Problemler

415 soru

Soru 201Soru

Bir kimyager, laboratuvarında bulunan ve içerisinde belirli bir oranda tuz içeren 4040 litrelik homojen bir karışım üzerinde deney yapmaktadır. Kimyager, karışımdaki tuz oranını değiştirmek için sırasıyla aşağıdaki iki işlemi uygular:

1. Kaptan 1010 litre karışım döküp yerine aynı miktarda (1010 litre) saf su ekler ve karıştırır.
2. Elde ettiği yeni karışımdan tekrar 1010 litre döküp bu sefer yerine tuz oranı %40\%40 olan başka bir tuzlu su karışımından 1010 litre ekler.

Son durumda kapta oluşan karışımın tuz oranı %32,5\%32,5 olarak ölçüldüğüne göre, başlangıçtaki karışımın tuz oranı yüzde kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 40

Cevap

Başlangıçtaki karışımın tuz oranı %40'tır.
Soruyu çözmek için madde korunumu ilkesini adım adım uygulamalıyız. Başlangıçta 40 litrede bulunan tuza 'T' diyelim. İlk işlemde 1/4'ü döküldüğü için tuzun 3/4'ü kalır (Su eklemek tuz miktarını değiştirmez). İkinci işlemde tekrar karışımın 1/4'ü dökülür, yani kalan tuzun da 3/4'ü kalır. Sonuçta başlangıçtaki tuzun 3434=916\frac{3}{4} \cdot \frac{3}{4} = \frac{9}{16}'sı kalmıştır. Buna eklenen %40'lık 10 litreden gelen 4 birim tuz eklenir. Son toplam tuz miktarı 13 birimdir (40 litrenin %32,5'i). Denklem: 916T+4=13T=16\frac{9}{16}T + 4 = 13 \Rightarrow T=16. Başlangıçta 40 litrede 16 tuz varsa, oran 1640=\frac{16}{40} = %40 olur.

Adım Adım Çözüm

1
Başlangıç verilerini ve değişkenleri tanımla.
Başlangıç Hacmi = 40 L, Başlangıç Tuz Oranı = %x. Başlangıçtaki toplam tuz miktarı = 40x100=0,4x40 \cdot \frac{x}{100} = 0,4x birim.
Değişimi takip edebilmek için başlangıçtaki saf madde miktarını bilinmeyen cinsinden ifade etmeliyiz.
2
Birinci işlemi (dökme ve su ekleme) uygula.
Dökülen: 10 L (%x tuzlu). Kalan: 30 L. Kalan Tuz = 30x100=0,3x30 \cdot \frac{x}{100} = 0,3x. Eklenen: 10 L saf su (0 tuz). Yeni Toplam Tuz = 0,3x0,3x. Yeni Hacim = 40 L.
Karışımdan belli bir miktar döküldüğünde, kalan kısımdaki tuz oranı değişmez ancak toplam tuz miktarı azalır. Saf su tuz içermez.
3
İkinci işlemi (dökme ve %40'lık karışım ekleme) uygula.
Dökülen: 10 L (Mevcut karışımdan). Bu, toplam hacmin 1/4'üdür. Giden Tuz = 14(0,3x)=0,075x\frac{1}{4} \cdot (0,3x) = 0,075x. Kalan Tuz = 0,3x0,075x=0,225x0,3x - 0,075x = 0,225x. Eklenen: 10 L (%40 tuzlu). Gelen Tuz = 100,40=410 \cdot 0,40 = 4. Son Durumdaki Toplam Tuz = 0,225x+40,225x + 4.
İkinci dökme işleminde, o anki mevcut tuz miktarının bir kısmı daha atılır. Yerine eklenen karışım ise sisteme tuz kazandırır.
4
Son durum denklemine eşitle ve x'i çöz.
Son Hacim = 40 L, Son Oran = %32,5. Son Tuz = 400,325=1340 \cdot 0,325 = 13. Denklem: 0,225x+4=130,225x=9x=90,225=400,225x + 4 = 13 \Rightarrow 0,225x = 9 \Rightarrow x = \frac{9}{0,225} = 40.
Kaptaki son madde miktarı, hesaplanan teorik miktara eşit olmalıdır.

Anahtar Kavram

Ardışık Karışım İşlemleri ve Seyreltme

İpuçları

1
Her adımda kaptan ne kadar tuz eksildiğini ve ne kadar tuz eklendiğini ayrı ayrı hesaplayın. Saf suyun içinde tuz olmadığını unutmayın.
2
40 litreden 10 litre dökmek, karışımın (ve içindeki tuzun) 1/4'ünü atmak demektir. Yani her dökme işleminden sonra tuz miktarının 3/4'ü kalır.
3
Son durumdaki toplam tuz miktarı 40×0,325=1340 \times 0,325 = 13 birimdir. İkinci adımda dışarıdan 10×0,40=410 \times 0,40 = 4 birim tuz eklenmiştir. Demek ki ekleme yapılmadan hemen önce kapta 134=913 - 4 = 9 birim tuz vardı.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruyu, saf su yerine tuz oranı farklı başka bir karışım ekleyerek çözmeyi deneyin.

Alternatif Yöntem

Tersine İşlem Yöntemi: Son durumda kapta 400,325=1340 \cdot 0,325 = 13 birim tuz vardır. Son adımda 10L (%40) eklenmişti (4 birim tuz). Demek ki eklemeden önce 134=913-4=9 birim tuz vardı. Bu 9 birim tuz, dökme işleminden sonra kalan 30L içindeydi. O halde dökülmeden önceki 40L içinde 94030=129 \cdot \frac{40}{30} = 12 birim tuz vardı (Bu, 1. adımın sonudur). 1. adımda saf su eklendiği için tuz değişmedi, yani su eklenmeden önce de 12 birim tuz vardı. Bu 12 birim tuz, ilk dökme işleminden sonra kalan 30L içindeydi. Başlangıçtaki 40L içindeki tuz ise 124030=1612 \cdot \frac{40}{30} = 16 birimdir. Yüzde: 16/40=16/40 = %40.
Tahmini Süre:3m 30s
Soru 202Soru

Bir kamu kurumu girişindeki dijital ekranda, vatandaşları bilgilendirmek amacıyla sırasıyla şu 5 uyarı yazısı döngüsel olarak geçmektedir:

1. Sıramatikten Numara Alınız
2. Kimliğinizi Hazırlayınız
3. Görevliyi Bekleyiniz
4. İşleminizi Kontrol Ediniz
5. Çıkış Yapabilirsiniz

Bu yazılar sürekli olarak aynı sırayla ekrana gelmektedir. Ekran ilk açıldığında 1. sırada "Sıramatikten Numara Alınız" yazısı göründüğüne göre, ekranda beliren 88. yazı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Görevliyi Bekleyiniz

Cevap

Ekranda beliren 88. yazı 'Görevliyi Bekleyiniz' olacaktır.
Soruda verilen 5 uyarı yazısı sürekli tekrar eden bir döngü oluşturmaktadır. Bu tür sorularda istenen sıradaki elemanı bulmak için sıra numarası döngüdeki eleman sayısına (periyoda) bölünür ve kalana bakılır. 88 sayısı 5'e bölündüğünde kalan 3'tür (88=17×5+388 = 17 \times 5 + 3). Bu, döngünün 17 kez tam olarak tamamlandığını ve 18. turda 3. adıma gelindiğini gösterir. Listenin 3. sırasında 'Görevliyi Bekleyiniz' ifadesi yer almaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Döngünün periyodunu (tekrar sayısını) belirle.
Döngü 5 farklı uyarı yazısından oluşmaktadır (Periyot = 5).
Her 5 yazıda bir sistem başa dönmektedir.
2
İstenen sıra numarasını periyot sayısına bölerek kalanı bul.
88 / 5 işleminde bölüm 17, kalan 3'tür.
88. sıradaki yazıyı bulmak için 5'li grupların kaç kez tekrar ettiğini atıp, artan sayıyı (kalanı) bulmamız gerekir.
3
Kalan sayıya karşılık gelen yazıyı listeden tespit et.
Kalan 3 olduğu için listedeki 3. yazı olan 'Görevliyi Bekleyiniz' cevaptır.
Kalan 1 olsa 1. yazı, 2 olsa 2. yazı, 0 olsa 5. yazı (son yazı) olurdu.

Anahtar Kavram

Modüler Aritmetik (Periyodik Tekrar Eden Durumlar)

İpuçları

1
Yazılar her 5 adımda bir başa dönmektedir. Bu bir periyodik tekrar sorusudur.
2
88. yazıyı bulmak için tek tek saymak yerine, 88'in içinde kaç tane 5'li grup olduğunu düşünün.
3
88 sayısını 5'e bölün. Kalan sayı, listenin kaçıncı sırasındaki yazının ekranda olduğunu gösterecektir.

Daha Fazla Pratik

Benzer mantıkla, haftanın günleri (periyot 7) veya nöbet tutma (değişken periyot) soruları çözülebilir.

Alternatif Yöntem

88 sayısına en yakın 5'in katı olan 85 veya 90 sayılarını referans alabilirsiniz. 85. yazı döngünün son elemanıdır (5. yazı). Bundan sonra saymaya devam ederseniz: 86 (1. yazı), 87 (2. yazı), 88 (3. yazı) şeklinde bulabilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 203Soru

Aşağıdaki sütun grafiğinde bir spor merkezinde açılan kurslara katılan öğrenci sayılarının branşlara göre dağılımı gösterilmiştir.

