İnsan Kaynakları Yönetimi

Bir organize sanayi bölgesinde metal eşya üretimi yapan 'Alfa A.Ş.' (asıl işveren) ile ambalajlama ve lojistik hizmetlerini yürüten 'Beta Ltd. Şti.' (alt işveren) aynı çalışma alanını paylaşmakta ve işyeri genelinde faaliyetler 6 aydan uzun süredir kesintisiz devam etmektedir. Alfa A.Ş.'nin sahada 40, Beta Ltd. Şti.'nin ise 20 çalışanı bulunmaktadır.

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri dikkate alındığında, bu işyerinde İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) Kurulunun oluşturulması ve işleyişi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Kamu kurumlarında ve özel işletmelerde personelin mesleki gelişimi için uygulanan eğitimler, işbaşı ve iş dışı eğitim yöntemleri olmak üzere iki ana grupta sınıflandırılır. İşbaşı eğitim yöntemleri, çalışanın fiilen görev yaptığı çalışma ortamından koparılmadan, doğrudan işin başında eğitilmesini ifade eder.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi işbaşı eğitim yöntemlerinden biridir?

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'na göre, bir işletmede yetkili işçi sendikası ile işveren arasında yürütülen toplu pazarlık sürecinde uyuşmazlık çıkmış, arabuluculuk aşamasından da sonuç alınamayarak sendika tarafından grev kararı alınmış ve işyerinde ilan edilmiştir. Ancak kanuni süre içinde işyerinde çalışan işçilerin dörtte birinin talebiyle "grev oylaması" yapılmış ve oylama sonucunda "grev yapılmaması" yönünde karar çıkmıştır.

Buna göre, sendikanın yetki belgesinin düşmemesi (hükümsüz kalmaması) için atması gereken yasal adım ve süresi aşağıdakilerden hangisidir?

Ulusal çapta faaliyet gösteren köklü bir perakende zinciri, operasyonlarını ağırlıklı olarak e-ticaret modeline kaydırma kararı almıştır. Bu büyük dönüşüm sürecinde İnsan Kaynakları departmanı, önümüzdeki üç yıllık dönemde ihtiyaç duyulacak yeni uzmanlık alanlarını ve çalışan sayılarını belirlemek amacıyla kapsamlı bir çalışma başlatacaktır.

Sürecin başında departman yöneticisi, dönüşen yapıda öncelikle hangi işlerin nasıl yapılacağının ve hangi nitelikleri gerektirdiğinin netleştirilmesi gerektiğini ifade etmiştir. Ardından, gelecekteki çalışan ihtiyacını kestirebilmek amacıyla birbirini tanımayan sektör uzmanlarının bağımsız öngörülerinin anketler yoluyla derlenmesi planlanmıştır. Ancak bazı bölüm yöneticileri, önceliğin işletme içindeki mevcut çalışanların eğitim, deneyim ve yetkinlik profilinin çıkarılmasına verilmesi gerektiğini savunarak farklı bir yöntem önermiştir.

Bu senaryoda yer alan İK planlaması adımları ve yöntemleri dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Tanınmış bir araştırma enstitüsünde moleküler biyolog olarak çalışan Doç. Dr. Aylin, çalışma saatlerini tamamen kendisinin belirlediği, kurum içi kuralların son derece esnek olduğu ve alanındaki en zorlu genetik mutasyon problemlerini çözdüğü bir pozisyonda görev yapmaktadır. Sahip olduğu bu yüksek serbestliğe ve prestijli çalışma koşullarına rağmen Aylin, sadece bir araştırmacı olarak kalmaktan tatmin olmamıştır. Tüm finansal riskleri ve belirsizlikleri göze alarak, kendi patentlediği bir tedavi yöntemini ticarileştireceği ve tamamen kendi vizyonuyla şekillendireceği bir biyoteknoloji girişimi kurmak üzere enstitüden istifa etmiştir.

Edgar Schein'ın Kariyer Çapaları modeline göre, Aylin'in bu kariyer kararına yön veren en baskın çapa aşağıdakilerden hangisidir?

