştürülmesi için işçinin talebi veya onayı gereklidir.
İş sözleşmesinin esaslı unsurlarında yapılan bu değişiklik işçinin rızasına dayanmalıdır.
3
Sözleşmenin asgari içeriğini kontrol etmek.
İşin tanımı, yapılma şekli, süresi, yeri, ücret, araç-gereçler ve masrafların karşılanma usulü sözleşmede yer almalıdır.
Yönetmeliğin 55. maddesi bu unsurların sözleşmede bulunmasını zorunlu kılar.

Anahtar Kavram

Uzaktan Çalışma Sözleşmesinin Geçerlilik Şartları ve İçeriği

Daha Fazla Pratik

Mücbir sebep (örneğin pandemi) durumunda işçi onayı aranmaksızın uzaktan çalışmaya geçişin usullerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 15s
Soru 55Soru

48574857 sayılı İş Kanunu’nun 1313. maddesinde düzenlenen "kısmi süreli iş sözleşmesi" hükümleri dikkate alındığında; haftalık normal çalışma süresinin 4545 saat olarak uygulandığı bir işyerinde, haftada 2020 saat çalışması kararlaştırılan bir işçinin hukuki durumu ve hakları ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İşçinin haftalık çalışma süresi, tam süreli emsal işçinin çalışma süresinin 2/32/3’lük (3030 saat) sınırının altında kaldığı için bu sözleşme kısmi süreli iş sözleşmesi olarak kabul edilir.

Cevap

İşçinin haftalık çalışma süresi, tam süreli emsal işçinin çalışma süresinin 2/32/3’lük (3030 saat) sınırının altında kaldığı için bu sözleşme kısmi süreli iş sözleşmesi olarak kabul edilir.
İş Kanununa İlişkin Çalışma Süreleri Yönetmeliği'nin 66. maddesine göre, işyerinde tam süreli iş sözleşmesi ile yapılan emsal çalışmanın üçte ikisi (2/32/3) oranına kadar yapılan çalışma kısmi süreli çalışmadır. Örnekte 4545 saatlik tam süreli çalışmanın 2/32/3’ü olan 3030 saatin altında (2020 saat) bir çalışma söz konusu olduğu için sözleşme kısmi sürelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Emsal işçi süresi üzerinden kısmi süreli çalışma sınırını hesapla.
45×23=3045 \times \frac{2}{3} = 30 saat.
Yönetmelik gereği emsal çalışmanın 2/32/3 oranına kadar olan süreler kısmi süreli sayılır.
2
İşçinin mevcut süresini (2020 saat) hesaplanan sınırla (3030 saat) karşılaştır.
20<3020 < 30 olduğu için sözleşme türü kesinleşir.
İşçinin çalışma süresi 'önemli ölçüde az' kriterine uygundur.
3
Kısmi süreli çalışanlar için yasaklanan çalışma türlerini kontrol et.
Fazla sürelerle çalışma yapılamaz.
İş Kanunu ve ilgili yönetmelik bu tür çalışmalara izin vermez.

Anahtar Kavram

Kısmi süreli iş sözleşmesinde 'önemli ölçüde az çalışma' (2/3 oranı) ve ayrımcılık yasağı (pro rata temporis) ilkesi.

Daha Fazla Pratik

Kısmi süreli çalışanların kıdem tazminatı hesabında takvim yılı esasının nasıl uygulandığını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 56Soru

4857 sayılı İş Kanunu’na göre, bireysel iş sözleşmelerinde deneme süresi en çok iki ay olabilirken bu süre toplu iş sözleşmeleriyle dört aya kadar uzatılabilmektedir. Bir iş yerinde yürürlükte olan toplu iş sözleşmesinde deneme süresi üst sınırı 44 ay olarak belirlenmiş; bu iş yerinde işe alınan bir işçi ile yapılan bireysel iş sözleşmesinde ise deneme süresi 33 ay olarak kararlaştırılmıştır. İşçinin iş sözleşmesi, çalışmaya başladığı tarihten itibaren 10.10. haftanın (70.70. gün) sonunda işveren tarafından feshedilmiştir. Bu durumla ilgili 4857 sayılı İş Kanunu hükümleri uyarınca aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İşveren, geçerli bir deneme süresi içinde olunduğu için bildirim süresine uymaksızın ve tazminatsız fesih yapabilir; ancak işçinin çalıştığı günlerin ücretini ödemekle yükümlüdür.

