Examkin

Stok Yönetimi

233 soru

Soru 101Soru →

Devlet Malzeme Ofisi (DMO), kamu kurumlarının ihtiyacı olan standart ofis sandalyelerinin tedariki için Ekonomik Sipariş Miktarı (ESM) modelini uygulamaktadır. Bu ürün için yıllık talep 24.00024.000 adet, birim satın alma fiyatı ise 600600 TL'dir. Kurumun stok elde bulundurma maliyet oranı yıllık %25\%25'tir.

Kurum, mevcut durumda her bir siparişin verilme maliyetini tam olarak bilmemekle birlikte, toplam yıllık stok maliyetini (sipariş verme ve elde bulundurma) minimum kılan optimum sipariş miktarının (ESM) 1.2001.200 adet olduğunu belirlemiştir. (Stoksuzluğa izin verilmemektedir.)

DMO'nun yeni nesil e-Tedarik sistemine geçerek sipariş başına verme maliyetini mevcut duruma göre %36\%36 oranında düşürmesi öngörülmektedir.

Buna göre, e-Tedarik sistemine geçildikten sonra kurumun yeni Ekonomik Sipariş Miktarı kaç adet olur ve yıllık toplam stok maliyetindeki (elde bulundurma ve sipariş verme) tasarruf kaç TL olarak gerçekleşir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yeni ESM: 960960 adet / Tasarruf: 36.00036.000 TL

Cevap

Yeni ESM 960960 adet olacak ve yıllık toplam stok maliyetinde 36.00036.000 TL tasarruf sağlanacaktır.
Doğru yanıtta, mevcut ESM (1.2001.200) üzerinden formül tersine işletilerek sipariş verme maliyeti (4.5004.500 TL) bulunmuş, %36'lık düşüş sonrası yeni sipariş maliyeti (2.8802.880 TL) üzerinden yeni ESM 960960 adet olarak hesaplanmıştır. Toplam maliyet formülüne göre (Sipariş + Elde Bulundurma), ilk durumdaki toplam maliyet 180.000180.000 TL iken ikinci durumda 144.000144.000 TL'ye düşmekte ve böylece 36.00036.000 TL tasarruf sağlanmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Birim elde bulundurma maliyetinin (H) hesaplanması
H=600×0,25=150H = 600 \times 0,25 = 150 TL/adet-yıl
Elde bulundurma maliyeti, birim fiyat ile elde bulundurma yüzdesinin çarpımıyla bulunur.
2
Mevcut sipariş verme maliyetinin (S) ESM formülünden tersten bulunması
1.200=(2×24.000×S)/1501.200 = \sqrt{(2 \times 24.000 \times S) / 150} işlemiyle S=4.500S = 4.500 TL/sipariş bulunur.
Başlangıçtaki optimum sipariş miktarı bilindiği için, bilinmeyen sipariş verme maliyeti formülde yerine koyularak çekilmelidir.
3
Mevcut durumdaki yıllık toplam stok maliyetinin (TC1) hesaplanması
TC1=(24.000/1.200)×4.500+(1.200/2)×150=90.000+90.000=180.000TC_1 = (24.000 / 1.200) \times 4.500 + (1.200 / 2) \times 150 = 90.000 + 90.000 = 180.000 TL
Toplam maliyet, yıllık sipariş verme maliyeti ile yıllık elde bulundurma maliyetinin toplamına eşittir.
4
Yeni e-Tedarik sistemi sonrası sipariş verme maliyetinin (S2) bulunması
S2=4.500×(1−0,36)=4.500×0,64=2.880S_2 = 4.500 \times (1 - 0,36) = 4.500 \times 0,64 = 2.880 TL
Sipariş maliyetinin %36 oranında azalması, yeni maliyetin eskisinin %64'ü olacağı anlamına gelir.
5
Yeni Ekonomik Sipariş Miktarının (Yeni ESM) hesaplanması
Yeni ESM =(2×24.000×2.880)/150=921.600=960= \sqrt{(2 \times 24.000 \times 2.880) / 150} = \sqrt{921.600} = 960 adet
Azalan sipariş verme maliyetiyle güncel optimum nokta hesaplanmalıdır.
6
Yeni toplam stok maliyetinin (TC2) hesaplanması
TC2=(24.000/960)×2.880+(960/2)×150=72.000+72.000=144.000TC_2 = (24.000 / 960) \times 2.880 + (960 / 2) \times 150 = 72.000 + 72.000 = 144.000 TL
Yeni ESM miktarına göre işletmenin katlanacağı toplam yıllık stok maliyeti bulunmalıdır.
7
Sağlanan maliyet tasarrufunun bulunması
Tasarruf =TC1−TC2=180.000−144.000=36.000= TC_1 - TC_2 = 180.000 - 144.000 = 36.000 TL
Mevcut maliyet ile yeni durumdaki maliyet arasındaki fark işletmenin tasarrufudur.

Anahtar Kavram

Ekonomik Sipariş Miktarında parametre değişikliklerinin toplam maliyet üzerindeki etkisinin analiz edilmesi
Soru 102Soru →

Küresel ölçekte veri merkezi (data center) altyapıları kuran bir teknoloji firması, sunucu kabinlerinin soğutma sistemlerinde kullanılan özel alaşımlı "bakır soğutucu bloklar" için yıllık 72.00072.000 adet talebe sahiptir.

İşletmenin üretim planlama departmanından alınan verilere göre;
- İşletme yılda 5050 hafta ve haftada 66 gün kesintisiz olarak üretim yapmaktadır.
- Tedarikçi firma, verilen siparişleri tam 33 hafta sonra teslim etmektedir.
- Yönetim, olası gümrük ve lojistik gecikmelerine karşı, 55 günlük üretim ihtiyacını karşılayacak miktarda güvenlik stoğu bulundurma kararı almıştır.

Verilen bu bilgilere göre, işletmenin bakır soğutucu bloklar için belirlemesi gereken "Yeniden Sipariş Noktası (ROP)" kaç adettir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 5.520

Cevap

Doğru değer 5.520 adettir.
Yeniden sipariş noktası (ROP), teslim süresi boyunca beklenen talep ile güvenlik stoğunun toplamına eşittir. İşletmenin yıllık talebi fiili çalışma günü olan 300'e (50 hafta x 6 gün) bölündüğünde günlük 240 adet tüketim bulunur. 3 haftalık teslim süresi 18 çalışma gününe (3 x 6) denk gelir ve bu süredeki tüketim 4.320 adettir. 5 günlük üretim ihtiyacı olan 1.200 adetlik güvenlik stoğu da eklendiğinde ROP seviyesi 5.520 adet olarak belirlenir.

Adım Adım Çözüm

1
Toplam çalışma gününü ve günlük talebi (d) hesapla.
Çalışma günü = 50 hafta×6 gu¨n=300 gu¨n/yıl50 \text{ hafta} \times 6 \text{ gün} = 300 \text{ gün/yıl}. Günlük talep = 72.000/300=240 adet/gu¨n72.000 / 300 = 240 \text{ adet/gün}.
Yeniden sipariş noktası günlük talep üzerinden hesaplandığı için yıllık talebin fiili çalışma günlerine bölünmesi gerekir.
2
Teslim süresini (L) işletmenin çalışma takvimine göre gün cinsinden ifade et.
Teslim süresi = 3 hafta×6 gu¨n/hafta=18 is¸ gu¨nu¨3 \text{ hafta} \times 6 \text{ gün/hafta} = 18 \text{ iş günü}.
Sipariş verildikten sonra geçen 3 haftalık sürede işletme sadece kendi çalışma günlerinde (haftada 6 gün) üretim yapıp stok tüketecektir.
3
Güvenlik stoğu (SS) miktarını hesapla.
Güvenlik stoğu = 5 gu¨n×240 adet/gu¨n=1.200 adet5 \text{ gün} \times 240 \text{ adet/gün} = 1.200 \text{ adet}.
Soruda güvenlik stoğunun 5 günlük üretim ihtiyacına eşit olduğu belirtilmiştir.
4
Yeniden Sipariş Noktası (ROP) formülünü uygula.
ROP=(d×L)+SS⇒(240×18)+1.200=4.320+1.200=5.520 adet\text{ROP} = (d \times L) + SS \Rightarrow (240 \times 18) + 1.200 = 4.320 + 1.200 = 5.520 \text{ adet}.
Sipariş verildiğinde depoda, yeni ürünler gelene kadar geçecek 18 günlük süredeki tüketimi ve olası gecikmelere karşı belirlenen 1.200 adetlik tampon stoğu karşılayacak miktar bulunmalıdır.