Ülke genelinde faaliyet gösteren bir yapı marketleri zinciri, mağazalarındaki farklı pozisyonların (kasiyer, depo sorumlusu, reyon görevlisi, mağaza müdürü vb.) işletmeye sağladığı katkıyı objektif ölçütlerle belirlemek istemektedir. İnsan kaynakları departmanı bu amaçla beceri, çaba, sorumluluk ve iş koşulları gibi değerleme faktörleri belirlemiş ve bir puan anahtarı geliştirerek her pozisyonun göreceli değerini sayısal olarak hesaplamıştır. Yönetim, elde edilen bu sonuçları kullanarak kurum içinde dengeli ve adil bir ücret skalası oluşturmayı planlamaktadır.

Buna göre, işletmenin uyguladığı insan kaynakları süreci ve bu sürecin temel amacı aşağıdakilerin hangisinde doğru ifade edilmiştir?

Bir bakanlığın taşra teşkilatı için yürütülen iş görüşmelerinde, değerlendiricilerin adaylara verdikleri puanların görüşme sırasından etkilendiği tespit edilmiştir. Örneğin; mülakatta arka arkaya çok zayıf performans gösteren iki adayın hemen ardından görüşmeye alınan ortalama niteliklere sahip bir adayın, olduğundan çok daha yetkin algılandığı ve kendisine normalden çok daha yüksek puan verildiği görülmüştür.

Bu senaryoda değerlendiricilerin personel seçim sürecinde düştüğü algısal hata aşağıdakilerden hangisidir?

Gelişmiş navigasyon sistemleri üreten uluslararası bir havacılık firmasının İnsan Kaynakları departmanı, kurum içindeki maaş dengesizliklerini gidermek amacıyla tüm görevleri zihinsel çaba, sorumluluk, beceri ve çalışma koşulları gibi 'değerleme faktörleri' açısından alt bileşenlere ayırmıştır. Her bir faktöre önem derecesine göre belirli ağırlıklar atanarak nicel bir 'puan anahtarı' geliştirilmiş ve pozisyonların kurum içindeki göreceli önemini yansıtan yeni bir 'ücret skalası' oluşturulmuştur. Ancak şirket üst yönetimi, bu yeni sistemin devreye girmesiyle birlikte hem çalışanların bireysel hedef gerçekleştirme oranlarının ölçülmüş olacağını hem de piyasadaki rakip firmaların maaş seviyelerinin otomatik olarak yakalanacağını iddia etmektedir.

Buna göre, İnsan Kaynakları departmanının tercih ettiği iş değerleme yöntemi ile üst yönetimin içine düştüğü kavramsal yanılgı aşağıdakilerin hangisinde en doğru şekilde ifade edilmiştir?

Yeni yapılanmaya giden bir belediye iştiraki, kurum bünyesindeki pozisyonlar arasında 'içsel adaleti' sağlamak ve hakkaniyetli bir ücret skalası oluşturmak amacıyla tüm işleri detaylıca inceleme kararı almıştır. Bu süreçte her bir iş; beceri, çaba, sorumluluk ve çalışma koşulları olmak üzere temel değerleme faktörlerine ayrılmış ve önem derecesine göre bir puan anahtarı geliştirilerek nicel (kantitatif) bir ölçüm yapılmıştır.

Buna göre, işletmenin içsel ücret adaletini sağlamak için kullandığı iş değerleme yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

Bir Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğünde, yalnızca ihracat beyannamelerinin tarife kodlarını sisteme girmekle görevli memurların yaşadığı motivasyon kaybını ve artan hata oranlarını önlemek amacıyla yeni bir uygulamaya geçilmiştir. Yeni düzenlemeyle birlikte bu memurlara; beyannamenin tüm yasal uygunluğunu denetleme, eksik evrak durumunda doğrudan ihracatçı firmalarla iletişime geçerek süreci yönetme ve beyannameyi nihai olarak onaylama yetkisi verilmiştir. Bu yetki devrinin ardından İnsan Kaynakları birimi, söz konusu pozisyon için aranan nitelikleri güncellemiş ve bu görevi yürütecek personelin 'kriz yönetimi becerisine', 'ileri düzey gümrük mevzuatı bilgisine' ve 'etkili iletişim yeteneğine' sahip olması gerektiğini yazılı hale getirmiştir.

Buna göre, söz konusu müdürlükte uygulanan iş tasarımı tekniği ve İnsan Kaynakları biriminin hazırladığı iş analizi çıktısı aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla ve doğru olarak verilmiştir?