Buna göre, bu spor merkezindeki kurslara katılan toplam öğrenci sayısı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 150150

Cevap

Spor merkezindeki kurslara katılan toplam öğrenci sayısı 150150'dir.
Grafikte verilen branşların öğrenci sayıları sırasıyla; Basketbol için 4040, Voleybol için 2020 ile 3030 arasındaki orta değer olan 2525, Tenis için 3030 ile 4040 arasındaki orta değer olan 3535 ve Yüzme için 5050 olarak görülmektedir. Bu değerlerin toplamı 40+25+35+50=15040 + 25 + 35 + 50 = 150 yapar.

Adım Adım Çözüm

1
Grafikteki sütunların dikey eksende (Öğrenci Sayısı) karşılık geldiği değerleri tek tek belirleyin.
Basketbol: 4040, Voleybol: 2525, Tenis: 3535, Yüzme: 5050
Her bir branşın katılımcı sayısını ayrı ayrı tespit etmek gerekir.
2
Tespit edilen tüm branş değerlerini toplayın.
40+25+35+50=15040 + 25 + 35 + 50 = 150
Toplam öğrenci sayısını bulmak için tüm kategorilerin toplamına ihtiyaç vardır.

Anahtar Kavram

Sütun grafiği okuma ve verilerin aritmetik toplamını hesaplama.

İpuçları

1
Grafikte her bir sütunun en üst noktasının sol taraftaki sayı doğrusunda (dikey eksen) hangi sayıya denk geldiğine bakın.
2
Voleybol ve Tenis sütunları iki tam sayı (örneğin 20 ve 30) arasındadır. Tam ortadaki çizgiler 5'er birimi temsil eder.
3
Bulduğunuz 40,25,3540, 25, 35 ve 5050 sayılarını alt alta yazarak dikkatlice toplayın.

Daha Fazla Pratik

Grafikteki branşların yüzdelik dağılımını bulmak için toplamı payda olarak kullanarak oran orantı kurabilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 204Soru

Bir mağaza, stokundaki ürünlerin 13\frac{1}{3}'ünü %20 kârla, 14\frac{1}{4}'ünü ise %10 zararla satmıştır. Mağaza sahibinin tüm satıştan %15 kâr elde edebilmesi için, kalan ürünleri maliyet fiyatı üzerinden yüzde kaç kârla satması gerekir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 26

Cevap

Mağaza, kalan ürünleri maliyet üzerinden %26 kârla satmalıdır.
Doğru cevap, toplam hedeflenen kâr tutarından gerçekleşen kâr ve zararların düşülmesiyle kalan ürünlere düşen yükün hesaplanmasıyla bulunur. İşlemde ürün miktarlarının ağırlığı (katsayısı) mutlaka dikkate alınmalıdır. 12 birimlik mal üzerinden hesaplandığında, ilk kısımdan +80 birim kâr, ikinci kısımdan -30 birim zarar oluşur. Toplamda +180 birim kâr hedeflendiği için, kalan 5 birim maldan 130 birim kâr elde edilmelidir (18050=130180 - 50 = 130). 5 birimde 130 kâr, birimde 26 kâr demektir.

Adım Adım Çözüm

1
İşlem kolaylığı için ürün sayısına değer verilir.
Paydalar 3 ve 4 olduğu için ürün sayısı EKOK(3,4) = 12 adet seçilir. Her ürünün maliyeti 100 TL olsun.
Kesirli ifadelerle uğraşmamak için kat verme yöntemi kullanılır.
2
Toplam hedeflenen kâr ve ciro hesaplanır.
Toplam Maliyet: 12×100=120012 \times 100 = 1200 TL. Hedeflenen Kâr (%15): 1200×0.15=1801200 \times 0.15 = 180 TL. Hedeflenen Toplam Satış: 1200+180=13801200 + 180 = 1380 TL.
Sonuca ulaşmak için gereken toplam geliri belirlemek gerekir.
3
Satılan kısımların gelirleri hesaplanır.
1. Kısım (1/3): 4 ürün, %20 kâr \rightarrow 4×120=4804 \times 120 = 480 TL.
2. Kısım (1/4): 3 ürün, %10 zarar \rightarrow 3×90=2703 \times 90 = 270 TL.
Parça parça elde edilen gelirler toplanır.
4
Kalan kısım için gereken gelir ve kâr oranı bulunur.
Şu ana kadarki gelir: 480+270=750480 + 270 = 750 TL. Hedeflenen gelir 1380 TL olduğundan, kalan 5 ürün (12-4-3) için gereken gelir: 1380750=6301380 - 750 = 630 TL. Bir ürünün satış fiyatı: 630/5=126630 / 5 = 126 TL. Kâr oranı: %26.
Eksik kalan gelirin kalan ürün sayısına bölünmesiyle birim kâr bulunur.

Anahtar Kavram

Bu soru, farklı kâr/zarar oranlarına sahip parçaların bütüne etkisini hesaplamayı gerektiren 'Ağırlıklı Ortalama' mantığına dayanır.

İpuçları

1
Ürün sayısına 3 ve 4'ün ortak katı olan bir sayı (örneğin 12 veya 120) vererek işlemleri kolaylaştırabilirsin.
2
Her bir parçadan elde edilen kâr veya zararı 'puan' gibi düşünebilirsin. Örneğin: 4 ürün ×\times (+20) puan, 3 ürün ×\times (-10) puan.

Daha Fazla Pratik

Karışım problemlerinde ağırlıklı ortalama sorularını çözmek, bu konudaki mantığı pekiştirir.

Alternatif Yöntem

Denklem Yöntemi: Toplam ürün 12x12x olsun. Denklem: 4x203x10+5xk=12x154x \cdot 20 - 3x \cdot 10 + 5x \cdot k = 12x \cdot 15. Buradan kk değeri doğrudan çekilebilir.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 205Soru

Bir kamu kurumunun araç havuzunda bulunan taşıtların %40'ı arazi aracı, %60'ı ise binek araçtır. Arazi araçlarının yıllık bakım maliyeti, binek araçların yıllık bakım maliyetinden %50 daha fazladır. Kurum, binek araçların %50'sini satarak yerlerine aynı sayıda arazi aracı satın almıştır. Buna göre, araç havuzunun toplam yıllık bakım maliyeti yüzde kaç artmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 12,5

Cevap

Toplam yıllık bakım maliyeti %12,5 artmıştır.
Doğru cevap, başlangıç ve bitişteki toplam maliyetlerin karşılaştırılmasıyla bulunur. Başlangıçta 100 araçlık bir havuz için toplam maliyet 240 birim iken, araç kompozisyonundaki değişim (30 binek aracın 30 arazi aracına dönüşmesi) sonucu maliyet 270 birime çıkmıştır. 30 birimlik bu artış, başlangıç maliyeti olan 240 birimin sekizde birine, yani %12,5'ine eşittir.

Adım Adım Çözüm

1
Başlangıç değerlerini tanımla
Toplam araç sayısı = 100 olsun. Arazi aracı = 40 adet, Binek araç = 60 adet.
Yüzde problemlerinde işlem kolaylığı için toplam sayıyı 100 veya katları olarak seçmek avantajlıdır.
2
Maliyet birimlerini belirle
Binek araç maliyeti = 2x2x olsun. Arazi araç maliyeti (%50 fazla) = 2x1,5=3x2x \cdot 1,5 = 3x olur.
Maliyetler arasındaki %50'lik farkı tam sayılarla ifade etmek için binek maliyetine 2'nin katı bir değer verilir.
3
Başlangıç toplam maliyetini hesapla
Başlangıç Maliyeti = (403x)+(602x)=120x+120x=240x(40 \cdot 3x) + (60 \cdot 2x) = 120x + 120x = 240x.
Araç sayıları ile birim maliyetlerin çarpımlarının toplamı ilk durumdaki toplam maliyeti verir.
4
Değişim sonrası araç sayılarını belirle
Binek araçların %50'si (30 adet) satıldı, yerine 30 arazi aracı alındı. Yeni durum: Arazi = 70, Binek = 30.
Senaryodaki değişim miktarı hesaplanarak yeni stok durumu belirlenir.
5
Yeni toplam maliyeti hesapla
Yeni Maliyet = (703x)+(302x)=210x+60x=270x(70 \cdot 3x) + (30 \cdot 2x) = 210x + 60x = 270x.
Yeni araç sayıları ile birim maliyetler kullanılarak son durumdaki toplam maliyet hesaplanır.
6
Yüzde artışını hesapla
Artış = 270x240x=30x270x - 240x = 30x. Oran = 30x240x=18=0,125=\frac{30x}{240x} = \frac{1}{8} = 0,125 = %12,5.
Artış miktarının başlangıç maliyetine oranı bulunarak yüzdeye çevrilir.

Anahtar Kavram

Ağırlıklı Ortalama ve Yüzde Değişimi

İpuçları

1
Toplam araç sayısına 100 ve binek araçların bakım maliyetine kolay hesaplanabilir bir değer (örneğin 100 TL veya 2 TL) vererek başlayın.
2
Arazi araçlarının bakım maliyeti, binek araçlarınkinden %50 fazladır. Binek araç maliyeti 2 birim ise, arazi aracı 3 birim olur. Bu değerlerle ilk durumdaki toplam maliyeti hesaplayın.
3
Başlangıçta 40 arazi (3 birimden) ve 60 binek (2 birimden) araç var. İkinci durumda 30 binek araç satılıp 30 arazi aracı alınıyor. Yani 70 arazi ve 30 binek araç oluyor. İki toplam maliyet arasındaki farkı bulun.