Anahtar Kavram

Yeniden Sipariş Noktası (ROP) ve Güvenlik Stoğu Hesaplanması

Alternatif Yöntem

Günlük değerlere inmeden haftalık bazda da hesaplama yapılabilir: Haftalık talep 72.000/50=1.44072.000 / 50 = 1.440 adettir. 3 haftalık teslim süresi tüketimi 1.440×3=4.3201.440 \times 3 = 4.320 adet olur. Güvenlik stoğu (5 gün = haftanın 5/65/6'sı) ise 1.440×(5/6)=1.2001.440 \times (5/6) = 1.200 adettir. Toplam: 4.320+1.200=5.5204.320 + 1.200 = 5.520 adet bulunur.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 103Soru →

Karmaşık bir elektromekanik ürünün montajını gerçekleştiren büyük ölçekli bir tesiste, üretim planlama yöneticisi tesis içindeki malzeme akışını incelediğinde üç farklı stratejik stok noktası tespit etmiştir:

* K Noktası: Nihai ürüne olan yüksek mevsimsel talebi, fabrika kapasitesini değiştirmeden sabit bir üretim hızıyla (üretim düzeyini düzleme stratejisi) karşılayabilmek amacıyla, yılın durgun aylarında kasıtlı olarak biriktirilen mamul stoku.
* L Noktası: Birbirini izleyen iki farklı alt montaj istasyonunda, birinci istasyonun anlık arızalanması veya takım değiştirme duruşları esnasında ikinci istasyonun üretiminin aksamasını engellemek amacıyla, iki istasyon arasına yerleştirilen yarı mamul stoku.
* M Noktası: Tedarikçiden gelen kritik bir entegre devrenin taşıma süresindeki istatistiksel sapmalara karşı, montaj hattının durma riskini belirli bir hizmet seviyesinde sınırlandırmak için elde tutulan ilave hammadde stoku.

Bu stratejik stok noktalarının üretim sistemindeki temel işlevleri ve kavramsal karşılıkları dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: L noktasındaki stok, üretim sürecindeki ardışık operasyonların birbirine olan operasyonel bağımlılığını gevşeterek sistemin esnekliğini artıran 'bağımsızlaştırma (ayırma) stoku'dur.

Cevap

Doğru ifade, L noktasındaki stokun ardışık üretim istasyonlarının birbirine bağımlılığını azaltarak sistem esnekliği sağlayan 'bağımsızlaştırma (ayırma) stoku' olduğunu belirten seçenektir.
Doğru yanıt, üretim hattındaki L noktasına yerleştirilen stokun işlevini 'bağımsızlaştırma (ayırma) stoku' olarak doğru tanımlayan ifadedir. Üretim sistemlerinde birbirini izleyen iş merkezleri arasında tam bir hız ve kapasite uyumu sağlamak zordur. Bir makinedeki anlık arıza, ayar süresi veya operatör molası, önlem alınmadığı takdirde tüm hattın durmasına yol açar (darboğaz etkisi). Bu istasyonlar arasına konulan yarı mamul tampon stokları (L noktası), istasyonları birbirine bağımlı olmaktan kurtararak (bağımsızlaştırarak) sistemin genel akışını ve esnekliğini korur.

Adım Adım Çözüm

1
K noktasındaki stokun işlevini analiz et
Mevsimsel talebe karşı üretim hızını sabit tutmak için (düzleme) durgun dönemde biriktirilen stoktur.
Bu tanım literatürde 'Beklenti (Hazırlık) Stoku' (Anticipation Stock) kavramına karşılık gelir. Spekülatif veya çevrim stoku değildir.
2
L noktasındaki stokun işlevini analiz et
Ardışık iki istasyon arasında, birinin durmasının diğerini etkilememesi için tampon olarak tutulan yarı mamul stokudur.
Bu stok türü istasyonları birbirinden izole ederek operasyonel esneklik sağlayan 'Bağımsızlaştırma (Ayırma) Stoku'dur (Decoupling Stock).
3
M noktasındaki stokun işlevi ve talep türünü analiz et
Tedarik süresindeki belirsizliklere karşı tutulan stoktur ve üretimde kullanılan bir bileşendir.
Bu stok 'Güvenlik Stoku'dur. Ayrıca montajda kullanılan bir parça olduğu için bağımsız değil, 'Bağımlı Talep' yapısındadır ve MRP ile yönetilir.
4
Seçenekleri elde edilen bulgularla karşılaştır
Yalnızca L noktasının bağımsızlaştırma stoku olduğunu belirten ifade kavramsal ve işlevsel olarak tamamen doğrudur.
Diğer seçenekler stok türlerini, işlevlerini veya bağımlı/bağımsız talep ayrımlarını bilinçli olarak birbirine karıştırmaktadır.

Anahtar Kavram

Stok İşlevleri, Stok Türleri ve Talep Karakteristikleri
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 104Soru →

Bir Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğü, transit ticaret araçlarında kullanılan ve elde bulundurma maliyeti oldukça yüksek olan elektronik güvenlik mühürlerinin stok kontrolü için Periyodik Gözden Geçirme (P) sistemini kullanmaktadır. Son yapılan altyapı yatırımlarıyla birlikte mühürlerin depo giriş-çıkışları RFID teknolojisi ile eşzamanlı izlenebilir hale gelmiştir. Bu teknolojik gelişme ve maliyet baskıları üzerine kurum, söz konusu mühürlerin yönetiminde Sürekli Gözden Geçirme (Q) sistemine geçme kararı almıştır. Her iki stok kontrol sisteminde de kurumun hedeflediği hizmet karşılama (müşteri memnuniyet) oranı %95'tir.

Buna göre, kurumun P sisteminden Q sistemine geçişinin stok parametreleri ve operasyonel riskler üzerindeki etkisi hakkında aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Stoksuzluğa karşı korunması gereken risk süresi, gözden geçirme periyodu (PP) kadar kısalacağı için, aynı hizmet seviyesini sağlamak adına katlanılan emniyet stoku maliyetleri azalacaktır.

Cevap

Stoksuzluğa karşı korunması gereken risk süresi, gözden geçirme periyodu (PP) kadar kısalacağı için, aynı hizmet seviyesini sağlamak adına katlanılan emniyet stoku maliyetleri azalacaktır.
Sürekli (Q) gözden geçirme sisteminde stok seviyesi eşzamanlı olarak izlendiğinden, sipariş emri stoklar Yeniden Sipariş Noktasına (ROP) düştüğünde anında verilir. Bu durum, işletmenin stoksuz kalma tehlikesiyle sadece siparişin verildiği an ile teslim alındığı an arasındaki 'teslim süresi' (LL) boyunca yüzleşmesi demektir. Oysa terk edilen Periyodik (P) sistemde, bir sonraki kontrol zamanına kadar stok durumuna müdahale edilemediği için risk süresi 'Gözden Geçirme Periyodu + Teslim Süresi' (P+LP + L) olarak kabul edilir. Kurumun Q sistemine geçmesi, sistemin risk süresini tam olarak PP (periyot) kadar daraltır. Belirsizliğe maruz kalınan bu sürenin azalması, %95'lik hedef müşteri karşılama oranını korumak için gereken emniyet stoku miktarını ve buna bağlı elde bulundurma maliyetlerini kesin olarak düşürecektir.

Adım Adım Çözüm

1
Periyodik (P) ve Sürekli (Q) gözden geçirme sistemlerinin temel işleyiş mekanizmalarını karşılaştırın.
P sisteminde siparişler sabit aralıklarla verilir ve miktar değişkendir. Q sisteminde ise stok seviyesi sürekli izlenir, stok düzeyi ROP'a indiğinde sabit miktarda sipariş verilir.
Sistemler arası geçişin matematiksel etkilerini analiz etmek için varsayımları belirlemek.
2
Her iki sistemdeki stoksuz kalma risk süresini (korunma süresi) formülize edin.
P sisteminde risk süresi: Gözden geçirme aralığı (PP) + Tedarik süresi (LL). Q sisteminde risk süresi: Sadece Tedarik süresi (LL).
Emniyet stoku miktarının doğrudan risk süresindeki dalgalanmalara bağlı olduğunu saptamak.
3
Risk süresindeki değişimin emniyet stoku üzerindeki etkisini değerlendirin.
Risk süresi (P+LP + L)'den sadece (LL)'ye düşmüştür. Süreç PP kadar kısaldığı için, aynı %95 hizmet seviyesini yakalamak için elde tutulması gereken fazladan stok (emniyet stoku) miktarı azalır.
Seçeneklerdeki ifadelerin doğruluğunu risk süresi ve stok düzeyi ilişkisi bağlamında kesinleştirmek.

Anahtar Kavram

Sürekli (Q) ve Periyodik (P) Sistemlerde Risk Süresi ve Emniyet Stoku İlişkisi
Soru 105Soru →

Bir üretim işletmesi, stok kontrol süreçlerini iyileştirmek amacıyla A sınıfı (yüksek değerli ve kritik) stok kalemleri için "Sürekli Gözden Geçirme (Q)", C sınıfı (düşük değerli ve standart) stok kalemleri için ise "Periyodik Gözden Geçirme (P)" sistemini uygulamaya karar vermiştir.

Bu iki stok kontrol sisteminin özellikleri ve birbirleriyle karşılaştırılması dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Periyodik (P) sistemde stoksuz kalma riski hem gözden geçirme aralığını hem de tedarik süresini kapsadığı için, Sürekli (Q) sisteme kıyasla daha yüksek emniyet stoku bulundurulması gerekir.

Cevap

Periyodik (P) sistemde stoksuz kalma riski hem gözden geçirme aralığını hem de tedarik süresini kapsadığı için, Sürekli (Q) sisteme kıyasla daha yüksek emniyet stoku bulundurulması gerekir.
Doğru olan ifade, Periyodik (P) sistemin Sürekli (Q) sisteme göre daha yüksek emniyet stoku gerektirdiğini belirten ifadedir. Q sisteminde stoklar sürekli izlendiği için sadece sipariş verildikten sonra malların depoya gelmesine kadar geçen sürede (tedarik süresi) bir belirsizlik yaşanır. Oysa P sisteminde stoklar anlık izlenmez; siparişler belirli aralıklarla verilir. Bu nedenle, işletme bir sonraki sipariş dönemi gelene kadar ve o sipariş teslim edilene kadar geçecek toplam süre boyunca stoksuz kalma riskini taşır. Bu uzun savunmasızlık süresi, doğası gereği daha fazla emniyet stoku tutulmasını zorunlu kılar.

