Uluslararası Hukukun Kaynakları
430 soru
Uluslararası hukukta "yürürlükteki her antlaşmanın ona taraf olan devletleri bağladığını ve bu devletler tarafından iyi niyetle (bona fides) yerine getirilmesi gerektiğini" ifade eden temel ilke aşağıdakilerden hangisidir?
Uluslararası Adalet Divanı'nın (UAD) önüne gelen bir uyuşmazlıkta, yürürlükteki pozitif hukuk kurallarını bir kenara bırakarak doğrudan "hakkaniyet ve nisfet" ( ) temelinde bir hüküm tesis edebilmesi için gereken hukuki çerçeveye dair aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Uluslararası hukukta normlar hiyerarşisinin en üstünde yer alan emredici kurallar ( ), kendisiyle çatışan diğer normları hükümsüz kılma özelliğine sahiptir. 1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'nin 53. maddesi uyarınca, akdedildiği sırada mevcut bir emredici kurala aykırı olan bir antlaşmanın hukuki akıbeti aşağıdakilerden hangisidir?
Uluslararası hukuk sisteminde örgüt organlarının aldıkları kararların normatif değeri ve 'yumuşak hukuk' (soft law) kavramı göz önünde bulundurulduğunda, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu kararlarının hukuki statüsü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Uluslararası Adalet Divanı (UAD) Statüsü'nün 38. maddesine göre, uluslararası hukukun kaynakları arasında yer alan 'öğreti' (doktrin) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Uluslararası hukukta örgüt organlarının aldıkları kararlar, örgütü kuran antlaşmadan (kurucu statü) yetki aldıkları için 'türev (ikincil) kaynaklar' olarak adlandırılır. Bu kararların bağlayıcılığı, her örgütün kendi kurucu belgesine göre tayin edilir.
Birleşmiş Milletler (BM) sistemi özelinde, örgüt kararlarının hukuki niteliği ve kaynaklar hiyerarşisindeki yeri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Uluslararası hukukta normlar hiyerarşisinin en tepesinde yer alan ve aksine bir düzenleme yapılması mümkün olmayan emredici kuralların ( ), bir antlaşma ile çatışması durumunda 1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'ne göre öngörülen temel yaptırım aşağıdakilerden hangisidir?
Bir devlet, komşusu olan diğer bir devletin ticaret gemilerine kendi limanlarında sağladığı bazı kolaylıkları ve tanıdığı öncelikleri yirmi yılı aşkın bir süredir kesintisiz ve yeknesak olarak devam ettirmektedir. Ancak bu kolaylıkların sağlanması sırasında ilgili devlet yetkilileri, bu uygulamanın herhangi bir hukuki yükümlülükten kaynaklanmadığını, sadece iki ülke arasındaki dostane ilişkileri pekiştirmek amacıyla 'nezaket gereği' (comitas gentium) yapıldığını her fırsatta beyan etmektedir.
Buna göre, söz konusu uygulamanın uluslararası teâmül (yapılageliş) hukukuna göre bir 'hukuk kuralı' niteliği kazanmamasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'nin 53. maddesi uyarınca, bir antlaşmanın yapıldığı sırada uluslararası hukukun emredici bir kuralı ( ) ile çatışması durumunda, bu antlaşmanın hukuki akıbeti aşağıdakilerden hangisidir?
1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi çerçevesinde, çok taraflı bir antlaşmaya taraf olmak isteyen bir devletin (Devlet A) ileri sürdüğü çekinceye (reservation) karşı, başka bir sözleşmeci devletin (Devlet B) bu çekinceye itiraz etmesi ancak antlaşmanın kendisi ile Devlet A arasında yürürlüğe girmesine açıkça karşı çıkmaması durumunda, iki devlet arasındaki hukuki ilişki bakımından aşağıdakilerden hangisi gerçekleşir?
Uluslararası hukukta devletler, bazen herhangi bir antlaşma metnine ihtiyaç duymaksızın tek taraflı irade beyanlarıyla da hukuki yükümlülük altına girebilirler. Uluslararası Adalet Divanı'nın (UAD) yerleşik içtihatlarına göre, bir devletin bu tür bir tek taraflı işlemle (protesto, tanıma, feragat vb.) hukuken bağlanabilmesi için aşağıdakilerden hangisinin varlığı zorunlu bir şart değildir?