Daha Fazla Pratik

Benzer mantıkla, maliyetlerin düştüğü veya araç sayısının değiştiği bir senaryoyu çözmeyi deneyin.

Alternatif Yöntem

Değişim üzerinden çözüm: Her bir binek araç arazi aracıyla değiştirildiğinde maliyet 2 birimden 3 birime çıkar, yani araç başına 1 birim artar. 30 araç değiştirildiği için toplam artış 30 birimdir. Başlangıç toplam maliyeti 240 birim olduğuna göre, artış oranı 30/240'tır.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 206Soru

Yıllık enflasyon oranının %80 olduğu bir ülkede, memur maaşlarına yıl sonunda %35 oranında zam yapılmıştır.

Buna göre, memurun alım gücündeki azalma oranı yüzde kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 25

Cevap

Memurun alım gücü %25 azalmıştır.
Alım gücü hesaplanırken 'Maaş / Ürün Fiyatı' oranı dikkate alınır. Başlangıçta 100 TL maaş ve 100 TL fiyat varsayıldığında 1 birim alım gücü vardır. Enflasyon sonrası fiyat 180 TL, zam sonrası maaş 135 TL olur. Yeni alım gücü 135/180 = 0.75 yani %75'tir. Başlangıca göre %25'lik bir kayıp söz konusudur.

Adım Adım Çözüm

1
Başlangıç değerlerini belirle.
Başlangıçta ürün fiyatı = 100 TL, Memur maaşı = 100 TL olsun. Alım gücü = 1 adet ürün.
Yüzde problemlerinde başlangıç değerini 100 kabul etmek işlemleri kolaylaştırır.
2
Enflasyon ve zam sonrası yeni değerleri hesapla.
Yeni Ürün Fiyatı = 100 + 80 = 180 TL.
Yeni Maaş = 100 + 35 = 135 TL.
Enflasyon ürün fiyatını artırır (%80), zam ise geliri artırır (%35).
3
Yeni alım gücünü oranla.
Yeni Alım Gücü = 135180\frac{135}{180}
Alım gücü, gelirin fiyata bölünmesiyle bulunur.
4
Kesri sadeleştir ve yüzdeye çevir.
135180=2736=34=%75\frac{135}{180} = \frac{27}{36} = \frac{3}{4} = \%75
Her iki sayıyı 45 ile sadeleştirerek oranı buluruz.
5
Değişimi hesapla.
Başlangıç %100 idi, sonuç %75 oldu. Azalma = 10075=25100 - 75 = 25.
Soru bizden 'yeni alım gücünü' değil, 'azalma oranını' istemektedir.

Anahtar Kavram

Alım gücü, gelirin fiyatlar genel düzeyine oranıdır. Enflasyon fiyatları, zam ise geliri etkiler.

İpuçları

1
Başlangıçta hem maaşı hem de ürün fiyatını 100 TL olarak kabul ederek işe başlayın.
2
Yıl sonunda ürünün fiyatı %80 artarak 180 TL olurken, maaş %35 artarak 135 TL olmuştur.
3
Yeni maaşınızla (135 TL) yeni fiyatlı üründen (180 TL) ne kadar alabileceğinizi oranlayın: 135/180.

Daha Fazla Pratik

Enflasyonun %50 olduğu bir yerde alım gücünün değişmemesi için maaşlara yüzde kaç zam yapılmalıdır?

Alternatif Yöntem

Oran yöntemi: Alım Gücü Değişimi = 100+Zam100+Enflasyon1\frac{100 + \text{Zam}}{100 + \text{Enflasyon}} - 1 formülü ile de bulunabilir. Burada 1351801=0.751=0.25\frac{135}{180} - 1 = 0.75 - 1 = -0.25 yani %25 azalma bulunur.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 207Soru

Bir devlet hastanesindeki tıbbi cihazların envanter kayıtlarının güncellenmesi işinde üç teknik personel görevlendirilmiştir. Bu personellerin işi bitirme süreleriyle ilgili aşağıdakiler bilinmektedir:

* Birinci ve ikinci personel birlikte çalışarak tüm envanteri 1010 günde güncelleyebilmektedir.
* İkinci ve üçüncü personel birlikte çalışarak tüm envanteri 1212 günde güncelleyebilmektedir.
* Birinci ve üçüncü personel birlikte çalışarak tüm envanteri 1515 günde güncelleyebilmektedir.

Buna göre, bu üç personel birlikte çalışırsa envanter güncelleme işinin tamamı kaç günde biter?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 88

Cevap

Üç personel birlikte çalışırsa işin tamamı 88 günde biter.
Verilen bilgilere göre birinci ve ikinci uzmanın günlük kapasiteleri toplamı 110\frac{1}{10}, ikinci ve üçüncünün 112\frac{1}{12}, birinci ve üçüncünün ise 115\frac{1}{15}'tir. Bu üç ifade toplandığında, her uzman iki kez hesaba katılmış olur ve toplam kapasite 2×(Birlikte Hız)=142 \times (\text{Birlikte Hız}) = \frac{1}{4} olarak bulunur. Buradan üçünün gerçek toplam hızı 18\frac{1}{8} çıkar. Günlük 18\frac{1}{8} iş yapılıyorsa, işin tamamı 88 günde tamamlanır.

Adım Adım Çözüm

1
Personellerin çalışma hızlarını (V1,V2,V3V_1, V_2, V_3) bir günde yaptıkları iş miktarı olarak tanımla ve verilen ikili durumları denklem haline getir.
V1+V2=110V_1 + V_2 = \frac{1}{10}, V2+V3=112V_2 + V_3 = \frac{1}{12}, V1+V3=115V_1 + V_3 = \frac{1}{15}
İşçi problemlerinde hız, sürenin çarpmaya göre tersidir.
2
Oluşturulan üç denklemi taraf tarafa topla.
2(V1+V2+V3)=110+112+1152(V_1 + V_2 + V_3) = \frac{1}{10} + \frac{1}{12} + \frac{1}{15}
Üç personelin toplam kapasitesini bulmak için tüm ikili kombinasyonların toplamı alınır.
3
Rasyonel sayılarda payda eşitleyerek toplama işlemini gerçekleştir (ortak payda 6060).
2(V1+V2+V3)=6+5+460=1560=142(V_1 + V_2 + V_3) = \frac{6+5+4}{60} = \frac{15}{60} = \frac{1}{4}
Farklı sürelerde biten işlerin hızlarını toplamak için ortak katların en küçüğü kullanılır.
4
Üç personelin toplam hızını bulmak için her iki tarafı 22'ye böl ve işin bitiş süresini (tt) hesapla.
V1+V2+V3=18V_1 + V_2 + V_3 = \frac{1}{8} ise t=8t = 8 gün.
Hız ve süre ters orantılıdır; günlük kapasite 18\frac{1}{8} ise işin tamamı 88 günde biter.

Anahtar Kavram

İşçi Problemlerinde Birlikte Çalışma ve Hız-Süre İlişkisi

İpuçları

1
İşçi problemlerinde kişilerin işi bitirme sürelerini değil, bir günde yaptıkları iş miktarlarını (hızlarını) toplamalısınız.
2
Denklemleri taraf tarafa topladığınızda her personelin hızını iki kez hesaba katmış olursunuz. Bulduğunuz sonucu bu yüzden düzenlemeniz gerekecek.
3
Hızlar toplamı 110+112+115\frac{1}{10} + \frac{1}{12} + \frac{1}{15} işlemini yapıp sonucu 22'ye böldüğünüzde üçünün birlikte bir günde yaptığı işi bulursunuz.

Daha Fazla Pratik

İşçilerden birinin hızının diğerlerinin cinsinden verildiği veya kapasite değişiminin olduğu soruları çözerek konuyu pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 208Soru

Ali, Burak, Can, Deniz ve Emre isimli beş arkadaş bir çember etrafında sıralanmıştır. Oturma düzeni saat yönünde sırasıyla Ali \rightarrow Burak \rightarrow Can \rightarrow Deniz \rightarrow Emre şeklindedir.

Bu arkadaşlar 1'den başlayarak ardışık doğal sayıları sırasıyla söyledikleri bir oyun oynamaktadır. Oyunun kuralları şu şekildedir:

1. Oyuna Ali "1" diyerek başlar ve oyun başlangıçta saat yönünde ilerler.
2. Söylenen sayı asal sayı ise, sayı söylendikten sonra oyunun yönü tersine döner (saat yönünden saat yönünün tersine veya tam tersi).
3. Söylenen sayı 4'ün tam katı ise, o anki yöndeki sıradaki kişi atlanır ve bir sonraki kişi sayıyı söyler.

Buna göre, "17" sayısını hangi kişi söyler?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Deniz

Cevap

17 sayısını söyleyen kişi Deniz'dir.
Adım adım simülasyon yapıldığında; 16 sayısını Burak söyler. 16, 4'ün katı olduğu için Burak'tan sonraki kişi (Can) atlanır ve sıra Deniz'e gelir. Deniz 17 sayısını söyler.