Adım Adım Çözüm

1
Sürekli (Q) ve Periyodik (P) gözden geçirme sistemlerinin çalışma prensiplerini analiz et.
Q sisteminde miktar sabit/zaman değişken iken, P sisteminde zaman sabit/miktar değişkendir.
Sistemlerin temel tanımlarını hatırlamak, karşılaştırma yapmanın ilk adımıdır.
2
Her iki sistemin emniyet stoku gereksinimlerini değerlendir.
Q sisteminde risk sadece teslim süresi boyunca geçerlidir. P sisteminde ise risk, iki gözden geçirme arasındaki süre artı teslim süresi boyunca devam eder.
Emniyet stoku seviyesini belirleyen temel faktör, işletmenin stoksuz kalmaya karşı ne kadar süre savunmasız olduğudur.
3
Verilen ifadeleri bu teknik bilgiler ışığında ele ve doğru olanı seç.
P sisteminin daha yüksek emniyet stoku gerektirdiğini belirten ifade doğru kabul edilir.
Diğer ifadeler sistem özelliklerini birbirine karıştırmakta veya bağımlı/bağımsız talep kurallarını ihlal etmektedir.

Anahtar Kavram

Sürekli (Q) ve Periyodik (P) Gözden Geçirme Sistemlerinin Karşılaştırılması
Soru 106Soru →

Yerel bir sağlık merkezi, yıl boyunca 1.0001.000 adet belirli bir tıbbi sarf malzemesi tüketmektedir. Satın alma departmanı, verilen her bir sipariş işlemi için 2020 TL idari işlem masrafı yapmaktadır. Bu malzemenin yıllık elde bulundurma (stokta tutma) maliyeti, satın alma fiyatının %10\%10'u olarak belirlenmiştir. Malzemenin tedarikçisi, yüksek miktarlı alımları teşvik etmek amacıyla aşağıdaki iskontolu fiyat tablosunu oluşturmuştur:

Sipariş HacmiAdet Fiyatı (TL)
1−4991 - 4991010
500500 ve üzeri88

Bu verilere göre, sağlık merkezinin toplam yıllık stok maliyetini (satın alma, sipariş verme ve elde bulundurma maliyetleri toplamı) minimum seviyeye düşürecek en uygun sipariş miktarı kaç adettir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 500500

Cevap

Toplam yıllık maliyeti en aza indiren optimum sipariş miktarı 500500 adettir.
Miktar iskontolu modellerde karar verilirken geçerli olan Ekonomik Sipariş Miktarı değerleri ve iskonto sınırları için toplam maliyetler karşılaştırılır. Fiyat 1010 TL iken geçerli olan sipariş miktarı 200200 adettir ve bu noktada toplam maliyet 10.20010.200 TL'dir. İndirimli 88 TL fiyatından yararlanmak için verilmesi gereken en düşük sipariş miktarı olan 500500 adet tercih edildiğinde ise, yüksek satın alma hacmi sayesinde toplam maliyet 8.2408.240 TL'ye düşmektedir. 8.2408.240 TL, 10.20010.200 TL'den bariz bir şekilde daha düşük olduğu için minimum maliyeti sağlayan miktar 500500 adettir.

Adım Adım Çözüm

1
Her bir fiyat kademesi için Ekonomik Sipariş Miktarı (ESM) değerlerini hesapla ve aralık geçerliliğini kontrol et.
1010 TL fiyat için ESM=2×1000×2010×0.10=200ESM = \sqrt{\frac{2 \times 1000 \times 20}{10 \times 0.10}} = 200 (Bu miktar 1−4991-499 aralığında olduğu için geçerlidir). 88 TL fiyat için ESM=2×1000×208×0.10≈224ESM = \sqrt{\frac{2 \times 1000 \times 20}{8 \times 0.10}} \approx 224 (Bu miktar 500500 ve üzeri aralığında olmadığı için geçersizdir, sipariş 500500'e çekilmelidir).
Maliyetleri en aza indiren teorik sipariş miktarlarını tespit edip tedarikçinin şartlarına uygunluğunu doğrulamak.
2
Geçerli olan ESM noktası ile iskonto sınır noktasındaki Toplam Yıllık Maliyetleri (TM = Satın alma + Sipariş + Elde bulundurma) hesapla.
Q=200Q=200 için TM=(1000×10)+(1000200×20)+(2002×1)=10.000+100+100=10.200TM = (1000 \times 10) + (\frac{1000}{200} \times 20) + (\frac{200}{2} \times 1) = 10.000 + 100 + 100 = 10.200 TL. Q=500Q=500 için TM=(1000×8)+(1000500×20)+(5002×0.8)=8.000+40+200=8.240TM = (1000 \times 8) + (\frac{1000}{500} \times 20) + (\frac{500}{2} \times 0.8) = 8.000 + 40 + 200 = 8.240 TL.
Farklı alternatiflerin işletmeye yansıyacak toplam parasal yükünü bulmak ve en avantajlı durumu kesin olarak belirlemek.
3
Bulunan toplam maliyetleri karşılaştırarak nihai kararı ver.
8.2408.240 TL <10.200< 10.200 TL olduğu için 500500 adet sipariş vermek daha ekonomiktir.
İşletmenin amacı maliyetleri en aza indirmektir.

Anahtar Kavram

Miktar İskontolu Stok Modelleri
Soru 107Soru →

Bir kamu üniversitesinin yapı işleri daire başkanlığı, deposunda bulunan binlerce farklı bakım ve onarım malzemesini yönetim kolaylığı sağlamak amacıyla Pareto prensibine (80/2080/20 kuralı) dayanarak ABC analizi ile sınıflandırmıştır. Yapılan analiz sonucunda vida, somun, pul ve standart kablo gibi bazı sarf malzemelerinin "C sınıfı" kategorisinde yer aldığı belirlenmiştir.

Buna göre, C sınıfı kategorisinde yer alan bu malzemelerin stok yönetimiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Miktar olarak stok kalemlerinin çok büyük bir kısmını oluşturmalarına rağmen toplam stok değeri içindeki payları düşük olduğu için periyodik ve daha esnek bir kontrol sistemine tabi tutulmalıdırlar.

Cevap

C sınıfı malzemeler, miktar olarak çok olmalarına rağmen değer olarak düşük paya sahip oldukları için esnek ve periyodik kontrole tabi tutulmalıdır.
ABC analizi, stok kalemlerinin değerlerine göre sınıflandırılmasıdır. Pareto prensibi (80/2080/20 kuralı) temel alınarak yapılan bu analizde; A grubu yüksek değerli az sayıda kalemi, B grubu orta düzey kalemleri, C grubu ise düşük değerli ancak miktar olarak çok sayıda olan kalemleri ifade eder. C sınıfı kalemler (vida, somun vb.) değer olarak toplam stoğun çok küçük bir kısmını (yaklaşık %5-10) oluşturduğu için bu kalemlerin sürekli ve sıkı bir şekilde izlenmesi, elde edilecek faydadan daha fazla kontrol maliyeti yaratır. Bu nedenle, doğru yönetim stratejisi bu kalemler için periyodik, esnek ve daha basit (örneğin sipariş noktası veya çift kutu) kontrol yöntemlerinin kullanılmasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Soru metnindeki malzemenin sınıfını ve özelliklerini belirleme
Malzemeler (vida, somun vb.) C sınıfı olarak belirtilmiştir.
ABC analizinde malzemelerin hangi sınıfa ait olduğu, onlara uygulanacak kontrol politikasını doğrudan belirler.
2
C sınıfı stokların Pareto prensibindeki yerini hatırlama
C sınıfı stoklar miktar olarak %50-60 gibi büyük bir yer tutarken, toplam değerin sadece %5-10'unu oluşturur.
Bu oransal ilişki, sıkı kontrol maliyetinin malzemenin değerinden yüksek olabileceğini gösterir.
3
Doğru yönetim politikasını seçme
Düşük değerli bu kalemler için sıkı (sürekli) kontrol yerine esnek, periyodik veya görsel kontrol (çift kutu sistemi vb.) uygulanması maliyet avantajı sağlar.
Yönetim çabası ve kontrol maliyetleri, stokların toplam değeriyle orantılı olmalıdır.

Anahtar Kavram

ABC Analizinde C Sınıfı Stokların Özellikleri ve Yönetim Politikaları
Soru 108Soru →

İlaç etken maddesi üreten ve bunları nihai ürüne dönüştüren entegre bir tesiste üretim süreci iki ana aşamadan oluşmaktadır. Birinci aşama olan "sentez", sürekli akış tipinde çalışan ve durdurulması veya yeniden başlatılması teknik olarak çok zor ve maliyetli olan bir reaktörde gerçekleşmektedir. İkinci aşama olan "kapsülleme ve paketleme" ise farklı ilaç formları için sık sık hazırlık (setup) yapılmasını gerektiren ve zaman zaman kısa süreli arızaların yaşandığı kesikli bir montaj hattıdır.