Büyük ölçekli bir savunma sanayi işletmesi, tasarım mühendisi alım sürecinin kalitesini artırmak amacıyla yeni bir sistem hayata geçirmiştir. İşe alım ihtiyacı doğduğunda öncelikle intranet ilanları kullanılarak kurum içi terfi ve transfer yoluna gidilmiş, yeni adaylar için uygulanacak seçim sürecinin adımları ise 'ön eleme, yetenek ve bilgi sınavları, mülakat, referans kontrolü ve sağlık kontrolü' şeklinde katı bir sıraya bağlanmıştır. İnsan kaynakları müdürlüğünün süreçle ilgili hazırladığı raporda ayrıca şu ifadelere yer verilmiştir:

I. Adayların mekanik ilişkileri kavrama, üç boyutlu düşünme ve analitik potansiyellerini ölçen psikometrik araçlar sürece entegre edilmiştir.
II. Mülakat komisyonlarının, bir adayın sadece prestijli bir üniversiteden mezun olmasından aşırı etkilenerek, o adayın inisiyatif alma ve takım çalışması gibi gözlemlenmemiş tüm niteliklerine de en yüksek puanı vermesini engellemek için değerlendirme rubrikleri zorunlu tutulmuştur.
III. Kullanılan seçme testlerinin, personelin işe kabul edildikten yıllar sonraki proje performanslarını ne derece isabetli tahmin edebildiğini istatistiksel olarak kanıtlamak için uzun vadeli bir takip çalışması başlatılmıştır.
IV. Sınavın birbirine denk iki ayrı versiyonu hazırlanmış; adayların her iki versiyondan da benzer puanlar alması sağlanarak ölçüm aracının tutarlılığı ve kararlılığı güvence altına alınmıştır.

Bu senaryoda bahsedilen uygulamalar, personel seçim sürecine ilişkin aşağıdaki kavramlarla eşleştirildiğinde hangisi dışarıda kalır?

Uluslararası bir danışmanlık şirketinde vergi uzmanı olarak üç yıldır görev yapan 29 yaşındaki Sinem, artık mesleğinin inceliklerine ve kurum kültürüne tamamen hakim olmuştur. Alanında bağımsız olarak projeler yürütebilmekte ve mevcut kadrosundaki yetkinliğini kanıtlamasının ardından şimdi de 'Kıdemli Uzman' (Senior) pozisyonuna terfi etmeyi hedeflemektedir. Bu amaçla mesleki sertifika programlarına katılmakta ve yöneticilerinden daha karmaşık projelerde görev talep etmektedir.

Kariyer yönetimi literatüründeki mesleki yaşam evreleri (kariyer aşamaları) dikkate alındığında, Sinem'in aşağıdaki kariyer evrelerinden hangisinde bulunduğu söylenebilir?

Yeni hizmet alanlarına yönelen bir ilçe belediyesi, önümüzdeki yıl ihtiyaç duyacağı personel sayısını ve niteliğini belirlemek için kapsamlı bir insan kaynakları planlaması sürecini başlatma kararı almıştır. Ancak planlama komitesi, mevcut kadroların fiili görevleri, bu görevlerin gerektirdiği yetkinlikler ve çalışma koşulları hakkında ellerinde standartlaştırılmış ve güncel bir bilgi kaynağı olmadığını tespit etmiştir.

Buna göre, belediyenin doğru bir işgücü talep ve arz tahmini yapabilmesi için ön koşul niteliğindeki hangi uygulamayı öncelikle gerçekleştirmesi gerekir?

Devlet Su İşleri (DSİ) şube müdürlüklerinden birinde görev yapan bir yönetici, yıl sonu performans değerlendirmelerinde personeli arasında huzursuzluk çıkmasını engellemek ve düşük not verdiği çalışanlara açıklama yapmak zorunda kalmamak amacıyla, birimindeki tüm çalışanlara 'orta' (ne çok iyi ne de çok kötü) düzeyde puanlar vermiştir.

Buna göre, yöneticinin performans değerleme sürecinde düştüğü hata aşağıdakilerden hangisidir?