Adım Adım Çözüm

1
Başlangıç durumunu ve 1-5 arası sayıları simüle et.
1 (Ali, Yön: SY), 2 (Burak, Asal->Yön: SYT), 3 (Ali, Asal->Yön: SY), 4 (Burak, 4'ün katı->Can Atla->Deniz), 5 (Deniz, Asal->Yön: SYT)
Oyunun ilk döngüsündeki yön ve kişi değişimlerini belirlemek.
2
6-10 arası sayıları simüle et (Mevcut Yön: Saat Yönü Tersi - SYT).
6 (Can, Normal), 7 (Burak, Asal->Yön: SY), 8 (Can, 4'ün katı->Deniz Atla->Emre), 9 (Emre, Normal), 10 (Ali, Normal)
Yön değişimlerine ve atlama kurallarına dikkat ederek ilerlemek.
3
11-15 arası sayıları simüle et (Mevcut Yön: Saat Yönü - SY).
11 (Burak, Asal->Yön: SYT), 12 (Ali, 4'ün katı->Emre Atla->Deniz), 13 (Deniz, Asal->Yön: SY), 14 (Emre, Normal), 15 (Ali, Normal)
Yön ve kişi takibini sürdürmek. (Not: 12. adımda yön SYT olduğu için Ali'den sonraki kişi Emre'dir, o atlanır, Deniz söyler).
4
Son adımları simüle et (Mevcut Yön: Saat Yönü - SY).
16 (Burak, 4'ün katı->Can Atla->Deniz), 17 (Deniz)
Hedef sayıya ulaşmak.

Anahtar Kavram

Simülasyon ve Algoritma Takibi

İpuçları

1
Adımları tek tek yazarak ilerleyin. Her adımda şu üç soruyu sorun: Sayıyı kim söylüyor? Yön değişiyor mu? Bir sonraki kişi atlanacak mı?
2
12 sayısını Ali söylerken yön 'Saat Yönünün Tersi'dir. Bu yönde Ali'den sonra Emre gelir. Kural gereği Emre atlanmalıdır.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruyu, kişi sayısı 6 ve atlama kuralı 3'ün katları olacak şekilde deneyin.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 209Soru

Bir tekstil fabrikasında bulunan A, B ve C makinelerinin çalışma kapasiteleri sırasıyla 2, 3 ve 4 ile doğru orantılıdır. Bu üç makine, alınan bir siparişin tamamını birlikte çalışarak 12 saatte bitirebilmektedir.

Siparişin üretimine üç makine birlikte başladıktan 4 saat sonra A makinesi arızalanarak devre dışı kalıyor. Üretimin tamamlanmasına 3 saat kala ise C makinesi kapatılıyor ve kalan işi sadece B makinesi tamamlıyor.

Buna göre, bu siparişin üretimi toplam kaç saat sürmüştür?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 16

Cevap

Siparişin üretimi toplam 16 saat sürmüştür.
Doğru cevap, üretim sürecinin üç farklı aşamasının (tüm makineler, B ve C, sadece B) sürelerinin doğru hesaplanıp toplanmasıyla bulunur. Toplam iş 108 birimdir. İlk 4 saatte 36 birim yapılır. Son 3 saatte sadece B makinesi 9 birim iş yapar. Aradaki 63 birimlik işi B ve C makineleri (hızları toplamı 7 birim) 9 saatte tamamlar. Toplam süre 4 + 9 + 3 = 16 saattir.

Adım Adım Çözüm

1
Makinelerin kapasitelerini ve toplam iş miktarını belirle.
VA=2kV_A = 2k, VB=3kV_B = 3k, VC=4kV_C = 4k. Toplam hız: 9k9k. Toplam İş: 9k×12=108k9k \times 12 = 108k.
İşçi problemlerinde iş miktarı = Hız ×\times Zaman formülü kullanılır.
2
İlk 4 saatte yapılan işi ve kalan işi hesapla.
Yapılan iş: 9k×4=36k9k \times 4 = 36k. Kalan iş: 108k36k=72k108k - 36k = 72k.
Üç makine birlikte 4 saat çalışmıştır.
3
Son 3 saatlik süreci analiz et.
A makinesi zaten bozuk, C de kapatıldı. Sadece B çalışıyor (3k3k). Son 3 saatte yapılan iş: 3k×3=9k3k \times 3 = 9k.
İşin bitimine 3 saat kala sadece B makinesi aktiftir.
4
Ara dönemdeki (A bozuk, C çalışıyor) süreyi hesapla.
Ara dönemde yapılması gereken iş: 72k9k=63k72k - 9k = 63k. Çalışanlar: B ve C (3k+4k=7k3k + 4k = 7k). Süre: 63k/7k=963k / 7k = 9 saat.
Kalan işten son 3 saatte yapılan iş çıkarılarak ara dönem işi bulunur.
5
Toplam süreyi bul.
Toplam süre = İlk dönem + Ara dönem + Son dönem = 4+9+3=164 + 9 + 3 = 16 saat.
Tüm aşamaların süreleri toplanır.

Anahtar Kavram

İşçi problemlerinde toplam iş miktarı üzerinden giderek, değişen çalışma hızlarına göre süreci parçalara ayırıp her bir parçayı ayrı ayrı hesaplamak gerekir.

İpuçları

1
Makinelerin kapasitelerine 2k2k, 3k3k ve 4k4k diyerek toplam iş miktarını kk cinsinden hesaplayın.
2
Süreci üç aşamaya bölün: 1. Üçü birlikte (4 saat), 2. B ve C birlikte (bilinmeyen süre), 3. Sadece B (3 saat).

Daha Fazla Pratik

Benzer mantıkla, işçi sayısı ve gün sayısı ters orantılı değişen problemleri çözmeyi deneyin.

Alternatif Yöntem

Toplam işi birim zaman (saat) üzerinden değil, yapılan iş parçaları üzerinden oranlayarak da çözebilirsiniz: İşin 4/12'si bitti, geriye 8/12'si kaldı...
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 210Soru

Aşağıdaki 1. grafikte yaş üzümün kuruması sürecinde kaybedilen ağırlık miktarı, 2. grafikte ise elde edilen bu kuru üzümlerin A, B ve C paketlerine dağılımı gösterilmiştir.

[Grafik 1: Doğrusal grafik, x-ekseni 'Yaş Üzüm (kg)', y-ekseni 'Kaybedilen Ağırlık (kg)'. Grafik (0,0) noktasından başlayıp (25, 10) noktasından geçmektedir.]

[Grafik 2: Daire grafiği. B diliminin merkez açısı 144° olarak verilmiştir. A ve C dilimlerinin açıları yazılmamıştır.]

C paketindeki kuru üzüm miktarının A paketindeki kuru üzüm miktarının 2 katı olduğu ve B paketinde 48 kg kuru üzüm bulunduğu bilinmektedir.

Buna göre, A paketindeki kuru üzümü elde etmek için kaç kg yaş üzüm kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 40

Cevap

A paketi için 40 kg yaş üzüm kullanılmıştır.
Soru iki aşamalı bir grafik yorumlama problemidir. İlk adımda 'kayıp' grafiğinden verim oranı (Yaş/Kuru = 5/3) bulunur. İkinci adımda daire grafiğindeki açılar çözümlenir (B=144°, A=72°). B paketinin 48 kg olduğu bilgisinden A paketinin 24 kg kuru üzüm olduğu bulunur. Son olarak verim oranı kullanılarak 24 kg kuru üzümün 40 kg yaş üzümden elde edildiği hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1
1. Grafiği analiz ederek yaş üzüm ve kuru üzüm oranını belirle.
Grafik (25, 10) noktasından geçmektedir. 25 kg yaş üzümden 10 kg ağırlık kaybediliyorsa, 25 - 10 = 15 kg kuru üzüm elde edilir. Oran: (Yaş/Kuru) = 25/15 = 5/3'tür.
Kayıp grafiğinde y ekseni kalan miktarı değil, eksilen miktarı gösterir. Bu nedenle yaş miktardan kayıp çıkarılarak net kuru miktar bulunmalıdır.
2
2. Grafikteki açıları ve A paketinin miktarını bul.
B açısı 144° dir. Geriye 360° - 144° = 216° kalır. C = 2A bilgisi verildiğinden, A + 2A = 216° ⇒ 3A = 216° ⇒ A açısı = 72° bulunur.
Daire grafiğinde miktarlar merkez açılarla doğru orantılıdır.
3
B paketindeki miktarı kullanarak A paketindeki kuru üzüm miktarını hesapla.
144° lik B dilimi 48 kg ise, 72° lik A dilimi (yarısı olduğu için) 24 kg kuru üzüme eşittir.
144 derece 48 kg ise, 72 derece X kg orantısı kurulur.
4
A paketindeki kuru üzüm miktarını yaş üzüme dönüştür.
24 kg kuru üzüm için: 24 × (5/3) = 40 kg yaş üzüm gereklidir.
1. adımda bulunan 5/3 dönüşüm oranı kullanılır.

Anahtar Kavram

Veri Dönüşümü ve Oran-Orantı

İpuçları

1
1. Grafikte y ekseninin 'Kaybedilen Ağırlık' olduğuna dikkat edin. Bu, elde edilen kuru ürün miktarını bulmak için çıkarma işlemi yapmanız gerektiği anlamına gelir.
2
Daire grafiğinde B açısı 144° dir. Geriye kalan 216°, A ve C arasında (C = 2A) oranında paylaşılmıştır. A'nın açısını bulun.
3
Yaş/Kuru oranı 25/15 = 5/3'tür. A'nın açısı 72° olup B'nin yarısıdır (24 kg kuru). 24 kg kuru üzüm elde etmek için bu oranı kullanın.