Tesis yöneticisi, ikinci aşamadaki arıza ve hazırlık sürelerinin birinci aşamadaki sürekli sentez reaktörünün çalışmasını engellememesi ve sistemin kilitlenmemesi (blokaj) amacıyla bu iki aşama arasına kontrollü bir ara mamul deposu kurmuştur.

Buna göre, işletmenin kurduğu bu ara deponun temel işlevi ve üretim yönetimi literatüründeki stok türü sınıflandırması aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İşlem merkezleri arasındaki üretim hızı farklılıklarını tolere ederek operasyonel esneklik sağlamak / Ayırma (Bağımsızlaştırma) Stoku

Cevap

İşletmenin kurduğu ara deponun temel işlevi işlem merkezleri arasındaki üretim hızı farklılıklarını tolere ederek operasyonel esneklik sağlamaktır ve bu stok türü Ayırma (Bağımsızlaştırma) Stoku olarak adlandırılır.
Verilen senaryoda, sürekli üretim yapan birinci birim ile kesikli üretim yapan ikinci birim arasındaki çalışma prensibi farklılıklarının (arıza, hazırlık süresi vb.) birbirini olumsuz etkilememesi hedeflenmektedir. Birbirine fiziksel olarak bağımlı işlem merkezleri arasına kurulan ve ardışık operasyonların farklı hızlarda veya kesintilerle çalışabilmesine olanak tanıyan bu stok türüne 'Ayırma (Bağımsızlaştırma - Decoupling) Stoku' adı verilir. Temel işlevi, istasyonlar arasına bir tampon koyarak operasyonel bağımsızlık ve esneklik sağlamaktır.

Adım Adım Çözüm

1
Senaryodaki üretim sisteminin özelliklerini ve temel sorunu analiz etmek.
Sürekli çalışan (akış tipi) sentez reaktörü ile kesikli çalışan (atölye/parti tipi) ve sık duruş yaşayan paketleme hattı arasında bir senkronizasyon ve bağımlılık sorunu tespit edilmiştir.
Stokun hangi amaca hizmet ettiğini belirlemek için sistemin kısıtlarını ve darboğaz potansiyelini anlamak gerekir.
2
Kurulan ara deponun operasyonel işlevini belirlemek.
Ara deponun, paketleme hattındaki geçici duruşların veya hazırlık sürelerinin, durdurulması çok zor olan sentez reaktörüne yansımasını engelleyerek her iki aşamanın kendi optimum hızında çalışmasını sağladığı görülmüştür.
İşlevin doğru tanımlanması, stok türünün teorik karşılığını bulmayı sağlar.
3
Belirlenen işlevi stok türü sınıflandırmaları ile eşleştirmek.
Ardışık üretim aşamaları arasındaki doğrudan bağımlılığı kırarak sisteme esneklik kazandıran stok türünün 'Ayırma (Bağımsızlaştırma) Stoku' olduğu sonucuna varılmıştır.
Sorunun doğru çözümü için senaryodaki uygulamanın literatürdeki kavramsal tanımıyla tam olarak eşleştirilmesi gerekmektedir.

Anahtar Kavram

Stok İşlevleri ve Ayırma (Bağımsızlaştırma) Stoku
Soru 109Soru →

Endüstriyel soğutma sistemleri üreten Kutup Teknoloji A.Ş., cihazlarının montajında kullandığı özel kompresör valflerini dışarıdan satın almak yerine kendi tesislerinde üretme kararı almıştır. İşletmenin valf üretimine ilişkin verileri aşağıdaki tabloda verilmiştir:

ParametreDeğer
Yıllık valf talebi (DD)36.000 adet
Yıllık valf üretim kapasitesi (PP)100.000 adet
Üretime hazırlık maliyeti (SS)500 TL/parti
Birim elde bulundurma maliyeti (HH)25 TL/yıl

Buna göre, işletmenin stok ve hazırlık maliyetlerini en aza indirecek Ekonomik Üretim Miktarı (EÜM) kaç adettir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 1500

Cevap

İşletmenin stok maliyetlerini minimize eden Ekonomik Üretim Miktarı 1500 adettir.
Ekonomik Üretim Miktarı (EÜM) modelinin formülü EU¨M=2DSH(1−DP)EÜM = \sqrt{\frac{2DS}{H(1 - \frac{D}{P})}} şeklindedir. Verilen değerler yerine konduğunda, pay kısmı 2×36.000×500=36.000.0002 \times 36.000 \times 500 = 36.000.000 olur. Payda kısmındaki düzeltilmiş elde bulundurma maliyeti ise 25×(1−0,36)=1625 \times (1 - 0,36) = 16 olarak hesaplanır. 36.000.000/16=2.250.00036.000.000 / 16 = 2.250.000 değerinin karekökü alındığında optimum üretim miktarı 1500 adet olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
EÜM formülünde kullanılacak parametreleri tespit etme.
D=36.000D = 36.000, P=100.000P = 100.000, S=500S = 500, H=25H = 25.
Değişkenlerin birimlerinin (yıllık) uyumlu olduğunu doğrulamak ve formül altyapısını kurmak.
2
EÜM modeline özgü düzeltme faktörünü (1−DP)(1 - \frac{D}{P}) hesaplama.
1−36.000100.000=1−0,36=0,641 - \frac{36.000}{100.000} = 1 - 0,36 = 0,64.
Üretim devam ederken aynı zamanda tüketimin de olması nedeniyle azalan net stok birikme hızını formüle yansıtmak.
3
Değerleri EU¨M=2DSH(1−D/P)EÜM = \sqrt{\frac{2DS}{H(1 - D/P)}} formülüne yerleştirip sonucu bulma.
2×36.000×50025×0,64=36.000.00016=2.250.000=1500\sqrt{\frac{2 \times 36.000 \times 500}{25 \times 0,64}} = \sqrt{\frac{36.000.000}{16}} = \sqrt{2.250.000} = 1500.
Toplam stok maliyetlerinin türevinin sıfıra eşitlendiği optimum üretim miktarını hesaplamak.

Anahtar Kavram

İşletmenin kendi kullandığı parçaları üretmesi durumunda, parçalar partiler halinde üretilirken aynı zamanda tüketilmeye başlandığı için Ekonomik Sipariş Miktarı (ESM) formülü uyarlanarak paydasına (1−d/p)(1 - d/p) veya (1−D/P)(1 - D/P) faktörü eklenir.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 110Soru →

Sermaye kısıtı yaşayan bir Kamu İktisadi Teşebbüsü (KİT), işletme sermayesini daha verimli kullanmak amacıyla hammadde tedarik politikasında yapısal bir değişikliğe gitmiştir. Kurum, tedarikçilerinden eskisine kıyasla "çok daha küçük parti büyüklüklerinde (az miktarda) ancak çok daha sık aralıklarla" sipariş verme kararı almıştır.

Diğer tüm koşulların sabit kaldığı varsayıldığında, bu yeni tedarik politikasının kurumun stok maliyetleri üzerindeki beklenen etkisi aşağıdakilerden hangisinde doğru ifade edilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yıllık toplam elde bulundurma maliyeti azalırken, artan işlem frekansına bağlı olarak yıllık toplam sipariş (tedarik) maliyeti yükselir.

Cevap

Yıllık toplam elde bulundurma maliyeti azalırken, artan işlem frekansına bağlı olarak yıllık toplam sipariş (tedarik) maliyeti yükselir.
Stok yönetiminde, sipariş miktarı (parti büyüklüğü) ile elde bulundurma maliyetleri arasında doğru orantı; sipariş miktarı ile sipariş verme maliyetleri arasında ise ters orantı vardır. İşletme parti büyüklüğünü küçülttüğünde, deposunda daha az ürün tutacağı için sigorta, kiralama, fırsat maliyeti ve bozulma riski gibi 'elde bulundurma maliyetleri' kesin olarak azalır. Ancak yıllık ihtiyacı karşılamak için tedarikçiyle çok daha sık temas kurması, nakliye organize etmesi ve evrak işlemleri yapması gerekeceğinden 'yıllık toplam sipariş verme maliyeti' yükselir. Doğru seçenek bu iki maliyet türü arasındaki ters yönlü (ödünleşim) ilişkiyi doğru yansıtmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Tedarik politikasındaki değişikliğin ortalama stok seviyesine etkisini analiz etme.
Sipariş miktarının (parti büyüklüğünün) küçültülmesi, işletmenin deposunda tutulan ortalama stok miktarını doğrudan düşürür.
Ortalama stok, sipariş miktarının yarısına eşittir (Q/2). Daha küçük miktarlarda sipariş vermek formül gereği ortalama stoku küçültür.
2
Ortalama stoktaki düşüşün 'elde bulundurma maliyetlerine' etkisini değerlendirme.
Stoka bağlanan sermayenin fırsat maliyeti, sigorta, depo kirası, demode olma ve bozulma gibi kalemlerden oluşan elde bulundurma maliyetleri azalır.
Elde bulundurma maliyetleri, depoda tutulan ortalama stok miktarı ile doğru orantılıdır.
3
Artan sipariş sıklığının 'sipariş verme maliyetlerine' etkisini analiz etme.
Yıllık talebi karşılamak için daha küçük partilerle sipariş vermek, yıl içinde verilecek sipariş sayısını artırır. Bu durum tedarikçi araştırması, sözleşme hazırlığı, nakliye ve mal kabul gibi sipariş verme maliyetlerini yükseltir.
Yıllık sipariş maliyeti, sipariş sayısı (Yıllık Talep / Sipariş Miktarı) ile sipariş başına maliyetin çarpımıdır. Sipariş miktarı küçüldükçe sipariş sayısı artar.