1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'ne göre, bir uluslararası antlaşmanın akdedilmesi sürecinde; yetkili temsilcilerin metin üzerinde mutabık kaldığını ve müzakerelerin sona erdiğini gösteren "imzalama" aşamasından sonra, devletin antlaşmayla kesin olarak bağlandığını uluslararası düzeyde teyit eden temel işlem aşağıdakilerden hangisidir?
1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'nin 60. maddesi uyarınca, iki taraflı bir antlaşmanın taraflarından biri tarafından gerçekleştirilen bir "esaslı ihlal" (material breach), diğer taraf bakımından aşağıdakilerden hangisine yol açar?
1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'nin 18. maddesine göre, bir antlaşmayı imza koymak suretiyle kabul etmiş ancak henüz onay (ratifikasyon) belgesini teati etmemiş veya yetkili makama tevdi etmemiş olan bir devletin, antlaşmanın yürürlüğe girmesine kadar olan süreçteki temel hukuki yükümlülüğü aşağıdakilerden hangisidir?
Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi’nin . maddesi uyarınca, aynı konuya ilişkin birbirini takip eden (ardışık) antlaşmaların uygulanmasıyla ilgili olarak; önceki antlaşmanın sona erdirilmediği veya uygulanmasının askıya alınmadığı bir durumda, her iki antlaşmaya da taraf olan devletler arasındaki hukuki ilişkide hükümlerin önceliğine dair aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'ne göre, kural olarak bir devlet bir antlaşmanın hükümlerini yerine getirmemek için iç hukukunu gerekçe gösteremez. Ancak, devletin bir antlaşmayla bağlanma rızasının 'antlaşma yapma yetkisine ilişkin' bir iç hukuk hükmüne aykırı olduğu gerekçesiyle geçersizliğini ileri sürebilmesinin istisnai şartı aşağıdakilerden hangisidir?
Uluslararası Adalet Divanı (UAD) Statüsü'nün 38/1-c maddesinde 'medeni milletlerce kabul edilmiş hukukun genel ilkeleri' olarak tanımlanan kaynak, uluslararası hukukun dinamik yapısı içinde 'boşluk doldurucu' (gap-filling) bir işleve sahiptir. Bu kaynağın tespiti ve uyuşmazlıklara tatbiki, uluslararası yargıcın yetki sınırları ve devletlerin egemenlik hakları ile doğrudan ilişkilidir. Hukukun genel ilkelerinin uluslararası hukuk sistemindeki niteliği ve uygulanabilirliği göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu kaynağa ilişkin doğru bir tespittir?
1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'nin 53. maddesi, uluslararası hukuk düzeninin temelini oluşturan ve kendisinden hiçbir şekilde sapmaya izin verilmeyen emredici kuralları ( ) düzenlemektedir.
Buna göre, bir antlaşmanın yapıldığı sırada mevcut olan bir emredici hukuk kuralıyla çatışması durumunda ortaya çıkacak hukuki sonuçla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Uluslararası hukukta devletlerin tek taraflı işlemleri, bir devletin başka bir süjenin rızasına veya katılımına ihtiyaç duymaksızın, tek taraflı irade beyanıyla hukuki sonuç doğurmasını ifade eder. Uluslararası Adalet Divanı'nın (UAD) özellikle 1974 tarihli Nükleer Denemeler Davası'ndaki (Nuclear Tests Case) kararıyla netleşen ilkelere göre, bir devletin tek taraflı bir beyanının uluslararası hukukta bağlayıcı bir yükümlülük yaratabilmesi için aranan en temel kriter aşağıdakilerden hangisidir?
Birleşmiş Milletler (BM) sisteminde, örgüt organları tarafından alınan kararların (resolution) uluslararası hukukun kaynakları arasındaki yeri ve hukuki bağlayıcılığı doktrinde geniş yer tutmaktadır. Buna göre, BM Genel Kurulu'nun normatif nitelikteki kararları ile Güvenlik Konseyi'nin BM Şartı'nın 7. Bölümü kapsamında aldığı kararların karşılaştırılmasına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?