Alternatif Yöntem

Toplam üzerinden de gidilebilir: B (144°) 48 kg ise Toplam (360°) 120 kg kuru üzümdür. A (72°) toplamın 5'te 1'idir yani 24 kg'dır. Sonra yaş üzüm dönüşümü yapılır.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 211Soru

Bir kırtasiyeci, maliyeti 8080 TL olan bir kitabı %\% 25$ kârla satmayı planlamaktadır.

Buna göre, bu kitabın satış fiyatı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 100

Cevap

Satış fiyatı 100 TL'dir.
Kitabın maliyeti olan 8080 TL'nin %\% 25 i('i ( 1/4 u¨)hesaplandıg˘ında'ü) hesaplandığında 20 TLka^reldeedileceg˘igo¨ru¨lu¨r.Satıs\cfiyatıkuralıgereg˘ika^rmaliyeteeklenir: TL kâr elde edileceği görülür. Satış fiyatı kuralı gereği kâr maliyete eklenir: 80 + 20 = 100$ TL bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Kâr miktarını hesapla
80×25100=2080 \times \frac{25}{100} = 20 TL
Kâr, maliyet fiyatı üzerinden belirlenen oranda hesaplanır.
2
Satış fiyatını bulmak için kârı maliyete ekle
80+20=10080 + 20 = 100 TL
Satış fiyatı, maliyet ile kârın toplamına eşittir.

Anahtar Kavram

Kâr = Maliyet × Kâr Oranı; Satış Fiyatı = Maliyet + Kâr

İpuçları

1
Önce 8080 TL'nin %\% 25$'inin kaç TL olduğunu bulmalısın.
2
%25\%25 demek bir sayının çeyreği (yani dörde bölünmüş hali) demektir.
3
Bulduğun 2020 TL kâr miktarını, maliyet olan 8080 TL'ye eklemeyi unutma.

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde, bir ürün %20 zararla satılsaydı satış fiyatının nasıl bulunacağını düşünebilirsin.

Alternatif Yöntem

Satış fiyatını doğrudan bulmak için maliyeti %125\%125 ile çarpabilirsin: 80×1,25=10080 \times 1,25 = 100.
Tahmini Süre:45s
Soru 212Soru

Bir kuruyemiş toptancısı, kilogramını belirli bir fiyattan satın aldığı yaş kayısıları kurutup paketleyerek satmaktadır. Bu süreçte gerçekleşen durumlar şöyledir:

* Yaş kayısılar kurutulduğunda ağırlıklarının %20\%20'sini kaybetmektedir.
* Kurutma işlemi sonrasında elde edilen ürünlerin %10\%10'u paketleme esnasında hasar görerek kullanılamaz hale gelmekte ve atılmaktadır.
* Toptancı, geriye kalan sağlam kuru kayısıların tamamını sattığında, başlangıçtaki toplam maliyeti üzerinden %44\%44 kâr elde etmeyi hedeflemektedir.

Buna göre toptancı, paketlenmiş kuru kayısının kilogram satış fiyatını, yaş kayısının kilogram alış fiyatına göre yüzde kaç artırmalıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: %100

Cevap

Satış fiyatı %100 artırılmalıdır.
Ürün miktarındaki ardışık azalmalar (önce kuruma, sonra fire) birim maliyeti artırır. Toplam maliyet sabit kalırken (veya üzerine kâr eklenirken) bölünen miktar (payda) küçüldüğü için birim fiyat artmak zorundadır. 100100 birim ürün 7272 birime düştüğünde, toplam gelirin 144144 birim olması (maliyet+kâr) için birim fiyatın 22 katına (200200 birime) çıkması gerekir. Bu da %100\%100 artış demektir.

Adım Adım Çözüm

1
Başlangıç değerlerini 100 üzerinden tanımla.
Alınan yaş kayısı: 100100 kg
Alış fiyatı: 100100 TL/kg
Toplam Maliyet: 100×100=10.000100 \times 100 = 10.000 TL
Yüzde problemlerinde taban değerleri 100 seçmek işlem kolaylığı sağlar.
2
Kurutma işlemi sonrası kalan ağırlığı hesapla.
Ağırlık kaybı: %20\%20
Kalan ağırlık: 100(100×0,20)=80100 - (100 \times 0,20) = 80 kg
Ürün miktarındaki ilk azalmayı belirlemek için.
3
Paketleme firesi sonrası satılabilir net ağırlığı hesapla.
Fire oranı: Kuruyan ürünün %10\%10'u
Fire miktarı: 80×0,10=880 \times 0,10 = 8 kg
Satılabilir miktar: 808=7280 - 8 = 72 kg
İkinci azalma, başlangıçtaki miktardan değil, kuruduktan sonraki miktar üzerinden hesaplanır.
4
Hedeflenen toplam geliri hesapla.
Hedeflenen Kâr: %44\%44
Hedeflenen Gelir: 10.000+(10.000×0,44)=14.40010.000 + (10.000 \times 0,44) = 14.400 TL
Toplam maliyet üzerinden kâr eklenecektir.
5
Birim satış fiyatını ve fiyat artış oranını hesapla.
Birim Satış Fiyatı (PP): 72×P=14.400P=20072 \times P = 14.400 \Rightarrow P = 200 TL
Alış Fiyatı: 100100 TL, Satış Fiyatı: 200200 TL
Artış: 200100100=%100\frac{200 - 100}{100} = \%100
Satılabilir son miktar ile hedeflenen toplam geliri eşitleyerek birim fiyat bulunur.

Anahtar Kavram

Maliyet ve Satış Fiyatı İlişkisi (Ardışık Fireler)

İpuçları

1
Başlangıçta 100 kg yaş kayısı alındığını ve kilosunun 100 TL olduğunu varsayarak işlem yapın.
2
Önce kuruma sonrası kalan miktarı bulun, ardından bu kalan miktarın %10'unu (paketleme firesini) düşerek satılabilir net ağırlığı hesaplayın.
3
Toplam maliyet 10.000 TL ise, %44 kârla hedef gelir 14.400 TL olmalıdır. Bu geliri, elinizde kalan son miktar olan 72 kg'a bölerek birim satış fiyatını bulun.

Daha Fazla Pratik

Benzer mantıkta, enflasyon ve alım gücü arasındaki ilişkiyi sorgulayan sorular çözülebilir.

Alternatif Yöntem

Orantı Yöntemi: Kalan ürün oranı 0,80×0,90=0,720,80 \times 0,90 = 0,72'dir. Yani 100 birim ürün 72 birime düşmüştür. Maliyet 100 birim para iken hedef gelir 144 birim paradır. Birim fiyat artış çarpanı: 14472=2\frac{144}{72} = 2. Çarpan 2 ise artış %100\%100'dür.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 213Soru

Bir kuyumcu atölyesinde, 1818 ayar olan 120120 gramlık bir altın kolye eritilerek, içerisine 2424 ayar saf altın eklenmekte ve 2222 ayar değerinde yeni bir karışım elde edilmektedir. Buna göre, karışıma eklenen saf altın miktarı kaç gramdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 240

Cevap

Eklenen saf altın miktarı 240 gramdır.
Soruda iki farklı nitelikteki altının karıştırılması istenmiştir. Karışım problemlerinde temel bağıntı: (1. Madde Miktarı × Yüzdesi) + (2. Madde Miktarı × Yüzdesi) = (Toplam Miktar × Yeni Yüzde) şeklindedir. Altın sorularında 'yüzde' yerine 'ayar' kullanılır. Saf altın 24 ayardır. Denklem 12018+x24=(120+x)22120 \cdot 18 + x \cdot 24 = (120+x) \cdot 22 şeklinde kurulur ve çözüldüğünde eklenen miktar 240 gram bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen değerleri karışım formülüne uygun hale getir.
1. Karışım: 120 gr, 18 ayar
2. Karışım (Saf Altın): x gr, 24 ayar
Hedef: (120 + x) gr, 22 ayar
Altın problemlerinde 'ayar' değeri, yüzde problemlerindeki 'yüzde' gibi işlem görür.
2
Karışım korunum denklemini kur (Miktar × Ayar).
12018+x24=(120+x)22120 \cdot 18 + x \cdot 24 = (120 + x) \cdot 22
Karışıma giren maddelerin saf madde miktarları toplamı, elde edilen karışımın saf madde miktarına eşittir.
3
Denklemi çözerek x değerini bul.
2160+24x=2640+22x2160 + 24x = 2640 + 22x
24x22x=2640216024x - 22x = 2640 - 2160
2x=4802x = 480
x=240x = 240
Bilinmeyeni yalnız bırakarak sonuca ulaşılır.

Anahtar Kavram

Ağırlıklı Ortalama Yöntemi (Kaldıraç Kuralı)

İpuçları

1
Altın karışım problemlerini, tuzlu-su karışım problemleri gibi düşünebilirsiniz. Burada 'tuz oranı' yerine 'ayar' kullanılacaktır.
2
Saf altının 24 ayar olduğunu unutmayın. Formülünüz: (Birinci Gram × Ayarı) + (İkinci Gram × Ayarı) = (Toplam Gram × Hedef Ayar).