Anahtar Kavram

Stok Maliyetleri Arasındaki Ödünleşim (Trade-off) İlişkisi
Soru 111Soru →

Bir kamu tersanesinin tedarik zinciri yönetimi departmanı, depolanan binlerce farklı gemi inşa ve donatım malzemesini yıllık kullanım değerlerine (yıllık talep miktarı ×\times birim fiyat) göre klasik ABC analizine tabi tutarak sınıflandırmıştır. Sınıflandırma sonucunda elde edilen A, B ve C grubu stoklar için farklı stok kontrol, döngüsel sayım ve sipariş politikaları belirlenmesi planlanmaktadır.

Buna göre, ABC analizi ve bu analize dayalı olarak geliştirilecek stok yönetim politikaları hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: C grubu stokların toplam stok yatırım değeri içindeki payı en düşük seviyede olduğu için, bu kalemlerde yaşanabilecek olası bir stoksuzluk durumunun üretim sürecinde yaratacağı aksama ve stoksuzluk maliyeti de her zaman en düşük seviyededir.

Cevap

C grubu stokların stoksuzluk maliyetinin ve üretim sürecindeki kritiklik derecesinin her zaman en düşük seviyede olduğunu iddia eden seçenek yanlıştır.
Klasik ABC analizi, stok kalemlerini sadece yıllık kullanım (parasal) değerine göre sınıflandırır. Birim fiyatı çok düşük olan ve dolayısıyla C grubuna giren bir malzemenin (örneğin özel bir cıvata, özel bir conta veya spesifik bir elektronik devre elemanı) stokta bulunmaması, trilyonluk bir geminin inşasını veya denize indirilmesini tamamen durdurabilir. Bu durumda, malzemenin kendi değeri çok düşük olsa bile, yaratacağı stoksuzluk maliyeti (üretimin durması, gecikme cezaları) devasa boyutlarda olabilir. Bu nedenle, C grubu kalemlerin stoksuzluk maliyetinin 'her zaman' en düşük seviyede olduğunu belirten yargı kesinlikle yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Klasik ABC analizinin temel sınıflandırma ölçütünü tanımla.
Analiz, stok kalemlerini yalnızca 'Yıllık Talep Miktarı ×\times Birim Fiyat' formülüyle hesaplanan yıllık kullanım değerlerine göre A (yüksek değer), B (orta değer) ve C (düşük değer) olarak sınıflandırır.
Sınıflandırmanın ardındaki mantığı ve sınırlarını anlamak için gereklidir.
2
Gruplara atanması gereken uygun yönetim politikalarını değerlendir.
A grubu için sıkı kontrol, düşük emniyet stoğu ve sık sayım; C grubu için ise gevşek kontrol, yüksek sipariş miktarı ve seyrek sayım uygulanmalıdır.
Seçeneklerdeki yönetim stratejilerinin doğruluğunu teyit etmek için gereklidir.
3
ABC analizinin zayıf yönünü ve 'kritiklik' kavramı ile ilişkisini analiz et.
Parasal değeri çok düşük olan (C grubu) özel bir parça (örneğin kritik bir valf veya çip) eksik olduğunda tüm üretim durabilir. Dolayısıyla finansal değer ile operasyonel kritiklik (stoksuzluk maliyeti) her zaman doğru orantılı değildir.
Yanlış olan ifadeyi (doğru cevabı) kesin olarak tespit etmek için gereklidir.

Anahtar Kavram

ABC Analizinin Sınırları ve Stok Sınıflandırma Politikaları
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 112Soru →

Karayolları Genel Müdürlüğü Makine İkmal Dairesi, kışla mücadele araçlarının yedek parça stoklarını yönetirken iki farklı malzeme grubunu değerlendirmektedir:

• Grup X: Birim değeri çok yüksek, talebi belirsiz ve stoksuz kalması durumunda kar küreme araçlarının operasyonunu anında durduracak kritik motor beyinleri.
• Grup Y: Birim değeri düşük, tedarikçisi her ayın ilk iş günü kurumu ziyaret ederek eksikleri tamamlayan standart bakım filtreleri ve somunlar.

Kurum, Grup X için emniyet stoku maliyetlerini en aza indirmeyi, Grup Y için ise sipariş verme ve yönetim (idari) maliyetlerini düşürmeyi hedeflemektedir.

Buna göre, malzeme gruplarına atanması gereken en uygun stok kontrol sistemleri ve bu seçimin teknik gerekçesi aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Grup X için Sürekli (Q), Grup Y için Periyodik (P) Sistem seçilmelidir; çünkü Q sisteminde stoksuz kalma risk süresi yalnızca tedarik süresi (L) kadar olduğundan kritik parçalarda daha az emniyet stoku gerektirirken, P sisteminde belirli aralıklarla birleştirilmiş sipariş verilmesi idari maliyetleri düşürür.

Cevap

Doğru yanıt, Grup X için Sürekli (Q) sistemin, Grup Y için Periyodik (P) sistemin seçildiği ve gerekçe olarak Q sisteminin risk süresinin sadece L olması (düşük emniyet stoku), P sisteminin ise idari maliyetleri düşürmesini sunan seçenektir.
Sürekli Gözden Geçirme (Q) sisteminde stok seviyesi her işlemde izlenir ve stok düzeyi Yeniden Sipariş Noktasına (ROP) düştüğünde sipariş verilir. Bu sistemde stoksuz kalma tehlikesi sadece siparişin yolda olduğu 'Tedarik Süresi (L)' boyunca geçerlidir. Bu durum, yüksek değerli (Grup X) parçalarda bulundurulması gereken emniyet stokunu minimize eder. Periyodik Gözden Geçirme (P) sisteminde ise stoklar sabit aralıklarla (ayda bir vb.) kontrol edilir. Risk süresi hem gözden geçirme aralığını hem de tedarik süresini (P+L) kapsar. Sarf malzemelerinde (Grup Y) tedarikçinin sabit ziyaretiyle birden fazla kalemin tek seferde sipariş edilmesi izleme ve idari maliyetleri düşürdüğü için P sistemi idealdir.

Adım Adım Çözüm

1
Grup X'in özelliklerini analiz et ve uygun sistemi belirle.
Grup X yüksek değerli ve kritiktir. Emniyet stokunun düşük tutulması gerekir.
Sürekli (Q) sistemde stoksuz kalma risk süresi sadece tedarik süresi (L) kadardır. Bu da emniyet stokunu düşük tutmayı sağlar. Bu nedenle X için Q sistemi uygundur.
2
Grup Y'nin özelliklerini analiz et ve uygun sistemi belirle.
Grup Y düşük değerlidir ve tedarikçi aylık sabit periyotlarla (P) gelmektedir.
Düşük değerli kalemlerde sürekli takip yapmak idari maliyet yaratır. Sabit periyotlarla sipariş vermek (P sistemi) nakliye ve yönetim maliyetlerini minimize eder.
3
Risk süreleri üzerinden teknik gerekçeleri değerlendir.
Q sisteminde risk süresi = L (Tedarik süresi), P sisteminde risk süresi = P + L (Gözden geçirme periyodu + Tedarik süresi).
Doğru seçenekte bu teknik gerekçe (Q sisteminde emniyet stokunun L'ye bağlı olarak düşük çıkması ve P'nin yönetim kolaylığı) net olarak verilmelidir.

Anahtar Kavram

Sürekli (Q) ve Periyodik (P) stok kontrol sistemlerinde stoksuz kalma risk sürelerinin (L'ye karşı P+L) emniyet stoku maliyetlerine etkisi.
Soru 113Soru →

Bir ağır sanayi işletmesinde, üretilen nihai ürünlerin yapısına giren alt parçaların ihtiyaç miktarları ve zamanları, Ana Üretim Programı (MPS) ve Malzeme İhtiyaç Planlaması (MRP) sistemiyle ürün ağacına (BOM) dayalı olarak kesin bir biçimde hesaplanmaktadır. Öte yandan, fabrikadaki tezgâhların periyodik ve arızi bakımlarında kullanılan endüstriyel yağlar, filtreler ve temizlik bezleri gibi yardımcı malzemelerin tüketimi, üretim hacmiyle dolaylı bir ilişki içinde olsa da kesin bir ürün ağacına bağlanamamaktadır. Bu nedenle, söz konusu yardımcı malzemelerin siparişleri geçmiş tüketim verilerine ve istatistiksel tahmin yöntemlerine dayalı olarak yönetilmektedir. İşletme yönetimi, bu yardımcı malzemelerin tedarik sürelerindeki olası aksamaları ve günlük tüketim hızındaki öngörülemeyen dalgalanmaları karşılayabilmek amacıyla, hesaplanan normal ihtiyacın üzerinde belirli bir miktar fazladan stok tutma kararı almıştır.