Bir çalışanın iş hayatına yeni atıldığı, farklı işleri ve rolleri deneyerek hangi alanda daha başarılı olacağını anlamaya çalıştığı; kendi ilgi, beceri ve değerlerini tanıyarak genellikle sık iş veya departman değişikliklerinin yaşandığı kariyer evresi aşağıdakilerden hangisidir?

Bir büyükşehir belediyesi, zabıta personeline yönelik 'Öfke Kontrolü ve Kriz Yönetimi' konulu bir eğitim düzenlemiştir. Eğitim programı tamamlanır tamamlanmaz katılımcılara; eğitmenin konuya hakimiyeti, sunum tarzı ve eğitim salonunun fiziksel koşulları (ısı, aydınlatma, oturma düzeni) hakkındaki memnuniyetlerini soran bir anket uygulanmıştır.

Kirkpatrick'in Eğitim Değerlendirme Modeli'ne göre, uygulanan bu anket ile eğitimin hangi düzeydeki etkinliği ölçülmektedir?

Bir gıda paketleme tesisinde, konveyör bandının acil durdurma butonunun çalışmadığı fark edilmiştir.

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu çerçevesinde, butonun çalışmaması durumu ile bu arıza nedeniyle bir çalışanın yaralanma ihtimali, sırasıyla aşağıdaki kavramlardan hangileriyle tanımlanır?

Ulusal çapta hizmet sunan bir telekomünikasyon şirketi, müşteri temsilcisi pozisyonu için adayların problem çözme potansiyellerini ölçmek amacıyla tasarladığı genel yetenek testini aynı aday grubuna on beş gün arayla iki kez uygulamış ve adayların iki uygulamadan aldıkları puanlar arasında yüksek bir pozitif korelasyon bulunduğunu saptamıştır.

Diğer taraftan, aynı personel alım sürecinin yüz yüze mülakat aşamasında, değerlendiricilerin bazı adayların yalnızca akademik not ortalamalarının düşük olmasını merkeze alarak, bu adayların hitabet, stres yönetimi ve takım çalışmasına yatkınlık gibi birbirinden bağımsız diğer tüm becerilerine de en düşük puanı verdikleri raporlanmıştır.

Buna göre, uygulanan yetenek testinin sahip olduğu kanıtlanan psikometrik nitelik ile mülakat komisyonunun düştüğü algısal hata aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru verilmiştir?

Bir İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, kadrosuna yeni katacağı "Bitki Koruma Uzmanı" pozisyonu için bir hazırlık yapmaktadır. İnsan Kaynakları birimi tarafından hazırlanan belgede, bu pozisyonda çalışacak kişinin "ziraat fakültesi mezunu olması, en az üç yıl arazide görev yapmış olması, analitik düşünme yeteneğine sahip olması ve stres altında çalışabilmesi" gerektiği vurgulanmıştır.

Buna göre, İnsan Kaynakları biriminin hazırladığı bu belge insan kaynakları yönetiminde aşağıdaki kavramlardan hangisi ile ifade edilir?

Bir devlet üniversitesinin kütüphane ve dokümantasyon daire başkanlığında "Süreli Yayınlar Kayıt Memuru" olarak görev yapan personelin asli işi, yalnızca kuruma gelen akademik dergilerin otomasyon sistemine barkodlanarak kaydedilmesidir. Kütüphane yönetimi, personelin rutin işlerden kaynaklanan motivasyon kaybını önlemek amacıyla görev yapısını yeniden düzenlemiştir. Bu yeni düzenlemeyle memurlara; eksik veya hatalı basım yayınların temini için yayınevleriyle doğrudan müzakere etme ve belirli bir limite kadar olan eksik yayın alımlarını şube müdürünün onayına sunmaksızın doğrudan bütçelendirme yetkisi devredilmiştir. Bu görev değişiminin ardından İnsan Kaynakları birimi, ilgili pozisyonun analiz belgelerini güncellemiş ve bu kadroya ileride atanacak kişilerin "B2 seviyesinde mesleki yabancı dil bilmesi ve müzakere becerisine sahip olması" şartını resmi olarak kayıt altına almıştır.

Buna göre; kütüphane yönetiminin görev tasarımında uyguladığı teknik ile İnsan Kaynakları biriminin adaylarda aranan yeni nitelikleri kayıt altına aldığı doküman, sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?