Daha Fazla Pratik

Benzer mantıkla çözülen, alkol oranının düşürülmesi için su eklenen (saf madde oranı 0 alınan) bir soru çözebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Pratik Yol (Kaldıraç/Denge Yöntemi): İstenen ayar 22'dir. Eldeki altın 18, eklenen 24 ayardır. 18 ile 22 arasındaki fark 4 birim, 24 ile 22 arasındaki fark 2 birimdir. Farklar ile miktarlar ters orantılıdır. Yani 2 birimlik farka 120 gram geliyorsa, 4 birimlik farka x gram gelir. 2k=1202k = 120 ise 4k=2404k = 240 gramdır.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 214Soru

Bir zeytinyağı üreticisi, asit oranı %2\%2 olan A kalite zeytinyağı ile asit oranı %7\%7 olan B kalite zeytinyağını karıştırarak asit oranı %4\%4 olan yeni bir harman elde etmek istiyor.

Buna göre, asit oranı %4\%4 olan bu harmanı elde etmek için 4040 litre B kalite zeytinyağına kaç litre A kalite zeytinyağı eklenmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 6060

Cevap

40 litre B kalite zeytinyağına 60 litre A kalite zeytinyağı eklenmelidir.
Doğru cevap olan 60 birimidir çünkü karışım denklemi x2+407=(x+40)4x \cdot 2 + 40 \cdot 7 = (x + 40) \cdot 4 şeklinde kurulduğunda, asit miktarının korunumu prensibi gereği 2x+280=4x+1602x + 280 = 4x + 160 eşitliği elde edilir. Bu eşitlik çözüldüğünde 2x=1202x = 120 ve buradan x=60x = 60 litre sonucu bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Bilinmeyeni tanımlama ve madde miktarlarını belirleme
A kalite zeytinyağı miktarı xx olsun. Toplam karışım miktarı x+40x + 40 olur.
Karışım problemlerinde her bir bileşenin miktarı ve oranı üzerinden denklem kurulur.
2
Karışım denklemini kurma
x2+407=(x+40)4x \cdot 2 + 40 \cdot 7 = (x + 40) \cdot 4
Bir karışımda bulunan saf madde (asit) miktarlarının toplamı, son karışımdaki saf madde miktarına eşit olmalıdır.
3
Denklemi düzenleme ve çözme
2x+280=4x+160280160=4x2x120=2x2x + 280 = 4x + 160 \Rightarrow 280 - 160 = 4x - 2x \Rightarrow 120 = 2x
Cebirsel ifadeler dağıtılarak bilinmeyen terim yalnız bırakılır.
4
Bilinmeyeni bulma
x=60x = 60
Eşitliğin her iki tarafı 22'ye bölünerek A kalite yağın miktarı bulunur.

Anahtar Kavram

Karışım problemlerinde 'Miktar × Yüzde' toplamlarının korunumu ilkesi uygulanır.

İpuçları

1
Her bir yağdaki asit miktarını ayrı ayrı hesaplayıp toplamayı deneyin.
2
Son karışımın toplam kütlesinin (x+40)(x + 40) olacağını unutmayın.
3
2x+280=4(x+40)2x + 280 = 4(x + 40) denklemi size doğru sonucu verecektir.

Daha Fazla Pratik

Karışıma saf asit veya saf su eklenmesi durumunda oranların %100 veya %0 olarak alınması gerektiğini hatırlatan sorular çözebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Oran-orantı mantığıyla: Hedef oran %4, %2'lik yağdan 2 birim, %7'lik yağdan 3 birim uzaktadır. Miktarlar ters orantılı olacağı için A yağından 3 kat, B yağından 2 kat alınmalıdır. 2k=402k = 40 ise k=20k = 20 olur, buradan A yağı 3k=320=603k = 3 \cdot 20 = 60 litre bulunur.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 215Soru

Bir belediyenin spor kompleksinde bulunan dairesel bir koşu parkurunda antrenman yapan iki sporcu, parkurun başlangıç noktasından aynı anda harekete başlamaktadır. Bu sporcular zıt yönde hareket ettiklerinde her 12 dakikada bir karşılaşmakta, aynı yönde hareket ettiklerinde ise hızı fazla olan sporcu hızı az olan sporcuya her 48 dakikada bir tur bindirmektedir. Hızları sabit olan bu sporculardan hızı fazla olanın, parkurun tamamını tek başına koşma süresi kaç dakikadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 19,2

Cevap

Hızlı olan sporcu parkuru 19,2 dakikada tamamlar.
Dairesel pist problemlerinde zıt yönde hareket hızların toplamı, aynı yönde hareket hızların farkı ile ilişkilidir. Denklem sistemi (V1+V2)=x/12(V_1+V_2)=x/12 ve (V1V2)=x/48(V_1-V_2)=x/48 şeklinde kurulup çözüldüğünde, hızlı aracın hızı V1=5x/96V_1 = 5x/96 bulunur. Buradan bir tur süresi x/V1=96/5=19,2x/V_1 = 96/5 = 19,2 dakika olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1
Problemi matematiksel modele dök
Pist uzunluğu xx, hızlı sporcunun hızı V1V_1, yavaş sporcunun hızı V2V_2 olsun. Zıt yönde karşılaşma için hızlar toplanır: (V1+V2)12=x(V_1 + V_2) \cdot 12 = x. Aynı yönde tur bindirme için hızlar çıkarılır: (V1V2)48=x(V_1 - V_2) \cdot 48 = x.
Zıt yönde araçlar birbirine yaklaşır (hızlar toplamı), aynı yönde hızlı olan fark atar (hızlar farkı).
2
Hız denklemlerini xx cinsinden ifade et
V1+V2=x12V_1 + V_2 = \frac{x}{12} ve V1V2=x48V_1 - V_2 = \frac{x}{48}
Hızları bulmak için denklemleri düzenlememiz gerekir.
3
Taraf tarafa toplayarak V1V_1 değerini bul
(V1+V2)+(V1V2)=x12+x482V1=4x48+x48=5x48(V_1 + V_2) + (V_1 - V_2) = \frac{x}{12} + \frac{x}{48} \Rightarrow 2V_1 = \frac{4x}{48} + \frac{x}{48} = \frac{5x}{48}
İki bilinmeyenli denklem sistemini çözerek hızlı olanın hızını çekiyoruz.
4
V1V_1 hızını yalnız bırak
2V1=5x48V1=5x962V_1 = \frac{5x}{48} \Rightarrow V_1 = \frac{5x}{96}
Hızı pist uzunluğu cinsinden ifade ettik.
5
Turlama süresini (tt) hesapla
t=YolHız=xV1=x5x96=965t = \frac{\text{Yol}}{\text{Hız}} = \frac{x}{V_1} = \frac{x}{\frac{5x}{96}} = \frac{96}{5}
Süre formülü t=x/Vt = x/V dir.
6
Kesri ondalık sayıya çevir
965=19210=19,2\frac{96}{5} = \frac{192}{10} = 19,2 dakika.
Sonucu seçeneklerdeki formatla eşleştirmek için.

Anahtar Kavram

Bağıl Hız ve Dairesel Hareket

İpuçları

1
Pistin uzunluğuna xx diyerek hızları xx cinsinden yazmayı deneyin.
2
Zıt yönde hızlar toplanır (V1+V2V_1+V_2), aynı yönde hızlar çıkarılır (V1V2V_1-V_2). İki bilinmeyenli denklem kurun.
3
V1+V2=x/12V_1+V_2 = x/12 ve V1V2=x/48V_1-V_2 = x/48 denklemlerini taraf tarafa toplayarak V1V_1'i bulun.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 216Soru

Bir sayı dizisinin ilk terimi 1'dir. Dizinin diğer terimleri aşağıdaki kurallara göre oluşturulmaktadır:

* Eğer dizinin son terimi 3'ün tam katı ise, bir sonraki terim bu sayıya 2 eklenerek elde edilir.
* Eğer dizinin son terimi 3'ün tam katı değil ise, bir sonraki terim bu sayıya 1 eklenerek elde edilir.

Buna göre, bu sayı dizisinin 43. terimi kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 63

Cevap

Dizinin 43. terimi 63'tür.
Dizinin terimleri incelendiğinde, 3. terimden itibaren (3, 6, 9, 12...) şeklinde giden 3'ün katlarının, dizinin tek numaralı indislerine (3., 5., 7., 9. terimler) denk geldiği görülür. 43. terim de tek numaralı bir indise sahip olduğu için bu kurala uyar. İndis ile değer arasındaki ilişki şöyledir: İndis 2k+12k+1 iken Değer 3k3k'dır. 2k+1=432k+1 = 43 denkleminden k=21k=21 bulunur. O halde 43. terimin değeri 3×21=633 \times 21 = 63 olur.