Buna göre, metinde bahsedilen yardımcı malzemelerin tabi olduğu talep türü ile olası aksamalara karşı fazladan tutulan stok türü (işlevi) aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bağımsız Talep – Güvenlik Stoku

Cevap

Doğru eşleştirme, yardımcı malzemelerin özelliklerinden dolayı 'Bağımsız Talep' ve belirsizliklere karşı tutulma amacından dolayı 'Güvenlik Stoku' olmalıdır.
Metinde iki temel kavram sorgulanmaktadır. Birincisi; yardımcı malzemelerin kesin bir ürün ağacına bağlanamayıp geçmiş verilere dayalı istatistiksel tahminlerle yönetilmesi, bu malzemelerin 'Bağımsız Talep' yapısına sahip olduğunu gösterir. İkincisi; tedarik sürecindeki ve günlük tüketimdeki 'öngörülemeyen' dalgalanmalara karşı sistemin durmamasını sağlamak amacıyla tutulan fazladan malzeme, 'Güvenlik (Emniyet) Stoku'nun tam tanımıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Metindeki malzemelerin talep yapısını analiz et.
Yardımcı malzemelerin ürün ağacına (BOM) bağlı olmadığı ve istatistiksel tahminlerle yönetildiği belirlenir.
Bir malzemenin bağımlı mı yoksa bağımsız mı talebe sahip olduğunu belirlemek için ürün ağacıyla olan ilişkisi incelenmelidir.
2
Belirlenen talep yapısını kavramsal olarak sınıflandır.
Doğrudan nihai ürünün yapısından türetilmeyen ve istatistiksel olarak tahmin edilen talepler 'Bağımsız Talep' olarak adlandırılır.
MRP sisteminde ürün ağacından hesaplananlar bağımlı, dış piyasa veya tahminle belirlenenler (MRO dahil) bağımsız taleptir.
3
Metinde bahsedilen fazladan stoğun tutulma amacını analiz et.
Stoğun, tedarik süresindeki aksamalar ve tüketim hızındaki öngörülemeyen dalgalanmalar için tutulduğu görülür.
Stok işlevini bulmak için, işletmenin o stoku hangi riski veya ihtiyacı karşılamak üzere tuttuğuna bakılır.
4
Tutulma amacına göre stok türünü kavramsal olarak sınıflandır.
Öngörülemeyen belirsizliklere karşı sigorta görevi gören stok türü 'Güvenlik (Emniyet) Stoku'dur.
Sistemdeki rassal (öngörülemeyen) sapmaları sönümlemek güvenlik stokunun temel tanımıdır.

Anahtar Kavram

Talep Türleri (Bağımlı/Bağımsız) ve Stok İşlevleri (Güvenlik Stoku)
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 114Soru →

Bir petrokimya tesisi, tedarik sürecindeki operasyonel yükleri hafifletmek amacıyla, temel hammadde alımlarında tek seferde verdiği sipariş miktarını (parti büyüklüğünü) önemli ölçüde artırma kararı almıştır. İşletmenin hammadde stok yönetimiyle ilgili katlandığı bazı maliyet kalemleri şunlardır:

I. Sipariş onayı, tedarikçi iletişimi ve gümrükleme işlemleri için harcanan idari giderler
II. Depolanan kimyasalların özelliklerini yitirmesi (fire) veya buharlaşma riski
III. Beklenmeyen talep artışlarında hammadde yetersizliği nedeniyle üretimin durması riski
IV. Stoka bağlanan sermayenin alternatif bir yatırım aracında değerlendirilememesi

Bu strateji değişikliğinin, belirtilen maliyet kalemlerinin yıllık toplam tutarları ve gerçekleşme olasılıkları üzerindeki beklenen etkisiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: I numaralı maliyet kaleminin yıllık toplam tutarı azalırken, IV numaralı maliyetin yıllık toplam tutarında artış gözlemlenir.

Cevap

I numaralı sipariş maliyetinin yıllık toplam tutarının azalacağı, IV numaralı elde bulundurma maliyetinin ise artacağını ifade eden seçenek doğrudur.
Sipariş miktarının (parti büyüklüğünün) artırılması, yıl boyunca verilmesi gereken sipariş sıklığını azaltır. Bu nedenle, tedarikçi ile iletişim ve gümrükleme gibi sipariş başına katlanılan sabit giderlerin (I. öncül) yıllık toplam tutarı düşer. Buna karşılık, büyük partiler halinde alım yapmak depolardaki ortalama stok düzeyini yükseltir. Ortalama stokun yükselmesi, daha fazla sermayenin stoka bağlanmasına neden olur ve bu sermayenin alternatif yatırım araçlarında değerlendirilememesinden doğan fırsat maliyetini (IV. öncül) artırır.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen öncüllerdeki maliyet kalemlerinin türlerini belirleme
I: Sipariş (tedarik) maliyeti, II: Elde bulundurma maliyeti, III: Stoksuzluk maliyeti, IV: Elde bulundurma (fırsat) maliyeti.
Maliyet kalemlerinin sipariş miktarıyla olan matematiksel ilişkisini kurabilmek için öncelikle doğru sınıflandırılmaları gerekir.
2
Sipariş miktarındaki artışın sipariş maliyetleri (I) üzerindeki etkisini analiz etme
Sipariş miktarı (QQ) artarsa, yıllık toplam ihtiyacı (DD) karşılamak için verilmesi gereken sipariş sayısı (D/QD/Q) azalır. Bu nedenle sipariş başına sabit olan I numaralı maliyetin yıllık toplamı azalır.
Yıllık sipariş maliyeti, sipariş sayısı ile sipariş başına maliyetin çarpımıdır.
3
Sipariş miktarındaki artışın elde bulundurma (II, IV) ve stoksuzluk (III) maliyetleri üzerindeki etkisini analiz etme
Sipariş miktarı artarsa ortalama stok düzeyi (Q/2Q/2) yükselir. Bu durum, stoka bağlanan sermayeyi ve bozulma riskini artıracağından II ve IV numaralı maliyetlerin yıllık toplamı artar. Aynı zamanda eldeki yüksek stok, III numaralı stoksuzluk riskini azaltır.
Elde bulundurma maliyeti ortalama stokla doğru orantılıdır; stoksuzluk riski ise stok düzeyiyle ters orantılıdır.

Anahtar Kavram

Sipariş Miktarı ile Stok Maliyet Kalemleri Arasındaki Ödünleşim (Trade-off)
Soru 115Soru →

Akıllı ev güvenlik sistemleri geliştiren GüvenTek A.Ş., kameralarında kullandığı hareket algılama sensörlerini dışarıdan tedarik etmek yerine kendi tesislerinde üretmektedir. İşletmenin bu sensörlere ilişkin üretim ve talep verileri aşağıdaki tabloda verilmiştir:

ParametreDeğer
Yıllık Talep Miktarı (DD)9.000 adet
Yıllık Üretim Kapasitesi (PP)25.000 adet
Üretime Hazırlık Maliyeti (SS)800 TL/parti
Birim Başına Yıllık Elde Bulundurma Maliyeti (HH)10 TL

Buna göre, GüvenTek A.Ş.'nin toplam stok maliyetlerini en aza indirecek Ekonomik Üretim Miktarı (EÜM) kaç adettir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 1500

Cevap

Doğru cevap 1500 adettir.
Ekonomik Üretim Miktarı (EÜM), işletmenin kendi ürettiği parçalar için stok maliyetlerini (elde bulundurma ve üretime hazırlık) minimize eden üretim partisinin büyüklüğüdür. Üretim sürecinde aynı anda talep doğrultusunda tüketim de gerçekleştiğinden, standart sipariş modelindeki elde bulundurma maliyeti (1−DP)(1 - \frac{D}{P}) faktörü ile çarpılarak düzeltilir. Parametreler formülde yerine konulduğunda; 2⋅9000⋅80010⋅(1−900025000)=14.400.00010⋅0,64=14.400.0006,4=2.250.000=1500\sqrt{\frac{2 \cdot 9000 \cdot 800}{10 \cdot (1 - \frac{9000}{25000})}} = \sqrt{\frac{14.400.000}{10 \cdot 0,64}} = \sqrt{\frac{14.400.000}{6,4}} = \sqrt{2.250.000} = 1500 adet bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Ekonomik Üretim Miktarı (EÜM) formülünün belirlenmesi.
EU¨M=2⋅D⋅SH⋅(1−DP)EÜM = \sqrt{\frac{2 \cdot D \cdot S}{H \cdot (1 - \frac{D}{P})}}
İşletme ürünü kendi ürettiği ve üretim hızı talep hızından büyük olduğu için standart Ekonomik Sipariş Miktarı (ESM) yerine EÜM modeli kullanılmalıdır.
2
Verilen değerlerin formüle yerleştirilmesi için belirlenmesi.
D=9.000D = 9.000, P=25.000P = 25.000, S=800S = 800, H=10H = 10.
Hesaplamanın doğru yapılabilmesi için problemdeki her bir değişkenin matematiksel karşılığının netleştirilmesi gerekir.
3
Formüldeki üretim oranı düzeltme faktörünün (1−DP)(1 - \frac{D}{P}) hesaplanması.
1−900025000=1−0,36=0,641 - \frac{9000}{25000} = 1 - 0,36 = 0,64
Üretim devam ederken bir yandan da tüketim olduğu için stoklar üretim hızı kadar değil, üretim ile tüketim arasındaki fark kadar artar. Bu durum elde bulundurma maliyetini bu oranda düzeltmeyi gerektirir.
4
EÜM değerinin hesaplanması.
EU¨M=2⋅9000⋅80010⋅0,64=14.400.0006,4=2.250.000=1500EÜM = \sqrt{\frac{2 \cdot 9000 \cdot 800}{10 \cdot 0,64}} = \sqrt{\frac{14.400.000}{6,4}} = \sqrt{2.250.000} = 1500
Formülün matematiksel işlemi tamamlanarak toplam stok maliyetlerini en aza indirecek optimum üretim miktarına ulaşılır.