Cevap

İşveren, geçerli bir deneme süresi içinde olunduğu için bildirim süresine uymaksızın ve tazminatsız fesih yapabilir; ancak işçinin çalıştığı günlerin ücretini ödemekle yükümlüdür.
4857 sayılı İş Kanunu'nun 15. maddesine göre, deneme süresi normalde en çok 2 ay olabilir ancak toplu iş sözleşmeleri ile bu süre 4 aya kadar uzatılabilir. Olayda toplu iş sözleşmesi ile 4 aylık bir tavan belirlendiği için, tarafların bireysel sözleşmede kararlaştırdığı 3 aylık süre yasaya uygundur. İşçi 10. haftada (yaklaşık 70. gün) çıkarıldığı için hala deneme süresi içindedir. Bu dönemde işveren bildirim süresine (ihbar öneline) uymak zorunda değildir ve ihbar/kıdem tazminatı ödemez. Ancak işçinin çalıştığı günlerin ücret ve diğer haklarını ödemek zorundadır.

Adım Adım Çözüm

1
Yasal süre sınırlarını kontrol et.
Bireysel sözleşmede 2 ay, toplu iş sözleşmesi (TİS) varsa 4 ay.
4857 sayılı İş Kanunu madde 15 hükmü uyarınca deneme süresinin tavan sınırlarını belirlemek gerekir.
2
Somut olaydaki sürenin geçerliliğini değerlendir.
TİS 4 aya izin verdiği için bireysel sözleşmedeki 3 aylık süre geçerlidir.
Toplu iş sözleşmesi olan yerlerde bireysel sözleşme serbestisi 4 aylık üst sınır içinde kalmak kaydıyla genişler.
3
Fesih tarihindeki hukuki statüyü belirle.
10. hafta (yaklaşık 70 gün), 3 aylık (90 gün) deneme süresinin içindedir.
Feshin deneme süresi dolmadan yapılıp yapılmadığını saptamak hakların belirlenmesi için kritiktir.
4
Feshin sonuçlarını kanuna göre tespit et.
İhbar öneli ve tazminat gerekmez; ancak ücret ödenmelidir.
Kanun, deneme süresindeki fesihte tazminat yükümlülüğünü kaldırsa da çalışılan sürenin karşılığı olan ücretin ödenmesini zorunlu kılar.

Anahtar Kavram

Deneme Süresinin Hukuki Niteliği ve Süre Sınırları
Soru 57Soru

Bir teknoloji şirketi, bünyesinde sürekli olarak ihtiyaç duyulan "Sistem Yöneticisi" kadrosunda görevlendirmek üzere işe aldığı bir uzmanla, herhangi bir objektif veya esaslı neden bulunmamasına rağmen 1818 ay süreli bir iş sözleşmesi akdetmiştir. Bu duruma ilişkin olarak 48574857 sayılı İş Kanunu hükümleri çerçevesinde aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sözleşme, esaslı bir neden bulunmadığı için başlangıcından itibaren belirsiz süreli kabul edilir.

Cevap

Sözleşme, esaslı bir neden bulunmadığı için başlangıcından itibaren belirsiz süreli kabul edilir.
4857 sayılı İş Kanunu’nun 1111. maddesi uyarınca, belirli süreli iş sözleşmesi yapılabilmesi için işin niteliği gereği objektif koşulların (işin bitirilmesi, belirli bir olgunun ortaya çıkması gibi) varlığı şarttır. Senaryoda belirtildiği üzere, sürekli bir kadroda objektif neden olmaksızın yapılan sözleşmeler, başlangıcından itibaren belirsiz süreli kabul edilir. Bu durum, işçinin iş güvencesi hükümlerinden yararlanmasını sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
İşin niteliğini ve sürekliliğini analiz et.
Sistem yöneticiliği kadrosunun teknoloji şirketinde sürekli bir ihtiyaç olduğu tespit edildi.
Belirli süreli sözleşme ancak süreklilik arz etmeyen işlerde veya objektif bir neden varlığında yapılabilir.
2
Sözleşme tesisindeki objektif neden varlığını kontrol et.
Sözleşmede herhangi bir objektif veya esaslı neden bulunmadığı belirtilmiştir.
Objektif neden (işin bitirilmesi, belirli bir olgunun ortaya çıkması vb.) belirli süreli sözleşmenin geçerlilik şartıdır.
3
4857 sayılı İş Kanunu'nun 11. maddesini uygula.
Objektif neden olmaksızın yapılan sözleşme, belirsiz süreli sözleşme olarak hüküm ifade eder.
Kanun, bu tür durumlarda sözleşmenin türünün başlangıçtan itibaren belirsiz süreli olduğunu varsayar.