Adım Adım Çözüm

1
Dizinin ilk birkaç terimini yazarak kuralın oluşturduğu örüntüyü incele.
1. Terim: 1
2. Terim: 1 (3'ün katı değil) + 1 = 2
3. Terim: 2 (3'ün katı değil) + 1 = 3
4. Terim: 3 (3'ün katı) + 2 = 5
5. Terim: 5 (3'ün katı değil) + 1 = 6
6. Terim: 6 (3'ün katı) + 2 = 8
7. Terim: 8 (3'ün katı değil) + 1 = 9
...
Kuralın sayıları nasıl değiştirdiğini ve periyodik bir düzen olup olmadığını görmek için.
2
3'ün katı olan terimlerin indekslerini ve değerlerini analiz et.
3. Terim = 3
5. Terim = 6
7. Terim = 9
Genel olarak: (2k+1). terim = 3k şeklinde bir düzen vardır (k >= 1 için).
Büyük indeksli terimi hesaplamak için genel bir formül çıkarmak.
3
İstenen 43. terim için formülü uygula.
43. terim, indeksin tek sayı olduğu durumdur (2k+1 = 43). Buradan 2k = 42 ve k = 21 bulunur.
Değer = 3 * k = 3 * 21 = 63.
Örüntü kuralını hedef değere uygulayarak sonuca ulaşmak.

Anahtar Kavram

Periyodik Sayı Dizileri ve Örüntü Analizi

İpuçları

1
Dizinin ilk 7-8 terimini yan yana yazın. Hangi terimlerin 3'ün katı olduğuna dikkat edin.
2
3. terim 3, 5. terim 6, 7. terim 9'dur. Terim sırası (indis) ile sayının değeri arasında bir ilişki kurmaya çalışın.
3
İndisi tek sayı (2n+1) olan terimler 3'ün katları şeklinde ilerliyor. 43 sayısı da tek bir indiste olduğu için bu kurala uyacaktır.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir kuralın 4 veya 5 ile bölünebilme üzerinden tanımlandığı bir soru çözülebilir.

Alternatif Yöntem

Döngüsel artış metodu: 3. terimden sonra her 2 adımda sayı değerinin 3 arttığı ( +2 ve +1 eklenerek) görülür. 3. terimden 43. terime kadar 40 adım vardır. Her 2 adımda 3 artıyorsa, 40 adımda (20 x 3) = 60 artar. Başlangıç değeri 3 olduğuna göre: 3 + 60 = 63.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 217Soru

Bir kamu kurumunun arşiv biriminde yapılacak düzenleme için dosyalar raflara yerleştirilecektir. Dosyalar her bir rafa 24'erli dizilirse 60 dosya açıkta kalmaktadır. Eğer dosyalar her bir rafa 30'arlı dizilirse 3 raf boş kalmakta ve kullanılan son rafta da sadece 12 dosya bulunmaktadır.

Buna göre, arşivde yerleştirilmeyi bekleyen toplam dosya sayısı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 732

Cevap

Arşivdeki toplam dosya sayısı 732'dir.
Toplam dosya sayısı değişmediği için iki farklı yerleştirme senaryosu birbirine eşitlenmelidir. Raf sayısına xx denildiğinde; birinci durumda 24x+6024x + 60 dosya vardır. İkinci durumda 3 raf boş ve 1 raf kısmi dolu (12 dosya) olduğu için, tam dolu raf sayısı (x4)(x-4) olur. İkinci denklem 30(x4)+1230(x-4) + 12 şeklindedir. Bu iki ifade eşitlendiğinde x=28x=28 raf bulunur. Yerine konulduğunda toplam dosya sayısı 732 olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1
Raf sayısını değişken olarak tanımla ve birinci durumu denkleme dök.
Raf sayısı xx olsun. İlk durumda dosya sayısı: 24x+6024x + 60
Her rafa 24 dosya konulduğunda 60 dosya artmaktadır.
2
İkinci durumu analiz et ve dosya sayısı için ikinci denklemi oluştur.
3 raf boş, 1 raf ise 12 dosya içeriyor. Tam dolu (30'lu) raf sayısı (x4)(x - 4) olur. Dosya sayısı: 30(x4)+1230(x - 4) + 12
Toplam xx raftan 3'ü boş, 1'i eksik doludur. Geriye kalan (x4)(x-4) raf tam kapasiteyle (30 dosya) doludur.
3
İki denklemi birbirine eşitle ve xx değerini bul.
24x+60=30(x4)+1224x+60=30x120+1224x+60=30x108168=6xx=2824x + 60 = 30(x - 4) + 12 \Rightarrow 24x + 60 = 30x - 120 + 12 \Rightarrow 24x + 60 = 30x - 108 \Rightarrow 168 = 6x \Rightarrow x = 28
Dosya sayısı her iki durumda da eşittir.
4
Bulunan raf sayısını herhangi bir denklemde yerine koyarak toplam dosya sayısını hesapla.
24(28)+60=672+60=73224(28) + 60 = 672 + 60 = 732
Toplam dosya sayısına ulaşmak için raf sayısı yerine konulur.

Anahtar Kavram

Sayı problemlerinde sabit bir çokluğun (dosya sayısı) farklı gruplandırma senaryoları (24'lü ve 30'lu dizilim) üzerinden denkleme dökülmesi.

İpuçları

1
Raf sayısına xx diyerek iki farklı durum için toplam dosya sayısını veren cebirsel ifadeleri yazmaya çalışın.
2
İkinci durumda '3 raf boş' ve '1 raf 12 dosya alıyor' ifadesine dikkat edin. Bu, tam kapasiteyle (30 dosya) dolu olan raf sayısının toplam raf sayısından 4 eksik olduğunu gösterir.
3
Denklemi şu şekilde kurun: 24x+60=30(x4)+1224x + 60 = 30(x - 4) + 12.

Alternatif Yöntem

Şıklardan giderek de çözülebilir: Şıklardaki sayıdan 60 çıkarıldığında 24'e tam bölünmeli (İlk durum). Aynı sayıdan 12 çıkarıldığında kalan kısım 30'a tam bölünmeli ve elde edilen bölüm, ilk durumdaki bölümden 4 eksik olmalıdır.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 218Soru

Bir memurun aylık harcamalarının %40\%40’ını kira, %60\%60’ını ise mutfak masrafları oluşturmaktadır. Yıllık bazda kira giderlerinde %30\%30, mutfak masraflarında ise %80\%80 artış yaşanmıştır. Aynı yıl içinde bu memurun maaşına, ilk altı ay için %30\%30, ikinci altı ay için ise birinci altı ayın sonundaki maaş üzerinden %20\%20 zam yapılmıştır.

Buna göre, yıl sonunda memurun alım gücündeki değişim aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: %2,5 azalır

Cevap

Memurun alım gücü %2,5 azalır.
Alım gücü hesaplamalarında temel prensip, gelirin giderleri karşılama oranındaki değişime bakmaktır. Memurun maaşı kümülatif zamlarla 100 birimden 156 birime çıkarken, harcama sepetinin maliyeti ağırlıklı artışlarla 100 birimden 160 birime çıkmıştır. Yeni durumda memurun 156 birimlik maaşı, 160 birimlik maliyeti karşılamaya yetmemektedir. Oran 156160=0,975\frac{156}{160} = 0,975 olur. Bu da alım gücünün başlangıca göre (1,000) %2,5\%2,5 azaldığını gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Başlangıç değerlerini belirle
Başlangıçta maaş = 100 TL, Harcama Sepeti Maliyeti = 100 TL (40 TL Kira + 60 TL Mutfak) olsun.
Yüzde değişimlerini hesaplamak için 100 tabanını kullanmak işlemi kolaylaştırır.
2
Yıl sonu maliyet artışını (Enflasyon) hesapla
Yeni Kira: 40+(40×%30)=5240 + (40 \times \%30) = 52 TL. Yeni Mutfak: 60+(60×%80)=10860 + (60 \times \%80) = 108 TL. Toplam Yeni Maliyet: 52+108=16052 + 108 = 160 TL.
Genel fiyat artışını bulmak için harcama kalemlerinin ağırlıklı artışları toplanır.
3
Yıl sonu maaşını hesapla
İlk 6 ay sonu: 100+(100×%30)=130100 + (100 \times \%30) = 130 TL. İkinci 6 ay sonu: 130+(130×%20)=130+26=156130 + (130 \times \%20) = 130 + 26 = 156 TL.
İkinci zam, başlangıç maaşına değil, zamlı maaş üzerinden (bileşik olarak) uygulanır.
4
Alım gücündeki değişimi oranla
Başlangıç Alım Gücü: 100100=1\frac{100}{100} = 1. Yeni Alım Gücü: Maas\cMaliyet=156160\frac{Maaş}{Maliyet} = \frac{156}{160}.
Alım gücü, gelirin maliyetleri karşılama oranıdır.
5
Yüzde değişimini hesapla
156160=3940=97,5100=%97,5\frac{156}{160} = \frac{39}{40} = \frac{97,5}{100} = \%97,5. Alım gücü 100'den 97,5'e düşmüştür. Değişim: 10097,5=2,5100 - 97,5 = 2,5. Sonuç: %2,5 azalır.
Paydayı 100 yaparak net yüzde değişimi bulunur.

Anahtar Kavram

Alım Gücü ve Reel Değişim

İpuçları

1
Başlangıçta memurun maaşını ve toplam harcamasını 100 TL kabul ederek işlem yapın.
2
Maaş zammını hesaplarken 'bileşik faiz' mantığını unutmayın: İkinci zam, ilk zamlı maaş üzerinden yapılır. Harcamalar için ise ağırlıklı ortalamayı bulun.
3
Yıl sonunda Maaş 156 TL, Maliyet 160 TL olacaktır. Alım gücü oranı = Yeni Maaş / Yeni Maliyet formülünü kullanın.