Anahtar Kavram

Ekonomik Üretim Miktarı (EÜM) Modeli
Soru 116Soru →

Bir kamu havacılık ve uzay sanayi tesisinde yürütülen milli uydu projesinde, üretim için 10.00010.000 farklı stok kalemi kullanılmaktadır. Yeni atanan tedarik zinciri yöneticisi, stokların yıllık kullanım değerlerini incelediğinde Pareto prensibine (80/2080/20 kuralı) uygun bir dağılım olduğunu tespit etmiştir. Buna göre; miktar olarak stokların sadece %20\%20'sini oluşturan ancak yıllık kullanım değerinin %80\%80'ine sahip olan I. grup kalemler ile miktar olarak %50\%50'sini oluşturan fakat kullanım değerinin sadece %5\%5'ine sahip olan III. grup kalemler belirlenmiştir. Mevcut durumda, "üretimde aksama yaşanmaması" gerekçesiyle tüm stok kalemleri için günlük sayım yapılmakta, her siparişte detaylı piyasa araştırması yürütülmekte ve emniyet stoğu seviyeleri minimumda tutulmaktadır. Bu durum, idari maliyetlerin aşırı artmasına ve özellikle basit bağlantı elemanları (vida, somun vb.) gibi ucuz parçalarda sık sık stoksuzluk yaşanmasına neden olmaktadır.

ABC analizi ilkeleri dikkate alındığında, bu sorunu çözmek için yöneticinin uygulaması gereken en uygun stok kontrol stratejisi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: I. grup (A sınıfı) kalemler için sıkı sipariş takibi yapılıp düşük emniyet stoğu bulundurulurken; III. grup (C sınıfı) kalemler için çift kutu sistemi gibi basit görsel kontroller kullanılarak daha yüksek emniyet stoğu seviyeleri belirlenmelidir.

Cevap

Doğru strateji; yüksek değerli olan kalemler için düşük emniyet stoğu ve sıkı idari kontrol uygulanırken, miktar olarak çok ancak değersiz olan kalemler için kontrol maliyetlerini minimize eden basit görsel yöntemlerin ve yüksek emniyet stoğunun kullanılmasıdır.
ABC analizinin temel amacı, yönetim zamanını ve kaynaklarını ekonomik değere göre dağıtmaktır. Yıllık kullanım değerinin %80'ini oluşturan I. grup (A sınıfı) kalemler, işletme sermayesinin büyük kısmını bağlar; bu nedenle sıkı kontrol edilmeli, hassas hesaplamalar yapılmalı ve elde bulundurma maliyetini düşürmek için düşük emniyet stoğu ile çalışılmalıdır. Diğer yandan, miktar olarak çok fazla ancak toplam değeri sadece %5 olan III. grup (C sınıfı) kalemler için sıkı kontrol yapmak, harcanan idari çabanın getirisinden daha masraflı olur. Bu ucuz kalemlerde stoksuzluk yaşayıp üretim hattını durdurmamak için emniyet stokları yüksek tutulmalı ve basit görsel stok kontrol yöntemleri (çift kutu sistemi) kullanılarak sipariş işlemleri basitleştirilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Soruda verilen sınıflandırma verilerini ABC analizi kategorileriyle eşleştir.
Miktarın %20'si, değerin %80'i olan I. grup A sınıfıdır. Miktarın %50'si, değerin %5'i olan III. grup C sınıfıdır.
Pareto prensibi gereği stok kalemlerinin değer ve miktar yüzdeleri A, B ve C sınıflarının belirlenmesinde temel ölçüttür.
2
A sınıfı (I. grup) stoklar için uygun yönetim politikasını belirle.
Sermaye bağlama maliyeti çok yüksek olduğu için sık ve küçük partiler halinde tedarik edilmeli, hassas takip yapılmalı ve emniyet stoğu mümkün olduğunca düşük tutulmalıdır.
Yüksek değerli stoklarda elde bulundurma maliyeti baskındır, bu nedenle stok seviyesi düşük tutularak finansal kaynaklar korunmalıdır.
3
C sınıfı (III. grup) stoklar için uygun yönetim politikasını belirle.
Birim değerleri düşük olduğundan sermaye maliyetleri önemsizdir. İdari işlemleri (sayım, sipariş formu vb.) azaltmak için nadiren, büyük partiler halinde alınmalı ve stoksuzluk yaşamamak için emniyet stokları yüksek tutulmalıdır (çift kutu sistemi vb.).
Değersiz ancak sayıca çok olan kalemlerde sık sipariş vermek sipariş maliyetlerini gereksiz yere artırır.
4
Mevcut durumu (tüm kalemlere günlük sayım, düşük emniyet stoğu) belirlenen politikalarla kıyasla.
Mevcut sistem C sınıfı kalemler için aşırı idari maliyet ve düşük emniyet stoğu yüzünden stoksuzluk (vida, somun vb. eksikliği) yaratmaktadır. Doğru strateji, politikaları sınıflara göre farklılaştırmaktır.
Aynı sıkı politikanın tüm stoklara uygulanması ABC analizinin temel mantığına aykırıdır.

Anahtar Kavram

ABC Analizi Yönetim Politikaları
Soru 117Soru →

Geniş ölçekli seramik sağlık gereçleri üreten bir fabrika, üretim sürecinde kullandığı özel bir sır hammaddesi için yıllık 144.000144.000 kilogram talebe sahiptir. İşletme yılda 5050 hafta ve haftada 66 gün faaliyet göstermektedir. Bu hammaddenin tedarikçiden sipariş edildikten sonra fabrikaya ulaşması 33 hafta sürmektedir. İşletme yönetimi, tedarik sürecindeki olası gecikmelere ve talep dalgalanmalarına karşı 1.5001.500 kilogram güvenlik stoğu bulundurma kararı almıştır.

Buna göre, bu özel sır hammaddesi için işletmenin Yeniden Sipariş Noktası (ROP) kaç kilogram olmalıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 10.14010.140

Cevap

İşletmenin Yeniden Sipariş Noktası (ROP) 10.14010.140 kilogram olmalıdır.
Yeniden Sipariş Noktası (ROP), yeni bir siparişin verilmesi gereken stok seviyesini gösterir ve teslim süresi boyunca ihtiyaç duyulan miktar ile güvenlik stoğunun toplamından oluşur. İlk olarak, işletmenin çalışma düzenine göre yıllık iş günü (50×6=30050 \times 6 = 300 gün) bulunarak günlük talep (144.000/300=480144.000 / 300 = 480 kg/gün) elde edilir. Tedarik süresi de iş günü cinsine çevrildiğinde (3×6=183 \times 6 = 18 gün), tedarik sürecindeki beklenen kullanım 480×18=8.640480 \times 18 = 8.640 kg olarak bulunur. Beklenmeyen durumlara karşı ayrılan 1.5001.500 kg güvenlik stoğu da bu miktara eklendiğinde Yeniden Sipariş Noktası 10.14010.140 kg olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1
İşletmenin yıllık toplam çalışma gün sayısını hesaplama
50 hafta×6 gu¨n/hafta=300 gu¨n50 \text{ hafta} \times 6 \text{ gün/hafta} = 300 \text{ gün}
Günlük talebi bulabilmek için toplam faal gün sayısına ihtiyaç vardır.
2
Sır hammaddesi için günlük talebi (dd) hesaplama
144.000 kg/300 gu¨n=480 kg/gu¨n144.000 \text{ kg} / 300 \text{ gün} = 480 \text{ kg/gün}
Teslim süresi boyunca günlük ortalama ne kadar hammadde tüketildiğini bilmek gereklidir.
3
Tedarik teslim süresini (LL) gün cinsine çevirme
3 hafta×6 gu¨n/hafta=18 gu¨n3 \text{ hafta} \times 6 \text{ gün/hafta} = 18 \text{ gün}
Günlük talep kullanıldığı için, teslim süresinin de gün birimiyle ifade edilmesi zaman birimi uyumunu sağlar.
4
Yeniden Sipariş Noktası (ROPROP) formülünü uygulama
ROP=(480×18)+1.500=8.640+1.500=10.140 kgROP = (480 \times 18) + 1.500 = 8.640 + 1.500 = 10.140 \text{ kg}
ROP, teslim süresi boyunca beklenen talep (d×Ld \times L) ile güvenlik stoğunun toplamına eşittir.

Anahtar Kavram

Yeniden Sipariş Noktası (ROP) ve Güvenlik Stoğu Hesaplaması
Soru 118Soru →

Bir savunma sanayii işletmesi, ürettiği zırhlı araçlarda kullanılan özel bir optik lensin stok yönetiminde Ekonomik Sipariş Miktarı (ESM) modelini temel almaktadır. Bu lense ait mevcut stok verileri aşağıda verilmiştir:

* Yıllık talep (DD): 32.00032.000 adet
* Sipariş verme maliyeti (SS): 1.0001.000 TL/sipariş
* Lensin birim fiyatı (PP): 400400 TL
* Yıllık elde bulundurma maliyeti oranı (hh): Birim fiyatın %25\%25'i

İşletme yönetimi, tedarik zincirinde yaptığı bir iyileştirme projesi sonucunda lensin birim fiyatını 100100 TL'ye düşürmeyi başarmıştır. Bu süreçte yıllık talep, sipariş verme maliyeti ve yıllık elde bulundurma maliyeti oranı (yüzde olarak) sabit kalmıştır.