Anahtar Kavram

Belirli Süreli İş Sözleşmesinde Objektif Neden Şartı
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 58Soru

Bir basın-yayın kuruluşu ile editör (A) arasında, haber yoğunluğuna göre ihtiyaç duyulması hâlinde çalışılmak üzere 'çağrı üzerine çalışma' esasına dayalı yazılı bir iş sözleşmesi akdedilmiştir. Sözleşmede haftalık çalışma süresi ve günlük çalışma saatleri konusunda herhangi bir belirleme yapılmamıştır.

4857 sayılı İş Kanunu'nun ilgili hükümleri uyarınca, aksi kararlaştırılmadıkça bu iş ilişkisiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Haftalık çalışma süresi taraflarca belirlenmediği için 2020 saat kabul edilir ve işveren çağrıyı çalışılacak zamandan en az 44 gün önce yapmalıdır.

Cevap

Haftalık çalışma süresinin 2020 saat kabul edildiği ve çağrının en az 44 gün önce yapılması gerektiğini belirten ifade doğrudur.
4857 sayılı İş Kanunu'nun 31. maddesine göre, çağrı üzerine çalışma sözleşmesi yazılı yapılmalıdır. Taraflar haftalık çalışma süresini belirlememişlerse, bu süre haftalık 2020 saat olarak kabul edilir. Ayrıca, işveren tarafından yapılacak çağrının, çalışılacak zamandan en az 44 gün önce yapılması yasal bir zorunluluktur.

Adım Adım Çözüm

1
Sözleşme türünü ve eksik unsurları belirle.
Çağrı üzerine çalışma sözleşmesi; haftalık ve günlük çalışma süreleri belirlenmemiş.
Kanunun boşluk doldurucu hükümlerinin uygulanması için durum tespiti gerekir.
2
Haftalık çalışma süresi için yasal varsayımı uygula.
Haftalık çalışma süresi 2020 saat kabul edilir.
4857 sayılı Kanun md. 31, süre kararlaştırılmayan hallerde bu süreyi esas alır.
3
Çağrı bildirim süresini kontrol et.
Çağrı, çalışılacak zamandan en az 44 gün önce yapılmalıdır.
İşçinin hazırlık yapabilmesi için kanunun öngördüğü asgari süredir.
4
Günlük asgari çalışma süresini kontrol et.
Her çağrıda üst üste en az 44 saat çalıştırma zorunluluğu vardır.
Günlük süre belirtilmediğinde uygulanan yasal karinedir.

Anahtar Kavram

Çağrı Üzerine Çalışma Sözleşmesinde Kanuni Varsayımlar
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 59Soru

4857 sayılı İş Kanunu’nun 8. maddesinde iş sözleşmesi; bir tarafın (işçi) bağımlı olarak iş görmeyi, diğer tarafın (işveren) da ücret ödemeyi üstlenmesinden oluşan bir sözleşme olarak tanımlanmıştır. Bu yasal tanım ve ilgili doktrin dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bir iş sözleşmesinin varlığı için gerekli olan kurucu unsurlardan biri değildir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sözleşmenin yazılı şekilde yapılması

Cevap

İş sözleşmesinin kurulması için sözleşmenin yazılı şekilde yapılması bir kurucu unsur değildir.
İş sözleşmesinin kurucu unsurları iş görme, ücret ve bağımlılıktır. Doktrinde buna zaman unsuru da eklenir. Ancak sözleşmenin yazılı şekilde yapılması bir kurucu unsur değil, iş hukukunda geçerli olan 'şekil serbestisi' ilkesi gereği tercihe bağlı bir durumdur. Sözleşme, tarafların iradelerinin uyuşmasıyla sözlü olarak da geçerli şekilde kurulabilir.