Daha Fazla Pratik

Benzer mantıkla, dolar kurunun ve faiz oranlarının değiştiği bir durumda 'Reel Getiri' hesaplama sorusu çözülebilir.

Alternatif Yöntem

Orantı Yöntemi: Maaş 100 iken maliyet 100 idi. Maaş 156 olduğunda maliyet 160 oldu. Eğer maliyet artmasaydı (160 yerine 100 kalsaydı) alım gücü artardı. Burada 160 liralık malı 156 lira ile almaya çalışıyoruz. 160'ta 4 kayıp varsa, 100'de kaç kayıp vardır? (4/160 = 1/40 = %2,5)
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 219Soru

Bir kahve üreticisi, elindeki iki farklı kahve karışımından özel bir harman oluşturmak istemektedir. Birinci karışımın ağırlıkça %20\%20'si, ikinci karışımın ise ağırlıkça %60\%60'ı yüksek kaliteli Arabica çekirdeklerinden oluşmaktadır. Üretici, birinci karışımdan 1515 kg kullanarak, elde edeceği yeni harmanın Arabica oranının %35\%35 olmasını hedeflemektedir.

Buna göre, üreticinin ikinci karışımdan kaç kilogram kullanması gerekir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 9

Cevap

Üreticinin ikinci karışımdan 9 kilogram kullanması gerekir.
Saf madde miktarı üzerinden denklem kurulur: Birinci karışımdan gelen Arabica miktarı (152015 \cdot 20) ile ikinci karışımdan gelen Arabica miktarı (x60x \cdot 60) toplanır ve toplam karışımın Arabica miktarına ((15+x)35(15+x) \cdot 35) eşitlenir. Denklem çözüldüğünde x=9x=9 bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Verilenleri matematiksel olarak ifade et.
1. Karışım: Miktar = 1515 kg, Yüzde = %20\%20
2. Karışım: Miktar = xx kg, Yüzde = %60\%60
Hedef Karışım: Toplam Miktar = (15+x)(15 + x) kg, Hedef Yüzde = %35\%35
Problemi çözmek için değişken atamak ve verileri düzenlemek gerekir.
2
Karışım problemleri genel denklemini kur (Madde Miktarı Korunumu).
1520+x60=(15+x)3515 \cdot 20 + x \cdot 60 = (15 + x) \cdot 35
Karışımdaki saf madde (Arabica) miktarlarının toplamı, son karışımdaki saf madde miktarına eşit olmalıdır.
3
Denklemi çöz.
300+60x=525+35x300 + 60x = 525 + 35x
60x35x=52530060x - 35x = 525 - 300
25x=22525x = 225
x=9x = 9
Bilinmeyen xx değerini bulmak için cebirsel işlemler yapılır.

Anahtar Kavram

Karışım Problemleri (Saf Madde Miktarı Korunumu)

İpuçları

1
Karışımdaki saf madde (Arabica) miktarlarının toplamı değişmez. Her bir karışımdan gelen saf madde miktarını hesaplamayı deneyin.
2
Birinci karışımdaki saf madde: 152015 \cdot 20. İkinci karışımdaki miktar xx olsun, saf madde: x60x \cdot 60. Bunların toplamı, yeni karışımın toplam ağırlığı çarpı yeni yüzdeye eşit olmalıdır.
3
Denklemi kurun: 1520+x60=(15+x)3515 \cdot 20 + x \cdot 60 = (15 + x) \cdot 35.

Daha Fazla Pratik

Benzer mantıkla, alkol oranı verilen iki kolonyanın hangi oranlarda karıştırılması gerektiğini soran bir soru çözülebilir.

Alternatif Yöntem

Tahterevalli (Denge) Yöntemi: Yüzdeleri bir sayı doğrusuna yerleştirin: 20 --- 35 --- 60. 20 ile 35 arasındaki fark 15, 35 ile 60 arasındaki fark 25'tir. Miktarlar bu farklarla ters orantılı olmalıdır. Yani (Miktar1 / Miktar2) = (25 / 15) = 5/3. Miktar1=15 olduğuna göre, 15/x = 5/3 ise x=9 olur.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 220Soru

Bir gıda toptancısı, deposundaki pirinç stokunu üç farklı markete aşağıdaki gibi dağıtmıştır:

* Birinci markete: Başlangıçtaki stokun 13\frac{1}{3}'ü ve ilave olarak 2020 kg,
* İkinci markete: İlk satıştan sonra kalan stokun 14\frac{1}{4}'ü ve ilave olarak 55 kg,
* Üçüncü markete: İkinci satıştan sonra kalan stokun 12\frac{1}{2}'si ve ilave olarak 55 kg verilmiştir.

Dağıtım işlemi tamamlandığında depoda 3030 kg pirinç kaldığına göre, başlangıçtaki pirinç stoku kaç kilogramdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 180

Cevap

Başlangıçtaki stok miktarı 180 kg'dır.
Sondan başa doğru gidilerek çözüme ulaşılır. En son 30 kg kalmıştır. 3. işlemde yarısı ve 5 fazlası verildiğine göre, verilmeden önceki miktar (30+5)×2=70(30+5)\times 2 = 70 kg'dır. 2. işlemde dörtte biri ve 5 fazlası verildiğine göre, kalan 34\frac{3}{4}'lük kısım 70+5=7570+5=75 kg'dır; buradan o aşamadaki bütün 75×43=10075 \times \frac{4}{3} = 100 kg bulunur. 1. işlemde üçte biri ve 20 fazlası verildiğine göre, kalan 23\frac{2}{3}'lük kısım 100+20=120100+20=120 kg'dır; başlangıçtaki bütün ise 120×32=180120 \times \frac{3}{2} = 180 kg olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1
Problemi sondan başa doğru (ters işlem yöntemiyle) çözmek için en son durumu analiz edelim.
En sonda kalan miktar: 30 kg.
Problemde verilen son bilgi budur ve buradan geriye doğru gidilerek başlangıç miktarı bulunabilir.
2
Üçüncü market işleminden önceki miktarı bulalım. Üçüncü aşamada kalanın yarısı (12\frac{1}{2}) ve 5 kg fazlası verilince 30 kg kalmıştır.
İşlem: (30+5)×2=70(30 + 5) \times 2 = 70 kg.
Ters işlemde, 'verilen' miktar eklenir (çıkarmanın tersi toplamadır) ve kesir ters çevrilip çarpılır (12\frac{1}{2}'si gitti ise geriye diğer yarısı kalmıştır, yani 2 ile çarpılır).
3
İkinci market işleminden önceki miktarı bulalım. İkinci aşamada kalanın 14\frac{1}{4}'ü ve 5 kg fazlası verilince 70 kg kalmıştır.
İşlem: (70+5)×43=75×43=100(70 + 5) \times \frac{4}{3} = 75 \times \frac{4}{3} = 100 kg.
5 kg eklenir. Stokun 14\frac{1}{4}'ü verildiyse geriye 34\frac{3}{4}'ü kalmıştır. Kalan parça (34\frac{3}{4}) 75 ise tamamı (44\frac{4}{4}) için 43\frac{4}{3} ile çarpılır.
4
Birinci market işleminden önceki (başlangıç) miktarı bulalım. Birinci aşamada stokun 13\frac{1}{3}'ü ve 20 kg fazlası verilince 100 kg kalmıştır.
İşlem: (100+20)×32=120×1.5=180(100 + 20) \times \frac{3}{2} = 120 \times 1.5 = 180 kg.
20 kg eklenir. Stokun 13\frac{1}{3}'ü verildiyse geriye 23\frac{2}{3}'ü kalmıştır. Kalan parça (23\frac{2}{3}) 120 ise tamamı için 32\frac{3}{2} ile çarpılır.

Anahtar Kavram

Ters İşlem Yöntemi (Geriye Doğru Çözüm)

İpuçları

1
Soruda 'kalan stokun' ifadesi geçtiği için ve en son kalan miktar verildiği için sondan başa doğru (ters işlem yaparak) gitmeyi deneyin.
2
Ters işlem yaparken; 'verildi/satıldı' denilen miktarları kalana EKLEYİN, kesir işlemini ise TERS ÇEVİRİN (Örneğin: 1/3'ü gittiyse geriye 2/3'ü kalmıştır, bütünü bulmak için 3/2 ile çarpın).
3
En sondan başlayalım: 30 kg kalmış. Ondan önce yarısı ve 5 fazlası verilmişti. Demek ki (30+5)×2(30+5) \times 2 işlemi bir önceki adımı verir.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruyu 'parasının harcanması' veya 'kumaşın kesilmesi' senaryolarıyla, ancak bu sefer kesirlerin paydasını değiştirmeden (örneğin hep 1/5'i) kurgulayarak pekiştirin.

Alternatif Yöntem

Denklem Kurma Yöntemi: Başlangıç stokuna xx diyerek ileri doğru işlem yapılabilir. Ancak bu yöntem rasyonel sayılar ve payda eşitleme gerektirdiği için daha uzun sürer: x(x3+20)=R1x - (\frac{x}{3}+20) = R_1, sonra R1(R14+5)=R2R_1 - (\frac{R_1}{4}+5) = R_2... şeklinde R2R_2 üzerinden sonuca gidilir.
Tahmini Süre:2m 30s
ÖncekiSayfa 11 / 21Sonraki
Problemler — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Sayfa 11 | Examkin