Buna göre, birim fiyattaki bu düşüş sonucunda işletmenin Ekonomik Sipariş Miktarı'nda (ESM) nasıl bir değişim gerçekleşir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 800800 adet artar

Cevap

Ekonomik Sipariş Miktarı ilk duruma göre 800800 adet artar.
Ekonomik Sipariş Miktarı (ESM) formülü ESM=2⋅D⋅SHESM = \sqrt{\frac{2 \cdot D \cdot S}{H}} şeklindedir. İlk durumda elde bulundurma maliyeti H1=400×0,25=100H_1 = 400 \times 0,25 = 100 TL'dir. Buna göre ilk ESM değeri 2⋅32.000⋅1.000100=800\sqrt{\frac{2 \cdot 32.000 \cdot 1.000}{100}} = 800 adet bulunur. İkinci durumda birim fiyat 100100 TL'ye düştüğü için yeni elde bulundurma maliyeti H2=100×0,25=25H_2 = 100 \times 0,25 = 25 TL olur. Elde bulundurma maliyetinin azalması daha yüksek partiler halinde sipariş vermeyi avantajlı hale getirir ve yeni ESM değeri 2⋅32.000⋅1.00025=1.600\sqrt{\frac{2 \cdot 32.000 \cdot 1.000}{25}} = 1.600 adet olarak hesaplanır. İki durum arasındaki fark incelendiğinde sipariş miktarının 1.600−800=8001.600 - 800 = 800 adet arttığı görülmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
İlk durumdaki Ekonomik Sipariş Miktarı'nın (ESM) hesaplanması
İlk elde bulundurma maliyeti H1=400×0,25=100H_1 = 400 \times 0,25 = 100 TL/adet/yıl. İlk ESM=2⋅32.000⋅1.000100=640.000=800ESM = \sqrt{\frac{2 \cdot 32.000 \cdot 1.000}{100}} = \sqrt{640.000} = 800 adet.
Mevcut durumdaki sipariş miktarını bulmak için ESM formülü (ESM=2DS/HESM = \sqrt{2DS/H}) tam verilerle uygulanır.
2
Yeni durumdaki Ekonomik Sipariş Miktarı'nın hesaplanması
Birim fiyat 100100 TL'ye düştüğü için yeni elde bulundurma maliyeti H2=100×0,25=25H_2 = 100 \times 0,25 = 25 TL/adet/yıl. Yeni ESM=2⋅32.000⋅1.00025=2.560.000=1.600ESM = \sqrt{\frac{2 \cdot 32.000 \cdot 1.000}{25}} = \sqrt{2.560.000} = 1.600 adet.
Birim fiyat azaldığında elde bulundurma maliyeti de oransal olarak azalır, bu da yeni maliyet yapısına göre güncel ESM değerinin bulunmasını gerektirir.
3
İki durum arasındaki farkın (değişimin) bulunması
Değişim = 1.600−800=8001.600 - 800 = 800 adet artar.
Soruda birim fiyattaki düşüşün sipariş miktarına olan net etkisi (iki durum arasındaki fark) sorulmaktadır.

Anahtar Kavram

Ekonomik Sipariş Miktarı (ESM) Duyarlılık Analizi
Soru 119Soru →

Büyük ölçekli bir tarım kredi kooperatifi, üyelerine dağıtmak üzere her yıl düzenli olarak 20.00020.000 çuval özel bir organik gübre tedarik etmektedir. Kooperatifin bu gübre için verdiği her bir siparişin hazırlık ve taşıma maliyeti 500 TL500 \text{ TL}'dir. Organik gübrenin birim satın alma fiyatı 400 TL400 \text{ TL} olup, yıllık elde bulundurma maliyeti birim fiyatın %5\%5'i olarak belirlenmiştir.

Buna göre, kooperatifin toplam stok maliyetlerini (sipariş ve elde bulundurma) minimize edecek Ekonomik Sipariş Miktarı (ESM) kaç çuvaldır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 1.000

Cevap

Toplam stok maliyetlerini minimize edecek Ekonomik Sipariş Miktarı (ESM) 1.000 çuvaldır.
Ekonomik Sipariş Miktarı (ESM) formülü ESM=2×D×SHESM = \sqrt{\frac{2 \times D \times S}{H}} şeklindedir. Soruda verilen yıllık talep (DD) 20.00020.000 çuval, her bir siparişin hazırlık maliyeti (SS) 500 TL500 \text{ TL} ve yıllık birim elde bulundurma maliyeti (HH) 400×0,05=20 TL400 \times 0,05 = 20 \text{ TL} olarak hesaplanır. Bu değerler formülde yerine konulduğunda 2×20.000×50020=1.000.000\sqrt{\frac{2 \times 20.000 \times 500}{20}} = \sqrt{1.000.000} elde edilir, bu işlemin sonucu da 1.0001.000 çuvaldır.

Adım Adım Çözüm

1
Elde bulundurma maliyetinin (H) hesaplanması.
H = 400 \text{ TL} \times 0,05 = 20 \text{ TL/çuval-yıl}.
Elde bulundurma maliyeti birim fiyatın bir yüzdesi olarak ifade edildiği için, birim fiyat ile bu yüzde çarpılarak yıllık parasal tutar bulunmalıdır.
2
Verilerin Ekonomik Sipariş Miktarı (ESM) formülüne yerleştirilmesi.
ESM = \sqrt{\frac{2 \times 20.000 \times 500}{20}}
Toplam maliyeti (sipariş verme ve elde bulundurma maliyetleri toplamı) minimize eden optimum sipariş miktarını bulmak için standart ESM formülü kullanılır.
3
Matematiksel işlemin tamamlanarak sonucun bulunması.
ESM = \sqrt{\frac{20.000.000}{20}} = \sqrt{1.000.000} = 1.000 \text{ çuval.}
Kök içindeki bölme işlemi yapıldıktan sonra çıkan sonucun karekökü alınarak nihai sipariş miktarı belirlenir.

Anahtar Kavram

Ekonomik Sipariş Miktarı (ESM) hesaplamasında elde bulundurma maliyetinin birim fiyata göre belirlenmesi ve temel formül uygulaması.
Soru 120Soru →

Bir kamu kurumunun teknik destek koordinatörlüğü, işletme bakım faaliyetlerinde kullandığı parçaların stok kontrolünü sağlamak amacıyla iki farklı model benimsemiştir. Tedarik süreci karmaşık ve stratejik öneme sahip parçalar için 'Sürekli (Q) Gözden Geçirme Sistemi', temini standart olan çok sayıdaki genel kullanım malzemesi için ise 'Periyodik (P) Gözden Geçirme Sistemi' yürütülmektedir.

Bu iki stok kontrol sisteminin işleyiş esasları karşılaştırıldığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Periyodik (P) sistemde emniyet stoku, hem tedarik süresi hem de gözden geçirme aralığı boyunca ortaya çıkabilecek talep dalgalanmalarını karşılayacak düzeyde olmalıdır.

Cevap

Doğru seçenek, periyodik sistemde emniyet stokunun hem tedarik süresi hem de gözden geçirme aralığı boyunca yaşanabilecek talep dalgalanmalarını kapsaması gerektiğini ifade eden seçenektir.
Periyodik (P) sistemde stok düzeyi sürekli takip edilmez, sadece önceden planlanmış periyotlarda (örneğin her ayın 1'inde) sayım yapılır. İki sayım dönemi arasında gerçekleşen ani talep artışlarına sistem anında tepki veremez. Bu yüzden emniyet stoku; yalnızca siparişin verilip teslim alınmasına kadar geçen süredeki (tedarik süresi) riskleri değil, aynı zamanda iki sipariş dönemi arasındaki (gözden geçirme aralığı) olası dalgalanmaları da karşılayacak büyüklükte olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Sürekli (Q) ve Periyodik (P) gözden geçirme sistemlerinin emniyet stoku hesaplama mantıklarını karşılaştırmak.
Sürekli sistemde stok sürekli izlendiği için yalnızca sipariş verildikten sonra mallar gelene kadar geçen süredeki (tedarik süresi) risk hesaplanır.
Sürekli izleme sayesinde stok azalması anında fark edilip zamanında sipariş verilebilir.
2
Periyodik (P) sistemin kontrol periyotlarının stoksuzluk riskine etkisini analiz etmek.
Periyodik sistemde stoklar örneğin sadece ayda bir gün kontrol edilir. Bu yüzden, kontrol edildikten hemen sonra başlayan talep artışı bir sonraki aya kadar fark edilemez.
Sistemin yapısal körlüğü nedeniyle emniyet stoku, gözden geçirme süresi ile siparişin ulaşma süresinin toplamını (T + L) koruma altına almalıdır.

Anahtar Kavram

Sürekli (Q) ve Periyodik (P) Gözden Geçirme Sistemleri Arasındaki Temel Farklar
ÖncekiSayfa 6 / 12Sonraki
Stok Yönetimi Alıştırma Soruları — KPSS İşletme — Sayfa 6 | Examkin