Adım Adım Çözüm

1
İş Kanunu madde 8'deki tanımı analiz edin.
Tanımda 'iş görme', 'bağımlılık' ve 'ücret' unsurları açıkça belirtilmiştir.
Bir hukuki işlemin kurucu unsurlarını tespit etmek için yasal tanım temel alınmalıdır.
2
İş hukukundaki şekil serbestisi ilkesini değerlendirin.
İş sözleşmeleri, Kanunda aksine hüküm olmadıkça özel bir şekle (yazılılık vb.) tabi değildir.
Özel hukuk sözleşmelerinde asıl olan şekil serbestisidir; yazılılık sadece istisnai durumlarda (örneğin 1 yıl ve üzeri belirli süreli sözleşmelerde) bir geçerlilik şartıdır, genel bir kurucu unsur değildir.

Anahtar Kavram

İş Sözleşmesinin Unsurları ve Şekil Serbestisi

Alternatif Yöntem

Sözleşme türlerini karşılaştırarak sonuca ulaşılabilir. Örneğin, bir arkadaşınıza yardım ettiğinizde (ücret yoksa) veya kendi başınıza bir işi tamamlayıp teslim ettiğinizde (bağımlılık yoksa) iş sözleşmesi kurulmuş olmaz; ancak yazılı kağıt olmasa bile bir markette çalışmaya başladığınızda iş sözleşmesi kurulmuş sayılır.
Tahmini Süre:45s
Soru 60Soru

Bir belediye başkanlığı, hizmet binasındaki eski evrakların taranarak dijital arşive aktarılması öncesinde yapılacak olan fiziksel ayıklama ve dosyalama işi için bir işçiyle anlaşmıştır. Yapılacak işin niteliği gereği en fazla 2525 iş günü süreceği belirlenmiştir. 4857 sayılı İş Kanunu hükümleri dikkate alındığında, bu iş sözleşmesinin hukuki niteliği ve uygulanacak mevzuat ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yapılan iş süreksiz iş niteliğindedir ve Kanun'da belirtilen istisnai maddeler haricinde genel olarak Türk Borçlar Kanunu hükümleri uygulanır.

Cevap

Yapılan iş süreksiz iş niteliğindedir ve Kanun'da belirtilen istisnai maddeler haricinde genel olarak Türk Borçlar Kanunu hükümleri uygulanır.
Doğru yanıt, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 10. maddesindeki tanıma tam olarak uymaktadır. Kanun'a göre niteliği itibarıyla en çok 30 iş günü süren işler süreksiz iş sayılır. Bu tür işlerde İş Kanunu'nun büyük bir kısmı uygulanmaz; bunun yerine Türk Borçlar Kanunu hükümleri devreye girer. Senaryoda belirtilen 25 günlük süre bu tanıma uymaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
İşin süresini ve niteliğini analiz edin.
İşin 2525 iş günü süreceği belirlenmiştir.
4857 sayılı İş Kanunu Madde 10'daki süre sınırını kontrol etmek için gereklidir.
2
Kanuni sınırı uygulayın.
İş 3030 iş gününden az sürdüğü için 'süreksiz iş' olarak nitelendirilir.
Kanun, niteliği bakımından en çok 30 iş günü süren işleri süreksiz iş sayar.
3
Uygulanacak mevzuatı belirleyin.
Türk Borçlar Kanunu uygulanır (İş Kanunu'nun 3, 8, 12, 13, 14, 15, 75, 77 ve 110. maddeleri hariç).
Süreksiz işlerde İş Kanunu'nun sadece kısıtlı bir bölümü uygulanır, kalan boşluklar Borçlar Kanunu ile doldurulur.

Anahtar Kavram

Sürekli ve Süreksiz İş Ayrımı

Daha Fazla Pratik

Süreksiz işlerde İş Kanunu'nun hangi maddelerinin (Md. 3, 8, 12 vb.) uygulanmaya devam ettiğini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
ÖncekiSayfa 3 / 7Sonraki
İş Sözleşmesi ve Türleri Alıştırma Soruları — KPSS Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri — Sayfa 3 | Examkin